PARIS, Pháp (NV) – Ông Emmanuel Macron, tổng thống Pháp, bổ nhiệm tân thủ tướng còn rất trẻ hôm Thứ Ba, 9 Tháng Giêng, nhằm củng cố chức tổng thống của ông bằng chính phủ mới, theo BBC.

Năm nay mới 34 tuổi, ông Gabriel Attal là thủ tướng trẻ nhất lịch sử hiện đại Pháp, vượt qua kỷ lục trước đó của ông Laurent Fabius. Năm 1984, ông Fabius được Tổng Thống Francois Mitterrand bổ nhiệm làm thủ tướng năm 37 tuổi.

Ông Attal lên làm thủ tướng thay thế bà Elisabeth Borne vừa từ chức. Suốt 20 tháng giữ chức vụ này, bà Borne gặp nhiều khó khăn do đảng của bà không được thế đa số ở Quốc Hội.

Ông Attal, đương kim bộ trưởng giáo dục, nay sẽ có nhiệm vụ dẫn dắt nước Pháp vô cuộc bầu cử Nghị Viện Âu Châu quan trọng vào Tháng Sáu.

Ông Attal thăng tiến rất nhanh. Cách đây 10 năm, ông chỉ là cố vấn mờ nhạt cho Bộ Y Tế Pháp và là thành viên đảng Xã Hội.

Ông cũng sẽ là thủ tướng Pháp đầu tiên công khai đồng tính. Bạn đời của ông là ông Stephane Sejourne, thành viên Nghị Viện Âu Châu và cũng được coi là “gà” của Tổng Thống Macron. (Th.Long) [qd]

BEIRUT, Lebanon (NV) – Một cuộc oanh kích của Israel đã sát hại một chỉ huy cao cấp của tổ chức Hezbollah vào hôm Thứ Hai, 8 Tháng Giêng, tại miền Nam Lebanon, vụ mới nhất trong một chuỗi những cuộc trao đổi hỏa lực gia tăng ngang qua biên giới Israel-Lebanon, khiến thế giới nơm nớp lo sợ một cuộc chiến tranh mới tại Trung Đông sẽ xảy ra, mặc dù cuộc chiến tại Gaza đã làm cho số thương vong của thường dân cứ chồng chất lên mãi, nguồn tin thông tấn xã AP cho hay.

Cuộc oanh kích vào một chiếc xe SUV đã giết chết vị chỉ huy thuộc một đơn vị bí mật của Hezbollah đang hoạt động dọc theo vùng biên giới, theo lời một giới chức an ninh không muốn nêu danh tánh. Vị chỉ huy này tên là Wissam al-Tawil và là một chiến binh kỳ cựu của lực lượng quân sự Lebanon được Iran hậu thuẫn và từng tham gia cuộc vượt biên giới đi bắt cóc hai binh sĩ Israel hồi năm 2006, dẫn tới cuộc chiến tranh gần đây nhất giữa Israel và Hezbollah, vẫn theo lời giới chức nói trên.

Al-Tawil là nhân vật cao cấp nhất của nhóm bạo động Hezbollah bị giết kể từ cuộc tấn công của Hamas vào miền Nam Israel hôm 7 Tháng Mười năm rồi. Vụ này dẫn tới cuộc chiến tranh toàn diện tại Dải Gaza, và cuộc chiến này giữa Israel và nhóm Hezbollah tuy có quy mô nhỏ hơn nhưng lại cứ gia tăng cường độ mãi sau khi quân Israel hạ sát một lãnh tụ phe Hamas ngay tại Beirut hồi tuần trước.

Trong các diễn biến khác, Israel cho biết họ đã hầu như kết thúc các cuộc hành quân lớn tại vùng Bắc Gaza, mặc dù những cuộc giao tranh và oanh tạc vẫn còn tiếp diễn. Lực lượng Israel giờ đây chuyên chú đánh vào vùng trung bộ và thành phố Khan Younis ở phía Nam Gaza, nơi đang có hằng ngàn người Palestine bỏ chạy.

Các giới chức Israel vẫn hay nói rằng cuộc chiến sẽ kéo dài thêm nhiều tháng nữa, bởi vì mục tiêu của quân đội vẫn là tìm cách tiêu diệt cho bằng được quân Hamas và lấy lại hết các con tin còn lại đang nằm trong tay của nhóm bạo động này.

Ngoại Trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken, quay lại vùng chiến sự leo thang từ hồi tuần trước, đang cố sức ngăn chặn cuộc chiến tranh lan rộng thêm, mặc dù vị ngoại trưởng vẫn biết rằng sức người có hạn trong tình thế cực kỳ khó khăn này, không những riêng gì tại vùng Trung Đông mà còn trên khắp thế giới nữa. (TTHN)

VATICAN CITY, Vatican (NV) – Đức Giáo Hoàng Phanxicô đưa ra lời kêu gọi cho lệnh cấm toàn cầu với hành động mang thai giùm, gọi hành vi này là “đáng trách” trong buổi gặp gỡ giáo dân tại thành phố Vatican City hôm Thứ Hai, 8 Tháng Giêng, theo Đài CNN.

“Tôi thấy thật đáng chê trách về hành động cho cái gọi là làm mẹ giùm người khác, vốn thể hiện sự vi phạm nghiêm trọng tới phẩm giá của người phụ nữ và trẻ em, dựa trên việc bóc lột các hoàn cảnh về nhu cầu vật chất của người mẹ,” Đức Giáo Hoàng nói.

“Một hài nhi luôn luôn là món quà và không bao giờ là nền tảng của một hợp đồng mua bán.”

Đức Giáo Hoàng Phanxicô nói ngài hy vọng cộng đồng quốc tế sẽ nỗ lực “cấm hành động này trên toàn cầu.”

“Tại mọi thời điểm của sự sống, sinh mạng con người phải được bảo tồn và che chở,” ngài nói thêm.

Giáo Hội Công Giáo phản đối từ lâu việc mang thai giùm cũng như thụ tinh trong ống nghiệm bởi vì, Giáo Hội cho biết, hành động phi nhân tính hóa việc thụ thai và loại bỏ một số phôi thai, điều mà Giáo Hội cho rằng chẳng khác gì phá thai.

Mang thai giùm là bất hợp pháp ở Ý và một số quốc gia khác, trong khi ở những quốc gia khác, như Vương Quốc Anh, việc mang thai giùm là hợp pháp nhưng bị hạn chế và mang thai giùm vì mục đích thương mại bị đặt ngoài vòng pháp luật. Luật mang thai giùm khác nhau tùy theo từng tiểu bang ở Hoa Kỳ.

Mang thai giùm mở ra con đường trở thành cha mẹ cho những người gặp khó khăn trong việc thụ thai cũng như các đôi vợ chồng và người đồng giới không thể tự mình thụ thai.

Mặc dù từ lâu có những lo ngại về mặt đạo đức xung quanh mang thai giùm, gồm có cả việc liệu hành vi này có mang tính bóc lột hay không.

Đức Giáo Hoàng phải đối diện với những đối thủ trong phe cánh theo chủ nghĩa truyền thống hơn của Giáo Hội về một số đường hướng của ngài về các vấn đề đương đại, gồm có việc cởi mở cho những người Công Giáo từng ly dị và tái hôn được rước lễ, sự chào đón mục vụ của ngài với những người LGBTQ+, và việc ngài tập trung vào di dân cũng như khủng hoảng khí hậu.

Tháng trước, Đức Giáo Hoàng Phanxicô chính thức cho phép các linh mục Công Giáo La Mã ban phước cho các cặp đồng giới, đây là sự thay đổi đáng kể trong cách tiếp cận của nhà thờ dành cho người LGBTQ+. Các phép lành có thể được thực hiện miễn đó không phải là một phần của các nghi lễ hoặc phụng vụ thông thường của Giáo Hội, cũng như không đồng thời là một sự kết hợp dân sự, theo một tài liệu của Vatican được Đức Giáo Hoàng phê chuẩn.

Tuy nhiên, Đức Giáo Hoàng có quan điểm quyết liệt về phá thai, mà ngài ví như việc thuê “một sát thủ để giải quyết vấn đề,” cũng như mang thai giùm. Năm 2022, Đức Giáo Hoàng Phanxicô có nói rằng mang thai giùm là một “hành động ‘cho thuê tử cung’ vô nhân đạo và ngày càng tràn lan, trong đó phụ nữ, gần như luôn luôn là phụ nữ nghèo, bị bóc lột và trẻ em bị đối xử như những món hàng.”

Trong buổi đối thoại hôm Thứ Hai, Đức Giáo Hoàng Phanxicô cũng lưu ý “với sự tiếc nuối, đặc biệt là ở Tây Phương, sự lan rộng tiếp diễn của một nền văn hóa với sự chết, một nền văn hóa nhân danh lòng trắc ẩn giả nhân giả nghĩa loại bỏ trẻ em, người cao niên và người bệnh.”

Lời phản đối của Đức Giáo Hoàng Phanxicô với việc mang thai giùm được diễn đạt trong bối cảnh sự phê phán lâu dài của ngài về nền văn hóa ở các quốc gia thịnh vượng hơn vốn loại bỏ sự sống và lo lắng rằng đời sống mới sẽ “tuân theo một giao kèo.” Ngài thường xuyên phê phán “sự sùng bái thần tượng của thị trường” coi thường nhu cầu của con người.

Đức Giáo Hoàng cũng khắc khoải về tỷ lệ sinh nở giảm, đặc biệt là ở Ý, đồng thời kêu gọi các nhà lãnh đạo chính trị giải quyết các yếu tố kinh tế và xã hội ngăn cản những cặp vợ chồng trẻ sinh con. Về khía cạnh này, ngài cùng Thủ Tướng Ý Giorgia Meloni khuyến khích dân Ý sinh thêm con, trong khi Meloni cũng phản đối gay gắt việc mang thai giùm. (TTHN)

DHAKA, Bangladesh (NV) – Chiến dịch kiểm phiếu đang được tiến hành trong cuộc bầu cử quốc hội tại Bangladesh vào Chủ Nhật, 7 Tháng Giêng với đầy rẫy bạo lực và sự tẩy chay từ đảng đối lập chính, mở đường cho Thủ Tướng Sheikh Hasina và Liên Minh Awami của bà đắc cử nhiệm kỳ thứ tư liên tiếp.

Có ít nhất 18 vụ đốt phá diễn ra trước cuộc bỏ phiếu nhưng ngày bầu cử trôi qua tương đối yên ả. Tỷ lệ cử tri đi bầu là khoảng 40%, Trưởng Ủy Viên Bầu Cử Kazi Habibul Awal cho biết sau khi cuộc bỏ phiếu chấm dứt.

Các biến động về an ninh, trong đó có bốn người chết trong vụ tấn công đốt phá một chuyến hỏa xa hôm Thứ Sáu, làm căng thẳng leo thang trước cuộc bầu cử vốn bị Đảng Quốc Gia Bangladesh BNP đối lập và các tổ chức đồng minh của đảng này xa lánh. Họ cáo buộc Hasina biến Bangladesh thành một nhà nước độc đảng và làm câm lặng những người bất đồng chính kiến ​​và xã hội dân sự.

Nhà chức trách đổ lỗi phần lớn bạo lực lên Đảng BNP, cáo buộc đảng phái này tìm cách phá hoại cuộc bầu cử. Hôm Thứ Bảy, các thám tử bắt giữ bảy người đàn ông thuộc BNP và cánh thanh niên của đảng phái này vì cáo buộc họ dính líu tới vụ tấn công tàu hỏa. Đảng BNP phủ nhận vai trò trong sự việc.

Hôm Chủ Nhật, một người ủng hộ ứng cử viên của Liên Minh Awami cầm quyền bị đâm chết tại quận Munshiganj gần Dhaka, các viên chức cho biết. Cảnh sát không lập tức đưa ra bình luận.

Chiến thắng dành cho Hasina, 76 tuổi, nhà lãnh đạo tại vị lâu đời nhất Bangladesh và là một trong những nhà lãnh đạo có tầm ảnh hưởng lớn nhất, sẽ đối chọi với bối cảnh chính trị đầy tranh cãi. Cuộc bỏ phiếu, giống như các cuộc bầu cử trước đây, được xác định bởi sự cạnh tranh gay gắt giữa Liên Minh Awami của Hasina và BNP, do cựu thủ tướng Khaleda Zia đứng đầu, người đang bị bịnh và bị quản thúc tại gia vì tội tham nhũng, điều mà những người ủng hộ bà cho rằng có động cơ chính trị.

Hai người phụ nữ này thay nhau nắm quyền đất nước trong nhiều năm, củng cố mối thù truyền kiếp làm cho thể chế chính trị Bangladesh bị phân cực và gây ra bạo lực chung quanh các cuộc bầu cử. Cuộc bỏ phiếu năm nay đặt ra câu hỏi về uy tín của cuộc bầu cử khi không có đối thủ lớn nào thách thức nhà lãnh đạo đương nhiệm.

Badshah Mia, một người kéo xe lôi sống ở Dhaka, cho biết ông sẽ không bỏ phiếu với những lựa chọn hạn chế, đồng thời nói thêm rằng mọi thứ không toát ra bầu không khí của “một cuộc bầu cử công bằng.”

Các nhà phê bình và các nhóm nhân quyền cho rằng cuộc bỏ phiếu diễn ra theo thể thức đáng lo ngại, trong đó hai cuộc bầu cử vừa qua được tổ chức dưới thời Hasina lấm lem bởi những cáo buộc gian lận phiếu bầu – điều mà chính quyền Bangladesh phủ nhận – và một cuộc tẩy chay khác đến từ các đảng đối lập.

Chính phủ Bangladesh từ chối yêu cầu kéo dài hàng tháng trời của Đảng BNP để có một chính phủ chăm sóc trung lập điều hành cuộc bỏ phiếu vào Chủ Nhật.

Chính phủ Bangladesh bảo vệ cuộc bầu cử, cho biết có 27 đảng phái và 404 ứng cử viên độc lập đang tham gia. Nhưng với nhiều ứng cử viên từ Liên Minh Awami tranh cử với tư cách độc lập và phần lớn là các đảng đối lập nhỏ hơn trong cuộc đua, các phân tích gia cho rằng chiến thắng của Hasina là gần như không thể né tránh.

Cuộc bỏ phiếu cũng bị đặt ra nghi vấn bởi cáo buộc liên quan tới một cuộc đàn áp sâu rộng chống lại Đảng BNP. Đảng phái này cho biết có khoảng 20,000 thành viên bị bỏ tù trước cuộc bỏ phiếu với những cáo buộc bịa đặt. Chính phủ Bangladesh phản bác lại các số liệu và phủ nhận rằng các vụ bắt giữ được thực hiện do mưu đồ chính trị, nói rằng số người bị bắt là từ 2,000-3,000. Bộ trưởng luật pháp Bangladesh trong một cuộc phỏng vấn với Đài BBC cho biết 10,000 người có thể đã bị bắt giữ.

Abdul Moyeen Khan, cựu bộ trưởng và nhà lãnh đạo Đảng BNP, cho biết hàng loạt vụ bắt giữ khiến ông và nhiều thành viên đảng phái khác phải ẩn dật trong nhiều tuần cho tới khi việc đề cử ứng cử viên bị tạm dừng. “Đó là cách duy nhất để chúng tôi có thể bảo đảm an toàn cho chính mình và tiếp tục lên tiếng (chống lại chính phủ),” ông nói.

Hasina được ghi nhận là nhà lãnh đạo chuyển đổi nền kinh tế của một quốc gia non trẻ ra đời sau chiến tranh và đưa lãnh vực dệt may của Bangladesh trở thành một trong những ngành cạnh tranh nhất thế giới. Những người ủng hộ nói rằng bà ngăn chặn các cuộc đảo chánh quân sự và vô hiệu hóa mầm họa từ phe dân quân Hồi Giáo. Và trên bình diện quốc tế, bà cũng giúp nâng cao vị thế của Bangladesh như một quốc gia có tiềm lực kinh doanh và duy trì bang giao với các quốc gia thường xuyên xung đột với nhau, như Ấn Độ và Trung Quốc.

Suy thoái kinh tế toàn cầu cũng đang dần dần được nhìn thấy tại Bangladesh, làm bộc lộ những rạn nứt trong nền kinh tế quốc gia này, gây nên tình trạng bất ổn lao động và bất mãn với chính phủ.

Sau khi bỏ phiếu, Hasina bác bỏ những lo ngại về tính hợp pháp của cuộc bỏ phiếu, nói với các phóng viên rằng bà chịu trách nhiệm trước công chúng và việc họ có chấp nhận cuộc bầu cử hay không mới là điều quan trọng với bà. (TTHN)