Bếp hồng lửa tí tách reo
Chờ nồi bánh tét đang theo mùa về
Đâu đây vạn thọ chân quê
Tỏa hương ngào ngạt, bốn bề gọi xuân.
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việ.” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683 (Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
Bà Dìn đã sống hơn trăm tuổi. Trong ký ức xa xăm về quê hương Trung Quốc, theo lời ba mẹ bà kể, đó là một vùng đất thân thương và giữ gìn nhiều tập tục tổ tiên. Năm 2018, bà có ước nguyện được về Quảng Châu, vì nghe đâu còn ngôi làng và một số bà con thân thuộc ở đó. Bà muốn thấy lại quê nhà trước khi ra đi. Con cháu bà Dìn ở Chợ Lớn gom tiền lại, tìm người đưa bà đi một chuyến về cố hương Trung Quốc cho bà vui.
Đó là một chuyến đi ngắn, dự định khoảng hai tuần. Thế nhưng chỉ mới một tuần, bà Dìn đã quay về. Đón bà ở sân bay, con cháu thi nhau hỏi bà có vui không, mãn nguyện chưa. Bà Dìn im lặng không nói gì. Đến bữa cơm tối, cả nhà ngồi với nhau, có đứa cháu hỏi khi nào bà muốn đi lại. Bà Dìn nói sẽ không quay lại nữa. Ai nấy đều ngạc nhiên. “Nó không giống gì như ông bà kể”, bà Dìn thốt lên, “Ai cũng cũng nói tiếng Hoa, nhưng không ai giống như mình nghĩ”.
Bà Dìn mất năm 2020, trong đại dịch Covid-19, mang theo sự hụt hẫng của một thế hệ người Hoa lưu luyến quê cha đất tổ. Con cháu của bà sau này làm đám giỗ cũng đơn giản như người Việt: Một mâm cơm khiêm tốn trong gia đình. Những người như bà Dìn khi mất đi đã khép lại những thế hệ người Hoa từng kiêu hãnh gìn giữ cội nguồn, với tư cách một lớp di dân định cư trên đất Việt.
Người Hoa đến Việt Nam và nhập thành cư dân cố định trên nước Việt giờ có hai lớp người: Những người lớn tuổi thì giữ lại chữ viết, ngôn ngữ, phong hóa và luôn dạy cho con cháu về quê hương gốc. Còn những người trẻ thì hội nhập đời sống Việt Nam, dần đồng hóa và không còn biết viết hay nói tiếng quê hương gốc của họ. Nhiều người Hoa không thể nhớ nổi quê quán tổ tiên ở nơi nào bên Trung Quốc, chỉ biết đại khái họ là người gốc Triều Châu, Quảng Tây, Phúc Kiến hay Hải Nam… qua ngôn ngữ truyền lại thôi.
Chùa đình, nơi sinh hoạt của cộng đồng và bang hội, giờ cũng đìu hiu.
Chợ Lớn là trung tâm của cộng đồng người Hoa với hệ thống thương mãi lớn rộng chi phối cả kinh tế miền Nam, khởi đầu từ năm 1698, khi Chúa Nguyễn cho lập ra Minh Hương xã ở vùng Tàu Hủ – Bến Nghé và Thanh Hà xã ở Trấn Biên. Tên gọi người Minh Hương có từ đó. Sau 1788, do chiến cuộc giữa nhà Nguyễn và quân Tây Sơn, người Hoa lùi dần về và tạo thành khu Chợ Lớn ngày hôm nay. Quận 5 là trái tim của Chợ Lớn, với đa phần là thương gia; quận 11 là nơi tập trung người Hoa làm nghề, chăm chỉ nối nghiệp cha ông để lại; còn quận 6 phần nhiều là kho bãi, với nhân công và bang hội người Hoa trú từ đời này sang đời kia.
Năm 1956, cái tên Chợ Lớn không còn trên mặt hành chính, do Tổng thống Ngô Đình Diệm ký sắc lệnh thành lập Đô thành Sài Gòn. Nhưng Chợ Lớn phồn thịnh, đầy bản sắc và thú vị đến mức nhiều thế hệ dân Việt vẫn quen gọi là Chợ Lớn. Những năm 1980, đời sống cấm vận nghèo nàn và tăm tối, Sài Gòn gần như chết ngộp thì Chợ Lớn vẫn rộn rịp đến lạ kỳ.
Buổi tối, ghé vào Chợ Lớn, người dân miền Nam có thể tạm quên nỗi cơ cực hàng ngày với các món ăn đặc biệt của người Hoa, từ ly chè cho đến tô hủ tiếu. Người Hoa giỏi quan sát sức mua của thị trường nên họ không bán mắc. Do đó, có lúc vô Chợ Lớn chơi, ăn uống, đi chùa, nghe người Hoa nói tiếng Việt với giọng đớt đát nhưng thân thiện, là ký ức khó quên đối với người Sài Gòn. Tận hôm nay, câu truyền khẩu từ thời Đệ nhất Cộng Hòa “ăn cơm Tàu, ở nhà Tây, lấy vợ Nhật” vẫn còn được nhắc. Hai vế sau thì đã không giữ được trọn ý nghĩa nhưng “ăn cơm Tàu” thì mãi vẫn chưa thấy đổi ngôi.
Nhiều chung cư và cửa tiệm người Hoa giờ vắng vẻ.
Theo Luận văn tốt nghiệp Học viện Quốc gia hành chánh Sài Gòn năm 1968, có tên “Vấn đề Hoa Kiều tại Việt Nam” của ông Lưu Trường Khương, vào năm 1950 có đến hơn 800,000 người Hoa ở miền Nam. Sự phồn thịnh và kiểm soát kinh tế xã hội của các bang hội người Hoa không khác gì ở Hong Kong. Vào Chợ Lớn thời đó đôi khi phải “thủ” sẵn vài câu tiếng Quảng để không lạc lõng trong vùng đất mà tiếng Việt vang lên như ở quốc ngoại. Thậm chí có người Hoa còn không biết rành tiếng Việt, phải có người dịch giùm.
Người Hoa Chợ Lớn từng kinh qua những giai đoạn thăng trầm, bắt đầu từ thời Tổng thống Ngô Đình Diệm với chính sách kiểm soát kinh tế, văn hóa và hộ tịch người Hoa, nhằm tránh tình trạng bị cộng đồng giàu có và hùng hậu này nắm quyền sau cánh màn. Tuy nhiên, cộng đồng người Hoa vẫn phát triển mạnh và đóng góp đáng kể cho kinh tế Sài Gòn nói riêng và miền Nam nói chung. Chỉ sau 1975 thì người Hoa mới nếm mùi cay đắng của chế độ cộng sản.
Trước năm 1975, người Hoa có 16 tờ báo, 166 trường học. Ngoài bệnh viện Sùng Chính phục vụ tất cả cộng đồng Hoa kiều, người Hoa còn có năm bệnh viện phục vụ người của năm bang hội chính – lớn nhất là bệnh viện bang Quảng Đông với 912 giường, và nhỏ nhất là bệnh viện bang Hải Nam với 40 giường. Tất cả đều bị chính quyền mới cấm hoạt động hoặc tịch thu. Tiếp đó là chiến dịch đánh “tư sản mại bản”, tấn công quyết liệt và vơ vét sạch tài sản người Hoa. Người Hoa không còn chọn lựa nào khác là ra đi. Trong làn sóng vượt biển của người miền Nam chạy thoát họa cộng sản, có rất nhiều người Hoa…
Sau gần 50 năm kể từ 1975, người Hoa ở Chợ Lớn như thế nào? Có rất ít người nhận ra rằng Chợ Lớn ngày nay dường như ngày càng… vắng bóng người Hoa! Nói chính xác hơn là cộng đồng người Hoa Chợ Lớn ngày nay đã bị chen lẫn bởi người Việt từ khắp nơi, đặc biệt từ… miền Bắc.
Mới đây, có lần ghé vào Chợ Lớn, mua giò cháo quẩy, mới bất ngờ biết người làm và bán là một thanh niên người Việt từ miền Tây lên. Làm giò cháo quẩy, bánh tiêu, bánh bò, bánh bao chiên, cũng như nhiều nghề truyền thống khác trước đây chỉ thấy người Hoa nắm giữ bây giờ nằm trong tay người Việt. Hỏi ra mới biết người Hoa ngày càng bỏ nhiều nghề truyền thống và con cái họ cũng không hứng thú nối nghiệp.
Chợ Lớn giờ đây ngày càng nhiều dân nhập cư từ các tỉnh lên làm ăn.
Nghề gia truyền là truyền thống kinh doanh của người Hoa. Họ luôn giữ kín bí mật gia truyền. Đó là những bí quyết chi tiết, chẳng hạn về công thức trộn bột làm bánh trung thu, bánh bao, dim sum, há cảo, mì sợi, mì vắt tươi, sủi cảo… Nghề của người Hoa, dù có học lóm bắt chước, cũng khó làm lại giống công thức độc quyền của họ. Và ngày xưa, người Hoa chỉ truyền lại bí quyết gia truyền cho con trai nối dõi. Bởi vậy, việc một số người Hoa truyền nghề lại cho ngoại tộc như đang thấy đã khiến nhiều người ngỡ ngàng.
Một trong những yếu tố khiến người Hoa mất dần phong hóa của họ là sự kết nối không còn bền chặt và cộng đồng họ không còn quyền lực như xưa. Thế hệ trẻ người Hoa giờ không khác gì thanh niên Việt Nam, cũng thích những xu hướng sống thời thượng và ngại các tập tục cổ xưa.
Cách đây vài chục năm, vào Chợ Lớn là bắt gặp những cửa hàng sách, nhạc, đồ trang trí làm bằng tay của người Hoa. Những ngày lễ của người Hoa thì nhộn nhịp màu sắc đặc thù văn hóa truyền thống Trung Hoa. Nhưng bây giờ tìm lại những hình ảnh như vậy thật khó. Khi được hỏi các nhãn hiệu ghi tiếng Hoa có nghĩa gì, thậm chí có người cười, lắc đầu không biết. Anh L., một người Tiều chạy xe ôm sau khi tốt nghiệp lớp 12, tâm sự rằng anh đang dành thời gian đi học lại tiếng Hoa, vì tự nhiên thấy sợ mất gốc.
Một ông chủ tiệm hủ tiếu người miền Bắc.
Người Việt gốc Hoa, theo thống kê hiện nay, có khoảng 500,000 người ở Sài Gòn, sống rải rác ở các quận 5, 6 và 11. Cộng đồng người Việt gốc Hoa ngày càng ít ỏi. Họ đi đâu cả rồi? Rất nhiều người trẻ đã hòa tan vào thế hệ mới; nhiều người khác cũng tìm đường đi lao động ở những nơi nói tiếng Hoa như Macau, Singapore, Mã Lai… Còn lại chỉ biết làm việc và sống qua ngày, không còn vui thịnh vượng như ở thế kỷ trước.
Đừng ngạc nhiên nếu ngày nào đó bạn ghé vào một tiệm đông y bất kỳ ở phố Hải Thượng Lãn Ông, quận 5, và thấy người bán có giọng miền Bắc Việt Nam. Từ sau 1975 đến nay, rất nhiều người Bắc di cư vào Nam đã thâm nhập vào Chợ Lớn, mua lại cơ nghiệp và buôn bán. Những thứ độc quyền của người Hoa khi xưa như lồng đèn, bánh trung thu, hàng mã… giờ vào tay người Việt cả rồi. Cũng buồn, nếu biết ở quận 5 hôm nay, những quán ăn gia truyền độc đáo có tay nghề gốc như người Hẹ đang rơi rớt dần.
Người Hoa có kiểu uống cà phê bằng dĩa, chấm một giọt bơ, giờ gần như không thấy nữa. Một buổi sáng cuối năm, mấy người bạn rủ đi, và nhắc nhau đến thật sớm vì quán chỉ mở cửa 4g sáng và nghỉ lúc 7g sáng. Trong căn nhà nhỏ, dưới ánh sáng vàng vọt của một cây đèn bàn, những người khách nhận phần cà phê rồi ngồi thu mình vào góc nói chuyện.
Ông cụ bán cà phê người Quảng ngạc nhiên khi thấy mấy người khách không phải những gương mặt quen thuộc thường ngày. Ông rót cà phê một cách trân trọng và kỹ lưỡng vào dĩa cho từng người. Những người Hoa uống cà phê trong căn nhà nhỏ, nằm giữa hẻm đó, dường như cũng ngạc nhiên, liếc nhìn. Hầu hết là người già. Cà phê không ngon lắm nhưng không gian tự nhiên thật xúc động. Mọi thứ như tái hiện, đọng lại. Nó giống như những người Hoa yêu truyền thống hôm nay đang cố níu giữ mọi thứ trong nhạt nhòa, và họ chỉ còn là những người già lặng lẽ, ngồi quanh nhau.
Lữ Kiều, tên thật Thân Trọng Minh, bác sĩ y khoa, sinh năm 1943 tại Huế.
Làm thơ, viết văn từ 1958. Viết kịch từ 1966. Vẽ từ năm 1982. Tác phẩm đã xuất bản:
-Mưa Qua Thành Phố (tập truyện), Ý Thức, 1970.
-Trên Đồi Là Lô Cốt (tập truyện), Thư Ấn Quán, Hoa Kỳ, 2006.
-Chàng Nho Sinh Dưới Gốc Tùng (ký & tùy bút).
-Lãng Ca (tập thơ), Ý Thức, 2014.
-Với Một Dòng Sông (tập truyện, tản văn), Hội Nhà Văn, 2019.
-Kẻ Phá Cầu (kịch), Hội Nhà Văn, 2019; Con Sâu Trong Mắt (kịch).
Lữ Kiều còn có tên trong nhóm chủ trương Tạp Chí Ý Thức ở Sài Gòn, 1970-1975.
Những chiếc lá cuối năm
Lòng hư vô mà chiều cuối năm
Chân đi theo bóng lá rơi vàng
Ôi gió đời ta sao chẳng lặn
Vẫn ngửa nghiêng hoài chiếc lá khô
Một xác phàm thôi sao nặng quá
Nặng cả hai vai, một cuộc đời
Muốn gánh giùm em niềm tuyệt vọng
Nhưng vết thương không chia được cho người
Bạn cũ gọi về trong trí nhớ
Lá vẫn bay và ta cuối năm
Đôi mắt nhung đen, hàng lệ nhỏ
Thì thôi, lá chọn đất ân cần
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việ.” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683 (Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
Công tố Jack Smith bị “chơi khăm” ngày Giáng Sinh, Maga gọi 911, nói láo Smith đã bắn vợ?!
Công tố viên đặc biệt Jack Smith, người đang giám sát việc truy tố cựu TT Trump trong hai vụ án liên bang, đã là mục tiêu của một vụ quấy rối tại nhà riêng của ông ở Maryland vào ngày Giáng sinh. Tin ngày 8-1-24 cho hay, có người đã gọi cho đường dây khẩn cấp 911 và nói rằng Smith đã bắn vợ của ông tại địa chỉ nơi Smith sống.
Tin sáng thứ ba, ngày 9 tháng Giêng, 2024. Giới chức cao cấp Vatican nói, nên cho phép linh mục kết hôn. Trùm ma túy vượt ngục, Ecuador ban bố tình trạng khẩn cấp. Đa số người Mỹ nói ông Trump không là vua, không nên được miễn truy tố hình sự. “Vua của NRA” bị hạ bệ: Tòa xét xử chi tiêu xa hoa của lãnh đạo tổ chức bảo vệ súng quyền lực tại HK. Công tố Jack Smith bị “chơi khăm” ngày Giáng Sinh, Maga gọi 911, nói láo Smith đã bắn vợ?! Máy bay quân sự đang bay huấn luyện rơi ở Quảng Nam. Chồng cũ dân biểu Boebert gọi cảnh sát, nói bị vợ uýnh.
BEIRUT, Lebanon (NV) – Một cuộc oanh kích của Israel đã sát hại một chỉ huy cao cấp của tổ chức Hezbollah vào hôm Thứ Hai, 8 Tháng Giêng, tại miền Nam Lebanon, vụ mới nhất trong một chuỗi những cuộc trao đổi hỏa lực gia tăng ngang qua biên giới Israel-Lebanon, khiến thế giới nơm nớp lo sợ một cuộc chiến tranh mới tại Trung Đông sẽ xảy ra, mặc dù cuộc chiến tại Gaza đã làm cho số thương vong của thường dân cứ chồng chất lên mãi, nguồn tin thông tấn xã AP cho hay.
Cuộc oanh kích vào một chiếc xe SUV đã giết chết vị chỉ huy thuộc một đơn vị bí mật của Hezbollah đang hoạt động dọc theo vùng biên giới, theo lời một giới chức an ninh không muốn nêu danh tánh. Vị chỉ huy này tên là Wissam al-Tawil và là một chiến binh kỳ cựu của lực lượng quân sự Lebanon được Iran hậu thuẫn và từng tham gia cuộc vượt biên giới đi bắt cóc hai binh sĩ Israel hồi năm 2006, dẫn tới cuộc chiến tranh gần đây nhất giữa Israel và Hezbollah, vẫn theo lời giới chức nói trên.
Al-Tawil là nhân vật cao cấp nhất của nhóm bạo động Hezbollah bị giết kể từ cuộc tấn công của Hamas vào miền Nam Israel hôm 7 Tháng Mười năm rồi. Vụ này dẫn tới cuộc chiến tranh toàn diện tại Dải Gaza, và cuộc chiến này giữa Israel và nhóm Hezbollah tuy có quy mô nhỏ hơn nhưng lại cứ gia tăng cường độ mãi sau khi quân Israel hạ sát một lãnh tụ phe Hamas ngay tại Beirut hồi tuần trước.
Wissam al-Tawil, chỉ huy cấp cao Hezbollah ở Lebanon (Hình: trích từ mạng xã hội ủng hộ Hezbollah)
Trong các diễn biến khác, Israel cho biết họ đã hầu như kết thúc các cuộc hành quân lớn tại vùng Bắc Gaza, mặc dù những cuộc giao tranh và oanh tạc vẫn còn tiếp diễn. Lực lượng Israel giờ đây chuyên chú đánh vào vùng trung bộ và thành phố Khan Younis ở phía Nam Gaza, nơi đang có hằng ngàn người Palestine bỏ chạy.
Các giới chức Israel vẫn hay nói rằng cuộc chiến sẽ kéo dài thêm nhiều tháng nữa, bởi vì mục tiêu của quân đội vẫn là tìm cách tiêu diệt cho bằng được quân Hamas và lấy lại hết các con tin còn lại đang nằm trong tay của nhóm bạo động này.
Ngoại Trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken, quay lại vùng chiến sự leo thang từ hồi tuần trước, đang cố sức ngăn chặn cuộc chiến tranh lan rộng thêm, mặc dù vị ngoại trưởng vẫn biết rằng sức người có hạn trong tình thế cực kỳ khó khăn này, không những riêng gì tại vùng Trung Đông mà còn trên khắp thế giới nữa. (TTHN)
VATICAN CITY, Vatican (NV) – Đức Giáo Hoàng Phanxicô đưa ra lời kêu gọi cho lệnh cấm toàn cầu với hành động mang thai giùm, gọi hành vi này là “đáng trách” trong buổi gặp gỡ giáo dân tại thành phố Vatican City hôm Thứ Hai, 8 Tháng Giêng, theo Đài CNN.
“Tôi thấy thật đáng chê trách về hành động cho cái gọi là làm mẹ giùm người khác, vốn thể hiện sự vi phạm nghiêm trọng tới phẩm giá của người phụ nữ và trẻ em, dựa trên việc bóc lột các hoàn cảnh về nhu cầu vật chất của người mẹ,” Đức Giáo Hoàng nói.
“Một hài nhi luôn luôn là món quà và không bao giờ là nền tảng của một hợp đồng mua bán.”
Đức Giáo Hoàng Francis (Hình: Vatican News)
Đức Giáo Hoàng Phanxicô nói ngài hy vọng cộng đồng quốc tế sẽ nỗ lực “cấm hành động này trên toàn cầu.”
“Tại mọi thời điểm của sự sống, sinh mạng con người phải được bảo tồn và che chở,” ngài nói thêm.
Giáo Hội Công Giáo phản đối từ lâu việc mang thai giùm cũng như thụ tinh trong ống nghiệm bởi vì, Giáo Hội cho biết, hành động phi nhân tính hóa việc thụ thai và loại bỏ một số phôi thai, điều mà Giáo Hội cho rằng chẳng khác gì phá thai.
Mang thai giùm là bất hợp pháp ở Ý và một số quốc gia khác, trong khi ở những quốc gia khác, như Vương Quốc Anh, việc mang thai giùm là hợp pháp nhưng bị hạn chế và mang thai giùm vì mục đích thương mại bị đặt ngoài vòng pháp luật. Luật mang thai giùm khác nhau tùy theo từng tiểu bang ở Hoa Kỳ.
Mang thai giùm mở ra con đường trở thành cha mẹ cho những người gặp khó khăn trong việc thụ thai cũng như các đôi vợ chồng và người đồng giới không thể tự mình thụ thai.
Mặc dù từ lâu có những lo ngại về mặt đạo đức xung quanh mang thai giùm, gồm có cả việc liệu hành vi này có mang tính bóc lột hay không.
Đức Giáo Hoàng phải đối diện với những đối thủ trong phe cánh theo chủ nghĩa truyền thống hơn của Giáo Hội về một số đường hướng của ngài về các vấn đề đương đại, gồm có việc cởi mở cho những người Công Giáo từng ly dị và tái hôn được rước lễ, sự chào đón mục vụ của ngài với những người LGBTQ+, và việc ngài tập trung vào di dân cũng như khủng hoảng khí hậu.
Tháng trước, Đức Giáo Hoàng Phanxicô chính thức cho phép các linh mục Công Giáo La Mã ban phước cho các cặp đồng giới, đây là sự thay đổi đáng kể trong cách tiếp cận của nhà thờ dành cho người LGBTQ+. Các phép lành có thể được thực hiện miễn đó không phải là một phần của các nghi lễ hoặc phụng vụ thông thường của Giáo Hội, cũng như không đồng thời là một sự kết hợp dân sự, theo một tài liệu của Vatican được Đức Giáo Hoàng phê chuẩn.
Tuy nhiên, Đức Giáo Hoàng có quan điểm quyết liệt về phá thai, mà ngài ví như việc thuê “một sát thủ để giải quyết vấn đề,” cũng như mang thai giùm. Năm 2022, Đức Giáo Hoàng Phanxicô có nói rằng mang thai giùm là một “hành động ‘cho thuê tử cung’ vô nhân đạo và ngày càng tràn lan, trong đó phụ nữ, gần như luôn luôn là phụ nữ nghèo, bị bóc lột và trẻ em bị đối xử như những món hàng.”
Trong buổi đối thoại hôm Thứ Hai, Đức Giáo Hoàng Phanxicô cũng lưu ý “với sự tiếc nuối, đặc biệt là ở Tây Phương, sự lan rộng tiếp diễn của một nền văn hóa với sự chết, một nền văn hóa nhân danh lòng trắc ẩn giả nhân giả nghĩa loại bỏ trẻ em, người cao niên và người bệnh.”
Lời phản đối của Đức Giáo Hoàng Phanxicô với việc mang thai giùm được diễn đạt trong bối cảnh sự phê phán lâu dài của ngài về nền văn hóa ở các quốc gia thịnh vượng hơn vốn loại bỏ sự sống và lo lắng rằng đời sống mới sẽ “tuân theo một giao kèo.” Ngài thường xuyên phê phán “sự sùng bái thần tượng của thị trường” coi thường nhu cầu của con người.
Đức Giáo Hoàng cũng khắc khoải về tỷ lệ sinh nở giảm, đặc biệt là ở Ý, đồng thời kêu gọi các nhà lãnh đạo chính trị giải quyết các yếu tố kinh tế và xã hội ngăn cản những cặp vợ chồng trẻ sinh con. Về khía cạnh này, ngài cùng Thủ Tướng Ý Giorgia Meloni khuyến khích dân Ý sinh thêm con, trong khi Meloni cũng phản đối gay gắt việc mang thai giùm. (TTHN)
DHAKA, Bangladesh (NV) – Chiến dịch kiểm phiếu đang được tiến hành trong cuộc bầu cử quốc hội tại Bangladesh vào Chủ Nhật, 7 Tháng Giêng với đầy rẫy bạo lực và sự tẩy chay từ đảng đối lập chính, mở đường cho Thủ Tướng Sheikh Hasina và Liên Minh Awami của bà đắc cử nhiệm kỳ thứ tư liên tiếp.
Có ít nhất 18 vụ đốt phá diễn ra trước cuộc bỏ phiếu nhưng ngày bầu cử trôi qua tương đối yên ả. Tỷ lệ cử tri đi bầu là khoảng 40%, Trưởng Ủy Viên Bầu Cử Kazi Habibul Awal cho biết sau khi cuộc bỏ phiếu chấm dứt.
Các biến động về an ninh, trong đó có bốn người chết trong vụ tấn công đốt phá một chuyến hỏa xa hôm Thứ Sáu, làm căng thẳng leo thang trước cuộc bầu cử vốn bị Đảng Quốc Gia Bangladesh BNP đối lập và các tổ chức đồng minh của đảng này xa lánh. Họ cáo buộc Hasina biến Bangladesh thành một nhà nước độc đảng và làm câm lặng những người bất đồng chính kiến và xã hội dân sự.
Thủ Tướng Bangladesh Sheikh Hasina vừa tái đắc cử (Hình: Bangladesh Prime Minister’s Office)
Nhà chức trách đổ lỗi phần lớn bạo lực lên Đảng BNP, cáo buộc đảng phái này tìm cách phá hoại cuộc bầu cử. Hôm Thứ Bảy, các thám tử bắt giữ bảy người đàn ông thuộc BNP và cánh thanh niên của đảng phái này vì cáo buộc họ dính líu tới vụ tấn công tàu hỏa. Đảng BNP phủ nhận vai trò trong sự việc.
Hôm Chủ Nhật, một người ủng hộ ứng cử viên của Liên Minh Awami cầm quyền bị đâm chết tại quận Munshiganj gần Dhaka, các viên chức cho biết. Cảnh sát không lập tức đưa ra bình luận.
Chiến thắng dành cho Hasina, 76 tuổi, nhà lãnh đạo tại vị lâu đời nhất Bangladesh và là một trong những nhà lãnh đạo có tầm ảnh hưởng lớn nhất, sẽ đối chọi với bối cảnh chính trị đầy tranh cãi. Cuộc bỏ phiếu, giống như các cuộc bầu cử trước đây, được xác định bởi sự cạnh tranh gay gắt giữa Liên Minh Awami của Hasina và BNP, do cựu thủ tướng Khaleda Zia đứng đầu, người đang bị bịnh và bị quản thúc tại gia vì tội tham nhũng, điều mà những người ủng hộ bà cho rằng có động cơ chính trị.
Hai người phụ nữ này thay nhau nắm quyền đất nước trong nhiều năm, củng cố mối thù truyền kiếp làm cho thể chế chính trị Bangladesh bị phân cực và gây ra bạo lực chung quanh các cuộc bầu cử. Cuộc bỏ phiếu năm nay đặt ra câu hỏi về uy tín của cuộc bầu cử khi không có đối thủ lớn nào thách thức nhà lãnh đạo đương nhiệm.
Badshah Mia, một người kéo xe lôi sống ở Dhaka, cho biết ông sẽ không bỏ phiếu với những lựa chọn hạn chế, đồng thời nói thêm rằng mọi thứ không toát ra bầu không khí của “một cuộc bầu cử công bằng.”
Các nhà phê bình và các nhóm nhân quyền cho rằng cuộc bỏ phiếu diễn ra theo thể thức đáng lo ngại, trong đó hai cuộc bầu cử vừa qua được tổ chức dưới thời Hasina lấm lem bởi những cáo buộc gian lận phiếu bầu – điều mà chính quyền Bangladesh phủ nhận – và một cuộc tẩy chay khác đến từ các đảng đối lập.
Chính phủ Bangladesh từ chối yêu cầu kéo dài hàng tháng trời của Đảng BNP để có một chính phủ chăm sóc trung lập điều hành cuộc bỏ phiếu vào Chủ Nhật.
Chính phủ Bangladesh bảo vệ cuộc bầu cử, cho biết có 27 đảng phái và 404 ứng cử viên độc lập đang tham gia. Nhưng với nhiều ứng cử viên từ Liên Minh Awami tranh cử với tư cách độc lập và phần lớn là các đảng đối lập nhỏ hơn trong cuộc đua, các phân tích gia cho rằng chiến thắng của Hasina là gần như không thể né tránh.
Cuộc bỏ phiếu cũng bị đặt ra nghi vấn bởi cáo buộc liên quan tới một cuộc đàn áp sâu rộng chống lại Đảng BNP. Đảng phái này cho biết có khoảng 20,000 thành viên bị bỏ tù trước cuộc bỏ phiếu với những cáo buộc bịa đặt. Chính phủ Bangladesh phản bác lại các số liệu và phủ nhận rằng các vụ bắt giữ được thực hiện do mưu đồ chính trị, nói rằng số người bị bắt là từ 2,000-3,000. Bộ trưởng luật pháp Bangladesh trong một cuộc phỏng vấn với Đài BBC cho biết 10,000 người có thể đã bị bắt giữ.
Abdul Moyeen Khan, cựu bộ trưởng và nhà lãnh đạo Đảng BNP, cho biết hàng loạt vụ bắt giữ khiến ông và nhiều thành viên đảng phái khác phải ẩn dật trong nhiều tuần cho tới khi việc đề cử ứng cử viên bị tạm dừng. “Đó là cách duy nhất để chúng tôi có thể bảo đảm an toàn cho chính mình và tiếp tục lên tiếng (chống lại chính phủ),” ông nói.
Hasina được ghi nhận là nhà lãnh đạo chuyển đổi nền kinh tế của một quốc gia non trẻ ra đời sau chiến tranh và đưa lãnh vực dệt may của Bangladesh trở thành một trong những ngành cạnh tranh nhất thế giới. Những người ủng hộ nói rằng bà ngăn chặn các cuộc đảo chánh quân sự và vô hiệu hóa mầm họa từ phe dân quân Hồi Giáo. Và trên bình diện quốc tế, bà cũng giúp nâng cao vị thế của Bangladesh như một quốc gia có tiềm lực kinh doanh và duy trì bang giao với các quốc gia thường xuyên xung đột với nhau, như Ấn Độ và Trung Quốc.
Suy thoái kinh tế toàn cầu cũng đang dần dần được nhìn thấy tại Bangladesh, làm bộc lộ những rạn nứt trong nền kinh tế quốc gia này, gây nên tình trạng bất ổn lao động và bất mãn với chính phủ.
Sau khi bỏ phiếu, Hasina bác bỏ những lo ngại về tính hợp pháp của cuộc bỏ phiếu, nói với các phóng viên rằng bà chịu trách nhiệm trước công chúng và việc họ có chấp nhận cuộc bầu cử hay không mới là điều quan trọng với bà. (TTHN)
BEVERLY HILLS, California (NV) – Lễ trao giải Golden Globes Awards lần thứ 81, hay còn gọi là Quả Cầu Vàng, vừa diễn ra hôm Chủ Nhật, 7 Tháng Giêng, tại The Beverly Hilton Hotel ở Los Angeles, California, nhằm tôn vinh những nghệ sĩ trong lĩnh vực phim ảnh, từ truyền hình và điện ảnh trong suốt một năm 2023 vừa qua.
Đây cũng là sự kiện điện ảnh đầu tiên trong năm 2024, nhận được sự chú ý rộng rãi của công chúng khắp nơi cũng như sự hiện diện của nhiều nghệ sĩ tham gia chương trình.
Robbie Margot như cô nàng búp bê Barbie bước ra từ đời thực trong chiếc đầm của Giorgio Armani Privé. (Hình: Amy Sussman/Getty Images)
Dưới đây là tám trang phục nổi bật nhất tại thảm đỏ vừa qua, theo CNN.
Robbie Margot
Một năm vô cùng thành công với màn hóa thân thành cô nàng búp bê Barbie trong bộ phim “Barbie,” Robbie Margot xuất hiện ở mọi sự kiện điện ảnh quan trọng và có mặt trong nhiều danh sách đề cử giải thưởng.
Tại thảm đỏ Quả Cầu Vàng năm nay, Robbie Margot đã lựa chọn chiếc đầm “hot pink” của nhà mốt Giorgio Armani Privé, lấy cảm hứng từ chính chiếc đầm của búp bê Barbie trong bộ sưu tập “SuperStar,” kỷ niệm 50 năm ra đời của búp bê.
Đặc biệt, bộ trang sức mà Robbie Margot đeo trên người trị giá $3 triệu, thuộc thương hiệu Lorraine Schwartz Jewelry và Golconda Diamond.
Hunter Schafer diện chiếc đầm nằm trong bộ sưu tập mới nhất của Prada. (Hình: Amy Sussman/Getty Images)
Hunter Schafer
Nữ người mẫu, diễn viên Hunter Schafer, yêu kiều thướt tha như một nàng thơ bước ra từ tiểu thuyết khi cô chọn chiếc đầm màu hồng phấn mềm mại của hãng Prada.
Đây chính là mẫu thiết kế mới nhất nằm trong bộ sưu tập Xuân-Hè 2024 của Prada, được cô phối với kiểu tóc búi đơn giản và kiểu trang điểm nhẹ nhàng, dễ thương, đem lại sự thùy mị và ngọt ngào.
Minh tinh Helen Mirren trẻ trung và quá đỗi ngọt ngào trong chiếc đầm màu tím oải hương của nhà mốt Dolce & Gabbana. (Hình: Amy Sussman/Getty Images)
Helen Mirren
Minh tinh gạo cội Helen Mirren vừa bước qua tuổi 78 nhưng quá đỗi ngọt ngào và trẻ trung khi xuất hiện trên thảm đỏ năm nay.
Bà chọn chiếc đầm màu tím hoa oải hương với phần eo xếp nếp cùng với chiếc áo khoác opera tay phồng quá khổ, phối cùng với đôi giày bệt màu bạc của hãng Sole Bliss và trang sức Harry Winston.
Heidi Klum quyến rũ trong bộ cánh của nhà mốt Gunel Babayeya. (Hình: Amy Sussman/Getty Images)
Heidi Klum
Siêu mẫu Heidi Klum không bao giờ làm người hâm mộ thất vọng khi luôn xuất hiện lộng lẫy, kiêu sa và nổi bật trong những lần xuất hiện trên thảm đỏ.
Tại lễ trao giải Golden Globes Awards, cô chọn chiếc váy đỏ bồng bềnh với đường xẻ chân hở đầy quyến rũ mang thương hiệu Sophie Couture của nhà thiết kế người Azerbaijan Gunel Babayeva.
Cô chọn đôi giày cao gót màu đỏ mũi nhọn của Christian Louboutin và trang sức của thương hiệu Lorraine Schwartz.
Hailee Steinfeld tái hiện hình ảnh của cố minh tinh Audrey Hepburn trong chiếc đầm hồng của Prada. (Hình: Amy Sussman/Getty Images)
Hailee Steinfeld
Hailee Steinfeld thể hiện phong cách đặc trưng của cố minh tinh Audrey Hepburn trong chiếc đầm màu hồng đầy thanh lịch của nhà mốt Prada.
Từ kiểu tóc búi cao cho đến đôi găng tay và chiếc váy kiểu cột màu hồng xinh xắn, cô nàng diễn viên sinh năm 1991 vô cùng thanh lịch, cổ điển, hứa hẹn sẽ là nguồn cảm hứng cho các chị em diện theo trong thời gian sắp tới.
Jennifer Lopez ngọt ngào đến lạ thường trong chiếc đầm của Nicole + Felicia Couture. (Hình: Amy Sussman/Getty Images)
Jennifer Lopez
Trái với các lần xuất hiện trên thảm đỏ với các bộ cánh sexy đầy quyến rũ, nữ ca sĩ, diễn viên Jennifer Lopez bỗng chốc trở nên ngọt ngào và dịu dàng khi chọn tông hồng trong lần tham gia Quả Cầu Vàng năm nay.
Chiếc đầm hồng của thương hiệu Nicole + Felicia Couture được may riêng cho Jennifer Lopez với hai chiếc hoa hồng to bản được tỉ mỉ xếp thành từng cánh như một đóa hoa hồng diễm lệ biết đi tỏa hương đến mỗi nơi cô xuất hiện. Nữ ca sĩ chủ nhân ca khúc “Let’s Get Loud” đình đám một thời chọn đôi giày cao gót của Christian Louboutin để phối.
Emma Stone tươi tắn trong chiếc đầm của Louis Vuitton. (Hình: Amy Sussman/Getty Images)
Emma Stone
Nữ chủ nhân của tượng vàng Golden Globes Awards lần thứ 81 ở hạng mục “Nữ Diễn Viên Chính Kịch Xuất Sắc Nhất,” Emma Stone, tươi tắn suốt sự kiện trong chiếc đầm cổ sâu đầy gợi cảm của thương hiệu Louis Vuitton, phối cùng với phụ kiện của hãng High Jewelry.
Chiếc đầm giúp tôn lên vóc dáng mảnh mai của nữ diễn viên phim “Poor Thing,” đồng thời giúp cô trông nổi bật tại thảm đỏ năm nay.
Hiếm hoi lắm khán giả mới thấy Elizabeth Olsen xuất hiện tại các sự kiện giải trí. (Hình: Amy Sussman/Getty Images)
Elizabeth Olsen
Đến với lễ trao giải Quả Cầu Vàng năm nay, minh tinh Elizabeth Olsen chọn chiếc váy của nhà mốt Vivienne Westwood, nằm trong bộ sưu tập thời trang áo cưới cao cấp của hãng hồi năm 2023.
Chiếc đầm màu trắng với phần áo corset ôm sát, cộng với chất liệu vải taffeta kết hợp với vải lụa và những đường ren, tạo ra sự bí ẩn và cuốn hút cho người nhìn. (YY) [qd]
QUẬN CAM, California (NV) – Trong những ngày đầu năm 2024, trang mạng tin tức uy tín www.usnews.com có đưa ra những thông tin về những hãng bảo hiểm xe cộ tốt nhất và rẻ nhất trong năm 2023. Đây là những thông tin hữu ích cho người lái xe, bởi vì bảo hiểm xe cộ hiện nay đang tăng đáng kể.
Phương pháp đánh giá 360 của US News & World Report đánh giá các sản phẩm và dịch vụ từ nhiều góc nhìn đa dạng. US News đánh giá dựa trên sự đồng thuận về những vấn đề quan trọng đối với người tiêu dùng, các chuyên gia . U.S News đưa ra những thông tin dựa trên cái nhìn khách quan về các sản phẩm, dịch vụ.
JUSAA là công ty bảo hiểm xe hơi tốt nhất trên toàn nước Mỹ theo US News. (Hình minh họa: Gerardo Mora/Getty Images for USAA)
US News đã khảo sát gần 10,000 chủ hợp đồng bảo hiểm trên toàn quốc, và đưa ra 10 công ty bảo hiểm xe hơi hàng đầu trong năm 2023 như sau:
#1 USAA
#2 American Family
#3 State Farm
#4 Geico
#4 Nationwide
#6 Farmers
#6 Travellers
#6 Allstate
#6 AAA
#10 Progresive
Trong số những công ty này, USAA và American Family là những công ty bảo hiểm xe hơi tốt nhất trên toàn nước Mỹ, theo phân tích dữ liệu gần đây nhất của US News. USAA có điểm tổng thể cao nhất trong cuộc khảo sát khách hàng, và cũng đứng đầu trong hầu hết mọi tiêu chí phân tích. Nó cũng có mức giá thấp nhất trong số các công ty bảo hiểm được US News nghiên cứu.
Tuy nhiên, bảo hiểm của USAA chỉ dành cho các thành viên quân đội Hoa Kỳ. Những người không thuộc diện này có thể tìm thấy hợp đồng bảo hiểm tốt nhất với American Family, có điểm cao thứ hai trong cuộc khảo sát của US News. Các công ty bảo hiểm khác có điểm khảo sát trên mức trung bình bao gồm State Farm, Nationwide và Geico.
Theo US News, chi phí trung bình của một hợp đồng bảo hiểm xe hơi ở Hoa Kỳ là $1,547 mỗi năm. 10 công ty bảo hiểm xe có giá rẻ nhất trong năm 2023 theo nghiên cứu của US News là:
1. USAA: $1,022
2. Geico: $1,250
3. State Farm: $1,279
4. Travellers: $1,355
5. American Family: $1,383
6. Nationwide: $1,473
7. Progressive: $1,540
8. AAA: $1,958
9. Farmers: $2,083
10. Allstate: $2,135
USAA có giá bảo hiểm xe hơi rẻ nhất trong năm 2023, với giá trung bình thấp hơn $525 so với mức trung bình toàn quốc. Những người lái xe không đủ điều kiện nhận bảo hiểm USAA có thể tìm thấy mức giá thấp nhất với Geico, thấp hơn mức trung bình toàn quốc là $297.
Lưu ý rằng mức giá trung bình của các công ty bảo hiểm có thể không phản ánh giá của từng trường hợp cá nhân. Cách tốt nhất để tìm mức giá bảo hiểm thấp nhất là lấy chào giá và so sánh giá từ một số công ty bảo hiểm lớn. Viện Bảo hiểm Quốc tế (III) đề nghị người tiêu dùng nên lấy báo giá từ ít nhất ba công ty bảo hiểm. Khi mua bảo hiểm, nhớ so sánh các báo giá trên cùng mức bảo hiểm.
Phí bảo hiểm xe phụ thuộc nhiều vào từng cá nhân và công ty bảo hiểm. Các nhà cung cấp bảo hiểm xe khác nhau có thể phù hợp hơn với các tình huống cụ thể khác nhau. Ví dụ: USAA có mức giá bảo hiểm cạnh tranh nhất cho cộng đồng quân nhân. State Farm có mức giá thấp hơn so với các đối thủ cạnh tranh dành cho những người lái xe có thành tích lái xe không tốt, bao gồm giấy phạt DUI, vé phạt chạy quá tốc độ và tai nạn. (HD)
HUNTINGTON BEACH, California (NV) – Cựu Trung Tướng Nguyễn Bảo Trị, cựu tổng cục trưởng Tổng Cục Quân Huấn QLVNCH, vừa qua đời lúc 5 giờ 30 phút sáng Thứ Hai, 8 Tháng Giêng, tại bệnh viện Hoag Health Center, Huntington Beach, hưởng thọ 95 tuổi.
Bà Nguyễn Thị Minh Tâm, phu nhân cố trung tướng, xác nhận tin này với nhật báo Người Việt.
Cố Trung Tướng Nguyễn Bảo Trị. (Hình: Chụp từ sách “Lược Sử Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa”)
“Mới hôm qua ông còn khỏe, vào cấp cứu được một hôm thì mất,” bà Minh Tâm kể. “Ông bị ung thư phổi cũng hai năm nay, nhưng sức khỏe bình thường vì vẫn được thuốc men đầy đủ. Tự nhiên, ngày hôm qua, ông thấy người hơi yếu, thế là chúng tôi đưa vào bệnh viện.”
Theo “Lược Sử Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa” của ba tác giả Trần Ngọc Thống, Hồ Đắc Huân, và Lê Đình Thụy, cựu Trung Tướng Nguyễn Bảo Trị sinh ngày 26 Tháng Giêng, 1929, tại Hà Nội.
Năm 1951, ông theo học Khóa 1 Lê Lợi, Trường Sĩ Quan Trừ Bị Nam Định.
Năm 1952, ông làm đại đội trưởng Đại Đội 1, Tiểu Đoàn 18, Việt Nam.
Sau một thời gian, ông lên thiếu tá.
Năm 1955, Thiếu Tá Nguyễn Bảo Trị sang Mỹ học khóa chỉ huy và tham mưu tại Trường Chỉ Huy và Tham Mưu Fort Leavenworth, Kansas.
Năm 1956, sau khi tốt nghiệp, ông trở về nước, được bổ nhiệm làm giám đốc huấn luyện tại Trường Đại Học Quân Sự.
Sau đó, ông tiếp tục được thăng cấp và làm tư lệnh một số sư đoàn Bộ Binh.
Ngày 1 Tháng Mười, 1965, ông được vinh thăng thiếu tướng nhiệm chức. Mười ngày sau, ông nhậm chức tư lệnh Quân Đoàn III và Vùng 3 Chiến Thuật.
Từ Tháng Sáu, 1966, ông được bổ nhiệm làm một số chức vụ như tổng cục trưởng Tổng Cục Chiến Tranh Chính Trị, tổng ủy viên Thông Tin Chiêu Hồi, và phụ tá chiến tranh chính trị tổng tham mưu trưởng Bộ Tổng Tham Mưu.
Trong thời gian này, ông thường tháp tùng Trung Tướng Nguyễn Văn Thiệu, chủ tịch Ủy Ban Lãnh Đạo Quốc Gia, công du nước ngoài.
Ngày 1 Tháng Mười Một, 1967, ông được vinh thăng trung tướng nhiệm chức.
Ngày 23 Tháng Hai, 1968, ông được bổ nhiệm làm tổng trưởng Bộ Xây Dựng Nông Thôn.
Tháng Tám, 1969, ông làm chỉ huy trưởng Trường Chỉ Huy và Tham Mưu Đà Lạt.
Năm 1974, ông làm phụ tá quân huấn tổng tham mưu trưởng kiêm tổng cục trưởng Tổng Cục Quân Huấn.
Cựu Trung Tướng Nguyễn Bảo Trị (phải) phát biểu tại buổi tiệc “Chiều Hành Quân” nhằm gây quỹ cho Viện Bảo Tàng Lịch Sử QLVNCH. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Cố Trung Tướng Nguyễn Bảo Trị từng được Đệ Nhị Bảo Quốc Huân Chương, nhiều huy chương quân sự, dân sự, và ngoại quốc.
Ngoài binh nghiệp, vị cố trung tướng còn viết sách.
Ông là tác giả tập khảo luận “Canh tân trong liên tục lịch sử và vai trò của người trí thức mang quân phục,” xuất bản năm 1965.
Với bút hiệu Cửu Long Giang, cố Trung Tướng Nguyễn Bảo Trị cùng ông Toan Ánh soạn bộ “Việt Nam Chí Lược” gồm có: “Người Việt đất Việt” (1967), “Miền Bắc khai nguyên” (1968), “Cao nguyên miền Thượng” (1969), “Miền Trung kiên dũng,” và “Miền Nam phú cường.” (Đ.D.)
CAPE CANAVERAL, Florida (NV) – Nỗ lực hạ cánh lên Mặt Trăng lần đầu tiên của Hoa Kỳ trong hơn nửa thế kỷ dường như thất bại do phi thuyền vũ trụ của một công ty tư nhân bị rò rỉ nhiên liệu “nghiêm trọng” chỉ trong vài giờ sau khi phóng hôm Thứ Hai, 8 Tháng Giêng.
Công ty kỹ nghệ Astrobotic Technology đặt trụ sở tại Pittsburgh, cố gắng định hướng tàu đổ bộ về phía Mặt Trời để tấm pin mặt trời có thể đón nhận nguồn ánh sáng mặt trời rồi sạc pin, trong lúc một nhóm chuyên gia đánh giá tình trạng của trục trặc mà họ gọi là “lỗi trong hệ thống đẩy.”
Tuy nhiên, mọi chuyện nhanh chóng trở nên sáng tỏ rằng có “sự hao hụt nhiên liệu nghiêm trọng,” càng làm tan biến hy vọng về kế hoạch hạ cánh lên Mặt Trăng trong ngày 23 Tháng Hai sắp tới.
Hỏa tiễn Vulcan của United Launch Alliance cung cấp lực nâng cho phi thuyền đổ bộ của Astrobotic, mang tên Peregrine, đưa phi thuyền đi trên một hành trình dài, cung đường vòng tới Mặt Trăng hôm 8 Tháng Giêng, 2024 (Hình: Astrobotic Technology)
“Chúng tôi đang đánh giá những sứ mệnh nào khả dĩ thay thế được vào thời điểm này,” Astrobotic Technology cho biết trong một tuyên bố.
Trục trặc được ghi nhận khoảng bảy giờ sau khi cất cánh trước bình minh hôm Thứ Hai từ Trạm Lực Lượng Không Gian Cape Canaveral. Hỏa tiễn Vulcan của United Launch Alliance cung cấp lực nâng cho phi thuyền đổ bộ của Astrobotic, mang tên Peregrine, đưa phi thuyền đi trên một hành trình dài, cung đường vòng tới Mặt Trăng.
Một vấn đề về hệ thống lực đẩy “đe dọa khả năng hạ cánh êm ái của phi thuyền vũ trụ trên Mặt Trăng,” công ty cho biết. Tàu đổ bộ được lắp đặt động cơ và bộ đẩy để di chuyển, không chỉ trong hành trình lên Mặt Trăng mà còn để hạ cánh xuống Mặt Trăng.
Cuối ngày Thứ Hai, Astrobotic công bố một tấm hình chụp từ máy ảnh gắn trên phi thuyền đổ bộ. Công ty cho biết họ phát giác ra “sự nhiễu loạn” trong bộ phận cách nhiệt và điều đó trùng khớp với những gì xảy ra cho tới nay về trục trặc này.
Astrobotic đặt mục tiêu trở thành doanh nghiệp tư nhân đầu tiên hạ cánh thành công lên Mặt Trăng, điều mà chỉ có bốn quốc gia làm được. Tàu đổ bộ thứ hai của một công ty tại Houston sẽ trình diện vào tháng tới. NASA rót cho hai công ty hàng triệu Mỹ kim để chế tạo và phóng phi thuyền đổ bộ Mặt Trăng của riêng họ.
NASA muốn các phi thuyền đổ bộ thuộc sở hữu tư nhân xác định phạm vi địa điểm trước khi các phi hành gia bước chân lên Mặt Trăng đồng thời tiến hành các thí nghiệm khoa học và kỹ nghệ cho NASA, các quốc gia và trường đại học khác cũng như các công việc nhỏ lẻ cho các khách hàng khác. Hợp đồng của Astrobotic cho phi thuyền đổ bộ Peregrine có giá $108 triệu và còn nhiều hơn thế nữa.
Lần cuối cùng Hoa Kỳ thực hiện sứ mệnh đổ bộ lên Mặt Trăng là vào Tháng Mười Hai 1972. Gene Cernan và Harrison Schmitt thuộc đề án Apollo 17 là những phi hành gia thứ 11 và 12 đặt chân trên Mặt Trăng, khép lại một kỷ nguyên thống trị của NASA.
Đề án Artemis mới của NASA – được đặt theo tên người chị song sinh của thần Apollo trong thần thoại Hy Lạp – có kế hoạch đưa các phi hành gia trở lại bề mặt Mặt Trăng trong vòng vài năm tới. Đầu tiên sẽ là chuyến bay vòng quanh Mặt Trăng với bốn phi hành gia, có thể là trước cuối năm nay.
Làm nổi bật ước mơ vươn tới Mặt Trăng hôm Thứ Hai là chuyến bay thử nghiệm ban đầu bị đình hoãn từ lâu của hỏa tiễn Vulcan từ Trạm Lực Lượng Không Gian Cape Canaveral. Hỏa tiễn dài 202 foot (61 meter) về căn bản là phiên bản nâng cấp của Atlas V cực kỳ thành công của ULA, hiện đang bị loại bỏ cùng Delta IV của công ty. Công ty hỏa tiễn Blue Origin của Jeff Bezos cũng cung cấp hai động cơ chính cho hỏa tiễn Vulcan.
ULA tuyên bố thành công khi phi thuyền đổ bộ thoát khỏi tầng trên của hỏa tiễn, gần một giờ sau chuyến bay và trước khi hệ thống đẩy của tàu vũ trụ gặp trục trặc và làm cho bảng điều khiển năng lượng mặt trời không chĩa đúng hướng về phía mặt trời.
Hạ cánh lên Mặt Trăng từ lâu vốn là một chuỗi những lần thành công lẫn thất bại. Liên Xô và Hoa Kỳ thực hiện hàng loạt các cuộc đổ bộ thành công lên Mặt Trăng trong những năm 1960 và 70, trước khi tạm dừng các đề án đổ bộ. Trung Quốc gia nhập câu lạc bộ các quốc gia ưu việt vào năm 2013 và Ấn Độ vào năm 2023. Nhưng năm ngoái cũng chứng kiến các phi thuyền đổ bộ từ Nga và một công ty tư nhân Nhật Bản đâm sầm vào Mặt Trăng. Một tổ chức bất vụ lợi của Israel cũng gặp trường hợp tương tự trong năm 2019.
Tháng tới, SpaceX sẽ cung cấp lực nâng cho tàu đổ bộ từ công ty Intuitive Machines. Lộ trình kéo dài một tuần trực tiếp hơn của phi thuyền đổ bộ Nova-C có thể chứng kiến cả hai phi thuyền vũ trụ nỗ lực hạ cánh cách nhau vài ngày hoặc thậm chí là vài giờ đồng hồ.
Bên cạnh các thí nghiệm phóng phi thuyền cho NASA, Astrobotic còn khởi động hoạt động kinh doanh vận chuyển hàng hóa, đóng gói phi thuyền đổ bộ Peregrine cao 6 foot (1.9 meter) chung với mọi thứ như miếng đá lấy từ đỉnh Everest và những chiếc xe hơi có kích cỡ đồ chơi từ Mexico sẽ phóng lên và du hành vòng quanh bề mặt Mặt Trăng, cho tới tro cốt và DNA của những người say mê không gian đã qua đời, gồm có cả nhà biên kịch tựa phim “Star Trek” Gene Roddenberry cùng nhà văn khoa học viễn tưởng Arthur C. Clarke.
Nhà Nước Bản Địa Navajo gần đây tìm cách đình hoãn vụ phóng phi thuyền vì hài cốt của con người, nói rằng đó sẽ là một “sự xúc phạm to lớn” với một thiên thể được người Mỹ bản địa tôn kính. Tổng Giám Đốc Astrobotic John Thornton cho biết những phản đối nổ ra vào Tháng Mười Hai đến quá trễ nhưng hứa hẹn sẽ cố gắng tìm ra “con đường xán lạn phía trước” với người Navajo cho những sứ mệnh trong tương lai.
Tiền cước vận chuyển hàng hóa cho phi thuyền Peregrine dao động từ vài trăm tới $1.2 triệu Mỹ kim mỗi kilogram (2.2 pound), gần như không đủ để Astrobotic huề vốn. Nhưng với chuyến bay đầu tiên này, tiền bạc không phải là vấn đề, theo Thornton.
“Mơ ước và niềm mong mỏi của rất nhiều người sẽ được chở theo phi thuyền,” Thornton nói vài ngày trước hành trình lịch sử. (TTHN)
ORANGE, California (NV) – Bác Sĩ Tâm Nguyễn vừa được toàn thể Hội Đồng Quản Trị Cơ Quan Giao Thông Orange County (OCTA) bầu làm chủ tịch trong phiên họp đầu năm hôm Thứ Hai, 8 Tháng Giêng, thông cáo báo chí của cơ quan này cho biết.
OCTA là cơ quan phụ trách lên kế hoạch, tài trợ, và cung cấp phát triển giao thông công cộng của Orange County, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại, với ngân sách $1.7 tỷ/năm.
Bác Sĩ Tâm Nguyễn, tân chủ tịch Hội Đồng Quản Trị OCTA. (Hình: Facebook tamnguyenmba)
“Kể từ khi được bổ nhiệm làm thành viên OCTA năm 2021, tôi chứng kiến tận mắt những thay đổi cơ quan này tạo ra trong việc phục vụ và giúp đỡ cư dân, doanh nghiệp, và du khách đi lại,” Bác Sĩ Tâm Nguyễn được trích lời phát biểu. “Tôi chân thành cảm ơn các thành viên đã rất tin tưởng chọn tôi làm chủ tịch, và tôi mong đợi được làm việc với họ trong vai trò những người quản trị công quỹ để tiếp tục cải tiến và tạo ra một hệ thống giao thông cân bằng, hợp lý, và cân bằng ngân sách cho một cộng đồng đa sắc tộc của Orange County.”
Năm ngoái, ông Tâm là phó chủ tịch hội đồng này. Ông là một trong hai đại diện công chúng trong Hội Đồng Quản Trị OCTA từ Tháng Tư, 2021.
Ông cũng là thành viên Nhóm Lãnh Đạo Cộng Đồng Đa Dạng của OCTA kể từ khi nhóm được thành lập cách đây hơn một thập niên.
Bác Sĩ Tâm Nguyễn là một nhà hoạt động cộng đồng, lãnh đạo giáo dục và kinh doanh, và làm từ thiện.
Hiện nay, ông là đồng chủ nhân trường thẩm mỹ Advance Beauty College, Garden Grove, do cha mẹ ông sáng lập năm 1987.
Cho đến nay, trường đào tạo được hơn 50,000 học sinh, một số trở thành chủ doanh nghiệp thành công, trong lãnh vực thẩm mỹ, sản xuất hóa chất ngành thẩm mỹ, và làm chủ nhiều tiệm tóc và nail khắp Hoa Kỳ.
Dưới sự lãnh đạo của ông, từ năm 1999 đến năm 2022, Advance Beauty College trở thành một trường thẩm mỹ được công nhận khắp cả nước, qua các giải thưởng như “Civic 50 OC,” “Excellence in Education,” “Center for Family Business Hall of Fame Commitment to Education Award,” và đặc biệt là giải thưởng “Inaugural Golden School Award” của Hiệp Hội Các Trường Thẩm Mỹ Hoa Kỳ.
Bác Sĩ Tâm Nguyễn hiện là giảng viên quản trị kinh doanh đại học Cal State Fullerton và là cựu chủ tịch Hiệp Hội Cựu Sinh Viên của trường. Năm 2015, ông được giải thưởng “Cal State Fullerton Vision & Visionaries Award.”
Hiện nay, ông là chủ tịch Hội Đồng Gây Quỹ của đại học Cal State Fullerton.
Một chiếc xe buýt của OCTA. (Hình minh họa: Julie Leopo/Voice of OC)
Ông cũng là thành viên hội đồng quản trị một số doanh nghiệp và tổ chức như Genesis Bank, MemorialCare Orange Coast Medical Center & Saddleback Medical Center, Small Business Diversity Network, Orange County United Way, Pro Nails Association, Center for Family Business, Hội Đồng Cố Vấn Cảnh Sát Trưởng Garden Grove, và mới đây là thành viên hội đồng quản trị của Garden Grove Community Foundation, Phòng Thương Mại Việt-Mỹ, và Project Vietnam Foundation.
Trong thời gian đại dịch COVID-19, Bác Sĩ Tâm Nguyễn đồng sáng lập “Nailing It for America,” một tổ chức thiện nguyện giúp gây quỹ và cung cấp phẩm vật trị giá gần $30 triệu cho các trung tâm y tế, các cơ sở y tế tuyến đầu, và các cộng đồng bị đại dịch ảnh hưởng nặng nề.
Bác Sĩ Tâm Nguyễn cùng gia đình đến California, Mỹ, năm 1975 khi mới 1 tuổi.
Ông có vợ và ba người con, đang cư ngụ tại Fountain Valley. Ông tốt nghiệp cử nhân đại học UCI, cao học quản trị kinh doanh đại học Cal State Fullerton, và bác sĩ đại học American University of the Caribbean.
Cũng hôm Thứ Hai, Hội Đồng Quản Trị OCTA bầu ông Doug Chaffee, giám sát viên Địa Hạt 4 của Hội Đồng Giám Sát Orange County, làm phó chủ tịch.
Các thành viên mới được bổ nhiệm của OCTA là Thị Trưởng Ashleigh Aitken của Anaheim, Thị Trưởng Valerie Amezcua của Santa Ana, Thị Trưởng John Stephens của Costa Mesa, và Nghị Viên Stephanie Klopfenstein của Garden Grove.
Hội Đồng Quản Trị OCTA bao gồm 18 thành viên, trong đó có năm giám sát viên quận hạt, 10 thành viên hội đồng thành phố nằm trong năm địa hạt trong Hội Đồng Giám Sát Orange (mỗi địa hạt 2 người), và hai thành viên đại diện công chúng, cộng với một giám đốc khu vực địa phương của Caltrans, người chỉ dự họp chứ không được bỏ phiếu. (Đ.D.)
STANTON, California (NV) – Ngày hội ngộ Phước Long luôn vào đầu Tháng Giêng hằng năm dương lịch, trong không khí Tết Nguyên Đán đã cận kề nên các đồng hương Phước Long vui mừng họp mặt trở lại. Tuy số người tham dự không nhiều như những năm trước nhưng mọi người được gặp nhau đã là hạnh phúc.
Ông cựu Hội Trưởng Nguyễn Văn Thành (phải) trao tặng tân Hội Trưởng Nguyễn Thúc Di lá cờ Tiểu Khu Tỉnh Phước Long, trong ngày hội ngộ đầu năm. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Buổi họp mặt Phước Long mừng Xuân mới diễn ra hôm Chủ Nhật, 7 Tháng Giêng, tại nhà hàng Crystal Resataurant & Banquet, Stanton, không chỉ đồng hương Phước Long ở California mà có nhiều người đã từng cùng nhau chiến đấu bảo vệ quê hương Phước Long ở các tiểu bang khác về như Arizona, New York,…
Trước tiền sảnh của nhà hàng, những hình ảnh của tỉnh Phước Long như các sinh hoạt ngày trước của đồng bào sắc tộc bên đồng lúa chín mênh mông, hoặc các công sự chiến đấu, hay các bài báo trước 1975, nói về sự hy sinh của Thiếu Tá Lê Văn Xuân, quận trưởng kiêm chi khu trưởng Phước Bình, cùng sự hy sinh của quân dân cán chính Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) tại tỉnh Phước Long, được treo lên để mọi người biết đến.
Sau nghi thức khai mạc là phút tưởng niệm để tưởng nhớ đến vong linh các anh hùng tử sĩ Phước Long.
Ông Hoàng Lai, điều hợp chương trình mừng Xuân hội ngộ, cho biết Phước Long thất thủ do bàn tay bạo tàn của Cộng Sản cách nay đúng 49 năm. Khi Cộng Sản xua quân chiếm Việt Nam Cộng Hòa, tỉnh lỵ đầu tiên thất thủ đó là Phước Long, vào ngày 6 Tháng Giêng, 1975.
Quý bà phu nhân hát bài “Ly Rượu Mừng” chúc năm mới mọi người. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
“Đây là một kỷ niệm buồn và đáng nhớ của tất cả quân dân cán chính VNCH, và những người đã từng sống, làm việc tại Phước Long, hay những quân nhân như chúng tôi đã từng góp sức dù ít hay nhiều để giữ vững quê hương Phước Long. Hôm nay chúng ta lại tập hợp nơi đây để hàn huyên tâm sự hỏi han bạn bè, trao đổi những lời tốt đẹp cầu chúc cho ngày đầu năm mới,” ông Hoàng Lai xúc động nói.
Trong 18 năm qua, ông Nguyễn Văn Thành đã nhận trách nhiệm hội trưởng, nay đã đến tuổi phải trao lại cho người khác.
Ông Nguyễn Thúc Di, tân hội trưởng Hội Đồng Hương và Thân Hữu Phước Long giới thiệu tân ban tổ chức hội, và chúc mừng năm mới đến mọi người.
Đồng hương Phước Long vui mừng gặp lại trong buổi hội ngộ mừng Xuân. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Nhân dịp này, ông Nguyễn Văn Thành, cựu hội trưởng Hội Phước Long trao đến ông tân hội trưởng một lá cờ của Tiểu Khu Tỉnh Phước Long, nơi các đồng hương đã từng sống, làm việc và chiến đấu năm xưa, đã từng một thời đồng cam cộng khổ ở vùng đất Phước Long nơi rừng thiêng núi thẳm.
Ông cựu hội trưởng nói: “Năm 2005, Hội Đồng Hương và Thân Hữu Phước Long được ra đời, góp mặt với nhiều hội đoàn tại Little Saigon, Nam California. Cũng từ những ngày ấy, tôi cùng quý anh chị em ban chấp hành đã không ngại khó khăn cố gắng duy trì ngày Phước long hội ngộ Xuân, để tạo cơ hội cho quý đồng hương và thân hữu, có dịp ngồi lại bên nhau chia sẻ vui buồn những ngày tháng lưu vong nơi đất khách quê người.”
Mọi người trong hội cùng đồng ý tín nhiệm ông Nguyễn Thúc Di là tân hội trưởng của Hội Đồng Hương và Thân Hữu Phước Long Hải Ngoại, từ ngày 1 Tháng Giêng, năm 2024.
Buổi hội ngộ đầu năm Phước Long với nhiều tiết mục mừng Xuân. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Trong lúc bàn giao nhiệm vụ, ông tân hội trưởng phát biểu: “Tỉnh Tiểu Khu Phước Long của chúng ta là một tỉnh lẻ nằm ở đầu giới tuyến, cách Sài Gòn 130 cây số đường chim bay. Dân số ít nên trong biến cố 1975, đồng bào chúng ta ra hải ngoại định cư cũng ít. Tuy nhiên, trong một thời gian ngắn, đồng hương đã quy tụ lại thành lập hội, để chia sẻ buồn vui, thăm hỏi trong các dịp lễ Tết, hội hè. Nhờ sự yểm trợ của đồng hương, hội đã tồn tại đến hôm nay.”
Buổi họp mặt đầu năm với những tiết mục văn nghệ do các ca sĩ “cây nhà lá vườn” đóng góp, cùng màn đồng ca “Ly Rượu Mừng” do quý bà phu nhân chúc mừng năm mới đến đồng hương và thân hữu Phước Long, đem lại không khí ấm áp tình thân, cùng những chuyện buồn vui ngày cũ nói hoài không hết.
Ông Lê Văn Mười, trưởng Ty Thuế Vụ tỉnh Phước Long, là một cơ quan dân sự thuộc Bộ Tài Chánh, bị bắt làm tù binh ngày 6 Tháng Giêng, năm 1974.
Toàn thể hội viên Phước Long trong buổi hội ngộ mừng Xuân. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Ông kể: “Tôi lên Phước Long năm 1970, lúc đó còn bình an, chiến tranh chưa xảy ra nhiều. Nhiệm vụ của chúng tôi là coi về lâm sản và thu thuế, lúc đó nguồn thu chưa nhiều. Dân chúng rất khổ sở, không thể có gì để nộp thuế, lâu lâu có mấy ông bên xã góp được bao nhiêu thì đem về nộp cho Ty Thuế Vụ thôi. Tôi quen với nhiều phi công lái L19, nên thường được về Sài Gòn bằng máy bay.”
Ông cho hay: “Bên Tổng Nha Thuế Vụ yêu cầu tôi phải trở lên Phước Long để tiêu hủy tất cả hồ sơ, nên tôi phải trở lên Phước Long. Nhưng đến ngày cuối cùng, ông trưởng ty Cảnh Sát Phước Long lại ra lệnh những ai về Sài Gòn lúc ấy sẽ bị báo cáo đào ngũ.”
“Ngày ấy tôi thuộc Bộ Tài Chánh, là dân sự không thuộc quân nhân, nhưng tôi tuân lệnh không về Sài Gòn bằng máy bay L.19, nên phải ở lại chung hầm với nhiều vị chỉ huy, hôm sau tôi chạy ra hàng rào thì gặp xe tăng Việt Công tràn vô. Cuối cùng tôi được ông Nghiêm, chánh văn phòng tỉnh Phước Long đưa tôi đi thuyền qua Sông Bé. Thế là bị bắt làm tù binh tại đó.”
Ông bà Hồng Văn Tường, từ Arizona về dự buổi hội ngộ mừng Xuân Phước Long. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Trong khi đó, ông bà Hồng Văn Tường, từ Arizona hằng năm đều lái xe về tham dự hội ngộ. Ông cho biết ra trường Khóa 6/69 Đồng Đế năm 1970, về Phước Long phục vụ trong Liên Đội 35 Địa Phương Quân, đóng ở Bù Na.
Ông Tường chia sẻ: “Hằng ngày làm nhiệm vụ mở đường từ Đồng Xoài lên Bù Na tới Phước Long. Trong những lần đụng trận với du kích không có tổn thất nhiều giữa đôi bên, nhưng lúc bị phục kích hoặc mìn bẫy rất nguy hiểm. Đến 1973 tôi về đại đội Chiến Tranh Chính Trị. Nay tôi rất mong được gặp lại bạn bè chiến hữu tại Phước Long ngày xưa, nhìn nhau sức khỏe là mừng rồi,” ông Tường chia sẻ.
Ông Nguyễn Văn Thành, cựu hội trưởng, cựu chi khu phó Chi Khu Phước Bình, cấp phó của Thiếu Tá Lê Văn Xuân, quận trưởng kiêm chi khu trưởng Phước Bình, nhớ lại: “Khi chi khu bị Cộng Sản tràn ngập, chúng tôi di tản vô trong để bảo vệ tiểu khu. Vào khoảng đầu Tháng Giêng, 1974, khi đang trấn ở nhà thờ chánh tòa, Thiếu Tá Xuân bị trúng đạn của địch, tử trận ngay tại mặt trận, còn tôi ở phía sau ông thoát hiểm trong đường tơ kẽ tóc. Sau đó chúng tôi rút về Quảng Đức, hơn nửa tháng sau được đơn vị bạn đón về Quân Đoàn III an toàn.”
Ông tân Hội Trưởng Nguyễn Thúc Di (thứ hai, từ phải) giới thiệu tân ban tổ chức Hội Đồng Hương và Thân Hữu Phước Long, trong buội hội ngộ mừng Xuân. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Ông Nguyễn Thành Vân, Khóa 6/69 Bộ Binh Thủ Đức, ra trường về Bù Đăng, thuộc Phòng 4 Tiểu Khu Phước Long, phụ trách tiếp vận. Sau đó chuyển về Phước Tuy, Bà Rịa. Ông kể thời đó những quận chung quanh cũng đụng trận rất nhiều, tuy chỉ mới mất quận Bố Đức, sau đó mất dần cả tỉnh lỵ. Thường Việt Cộng đánh chiến thuật biển người, có xe tăng và pháo binh yểm trợ. Ngày 6 Tháng Giêng 1975, Phước Long hoàn toàn bị mất, chúng tôi phải di tản để bảo toàn.”
Núi Bà Rá hãy còn, Tình Phước Long vẫn nặng. Cuộc chiến đấu của quân dân Phước Long để giành tự do độc lập miền Nam tuy đã kết thúc gần nửa thế kỷ, nhưng những người đã từng ở, làm việc và chiến đấu bên nhau vẫn gắn bó thắm thiết như ngày nào, để mỗi năm người Phước Long vẫn hẹn gặp lại nhau trong ngày đầu năm. [kn]
Một ông Mỹ bị phạt hơn $4,000 vì văng tục và nói lời kỳ thị tại nhà hàng ở Singapore
Ông Greg Austin Lynn, 54 tuổi, công dân Mỹ, vì bị tòa án ở Singapore phạt $4,100 vì bị tố văng tục và nói lời kỳ thị chủng tộc tại nhà hàng Shashlik Restaurant, Singapore, hồi năm ngoái.
VATICAN (NV) – Giáo Hội Công Giáo La Mã nên “nghiêm túc suy nghĩ” về việc cho phép các linh mục kết hôn, một giới chức cao cấp của Tòa Thánh Vatican và cố vấn cho Đức Giáo Hoàng Francis nêu ý kiến trong một cuộc phỏng vấn được công bố hôm Chủ Nhật, 7 Tháng Giêng, theo Reuters.
“Đây có lẽ là lần đầu tiên tôi nói điều này một cách công khai và nghe có vẻ lạc đạo đối với một số người,” Tổng Giám Mục Charles Scicluna, tổng giáo phận Malta và cũng là Phó Tổng Thư Ký Thánh Bộ Giáo Lý Đức Tin, nói với báo Times of Malta.
Tổng Giám Mục Charles Scicluna. (Hình: Archdiocese of Malta)
Vào năm 2019, Đức Giáo Hoàng Francis đã loại trừ bất kỳ khả năng sẽ thay đổi quy tắc của Công Giáo La Mã yêu cầu các linh mục phải độc thân. Nhưng vấn đề này không phải là tín lý chính thức của giáo hội và vì vậy có thể được thay đổi bởi một giáo hoàng tương lai.
Trong một cuộc phỏng vấn với một hãng tin vào năm 2023, Đức Giáo Hoàng Francis lại nói về quy tắc sống độc thân, nói rằng “đây không phải là vĩnh viễn, giống như việc truyền chức linh mục,” mà là một “kỷ luật” có thể được sửa đổi.
Một phát ngôn viên của Vatican đã không trả lời yêu cầu bình luận của truyền thông.
Tổng Giám Mục Scicluna, có lẽ được biết đến nhiều nhất nhờ các cuộc điều tra tội phạm lạm dụng tình dục, lưu ý rằng các linh mục được phép kết hôn trong thiên niên kỷ đầu tiên của lịch sử giáo hội và ngày nay các giáo hội Đông Phương cho phép các linh mục kết hôn.
“Nếu được quyền quyết định, tôi sẽ xem xét lại yêu cầu các linh mục phải độc thân. Kinh nghiệm đã cho tôi thấy rằng đây là điều chúng ta cần phải suy nghĩ nghiêm túc.”
Ông Scicluna, 64 tuổi, cho biết giáo hội đã “mất đi nhiều linh mục xuất sắc vì họ chọn hôn nhân.”
Cuộc tranh luận về việc liệu các linh mục Công Giáo La Mã có được phép kết hôn đã diễn ra trong nhiều thế kỷ.
Đàn ông đã kết hôn được phép trở thành linh mục theo các Giáo Hội Đông Phương liên kết với Giáo Hội Công Giáo cũng như trong Chính Thống Giáo. Các giáo hội Tin Lành và Anh giáo cũng truyền chức linh mục cho những người đã kết hôn.
Những người phản đối chức linh mục đã kết hôn trong Giáo Hội Công giáo La Mã nói rằng đời sống độc thân cho phép một linh mục cống hiến hoàn toàn cho Giáo Hội. (MPL) [kn]
SOLEDAD, California (NV) – Bộ Cải Huấn California (CDCR) đang tiến hành một cuộc điều tra án mạng liên quan đến cái chết của một tù nhân gốc Việt, từng là cư dân Orange County, vốn bị giam giữ tại nhà tù Salinas Valley State Prison (SVSP), ở Soledad, vào ngày 6 Tháng Giêng, theo trang mạng của cơ quan này cho biết.
Khoảng 11 giờ 40 phút sáng ngày hôm đó, nhân viên nhà tù phát hiện phạm nhân Sơn Trần, 53 tuổi, bất tỉnh, không có biểu hiện phản ứng, trong phòng giam. Xe cứu thương được đưa tới trong lúc các nhân viên nhà tù dùng các biện pháp cứu sống tù nhân này.
Tù nhân Sơn Trần, 53 tuổi. (Hình: CDCR)
Nhân viên cấp cứu y tế xác nhận tù nhân Sơn Trần đã chết lúc 12 giờ 17 phút trưa.
Trọng tâm của cuộc điều tra hướng tới phạm nhân cùng phòng là John Lydon, người được thấy đi vào và bước ra khỏi phòng giam.
Phạm nhân Lydon, 50 tuổi, hiện được coi là nghi can và đã bị đưa vào phòng giam đặc biệt.
Phòng Điều Tra của nhà tù SVSP và Biện Lý Cuộc Monterey County cùng tiến hành cuộc điều tra.
Phòng Giảo Nghiệm Monterey County đang tìm nguyên nhân khiến phạm nhân Sơn tử vong.
Không có nhân viên hoặc tù nhân nào khác bị thương trong vụ này.
Nghi can và cũng là tù nhân John Lydon, 50 tuổi. (Hình: CDCR)
Phạm nhân Sơn Trần, đang thụ án từ 50 năm tù đến chung thân, có thể được quy chế giam lỏng, vì tội bắt cóc/hiếp dâm/giao cấu bằng miệng/quan hệ tình dục và hành hung với ý định phạm tội tình dục, bị giam vào ngày 24 Tháng Giêng, 2001.
Phạm nhân John Lydon, có tiền sử bạo lực, bị kết án vào ngày 21 Tháng Sáu, 2001, từ Los Angeles County, với mức án từ 25 năm đến chung thân vì tội cố ý giết người.
Khi ở trong tù, phạm nhân Lydon tiếp tục nhận thêm bản án chung thân không ân xá vì hai tội danh giết người đối với một tù nhân khác.
Lydon bị CDCR giam giữ vào ngày 23 Tháng Tám, 2001.
Nhà tù Salinas Valley State Prison, hoạt động từ Tháng Năm, 1996, tại Monterey County, hiện đang giam giữ 2,950 tù nhân nam và có khoảng 1,600 nhân viên coi tù. (MPL) [kn]
FORT WORTH, Texas (NV) – Một vụ nổ tại Sandman Signature, một khách sạn lịch sử ở Fort Worth, Texas, vào lúc 3 giờ 30 phút chiều hôm Thứ Hai, 8 Tháng Giêng, đã thổi bay các cửa sổ, rải rác trên các đường phố trung tâm thành phố với những đống mảnh vụn lớn từ tòa nhà và khiến 21 người bị thương, trong đó có một người đang trong tình trạng nguy kịch, theo AP.
Ông Craig Trojacek, phát ngôn viên của Sở Cứu Hỏa Fort Worth, cho biết đội cứu cấp đã tìm thấy một số người bị mắc kẹt dưới tầng hầm của khách sạn 20 tầng ở trung tâm thành phố Fort Worth.
Cảnh tại hiện trường sau vụ nổ ở khách sạn Sandman Signature Fort Worth. (Hình: Glen Ellman/Fort Worth Fire Department)
Giới chức tin rằng vụ nổ xảy ra có nguyên nhân do rò rỉ khí đốt gây ra, bà Sara Abel, phát ngôn nhân của “Cục Rượu – Thuốc Lá – Súng và Chất Nổ,” cho biết.
Bốn người đang trong tình trạng nghiêm trọng và những người khác được đưa đến bệnh viện bị thương nhẹ, nhà chức trách cho biết trong một cuộc họp báo.
Khách sạn Sandman Signature nằm trong khu vực sầm uất ở trung tâm thành phố, cách trung tâm Fort Worth Convention Center khoảng 1 dãy nhà.
Cảnh quay từ máy bay trực thăng cho thấy lính cứu hỏa đang tìm đường đi qua đống vách thạch cao, kính vỡ và kim loại vụn bao phủ con phố bên ngoài khách sạn. Nhà chức trách kêu gọi người dân tránh xa khu vực này.
Theo trang web của khách sạn, khách sạn Sandman Signature Fort Worth Downtown có 245 phòng và được xây dựng vào năm 1920 với tên gọi “Tòa nhà Waggoner,” được đặt theo tên của nhà chăn nuôi gia súc và khai thác dầu mỏ William Thomas Waggoner.
Tòa nhà đã được liệt kê trong là Địa Điểm Lịch Sử Quốc Gia từ năm 1979. (MPL) [kn]
Tôi là người của đồng quê nên có nhiều kỷ niệm vui buồn nơi thôn ấp và nhiều liên hệ mật thiết với đồng quê miền Nam. Mở mắt chào đời trong một gia đình nông nghiệp ở một tỉnh lẻ vùng sông Hậu, tôi lớn lên bên cạnh ruộng lúa, vườn cam, hít thở không khí trong lành nơi thôn dã, tắm gội trong sông nước ngọt ngào dưới mưa chiều nắng sớm.
Minh họa: Pexels
Trong thời thơ ấu, vô tình năm ba câu hát đưa em mộc mạc cùng những điệu hát dân gian tình nghĩa đã ăn sâu vào tiềm thức trẻ thơ qua tiếng ru dịu dàng, trầm ấm của bà mẹ quê theo nhịp võng đưa. Cũng trong thời thơ ấu này, ba tôi đã dạy cho tôi những bài học vỡ lòng về các chữ cái, cách ráp vần quốc ngữ và bảng cửu chương hóc búa. Trong thời gian tôi theo học lớp Đồng ấu cho tới lớp Ba trường làng, sự ân cần dạy dỗ của thầy cùng những kỷ niệm buồn vui tuổi học trò đã làm phong phú đầu óc non nớt và làm nẩy nở biết bao tình cảm trong sáng nơi tôi.
Ngần ấy thứ là những sợi dây vô hình ràng buộc tôi với quê hương. Tôi yêu quê hương tôi lắm! Tôi nhớ quê hương tôi lắm! Tôi nhớ lời ru ngọt ngào như dòng sữa mẹ mà má tôi đã rót vào tai tôi những vần ca dao đầu tiên. Tôi cũng yêu những bài học vỡ lòng mà ba tôi và thầy tôi đã tận tình hướng dẫn. Ngần ấy thứ là những kỷ niệm không thể nào quên. Một trong những kỷ niệm để lại trong tâm trí tôi nhiều dấu ấn nhứt: Tết Thầy ở quê tôi.
Ca dao Việt Nam có câu:
Mùng một là Tết ông bà
Mùng hai Tết (bên) vợ, mùng ba Tết thầy.
Đối với quê tôi, câu ca dao trên chưa hoàn toàn đúng hẳn vì nhiều lẽ. Trước hết, dân làng tôi vừa mới hồi cư phải tất bật chạy lo cơm áo nên việc học hành, Tết nhứt cũng có phần khinh giản. Phải đợi đến năm sau, khi cuộc sống người dân tạm thời ổn định, việc học mới được coi trọng. Một lý do khác, người dân làng tôi có thói quen khuyến khích con cháu đi chúc Tết thầy vào ngày Nguyên đán còn nóng hổi không khí Tết hơn là phải đợi đến mùng Ba, mùng Bốn. Hơn nữa, miền Nam với hệ thống sông ngòi, kinh rạch chằng chịt như mạng nhện nên việc đi lại tương đối khó khăn.
Phương tiện phổ biến nhứt là ghe xuồng, chèo chống hơn là tàu bè, xe cộ. Đó là chưa kể việc đi lại, thăm viếng bằng ghe xuồng thường tùy thuộc vào con nước. Từ hăm mốt tới hăm lăm tháng Chạp: nước kém, thuận lợi cho việc tát mương, tát đìa, bắt cá tôm rọng để dành ăn Tết hoặc biếu xén.
Từ hăm chín, ba mươi tháng Chạp tới mùng Bốn Tết: nước rông, thuận lợi cho việc bơi chèo. Còn một yếu tố khác không kém quan trọng: nước rông trong những ngày Tết thường chảy rất xiết. Vì vậy, việc bơi chèo phải hết sức chú ý đến con nước: nước lớn, nướcròng, nước ương, nước đứng, nước giựt, nước xoáy… nếu không muốn phí sức để vượt khoảng trời rộng sông dài.
Sau hết, do cá tánh cố hữu của người miền Nam: Thật thà, chất phác, ngang tàng, nghĩa khí và điệu nghệ phóng khoáng nên ít bị câu thúc bởi những thiên kiến nặng nề của hệ tư tưởng phong kiến. Một nhà văn miền Bắc, Nguyễn Văn Bổng đã có nhận xét sắc sảo:
“Đất nước ta càng về phương Nam càng là đất mới, đất lưu đày, đất của những người không có quyền sống trên những mảnh đất đã được khai phá, vì vậy càng là đất của những người nổi dậy! Miền Tây Nam Bộ là mảnh đất lưu đày và nổi dậy cuối cùng của tổ quốc. Đến đây là sơn cùng thủy tận rồi. Đến đây là đến trên bờ Thái Bình Dương, vịnh Xiêm La mịt mù rồi. Đến đây chỉ còn có hai con đường: một là không đủ nghị lực sống nữa thì đâm đầu xuống biển mà chết; hai là cố bám lại đấu tranh để sống. Con người đến đây là con người liều, con người ngang tàng, nghĩa khí, tính mạng coi nhẹ tựa lông hồng, tiền tài coi khinh như rơm rác. Đối với họ nghĩa khí là trọng” (1).
Do vậy về trật tự, lễ nghi phong kiến “quân, sư, phụ” cũng có phần tiểu dị so với cái đại đồng. Người dân miền Nam cũng trung quân nhưng là thứ trung quân có điều kiện (minh quân). Họ cũng yêu kính thầy nhưng là kính yêu những ông thầy mẫu mực, coi học trò như con cháu trong nhà, dạy học trò bằng cả khối óc và con tim (tôn sư).
Còn chữ hiếu là đạo lý ngàn đời của dân tộc, ai cũng thấm nhuần bài học về “Công Cha Nghĩa Mẹ” nên “Thờ cha mẹ, ở hết lòng. Ấy là chữ hiếu dạy trong luân thường” và thể hiện sự báo hiếu tùy hoàn cảnh, khả năng của mình. Trật tự “sư” và “phụ” ở đây nhiều khi được hoán chuyển vị trí, thậm chí “sư” và “phụ” hòa quyện với nhau khiến tình nghĩa thầy trò khắng khít như tình cha con, sự thâm giao giữa ông thầy và cha mẹ học trò ngày càng thân ái, mật thiết.
Trở lại vấn đề Tết nhứt. Nếu các tao nhân mặc khách có nhiều thú chơi như thú uống trà, thú thưởng nguyệt, thú xem truyện Tàu, thú chơi câu đối… thì lũ con nít chúng tôi cũng có thú vui chúc Tết. Còn gì vui thú cho bằng ngày Tết súng sính trong bộ quần áo mới may, đi mừng tuổi ông bà, cha mẹ, cô bác, láng giềng cũng như thầy cô giáo, được tha hồ ăn uống và nhận được những bao lì xì đỏ thắm. Còn gì khoái chí hơn khi bọn trẻ chúng tôi được tham dự thỏa thích các trò chơi Xuân: Nào múa lân, đốt pháo, đua ghe, đấu vật, coi hát (hát bội, hát cải lương), lắc bầu cua cá cọp, đá gà, leo cột chuối v.v…
Tôi còn nhớ cái Tết con Mèo năm ấy đám học trò chúng tôi đi chúc Tết thầy Nguyễn Văn Ái (Năm Ái), thầy giáo làng Thuận Thới, quận Trà Ôn, tỉnh Cần Thơ (2). Thật ra, trong điều kiện tự nhiên và sinh hoạt kinh tế hết sức đặc biệt, cộng với bản chất thật thà, phóng khoáng của người dân miền Nam, cha mẹ chúng tôi đã đi lễ Tết thầy từ trước ngày Nguyên đán. Họ chúc thật tình chớ không xởi lởi, môi mép. Họ biếu những sản vật đầu mùa mới ra lò, còn nóng hổi. Họ chủ trương “có gì trong tay ta chúc nấy” với phương châm “của ít lòng nhiều” và bất cứ lúc nào khi có dịp, chớ không phải đợi đến Tết nhứt.
Họ không biết hoặc chưa biết những “tư tưởng cao xa” về sự nghiệp “trồng cây”, “trồng người”. Đối với họ chỉ có một chân lý đơn giản: “Không thầy đố mày làm nên” và “Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy”. Và thầy Năm Ái làng tôi rất xứng đáng để họ yêu kính. Thầy mở lớp dạy học trong hoàn cảnh gieo neo, đơn chiếc.
Mặc dầu bị thương tật ở chân trái, thầy vẫn chống nạng để dạy học. Thầy không được hưởng lương của chánh phủ hay bất cứ khoản trợ cấp nào. Học trò chỉ đóng một khoản học phí tượng trưng. Đôi khi chỉ vài ba lít gạo, nếp, con cá, con gà hoặc bất cứ sản phẩm cây nhà lá vườn nào. Học trò nghèo thường được miễn phí.
Thầy coi học trò như con cháu ruột thịt và dạy chúng tôi với tất cả tâm hồn, nhiệt huyết. Thầy thể hiện rõ nét “tình nghĩa giáo khoa thư” vì cuộc đời thầy có thể nói là cả một quyển Quốc Văn Giáo Khoa Thư thu gọn. Chưa hết, thầy còn là soạn giả kiêm đạo diễn các tuồng hát của đoàn cải lương tài tử xã nhà do ông bầu Chín Luộc lèo lái. Giọng ca tuy không muồi như đệ nhứt danh ca miền Nam Út Trà Ôn hoặc hai anh em kép muồi Hai Việt, Năm Khương của xã nhà, thỉnh thoảng thầy vẫn đánh liều diễn thế các vai chánh diện.
Minh họa: Pexels
Thầy diễn khá thành công vai Trần Quang Nhị, cha của Đường tăng Trần Huyền Trang (tức Đường Tam Tạng) trong tuồng Tẩy Hận (tức Tam Tạng Xuất Thế) do thầy soạn (ký tên Việt Ái). Với vở tuồng cải lương Tẩy Hận và vai diễn để đời, thầy giáo Năm Ái, soạn giả kiêm diễn viên “bất đắc dĩ” Việt Ái, đã để lại trong lòng bà con cô bác biết bao mối cảm tình nồng hậu…
Chính vì những nguyên do vừa kể mà cha mẹ học trò trường làng tôi đã đi lễ Tết thầy với tất cả sự kính yêu, trân trọng. Bà nội thằng Tám Ti đi lễ Tết thầy bằng cặp cá lóc vừa mới tát đìa hôm hăm lăm tháng Chạp. Ba má thằng Bảy Dương mang cặp bánh tét nhưn đậu xanh còn nóng hổi. Ba thằng Phê mang mấy chục bánh phồng vừa mới quết và phơi khô hai nắng. Má tôi biếu gói mứt chuối ngào với gừng xắt nhuyễn vừa mới bắc xuống bếp. Thím Hai Hinh xách con gà giò mập ú. Chú Mười Xương ôm cặp dưa hấu tuy “xanh vỏ” nhưng chắc chắn “đỏ lòng”. Thật là “cao lễ dễ thương” làm sao!
Bọn trẻ chúng tôi chưa có ý niệm gì về dĩa ngũ quả (năm thứ trái cây) nói lên ước mơ thầm kín của chủ nhà trong những ngày Tết. Chúng tôi chỉ có TẤM LÒNG và những sản phẩm CÂY NHÀ LÁ VƯỜN để đi Tết thầy. Thằng Minh mang trái mãng cầu Xiêm da căng bóng. Thằng Chánh khiêng cặp dừa Tân Quan mới tráng cháo. Thằng Tư Ngọng ôm trái đu đủ còn mỏ vịt (tức đu đủ vừa chín hườm hườm). Con Bé Ba đem mấy trái xoài thanh ca đầu mùa. Còn tôi ôm chùm sung nhung nhúc những quả tròn lẳn ngộ nghĩnh.
Thế là vô tình chúng tôi mang đủ bộ ngũ quả để chúc thầy “CẦU VỪA ĐỦ XÀI”, nếu trời cho “SUNG TÚC” thì thật là hạnh phúc! Như kế hoạch đã định, sáng mùng Một Tết, sau khi mừng tuổi ông bà, cha mẹ, cô bác, láng giềng, lũ trẻ chúng tôi “người nào vật nấy” trong tay, lần lượt xuống ghe do chị tôi chèo lái xuôi theo con nước lớn, rẽ đám lục bình, thẳng tới nhà thầy Năm Ái. Vì phải theo con nước nên sau khi chúc Tết thầy, ăn chút bánh mứt, uống ngụm trà sen ngày Tết, sẵn dịp nước dưới sông lững đứng sắp ròng, chúng tôi từ giã thầy rồi nhổ sào, lui ghe.
Lúc về, chúng tôi còn ghé chúc Tết ở một số nhà bà con, cô bác và cha mẹ một số bạn cùng lớp. Đây là dịp chúng tôi “ăn Tết” thật sự no nê: Nào bánh tét, bánh ít, bánh phồng, bánh tráng, mứt bí, mứt gừng; đôi khi có cả cá lóc nướng trui với lửa rơm gói bánh tráng; có khi được ăn cơm gạo mới thơm phức với tôm kho tàu hoặc thịt kho nước dừa, dưa cải, dưa giá v.v…
Lúc ấy, nước cũng vừa ròng chảy mạnh, bọn chúng tôi xin “kiếu” bà con, cô bác rồi lui ghe, xuôi theo con nước “lướt” một mạch về tới nhà thì trời cũng vừa xế bóng. Sau khi tiếp tục “hưởng lộc Tết”, bọn trẻ chúng tôi tham dự một số trò chơi ngày Tết thật lý thú, hào hứng! Đến tối mịt, ai về nhà nấy ngủ lấy sức hầu tha hồ ăn Tết, chơi Xuân thỏa thích.
Minh họa: Pexels
Giờ đây, cứ mỗi độ Đông về, Tết đến, khi ngoài trời “Tuyết rơi rơi chập chồng. Trên cành cây trụi lá. Trútgiọt sầu mênh mông” khiến cho bao kẻ tha hương “rưng rưng sầu viễn xứ” (3) là lòng chúng tôi nao nao nhớ lại những kỷ niệm đẹp lúc đi lễ Tết thầy ở quê nhà. Vật chúng tôi mang biếu thầy là “của tuy tơ tóc” nhưng mà “nghĩa so ngàn trùng”, xuất phát tự đáy lòng chúng tôi. Vật đem CHO cũng quá khiêm tốn, nhưng bù lại, chúng tôi NHẬN ở thầy rất nhiều điều: Từ sự niềm nở đón tiếp đến sự ân cần khuyên dạy chúng tôi về những điều hay lẽ phải, về đạo đức nhân nghĩa ở đời!
Để bày tỏ lòng biết ơn thầy, ngoài việc thắp nén hương lòng gởi đến vị ân sư đã về miền tiên cảnh, tôi xin ghi lại mấy câu thơ Người đã dạy tôi học thuộc lòng cách đây hơn năm mươi năm, không biết rút ra từ sách nào hay từ một bài ca dao cổ:
Cây tươi nhờ nước nhờ phân
Nhờ người nhổ cỏ, vun phân bấy chầy
Trẻ khôn nhờ bởi có thầy
Không thầy dạy dỗ đố mày làm nên
GHI LÒNG TẠC DẠ CHỚ QUÊN…
________________
Chú thích:
1/ Nguyễn Văn Bổng: Sau Một Cuốn Sách
2/ Trà Ôn thuộc tỉnh Vĩnh Long (Nam Kỳ Lục Tỉnh) từ ngày 30/04/1872. Đến 23/02/1876 Trà Ôn thuộc tỉnh Cần Thơ. Từ ấy biết bao thay đổi, Trà Ôn khi thì thuộc tỉnh Tam Cần mới thành lập (Sắc Lịnh số 16-NV ngày 09/02/1956), khi thì thuộc tỉnh Vĩnh Bình, rồi trở lại thuộc tỉnh Vĩnh Long (Sắc Lịnh số 06-SL/DUHC ngày 14/01/1967). Sau tháng Tư 1975, Trà Ôn thuộc tỉnh Cửu Long và ngày nay thuộc tỉnh Vĩnh Long.
3/ Tết Về Giữa Mùa Đông, thơ Trúc Lan, do Hoàng Anh Lương phổ nhạc. Thời Báo Canada số 683 Xuân Quý Mùi ngày 31/01/2003.
SANTA ANA, California (NV) – Một diễn biến đầy hứa hẹn nhằm tạo công ăn việc làm tại địa phương, Sở Bưu Điện (USPS) đang tuyên mộ nhân viên cho nhiều vị trí trên khắp Orange County.
Để tạo điều kiện thuận lợi cho đợt tuyển dụng này, USPS sẽ tổ chức hội chợ việc làm tại nhiều chi nhánh khác nhau vào ngày Thứ Ba, 9 Tháng Giêng, từ 11 giờ sáng đến 2 giờ chiều, theo nhật báo Orange County Register.
Nhân viên Bưu Điện Mỹ. (Hình minh hoạ: USPS)
Đây là cơ hội tốt cho những ai muốn tìm kiếm các vai trò đa dạng trong cơ quan bưu chính liên bang.
Những người quan tâm cần phải đáp ứng các tiêu chí nhất định để đủ điều kiện được xem xét tuyển dụng.
Yêu cầu độ tuổi tối thiểu là 18 hoặc 16, có bằng tốt nghiệp trung học hoặc GED.
Ngoài ra, ứng viên phải vượt qua kỳ kiểm tra sử dụng ma túy và điều tra lý lịch hình sự.
Một số vị trí có thể yêu cầu ứng viên làm bài kiểm tra.
Đối với các vai trò liên quan đến trách nhiệm lái xe, ứng viên phải có bằng lái xe hợp lệ và duy trì hồ sơ DMV trong sạch trong hai năm qua.
Tình trạng cư trú cũng là một yêu cầu đối với các ứng viên tương lai.
USPS tạo điều kiện để giúp quá trình nộp đơn trở nên thuận tiện hơn bằng cách cung cấp các hướng dẫn nộp đơn xin việc tại địa chỉ usps.com/careers.
Hội chợ việc làm ngày Thứ Ba, 9 Tháng Giêng, sẽ được tổ chức tại các chi nhánh bưu điện như sau:
San Clemente: 520 Ave Pico.
2. Trabuco Canyon: 29851 Aventura Suite K., Rancho Santa Margarita.
3. Irvine: A mobile hiring center is at 15642 Sand Canyon Ave.
