TEHRAN, Iran (NV) – Ông Ali Khamenei, lãnh tụ tối cao Iran, hôm Thứ Bảy, 17 Tháng Giêng, thừa nhận hàng ngàn người Iran thiệt mạng trong làn sóng biểu tình chống chính phủ kéo dài hơn hai tuần ở nước này, theo CNN.
Trong bài diễn văn gửi tới quốc dân được truyền hình trực tiếp, ông Khamenei đổ lỗi cho Tổng Thống Donald Trump của Mỹ vì “công khai khuyến khích” người biểu tình ở Iran bằng lời hứa đưa quân đội Mỹ tới “giúp.”
Người biểu tình chặn đường ở Tehran, Iran, hôm 9 Tháng Giêng. (Hình: Mahsa/Middle East Images/AFP via Getty Images)
Ông Khamenei, 86 tuổi, gọi ông Trump là “tội phạm” chịu trách nhiệm cho “cả thương vong lẫn thiệt hại” trong những cuộc biểu tình nổ ra cuối Tháng Mười Hai qua, bắt nguồn từ việc người dân Iran bất bình với tình trạng kinh tế bi đát.
Ông Khamenei không nhắc tới vụ chính quyền Iran đàn áp tàn bạo người biểu tình. Nhân chứng và các tổ chức nhân quyền cho hay lực lượng an ninh chính phủ bắn thẳng vào người biểu tình. Hơn 3,000 người thiệt mạng trong đợt biểu tình này, theo tổ chức nhân quyền HRANA ở Mỹ.
Trong bài diễn văn hôm Thứ Bảy, ông Khamenei cho biết “những kẻ bạo loạn” trong làn sóng biểu tình này thuộc hai loại: Những người được Mỹ và Israel hỗ trợ, tài trợ và huấn luyện; và giới trẻ bị Mỹ và Israel ảnh hưởng. Loại sau là “những người ngây thơ bị những kẻ cầm đầu thao túng,” theo ông Khamenei. Những người trẻ tuổi đó phá hoại cơ sở hạ tầng năng lượng, đền thờ, trường học, ngân hàng, cơ sở y tế và chợ búa, ông nói.
Từ trước tới nay, chính phủ Iran thường đổ lỗi cho “ngoại quốc” gây ra những cuộc biểu tình đẫm máu ở nước này, nhưng không đưa ra bằng chứng.
“Bọn chúng làm hàng ngàn người thiệt mạng,” ông Khamenei tuyên bố.
Trước đó trong tuần, ông Abbas Araghchi, ngoại trưởng Iran bác bỏ tin tức cho hay “hàng ngàn” người biểu tình thiệt mạng. Trả lời phỏng vấn của đài Fox News, ông Araghchi khẳng định thực sự chỉ vài trăm người chết và ai nói khác là “tung tin giả.”
Trong bài diễn văn hôm Thứ Bảy, ông Khamenei tuyên bố “phải buộc Mỹ chịu trách nhiệm.”
“Chúng tôi coi tổng thống Mỹ là tội phạm, vì cả thương vong lẫn thiệt hại, và vì việc ông vu khống Iran,” ông Khamanei cho hay.
Tổng Thống Trump nhanh chóng phản hồi, kêu gọi chọn giới lãnh đạo mới cho Iran và gọi ông Khamenei là “kẻ bệnh hoạn” nên “điều hành đất nước đàng hoàng và ngưng sát hại người dân.”
Trả lời phỏng vấn của Politico sáng Thứ Bảy, Tổng Thống Trump nhấn mạnh, “là lãnh đạo quốc gia,” ông Khamenei có tội “hủy hoại đất nước hoàn toàn và sử dụng bạo lực với mức độ chưa từng thấy.”
Trong bài diễn văn hôm Thứ Bảy, ông Khamenei thừa nhận tình trạng kinh tế Iran đang “thực sự khó khăn” nhưng ông kêu gọi người dân đoàn kết “bảo vệ hệ thống Hồi Giáo và đất nước Iran yêu dấu.” Ông yêu cầu giới chức chính phủ cố gắng cung cấp hàng hóa thiết yếu, thức ăn cho gia súc và sản phẩm thiết yếu khác.
Nêu ra những cuộc biểu tình ủng hộ chính phủ khắp Iran hôm Thứ Hai, ông Khamenei tuyên bố những cuộc biểu tình chống chính phủ đã bị “dập tắt.” (Th.Long) [kn]
VĨNH LONG, Việt Nam (NV) – Nhiều chủ vườn ở Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp, được ghi nhận méo mặt vì hoa cúc mâm xôi nở sớm một tháng trước Tết Bính Ngọ 2026.
Theo ghi nhận của phóng viên báo Người Lao Động hôm 18 Tháng Giêng, các vườn cúc mâm xôi ở phường Sa Đéc có diện tích lên đến hàng ngàn mét vuông, và để loại hoa này nở đúng dịp Tết Âm lịch hằng năm, nhà vườn thường phải mất sáu tháng chăm sóc, vun xới.
Một nông dân ở Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp, bên vườn cúc mâm xôi nở sớm. (Hình: Người Lao Động)
Ông Nguyễn Văn Tài, chủ một vườn cúc mâm xôi ở khóm Đông Huề, phường Sa Đéc, cho biết: “Các năm trước, vào thời điểm giữa Tháng Giêng, hoa chỉ bắt đầu hé nụ. Tuy nhiên, gần đây, do mưa lớn kéo dài, rất nhiều nụ hoa ngậm nước đã bung nở sớm. Ước chừng, có hơn 10,000 chậu hoa của gia đình đã bung cánh.”
Ông Tài nói thêm, từ nửa tháng trước, các cơn mưa đêm xuất hiện nhiều cùng với trời se lạnh khiến các chậu cúc mâm xôi đồng loạt nở sớm.
Để cứu vãn tình hình, ông mua các loại thuốc hữu cơ bón cho cây để hoa nở muộn hơn nhưng không hiệu quả.
Sau khi sự việc được loan tin trên mạng xã hội, nhiều người lên tiếng mua ủng hộ, gia đình ông bán được 500-600 chậu, số còn lại chưa biết tính sao.
Với 10,000 chậu hoa cúc mâm xôi trong vườn dự định bán dịp Tết, gia đình ông đã bỏ ra tổng cộng khoảng 400 triệu đồng ($15,223) gồm tiền mua hạt giống, phân thuốc, nhân công…
Giới chức Phòng Kinh Tế Hạ Tầng và Đô Thị phường Sa Đéc, cho biết tại địa phương này có hơn 100 hécta sản xuất hoa, cây kiểng bán dịp Tết.
Sa Đéc dự kiến cung cấp 1.3 triệu chậu hoa các loại dịp Tết Bính Ngọ 2026, chủ yếu là cúc mâm xôi vàng và các màu khác, hoa hồng, mai…
Các vườn cúc mâm xôi ở Sa Đéc nở sớm là do trời nắng nóng và trở lạnh đột ngột. (Hình: Người Lao Động)
Tuy vậy, trong mấy tuần qua, trời nắng nóng và trở lạnh đột ngột được cho là làm rối loạn quá trình sinh trưởng của một số loại hoa. Nắng nóng kéo dài khiến hàng loạt chậu cúc mâm xôi nở sớm trước Tết.
Tình trạng này khiến chủ vườn vừa thất thu, vừa phát sinh thêm chi phí vật tư và nhân công.
Ông Huỳnh Anh Điền, phó chủ tịch phường Sa Đéc, cho biết, để giúp nông dân giảm thiểu thiệt hại, phường đã cử người có chuyên môn giúp họ điều chỉnh lượng nước tưới cây, dùng lưới che giảm ánh sáng và kéo dài thời gian chiếu sáng nhân tạo cho các vườn cúc mâm xôi… (N.H.K) [kn]
QUẬN CAM, California (NV) – Corolla là cái tên huyền thoại gắn liền với đặc điểm giá trị, độ tin cậy của Toyota. Với sự phổ biến mạnh mẽ của dòng xe SUV, thật đáng ngạc nhiên khi Toyota lại khá chậm trễ trong việc giới thiệu mẫu SUV nhỏ gọn Corolla Cross. Trang mạng xe hơi caranddriver.com có bài đánh giá về mẫu xe 2026 Toyota Cross phiên bản chạy xăng (mẫu hybrid được đánh giá riêng).
Bên cạnh Toyota Corolla sedan và hatchback, Cross là một chiếc Corolla dành cho phân khúc SUV nhỏ gọn. Nó nhỏ hơn RAV4, giá cả phải chăng, tiết kiệm nhiên liệu, kiểu dáng bình dị. Nó có thêm không gian cho hành khách. Không gian chứa hành lý phía sau hàng ghế thứ hai là 24 feet khối, rộng hơn so với Corolla sedan hoặc hatchback; đó chính là điểm mạnh thực sự của Cross.
2026 Corolla Cross: mẫu SUV nhỏ gọn theo phong cách Toyota. Hình của nhà sản xuất Toyota)
Corolla Cross có gì mới cho năm 2026? Nó có lưới tản nhiệt mới với kiểu dáng mạnh mẽ hơn. Thiết kế bảng điều khiển mới; màn hình cảm ứng thông tin giải trí 10.5 inch tùy chọn làm cho nội thất trở nên hiện đại hơn. Phiên bản XLE có bánh xe 18 inch mới màu xám đậm. Gói trang bị cho thời tiết lạnh (tay lái và ghế trước có sưởi) có trên các mẫu xe dẫn động bốn bánh AWD.
Giá MSRP cơ sở của 2026 Toyota Corolla Cross theo từng phiên bản:
L $26,485
LE $28,815
XLE $31,410
Car And Driver khuyên chọn phiên bản cao cấp nhất XLE, có trang bị mà nhiều người mua SUV quan tâm: ghế lái chỉnh điện 10 hướng, điều hòa tự động hai vùng, ghế trước có sưởi, hệ thống giám sát điểm mù, cảm biến đậu xe phía trước và sau, bánh xe hợp kim nhôm 18 inch đẹp mắt.
Corolla Cross (mẫu xe xăng) sử dụng động cơ bốn máy 2.0 lít với công suất 169 mã lực, mô-men xoắn 150 pound-feet; truyền động qua hộp số tự động vô cấp (CVT); dẫn động cầu trước FWD là tiêu chuẩn, có tùy chọn AWD. Khi tăng tốc mạnh, động cơ khá ồn ào nhưng không giúp chiếc Cross di chuyển nhanh chóng. Tuy nhiên, cảm giác lái của Corolla Cross khá dễ chịu.
Trong thử nghiệm của Car And Driver, một chiếc Corolla Cross AWD tăng tốc từ 0-60 mph trong 9.2 giây, khá chậm chạp. Lưu ý thêm: phiên bản 2024 Corolla Cross Hybrid đạt tốc độ 60 mph trong 7.3 giây. EPA chưa công bố thông tin về mức tiết kiệm nhiên liệu của 2026 Corolla Cross, nhưng mẫu xe năm 2025 đạt mức 31 mpg trong thành phố, 33 mpg trên xa lộ và 32 mpg kết hợp.
Nhữn ai thích nội thất của Corolla sedan hoặc hatchback cũng sẽ thích nội thất của Cross, với vật liệu cabin, bố cục, trang bị công nghệ… gần như giống hệt nhau. Corolla Cross có không gian ghế sau rộng hơn một chút so với Corolla hatchback, không gian chứa hành lý rộng hơn đáng kể. Mẫu XLE đi kèm với ghế bọc da giả đẹp mắt, ghế trước có sưởi, cần số bọc da.
Hệ thống thông tin giải trí của 2026 Cross có màn hình cơ sở 8.0 inch chạy phần mềm Toyota mới nhất. Hệ thống âm thanh sáu loa là tiêu chuẩn. Phiên bản XLE có màn hình thông tin giải trí 10.5 inch mới. Apple CarPlay, Android Auto và đài vệ tinh SiriusXM đều là trang bị tiêu chuẩn. Sạc không dây và cổng USB-C cho ghế sau có trên LE và XLE.
2026 Toyota Corolla Cross được trang bị nhiều tính năng an toàn và hỗ trợ người lái tiêu chuẩn trên tất cả các phiên bản, bao gồm kiểm soát hành trình thích ứng, thắng khẩn cấp tự động, cảnh báo lệch làn đường, hỗ trợ nhận diện biển báo giao thông, đèn pha tự động.
Toyota Corolla Cross đi kèm với gói bảo hành tiêu chuẩn khá cơ bản:
Bảo hành giới hạn trong ba năm hoặc 36,000 dặm
Bảo hành hệ thống truyền động trong năm năm hoặc 60,000 dặm
Bảo trì miễn phí trong hai năm hoặc 25,000 dặm
2026 Toyota Cross được Car And Driver xếp vị trí thứ 12 trong phân khúc SUV nhỏ gọn, trong đó Chevy Trek đứng hạng nhất, Kia Seltos đứng thứ ba, Honda HR-V đứng hạng chín. Tuy vậy, Cross vẫn là sự lựa chọn hàng đầu cho những tài xế ưu tiên đến độ tin cậy, giá cả hơn là kiểu dáng hay cảm giác lái. (HD)
ANAHEIM, California (NV) – Gala của Hiệp Hội Chuyên Gia Địa Ốc Người Mỹ Gốc Việt-Nam California (Vietnamese National Association of Real Estate Professional Southern California- VNARP) được tổ chức vào chiều Thứ Năm, 15 Tháng Giêng, tại khách sạn Marriott Suites, Anaheim, để mọi người gặp gỡ đồng thời ra mắt tân ban điều hành.
Nghị Viên Ariana Arestegui (bìa trái) và Nghị Viên Cindy Ngọc Trần (thứ hai từ phải) cùng với một số thành viên VNARP ghé thăm gian hàng Tết Việt của Ikachi tại gala. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Gala đón chào thành viên từ các tiểu bang khác về tham dự, và cũng là dịp mãn nhiệm kỳ của ban điều hành cũ, giới thiệu ban điều hành mới của VNARP.
Bà Vân Nguyễn Gordon, tân chủ tịch VNARP, tuyên thệ nhận nhiệm vụ trước Chánh Án Felicita Ngô thuộc Tòa Khiếu Nại Bảo Hiểm Thất Nghiệp California (CUIAB), và các thành viên trong ban điều hành mới.
Chia sẻ với Người Việt, bà Vân cho hay: “VNARP với sứ mệnh thu hẹp khoảng cách về quyền sở hữu nhà ở cho cộng đồng người Việt thông qua chương trình CARES, với tôn chỉ phục vụ cộng đồng, mang đến những chương trình giáo dục trong việc mua bán địa ốc, giúp họ cần mua những căn nhà đầu tiên cũng như được làm việc với những công ty, những đại lý có uy tín để có thể cùng nhau làm việc tốt đẹp hơn.”
Ban điều hành mới của VNARP cùng các thành viên ra mắt trong đêm gala. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Ông Long Đoàn, chủ tịch sáng lập VNARP, từ tập đoàn RG Realty ở tiểu bang Minnesota về tham dự để hỗ trợ, giúp chia sẻ kinh nghiệm gần 40 năm. Ông làm việc trong ngành địa ốc, giúp những chương trình nào để làm việc trong ngành được tốt hơn. Ông nhận xét những dự án về bất động sản ở California thì rất tốt, vì giá nhà cao, đây là nơi mua nhà tốt nhất khi lên giá hàng năm.
Bà Thu Hà Nguyễn, cựu nghị viên Garden Grove, trưởng Ủy Ban Giao Tế Cộng Đồng của VNARP, chia sẻ: “Buổi ra mắt tân ban điều hành mới của VNARP kỳ này có nhiều thành viên hơn, nhiều sắc thái với chuyên môn của từng người. Hy vọng sẽ có nhiều đường hướng tốt đẹp trong năm mới.”
Cô Nguyễn Ngọc Tịnh, trưởng Ủy Ban Điều Hành Huấn Luyện của VNARP, chia sẻ: “VNARP rất nồng nhiệt mời gọi sự tham gia của mọi người từ các cộng đồng, sẽ học hỏi được nhiều khi được trao đổi với nhau trong lãnh vực chuyên môn về nhà đất.”
Tân chủ tịch của VNARP, bà Vân Gordon Nguyễn (bìa trái) nhận bằng tưởng lục từ thị trưởng Garden Grove, bà Stephanie Kloffenstein, kế bên là nghị viên Cindy Trần. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Cô Ngân Hà, trưởng Ủy Ban Quảng Cáo của VNARP, sáng lập và tổng giám đốc của Galaxy Marketing & PR, giúp quảng bá sự kiện gala, chia sẻ: “VNARP giúp mọi người có dịp tìm hiểu thêm, hoặc người dân có nhu cầu mua nhà, trong mạng lưới làm việc với những người cùng ngành môi giới bất động sản, cùng nhau chia sẻ thông tin trong công việc, để phục vụ tốt nhất cho cộng đồng.”
Cô thêm: “Nhu cầu nhà ở rất lớn tại California, nhất là với người Việt. Tuy nhiên, chính sách có thể thay đổi nên tốt nhất là cần biết thêm những thông tin mới, giúp có những quyết định mua nhà phù hợp nhất theo từng thời điểm.”
Chương trình trong đêm gala có nhiều tiết mục văn nghệ của nhóm 3 Âm với tiết mục múa “Con Rồng Cháu Tiên,” độc tấu đàn bầu, và rút thăm trúng thưởng.
Đặc biệt, gian hàng của nhà tài trợ Ikachi, với một không gian rộng lớn trình bày những nét văn hóa Tết Bính Ngọ sắp đến với nhiều màu sắc tươi vui, giới thiệu nhà Tết cổ truyền, hộp quà Tết, được nhiều người yêu thích vây quanh chụp hình lưu niệm.
Ban điều hành VNARP từ khắp nơi về tham dự gala nhận huy tượng ghi nhận và tuyên dương những công lao trong năm 2025. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Cô Joli Lâm, chủ nhân Toony Designs và Ikachi, cho biết giới thiệu nét văn hóa của Tết Việt Nam cũng là cách chăm sóc khách hàng, trân quý trao gởi ân tình của giới bất động sản đến khách hàng, dù là người Việt hay các sắc dân khác, giúp hiểu biết thêm về văn hóa Việt một cách tinh tế và đầy tình cảm khi Xuân về.”
Đến tham dự gala có Thị Trưởng Stephanie Kloffenstein, Nghị Viên Cindy Ngọc Trần, và Nghị Viên Ariana Arestegui của Garden Grove, Thị Trưởng Ted Bùi của Fountain Valley, ông Billy Lê là đại diện Chánh Lục Sự Hugh Nguyễn của Orange County, và đại diện Phó Thị Trưởng James Mai của Irvine.
Ngay từ những ngày đầu thành lập, VNARP được hình dung như một cộng đồng quốc gia dựa trên sự hợp tác và mục đích chung. Tổ chức này được xây dựng để đoàn kết các chuyên gia bất động sản người Mỹ gốc Việt khắp các thị trường và thế hệ, tạo ra một không gian để trao đổi kiến thức, thúc đẩy sự cố vấn, xây dựng các mối quan hệ ý nghĩa và hỗ trợ lẫn nhau cả về chuyên môn và cá nhân.
Tân chủ tịch VNARP, bà Vân Gordon Nguyễn nhận bằng tưởng lục từ ông Ted Bùi, thị trưởng Fountain Valley. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Mọi hoạt động của VNARP phản ảnh niềm tin rằng thành công trong lĩnh vực bất động sản đi kèm với trách nhiệm đóng góp cho cộng đồng, lãnh đạo bằng sự chính trực và tạo ra những cơ hội vượt ra ngoài lợi ích cá nhân.
VNARP với mục đích kết nối, giáo dục, và nâng cao năng lực, là một tổ chức phi lợi nhuận toàn quốc vì lợi ích cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ và nước ngoài. VNARP giúp nâng cao trình độ, giáo dục, và trao quyền cho các chuyên gia và đối tác trong lĩnh vực bất động sản, nhằm thúc đẩy quyền sở hữu nhà bền vững cho cộng đồng, thông qua làm giàu văn hóa, vận động chính sách, trung tâm nguồn lực, giáo dục và trách nhiệm xã hội. [đ.d.]
Hà Nội những ngày đầu năm 2026 không có cái rét mướt căm căm thường lệ của mùa đông, mà thay vào đó là một bầu không khí đặc quánh, ngột ngạt của sự canh phòng.
Khắp các nẻo đường dẫn vào Trung Tâm Hội Nghị Quốc Gia, người ta thấy rực rỡ cờ hoa, nhưng lấp ló sau những khóm cúc vàng là họng súng của cảnh sát đặc nhiệm và xích sắt của xe thiết giáp.
Một công nhân đang lắp đặt bảng quảng cáo cho Đại Hội 14 của Đảng CSVN hôm 9 Tháng Giêng. (Hình minh họa: Nhac NGUYEN / AFP via Getty Images)
Chào mừng bạn đến với “Đại Hội Đại Biểu Toàn Quốc Lần Thứ XIV” – nơi sự ổn định được định nghĩa bằng số camera AI và độ dày của hàng rào kẽm gai.
Pháo đài Mỹ Đình: An ninh thời… tận thế
Gọi là “đại hội toàn dân” mà nghe cứ như phim zombie trong ngày tận thế. Trực thăng lượn vòng vòng như đang tìm xác, xe bọc thép gầm rú dưới phố kiểu “đừng có lại gần, tao bắn thật đấy.” Nếu Đảng được “lòng dân ủng hộ tuyệt đối” như loa phường ngày nào cũng hát, thì cần gì phải kéo cả sư đoàn ra đường? Chẳng nhẽ sợ dân mình xông vào… ôm hôn các đại biểu à?
Thực chất, màn phô diễn cơ bắp này không dành cho giặc ngoại xâm. Nó là một thông điệp răn đe thô bạo gửi tới những “đồng chí” còn đang lấn cấn trong cuộc đua giữ ghế, và gửi tới người dân rằng: “Đứng xa ra chút, để tụi tao họp chuyện… lo cho bọn mày.”
Trong một đất nước mà sự ổn định được bảo vệ bằng thiết giáp, niềm tin chỉ còn là thứ xa xỉ phẩm được đóng gói trong các bản báo cáo chính trị.
Internet “chuồng” định danh và cái cúi đầu của Big Tech
Nếu xe bọc thép là phần nổi của tảng băng an ninh, thì hệ thống giám sát kỹ thuật số chính là phần chìm tàn khốc. Nghị Định 147 chính thức biến internet Việt Nam thành một cái “chuồng gà” có định danh. Mỗi dòng trạng thái, mỗi tiếng thở dài trên mạng xã hội đều bị các “mắt thần” triệu đô soi xét. Với sự hỗ trợ của các trạm thu phát sóng giả (IMSI Catcher), an ninh giờ đây có thể len lỏi vào tận… túi quần của từng đại biểu và phóng viên.
Những ngày này các bác chớ có ngứa… tay mà nhắn tin cho bồ nhí. “Xôi hỏng, bỏng không” ngay!
Ở một “mặt trận” khác, Meta với Google vẫn hô hào tự do ở Mỹ, nhưng khi về Việt Nam thì quỳ ngoan như cún con giữ xương. Tỷ lệ gỡ bài 97%, Facebook giờ như anh bảo vệ part-time, thấy status “nhạy cảm” là xóa cái rụp.
Zuckerberg đeo kính VR đến chơi, chắc để các bác lãnh đạo ngắm một Việt Nam toàn hoa hồng không gai – dù gai thật đang bị thuật toán bóp chết queo.
Dân mạng thì cười khẩy: Trực thăng bay tùm lum trên Hà Nội, tưởng Gaza phát sóng trực tiếp, hóa ra các bác, các chú đang họp phân ghế. Có bài thơ “bút tre” lan truyền kiểu:
“Ra đường gặp thiết giáp quân, Về nhà cứ ngỡ chiến tranh cận kề. Đảng ta họp mặt đề huề, Sao quân với súng ê hề thế kia?”
Phải chăng “kẻ thù” nguy hiểm đến mức cướp chính quyền chỉ bằng smartphone, hay thực chất đây là màn “canh chừng lẫn nhau” của những “đồng chí” vốn chẳng tin ai, sợ bị đâm lén ngay lúc đang… đi tiểu?
Phim tuyên truyền: Vé miễn phí cho hàng fake
Để dân đỡ ngơ ngác trước dàn xe tăng, nhà nước ban phát “vé xem phim miễn phí.” Những tác phẩm như Mưa đỏ hay Địa đạo được tung ra như những liều thuốc ngủ liều cao. Nhưng giới trẻ giờ tinh lắm, soi ra từng hạt sạn: kịch bản gượng ép, nhân vật được nặn như đất sét theo đơn đặt hàng của Ban Tuyên Giáo.
Câu status hot nhất: “Thà xem Marvel còn thấy thật hơn xem lịch sử được chỉnh sửa. Ít ra Iron Man không giả bộ vì dân mà mặc giáp vàng.”
Hoặc: “Vé miễn phí là đúng rồi – hàng fake thì ai nỡ thu tiền!”
“Dạ dày” đại biểu và “mái nhà” dân nghèo: Nghịch lý triệu đô
Đại Hội 14 phơi bày rõ mồn một: loa hô hào xóa nhà tạm, hỗ trợ 50-60 triệu/căn. Nhưng chi cho một kỳ đại hội? Hàng nghìn tỷ, đủ xây 25,000–30,000 căn nhà cho dân nghèo.
Một bữa ăn đại biểu ở JW Marriott: bào ngư, vi cá, bò Wagyu – giá bằng lương cả tháng của gia đình công nhân bốn miệng. Dân mạng châm chọc: “Các bác đang cố nuốt nước mắt để nhai bò dát vàng giữa hàng rào kẽm gai, chỉ mong đủ tỉnh táo ký quyết định… giúp dân ăn mì tôm ngon hơn.”
Thời bao cấp, khoảng cách giữa cơm độn và gạo trắng là 2 lần. Thời “vươn mình,” khoảng cách giữa mì tôm và bò dát vàng là 50 lần. Đây chính là “tiến hóa” rực rỡ của chế độ, kiểu kiểu “mình no trước đã, dân đói thì từ từ.”
“Cái ghế” và nỗi bất an nội bộ
Sao an ninh dày đặc đến mức con muỗi cũng phải xuất trình giấy tờ? Không phải sợ giặc ngoài, mà sợ giặc trong. Lịch sử đại hội gần đây toàn “đốt lò” thanh trừng. Thiết giáp, trực thăng là cách phe cầm quyền nói: “Quân đội theo tao, mày mà giở trò là tao cho mày bay màu.”
Đại hội diễn ra trong lồng kính chân không: đại biểu gật đầu thông qua số phận triệu người, nhưng tay thì bấu chặt ghế dưới gầm bàn, sợ bị lật kèo lúc đang… gật gù.
Cuộc đấu trí của những chiếc điện thoại “vứt đi”
Giữa “pháo đài” công nghệ triệu đô ấy, giới báo chí quốc tế lại quay về với những thứ thô sơ nhất để tìm sự thật. Những chiếc “Burner Phones” rẻ tiền, mua bằng tiền mặt, không iCloud, không dấu vết số, cùng mạng ảo VPN đã trở thành vũ khí phá vỡ thế độc quyền thông tin.
Thật nực cười khi chính quyền huy động cả vạn quân, máy nghe lén và phần mềm Pegasus để theo dõi, nhưng hình ảnh những đoàn xe xa hoa hay các vụ bắt bớ người bất đồng chính kiến (như bà Hoàng Thị Hồng Thái) vẫn tràn ngập trên các trang báo quốc tế ngay sau vài phút. Sự thật giống như dòng nước, càng bị nén bởi sự áp bức, nó càng tìm thấy những khe hở để phun trào mạnh mẽ.
“Vươn mình” hay co rúm?
Đại Hội 14 sẽ kết thúc bằng thông báo “thành công tốt đẹp,” nụ cười gượng trước ống kính, lời hứa tương lai huy hoàng kiểu “năm sau sẽ đẹp hơn năm nay…”
Nhưng khi xe bọc thép rút đi, bàn tiệc bào ngư dọn sạch, cái còn lại là khoảng cách to đùng giữa đảng và dân. Ổn định xây trên nghe lén, thiết giáp và im lặng ép buộc thì giống như xây nhà trên cát: nhìn thì oai, gió thổi cái là bay.
Một hệ thống mạnh thực sự không cần dùng súng ống để bảo vệ các đại biểu đi họp. Hệ thống mạnh thật sự không cần bắt một người đàn bà chỉ vì vài dòng trạng thái trên Facebook.
Cái được bảo vệ nghiêm ngặt nhất tại Đại Hội 14, hóa ra không phải là vận mệnh đất nước, mà là sự an toàn của những chiếc ghế đang được sắp đặt tỉ mỉ phía sau hàng rào thép.
Chào mừng đến “kỷ nguyên vươn mình” – nơi dân được vươn vai… để nhìn qua kẽ hở hàng rào, xem các “người đầy tớ” đang thưởng thức hương vị thượng lưu và bàn cách giúp mình thoát nghèo, trong khi túi các vị vẫn đầy ắp! [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Các cử tri ngày càng bất mãn với cách giải quyết kinh tế của Tổng Thống Donald Trump, theo các cuộc thăm dò của Wall Street Journal và CNN, USA Today cho biết hôm Thứ Bảy, 17 Tháng Giêng.
Trong cuộc thăm dò của Wall Street Journal, cử tri đánh giá nền kinh tế yếu với cách biệt 15 điểm phần trăm so với cử tri có cách nhìn tích cực. Kết quả này là đi xuống nhiều so với cuộc thăm dò hồi Tháng Bảy, khi cách biệt chỉ 4 điểm, tờ báo này cho biết trong kết quả thăm dò được công bố vào đêm 16 Tháng Giêng.
Người tiêu dùng đang mua sắm tại một cửa hiệu ở Brooklyn, New York. (Hình minh họa: Spencer Platt/Getty Images)
Họ cho biết phân nửa những người được thăm dò nói rằng nền kinh tế trở nên tệ hơn năm 2024, so với 35% nói nền kinh tế đã cải thiện.
“Đó là một trong những dấu hiệu cảnh báo cho tổng thống và đảng Cộng Hòa,” tờ báo này chỉ ra và cho biết thêm rằng cuộc thăm dò cho thấy các cử tri nghĩ rằng ông Trump đang tập trung vào đối ngoại và các vấn đề khác khiến những mối quan tâm cấp bách nhất của họ – giá cả tăng cao và nền kinh tế nói chung – bị ảnh hưởng.
Tuy nhiên, sự ủng hộ trung thành nhất dành cho ông Trump vẫn ổn định, với 92% những người bỏ phiếu cho ông vào năm 2024 đánh giá tích cực về thành tích của ông, trong đó có 70% những người nói “ủng hộ mạnh mẽ,” cuộc thăm dò của Wall Street Journal cho thấy.
Còn trong cuộc thăm dò của CNN được công bố hôm Thứ Sáu, 61% các cử tri trong cho biết họ không tán thành cách giải quyết nền kinh tế của ông Trump, và chỉ 42% số người được hỏi nghĩ rằng nền kinh tế sẽ rất tốt hoặc phần nào tốt trong một năm nữa, giảm từ tỷ lệ 56% bày tỏ sự lạc quan đó khi ông Trump trở lại Tòa Bạch Ốc hồi Tháng Giêng năm 2025.
Các cử tri Mỹ được thăm dò coi kinh tế và chi phí sinh hoạt cao là vấn đề quan trọng nhất mà đất nước phải đối mặt với tỷ lệ áp đảo, cao hơn 20 điểm so với vấn đề xếp thứ hai, nền dân chủ Mỹ, cũng theo cuộc thăm dò của CNN.
Ông Kush Desai, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc ra tuyên bố phản bác lại các kết quả thăm dò này.
“Tổng Thống Trump cam kết sẽ sang trang thảm họa kinh tế của Joe Biden về lạm phát phi mã và tăng trưởng yếu ớt. Vẫn còn nhiều việc phải làm, nhưng Tổng Thống Trump trong một năm đã đem đến tăng trưởng nhanh, tạo việc làm cho khu vực tư nhân, hơn một chục hiệp định thương mại mới, các thỏa thuận giá thuốc lịch sử và lạm phát hạ nhiệt,” ông Desai nói. “Chương trình nghị sự kinh tế của Tổng Thống Trump tạo ra một nền kinh tế lịch sử trong nhiệm kỳ đầu tiên, và nó đang đặt nền móng để lặp lại thành tích này trong nhiệm kỳ thứ hai.” (NNL) [dt]
RICHMOND, Virginia (NV) – Thượng Viện tiểu bang Virginia thông qua một sửa đổi hiến pháp mở đường cho việc vẽ lại địa hạt bầu cử sớm, bước lập pháp cuối cùng cần thiết để đưa ra cho các cử tri bỏ phiếu, NBC cho biết hôm Thứ Sáu, 16 Tháng Giêng.
Nếu cử tri Virginia thông qua đề xuất sửa đối, dự kiến sẽ được đưa ra bỏ phiếu vào mùa Xuân này, Quốc Hội tiểu bang do đảng Dân Chủ kiểm soát sẽ có thể vẽ lại bản đồ địa hạt của tiểu bang trước cuộc bầu cử giữa kỳ trong năm nay.
Điện Capitol ở thủ phủ Richmond, trụ sở hai viện Quốc Hội của tiểu bang Virginia. (Hình minh họa: Win McNamee/Getty Images)
Biện pháp này sẽ sửa đổi Hiến Pháp của tiểu bang để cho phép các vị dân cử tạm thời bỏ qua ủy ban tái phân chia địa hạt lưỡng đảng và thay đổi biên giới các địa hạt nếu tiểu bang khác cũng làm vậy mà không theo chu kỳ mười năm một lần như trước giờ hoặc theo lệnh của tòa án.
Các vị dân biểu Dân Chủ của Virginia, hiện đang nắm sáu trong số 11 địa hạt của tiểu bang, đang hy vọng có thể giành thêm được ba đến bốn ghế bằng quá trình này.
Ủy Ban Vẽ Lại Địa Hạt Bầu Cử Dân Chủ Quốc Gia, do cựu Bộ Trưởng Tư Pháp Eric Holder lãnh đạo, đã trưng ra nhiều hơn hai bản đồ khả dĩ, một nguồn tin nắm rõ vấn đề cho biết.
Một bản đồ có thể giúp đảng Dân Chủ có tới 10 ghế trong năm bầu cử thuận lợi cho đảng, nguồn tin này cho biết, trong khi những tấm bản đồ khác nhiều khả năng giúp họ có được chín ghế dân biểu liên bang.
Các vị dân cử Dân Chủ của tiểu bang Virginia cho biết họ sẽ công bố bản đồ được đề xuất trong tháng này.
“Những kẻ Cộng Hòa bợ đỡ suy đồi ở Texas, Missouri và Norht Carolina đã quỳ gối trước Donald Trump và vẽ lại bản đồ địa hạt nằm trong nỗ lực độc hại để gian lận bầu cử giữa kỳ,” Dân Biểu Hakeem Jeffries (Dân Chủ-New York), lãnh đạo thiểu số Hạ viện, nói. “Phía Dân chủ đang phản kháng quyết liệt.”
Phe Cộng Hòa ở Florida cũng hy vọng sẽ giành được thêm ba đến năm ghế dân biểu liên bang thông qua nỗ lực vẽ lại địa hạt bầu cử vào mùa xuân này.
Quy trình ở Virginia rất phức tạp. Các nhà lập pháp cần thông qua sửa đổi trong hai phiên họp riêng biệt, và giữa hai phiên họp là một cuộc bỏ phiếu. Do đó, sau khi thông qua biện pháp này trước cuộc bầu cử hồi Tháng Mười Một năm ngoái, cả hai viện Quốc Hội tiểu bang đã đưa vấn đề này ra trong tuần này khi các vị dân cử quay lại Richmond.
Sửa đổi này phải xuất hiện trên lá phiếu ít nhất 90 ngày sau khi được thông qua lần cuối, tức là ngày 16 Tháng Tư. Do bầu cử sơ bộ ở Virginia dự kiến diễn ra vào Tháng Sáu, Quốc Hội tiểu bang cần phải kêu gọi một cuộc bầu cử đặc biệt vào mùa xuân để bản đồ mới được sẵn sàng cho kỳ bầu cử năm nay. (NNL) [dt]
LITTLE SAIGON, California (NV) – Ông Chung Tử Bửu nhập ngũ ngày 27 Tháng Chín, 1965, Khóa 65E2 Không Quân, Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) tại Trung Tâm Huấn Luyện Không Quân Nha Trang. Tháng Mười, 1966, ông về trình diện Phòng Du Học Tổng Hành Dinh Không Quân ở Tân Sơn Nhứt để đi học lái phi cơ ở Hoa Kỳ, qua các quân trường Lackland Air Force Base (AFB) ở San Antonio, Texas; Fort Wolters ở Bắc Texas; và Fort Rucker, ở tiểu bang Alabama. Ra trường cuối Tháng Chín, 1967.
Chung Tử Bửu, cựu Phi Công Phi Đoàn 219 King Bee. (Hình: Chung Tử Bửu cung cấp)
Khi về nước, ông phục vụ Phi Đoàn 213. Tháng Tư, 1968, ông chuyển qua Phi Đoàn 219. Tại mặt trận Lam Sơn 719, Hạ Lào, vào ngày 22 Tháng Hai, 1971. Trong lúc ông bay vào mặt trận để tiếp cứu trực thăng của Phi Đoàn 219 bị cộng quân bắn rớt, nhưng trực thăng của ông cũng bị địch bắn cháy trên không, nên ông phải đáp xuống Căn Cứ Hỏa Lực 31 của Lữ Đoàn 3 Nhảy Dù. Phi công Chung Tử Bửu trú ẩn tại căn cứ này ba ngày.
Theo ông Bửu, ngày 25 Tháng Hai, 1971, CSBV tấn công Căn Cứ Hỏa Lực 31 bằng nhiều xe tăng và bộ binh. Trước đó vào chiều tối ngày 24 Tháng Hai, 1971, hai Đại Đội Nhảy Dù 31 và 34 đang dàn quân để chặn con đường duy nhất mà xe tăng địch có thể tấn công lên căn cứ, thì không biết tại sao trực thăng vũ trang Cobras của Mỹ lại bay tới bắn xối xả vào hai Đại Đội Nhảy Dù và đã giết gần hết chiến sĩ của hai đại đội nầy.
Ngày hôm sau, quân Nhảy Dù không đủ lực lượng để ngăn chặn đoàn xe tăng của CSBV, nên xe tăng và bộ binh của CSBV đã tràn ngập Căn Cứ Hỏa Lực 31, và phi công Chung Tử Bửu cũng bị địch quân bắt vào ngày 25 Tháng Tháng Hai, 1971. Sau đó, ông bị giam cầm tại nhiều trại tù ở Bắc Việt gần 14 năm. Đến ngày 30 Tháng Mười, 1984 thì ông được ra tù cộng sản. Ngày 6 Tháng Tám, 1990, ông rời Sài Gòn. Đến ngày 14 Tháng Tám, 1990, ông được định cư tại Los Angeles, California theo diện HO.3.
Khi đến Hoa Kỳ, vừa làm việc cho Học Khu Los Angeles, vừa đi học. Ông được phong chức mục sư năm 1997 tại thành phố Gardena, California, và lấy xong bằng tiến sĩ mục vụ vào năm 2007. Sau khi cư ngụ tại California được 19 năm, Mục Sư Chung Tử Bửu sang định cư tại Houston, Texas, để phục vụ Chúa cho đến bây giờ.
Phóng viên nhật báo Người Việt có dịp gặp Mục Sư Chung Tử Bửu tại Little Saigon, và ông đã kể lại cuộc đời binh nghiệp của mình từ lúc gia nhập ngũ cho đến lúc ông bị CSBV bắt vào Tháng Hai, 1971, và tới khi ông được định cư tại Hoa Kỳ.
Thời gian đầu tiên tại quân trường
Ngày 27 tháng Chín, 1965, ông cùng với 22 khóa sinh khác từ Sài Gòn lên phi cơ quân sự C-47 ra Trung Tâm Huấn Luyện Không Quân Nha Trang.
Chung Tử Bửu nhớ lại: “Vừa xuống phi cơ, chúng tôi bị các SVSQ niên trưởng chào đón bằng kỷ luật sắt, và ‘nạt nộ’ suốt quãng đường gần hai cây số từ bãi đậu phi cơ về quân trường. Chưa biết kỷ luật quân phục, chưa biết cách xỏ dây giày, nên chúng tôi bị một nhóm đàn anh chào đón bằng các thủ tục dữ dội của giai đoạn ba tháng huấn nhục. Mới đầu thấy vui vui, nhưng đến khi bị buộc phải hít đất nhiều quá, tôi không biết mình có chịu đựng nổi không. Nhưng khi bị phạt quá mệt, họ cho ngồi nghỉ một chút để hồi sức.”
Quân Trường Không Quân Nha Trang. (Hình: Chung Tử Bửu cung cấp)
Ông kể thêm: “Tôi đang ngồi nghỉ dưới bóng mát một cây dương, bỗng một người đàn anh quân phục đã bạc màu tới ngồi bên cạnh, rồi nói: ‘Luận! Phải mầy đó không? Tao là Bé Năm nè!’ Vô tình gặp được người bạn quen cũ, tôi trả lời, ‘Ủa anh Bé Năm! Anh vô đây hồi nào vậy?’ Bé Năm trả lời, ‘Tao vô khóa 65A. Thằng Bé Sáu, em tao, khóa 64D, nó đi Mỹ rồi. Mầy đừng lo, ở đây có tao. Đừng sợ thằng nào hết. Đứa nào ăn hiếp mầy, tao đánh thấy bà nó.’”
Bé Năm tên thật là Nguyễn Đức Minh cũng là dân Cần Thơ cùng quê với Chung Tử Bửu. Hai gia đình quen biết rất thân tình. Vì trong gia đình ông Bửu còn có tên là Luận, nên tất cả họ hàng, bạn bè thường gọi ông là Luận. Nhờ anh Minh (Bé Năm) ngồi bên cạnh, nên các niên trưởng tạm thời để cho tân khóa sinh Bửu cũng được chút yên ổn. Trong thời gian Bé Năm còn ở quân trường, các bạn của anh đều chiếu cố và giúp đỡ cho ông Bửu khỏi bị hành hạ như các khóa sinh khác.
Toán 23 tân khóa sinh được xếp vào khóa 65E2, bởi vì 65E1 đã vào trước họ một tuần. Nhưng khóa 65E2 phải chờ thêm một toán quan sát viên phi hành sẽ vào. Vài ngày sau toán đó tới, và khóa 65E2 có tổng cộng 45 SVSQ.
Trong quân trường phân định vai trò của các SVSQ như sau: Những khóa vào trước sẽ là đại cồ niên trưởng, rồi đến đại niên trưởng, và niên trưởng của các khóa sau. Khi toán của Chung Tử Bửu nhập khóa thì ở quân trường đã có sẵn các khóa 65A, 65B, 65C, 65D1 và 65D2, toàn là đại cồ niên trưởng, đại niên trưởng, và niên trưởng của khóa 65E2. Hễ thấy ai mặc đồ trận rất bạc màu thì biết người đó là những đại cồ niên trưởng.
Ông Bửu nhớ lại: “Buổi tối đầu tiên ở quân trường, tôi đang loay hoay ở chỗ mình, một đàn anh tên là Hoàng Trọng Ngân mà tôi quen ở Sài Gòn, bước vào phòng. Anh bảo chúng tôi đừng đứng dậy hô nghiêm nghỉ gì cả. Anh đem cho tôi một cái bánh paté-chaud mua ở câu lạc bộ. Anh nói cứ chịu khó vài hôm rồi sẽ quen thôi. Hồi mới vào khóa 65C, anh cũng bị hành tơi tả. Anh dặn cứ yên tâm đi, không sao đâu, mọi việc rồi sẽ qua.”
Ông nói thêm: “Hồi ở Di Linh, tôi luyện võ, tập kéo tạ tự đúc bằng xi-măng, tập hít xà ngang. Nhưng khi về học ở Sài Gòn thì võ nghệ chẳng luyện, thể dục cũng thôi luôn. Cho nên, ngày đầu vào quân trường bị bắt buộc phải hít đất, các bắp thịt ngực của tôi căng trở lại. Mỗi lần hít đất đau không chịu nổi. Bị phạt 20 đến 40 hít đất thì tôi cũng nằm ẹp xuống, không chống tay lên nổi. Mà ngày nào cũng bị phạt vì đủ thứ lỗi mình không ngờ. Nghĩa là các khóa đàn anh tìm mọi cách để phạt cho chúng tôi biết sợ, và phải thi hành mệnh lệnh. Chúng tôi phải chịu thi hành mệnh lệnh dù là vô lý, không được lý sự, cãi cọ, hay phản đối gì hết.”
Thời gian huấn nhục
Cán bộ trung đội trưởng của Khóa 65E2 là đại cồ niên trưởng Trần Thế Vinh, Khóa 65A. Mặc dù anh tỏ ra nghiêm khắc, nhưng niên trưởng Vinh rất nhân từ và tìm cách giúp cho các anh em khóa sinh đàn em không lo lắng hay sợ hãi.
Mỗi ngày các tân khóa sinh bị phạt đủ thứ. Tính trung bình, mỗi ngày họ phải thực hiện từ 300 tới 600 cái hít đất. Nhảy xổm chưa tính. Chạy thì nhừ chân.
Ông Bửu tâm tình: “Chính vì vậy mà tay chúng tôi mạnh lên hồi nào không hay, thân thể ngày càng cường tráng. Tuy nhiên, mỗi lần hít đất đều đếm gian. Ví dụ 19 lên 30, 39 qua 50. Bởi vì sau khi ra lệnh 100 hít đất, các cán bộ và niên trưởng đâu rảnh đứng đó đếm, họ đi phạt người khác. Cho nên, bị phạt 100 nhưng hít tối đa là 60, có khi chỉ 40, rồi đứng dậy, sửa quân phục, chào tay, hô to, ‘Khóa sinh Chung Tử Bửu thi hành lệnh phạt xong.’”
Tiểu Đoàn Sinh Viên Sĩ Quan tham dự diễn hành Lễ Quốc Khánh, 1965
Các tân khóa sinh Không Quân đang tập cơ bản thao diễn được vài tuần, thì có lệnh toàn thể Tiểu Đoàn Sinh Viên Sĩ Quan phải tập diễn hành Quốc Khánh sẽ diễn ra vào ngày 1 Tháng Mười Một, 1965. Mấy ngày đầu vác súng đi dưới ánh nắng trưa chói chang miền biển Nha Trang. Sau đó, Bộ Chỉ Huy Trung Tâm Huấn Luyện ra lệnh các khóa sinh của tiểu đoàn dậy sớm, rồi cùng lên xe ra sân tập khi trời còn tối. Đến lúc nắng lên cao thì về trường nghỉ. Đến chiều gần tắt nắng thì lại ra sân tập tiếp, cho đến tối mịt mới về trường nghỉ ngơi.
Hai tuần tập diễn hành rất vất vả, mặt mày các khóa sinh sạm đen vì nắng. Nhưng tới ngày đáp xuống Sài Gòn chuẩn bị diễn binh, thì tất cả mọi người đều mừng rỡ khi nhìn thấy lại vùng Lăng Cha Cả của Sài Gòn thân yêu.
Chung Tử Bửu kể: “Nghe tin tôi sẽ về diễn binh mừng Quốc Khánh, ba tôi về Sài Gòn đón xem thằng trưởng nam đi trong hàng quân oai hùng! Mặc dù ba tôi đứng sát lề đường và đã biết tôi sẽ đi hàng ngoài cùng bên phải, hàng ngang thứ 17, nhưng vẫn không nhận ra tôi, bởi vì mặt ai cũng đen thui lại bị quai mũ Kespi kéo xuống che mất một phần mặt.”
Đầu năm 1966, ông Bửu được nghỉ phép về Di Linh ăn Tết với gia đình, nhưng lại cùng lúc ba ông đang bệnh nặng. Ăn Tết với gia đình xong, ông trở lại quân trường. Trong mấy tháng đầu năm 1966, các tân SVSQ bị cấm trại suốt và hoàn toàn không biết gì về biến chuyển thời cuộc bên ngoài.
Các SVSQ Không Quân tại Quân Trường Không Quân Nha Trang. (Hình: Chung Tử Bửu cung cấp)
Tháng Năm, 1966, ba ông qua đời lúc 48 tuổi. Mẹ của ông 45 tuổi và đã có 11 đứa con. Sau khi tang lễ xong, ông Bửu trở ra Nha Trang và tiếp tục học khóa quân sự. Lúc đó ông đã lên đại cồ niên trưởng và là sinh viên sĩ quan cán bộ cấp đại đội trưởng. Vì vậy, mọi chuyện về cơ bản thao diễn, các môn học quân sự, kỷ luật quân đội thì ông rất rành rọt.
Ông Bửu kể tiếp: “Sau khi tôi tốt nghiệp chương trình căn bản quân sự và chương trình Anh ngữ, vào cuối Tháng Chín, 1966, tôi được gọi về trình diện Phòng Du Học ở Bộ Tư Lệnh Không Quân. Xem như thời kỳ ở quân trường Nha Trang của tôi tới đó chấm dứt. Đầu Tháng Mười, 1966, tôi và 11 SVSQ Không Quân đồng khóa rời trường về trình diện Phòng Du Học tại Tổng Hành Dinh Không Quân ở Tân Sơn Nhứt. Họ gởi chúng tôi qua Cục Quân Nhu đo ni tấc để may những bộ quần áo du học. Chúng tôi được cấp mọi quân phục và vật dụng cần thiết để chuẩn bị du học ở Hoa Kỳ.”
Du học lái trực thăng tại Hoa Kỳ
Sau khi 12 SVSQ khóa 65E được khám sức khỏe thì họ được Phòng Du Học cho biết là sẽ học lái trực thăng tại Hoa Kỳ. Lý do là vì theo tài khóa và thời gian của 12 SVSQ về đúng lúc lịch trình huấn luyện cho nhiều khóa sinh Việt Nam học lái trực thăng.
Khoảng năm 1963, Không Quân VNCH có thử nghiệm huấn luyện hai khóa trực thăng tại Việt Nam và đào tạo được một số phi công. Nhưng sau đó chương trình huấn luyện này bị hủy bỏ, vì tốn kém và không hiệu quả. Cho nên, chương trình đào tạo phi công trực thăng phải tiếp tục đưa đi du học ở Hoa Kỳ. Mặc dù huấn luyện ở Mỹ rất tốn kém nhưng hiệu quả thì cao. Thường những người đã tốt nghiệp ở Mỹ về bay giỏi hơn những người được huấn luyện tại Việt Nam. Bởi vì họ được huấn luyện có bài bản và đầy đủ phương tiện.
Ngày 15 Tháng Mười, 1966, 12 SVSQ Không Quân được đưa đến phi trường Tân Sơn Nhứt để lên chiếc Boeing 707 của hãng Northwest chuẩn bị sang Hoa Kỳ. Đây là lần đầu tiên ông Bửu được đi phi cơ phản lực thương mại của Hoa Kỳ. Trước mắt ông, tất cả đều sang trọng và không tưởng tượng nổi những tiện nghi và nền văn minh Mỹ. [dt]
Trong nhiều năm, Nga tự định vị họ như một “đại ca” trong “trục ác” chống phương Tây: sẵn sàng bảo kê, cung cấp vũ khí, hậu thuẫn “ngoại giao chiến” cho những chính quyền bị Washington và Châu Âu xếp vào nhóm “thế giới của những kẻ xấu.” Từ Damascus, Teheran, Caracas đến Havana, Moscow luôn xuất hiện như một thế lực đối trọng, với lời hứa đanh thép: nếu Mỹ “chơi lầy,” “anh đây” sẽ không bỏ rơi “các chú.”
Tổng Thống Vladimir Putin tại Điện Kremlin, Moscow hôm 15 Tháng Giêng. (Hình minh họa: Ramil Sitdikov / POOL / AFP via Getty Images)
Với những gì đang diễn ra, khi nhóm đồng minh hữu hảo của Nga trong “thế giới phản diện” vỡ từng mảnh, từ việc Tổng Thống Nicolas Maduro của Venezuela bị bắt, sự sụp đổ gần kề của nhà nước Hồi Giáo Iran đến nguy cơ chế độ cộng sản Cuba bị xóa sổ, Kremlin chỉ có thể cay đắng ngồi nhìn với sự bất lực chua chát.
“Các chú” tự lo, “anh” đang bận
Ngày 12 Tháng Giêng, Tổng Thống Vladimir Putin có cuộc họp đầu tiên sau kỳ nghỉ năm mới. Nhiều người chờ đợi ông đề cập loạt biến động đang làm rung chuyển các đồng minh Nga. Nhưng không. Nghị sự phiên họp chỉ quanh vấn đề xoay sở kinh tế, sản xuất công nghiệp và kế hoạch vực dậy ngành không gian xuống dốc. Không Venezuela, không Iran, không Cuba. Tất cả đều bị lờ tịt.
Truyền hình nhà nước Nga phát sóng hình ảnh quen thuộc: Putin, mặt lạnh như tiền, chăm chú nghe báo cáo, gật đầu, đặt vài câu hỏi mang tính thủ tục. Vài ngày sau, trong cuộc họp khác, Putin bàn về an toàn giao thông quốc gia, ca ngợi thành tích xây dựng năm 2025…
Ngay cả trong bài phát biểu được xem là “dài nhất” kể từ sau kỳ nghỉ, tại lễ tiếp nhận đại sứ các nước ngày 15 Tháng Giêng, ông Putin cũng chỉ nói chung chung về “tình trạng có những quốc gia dùng sức mạnh để áp đặt ý chí nước khác.” Ông tuyệt nhiên không nhắc trực tiếp đến Venezuela hay Iran.
Không phải Nga hoàn toàn không nói gì. Bộ Ngoại Giao Nga đã lên án cuộc đột kích của Mỹ vào Venezuela là “hành động xâm lược vũ trang,” “đáng quan ngại sâu sắc.” Khi Mỹ bắt giữ một tàu chở dầu treo cờ Nga ngày 7 Tháng Giêng, Nga cũng lên tiếng. Tuy nhiên, phản ứng của Moscow đến từ Bộ Giao Thông chứ không phải Bộ Ngoại Giao, dưới dạng một thông báo khô khan trên Telegram. Khi hai công dân Nga trên tàu được thả, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Nga, Maria Zakharova, thậm chí hết lời cảm ơn đích danh ông Trump.
Với Iran, nơi biểu tình chống chế độ bùng nổ dữ dội từ cuối Tháng Mười Hai, phản ứng Nga cũng dè dặt. Ngày 12 Tháng Giêng, cùng ngày Washington cảnh báo rằng Mỹ đang xem xét “một số lựa chọn rất cứng rắn” với Iran, điều khả dĩ mà Moscow có thể làm là “sai” Sergei Shoigu, người đứng đầu Hội Đồng An Ninh, gọi điện cho người đồng cấp Iran, Ali Larijani, bày tỏ rằng Nga rất “tức giận” trước “một nỗ lực nữa của các thế lực bên ngoài can thiệp nội bộ Iran,” và thái độ dọa nạt của Washington là “hoàn toàn không thể chấp nhận.”
Đó là tất cả những gì Moscow có thể làm. Cần nhắc lại, trước khi bị Mỹ bắt, Tổng Thống Nicolas Maduro đã cầu cứu Kremlin (lẫn Bắc Kinh). Giữa Tháng Mười, 2025, đích thân ông Maduro gửi thư cho ông Putin, nhân chuyến công du Moscow của Bộ Trưởng Giao Thông Vận Tải Ramon Celestino Velasquez Araguayan. Trong thư, ông Maduro yêu cầu Nga giúp tăng cường khả năng phòng không, trong đó có việc tân trang một số phi cơ Sukhoi Su-30MK2 mà Venezuela mua trước đó.
Maduro cũng yêu cầu giúp đại tu tám động cơ và năm radar; mua 14 bộ hỏa tiễn; cũng như “hỗ trợ hậu cần.” Nếu không có gì xảy ra, loạt dự án giữa hai nước vẫn tiếp tục thực hiện, trong đó có nhà máy sản xuất đạn AK-47 khánh thành vào Tháng Bảy tại Aragua (Venezuela). Chưa hết, ông Maduro cũng xin hỗ trợ một “kế hoạch tài chính trung hạn ba năm” thông qua Rostec, tập đoàn quốc phòng nhà nước Nga.
Không ai biết ông Putin trả lời thế nào với lá thư cầu cứu trên, nhưng những gì xảy ra và thái độ của Nga sau khi ông Maduro bị Mỹ bắt cho thấy Kremlin hẳn đã “chơi tình vờ.” Thời thế đã thay đổi nhiều từ khi Nga dính sâu vào vũng lầy Ukraine, khác hẳn so với thời điểm năm 2019 khi 100 binh sĩ Nga do Tướng Vasily Tonkoshkurov chỉ huy đến Venezuela trên phi cơ vận tải quân sự AN-124 để giúp ông Maduro đối phó cuộc nổi dậy của người dân. Lúc đó, Nga thậm chí lắp dàn hỏa tiễn phòng không S-300.
Những người ủng hộ Ukraine tập trung tại Quảng Trường Thời Đại hôm 24 Tháng Hai, năm 2025 tại thành phố New York, ba năm sau ngày Nga xâm lược Ukraine mà Putin lún sâu vào một bãi lầy vô vọng. (Hình minh họa: Spencer Platt/Getty Images)
Trước đó, Tháng Mười Hai, 2018, ông Putin cũng gửi hai phi cơ ném bom chiến lược Tu-160 cùng với một số phi cơ khác đến Caracas khi Maduro đối mặt áp lực quốc tế sau cuộc bầu cử vào Tháng Năm cùng năm. Nhìn chung, cách Putin thể hiện luôn cho thấy Nga là kẻ bảo trợ đáng tin cậy. Kể từ năm 2022, Nga và Venezuela thực hiện ít nhất chín cuộc trao đổi quân sự, trong đó có sự kiện Venezuela đăng cai một phần Đại Hội Thể Thao Quân Đội Quốc Tế (International Army Games 2022) mà Nga tổ chức.
Mỉa mai ở chỗ, chỉ bảy tháng trước khi bị Mỹ bắt, Tháng Năm, ông Maduro còn đến Moscow để cùng Putin ký hiệp ước về quan hệ đối tác và hợp tác chiến lược, với nội dung hai bên “tăng cường quan hệ quân sự” và “củng cố khả năng tự vệ trước các thế lực thù địch bên ngoài.” Tuy nhiên, vài tháng sau, khi đến Moscow dự lễ kỷ niệm 80 năm quan hệ song phương, ông Maduro trở về tay trắng. Không có bất kỳ khoản vay hay nguồn tài trợ mới nào.
Không phải “đểu cáng” gì khi thấy đàn em “chết mà không cứu,” nhưng cuộc chiến Ukraine đã ngốn cạn sinh lực Nga. Với Putin, bất kỳ chiến thắng lớn nhỏ nào trên chiến trường Ukraine giờ cũng đều ít nhiều có giá trị hơn việc cứu các chế độ độc tài em út đang giẫy chết. Nga không còn nguồn lực để giúp. Năm 2024, Nga đứng ngoài cuộc khi chế độ Bashar al-Assad sụp đổ ở Syria. Hè 2025, khi Mỹ và Israel oanh tạc tan nát Iran, Nga đề nghị làm trung gian hòa giải chứ không cung cấp thông tin tình báo hoặc vũ khí phòng không như mong đợi của Teheran.
Điều khiến “các chú” đàn em bất mãn là họ từng sát cánh Putin trong cuộc chiến Ukraine cũng như nhiều vấn đề trước đó. Năm 2008, sau cuộc chiến xâm lược Georgia, Nga muốn thế giới công nhận các vùng ly khai Abkhazia và Nam Ossetia. Quốc gia duy nhất đứng về phía Moscow thời điểm đó là Nicaragua, thời Tổng Thống Daniel Ortega. Sau đó, Tháng Chín, 2009, trong chuyến kinh lý Moscow, Tổng Thống Hugo Chavez cũng công nhận tương tự.
Với Iran, họ đã bán số hỏa tiễn trị giá gần $3 tỷ để hỗ trợ Nga trên chiến trường Ukraine. Các hợp đồng gồm hỏa tiễn đạn đạo và hỏa tiễn đất đối không trị giá khoảng $2.7 tỷ; trong đó có hàng trăm hỏa tiễn đạn đạo Fath-360, gần 500 hỏa tiễn đạn đạo tầm ngắn khác và khoảng 200 hỏa tiễn đất đối không. Iran còn cung cấp hàng triệu viên đạn và đạn pháo, chưa kể phi cơ không người điều khiển “cảm tử” Shahed-136. Họ thậm chí chia sẻ công nghệ cho phép Nga sản xuất Shahed-136 phiên bản nội địa được đặt tên “Geran-2,” như một phần trong hợp đồng trị giá $1.75 tỷ được ký đầu năm 2023 (“Iran has sent Russia $2.7 billion worth of missiles”/Bloomberg).
Cách đây một năm, Tháng Giêng, 2025, Iran cũng ký thỏa thuận đối tác chiến lược với Nga…
Bài học cay đắng
Điều đáng nói là sự sụp đổ dây chuyền như domino tại những quốc gia “trục ác” xuất phát từ chính những âm ỉ nội tại trên đất nước họ chứ không phải bởi tác động từ thế lực bên ngoài hay bởi sự hù dọa của Mỹ hoặc cái gọi là “hiệu ứng Trump.” Nó cho thấy chính các “đàn em chân rết” của Nga đã không “quản” được “địa bàn” của họ và “trùm cuối” Putin tuyệt đối không thể làm gì để can thiệp hay thay đổi cục diện khách quan hoàn toàn ngoài tầm kiểm soát của Nga.
Tại Venezuela thời Nicolas Maduro, người dân ngày càng phẫn nộ trước các chính sách nghiệt ngã. Trong khi đó, Putin đi vào vết xe đổ của giới lãnh đạo Liên Xô khi tiếp tục nuôi dưỡng các chế độ độc tài đàn em nhằm duy trì sân sau và lập vây cánh chống Mỹ. Cụ thể, tập đoàn năng lượng nhà nước Nga Rosneft ứng trước hàng tỷ đô la cho PDVSA, công ty dầu khí nhà nước của Venezuela. Bây giờ, với diễn biến chính trị mới, số tiền trên gần như mất trắng.
Vấn đề ở chỗ, cách tiếp cận của Kremlin không kiến tạo được sự bền vững để định hình kết quả lâu dài. Tổng Thống Putin có thể vỗ về “đàn em” rằng Nga đứng sau họ, với những hứa hẹn hỗ trợ an ninh lẫn quốc phòng; tuy nhiên, ông Putin không thể giúp họ giải quyết những điểm yếu hoặc những sai lầm mà họ tạo ra trên đất nước họ.
Bài học cay đắng đối với ông Putin là Nga có thể mua đứt các cá nhân tổng thống hay giới lãnh đạo ở Venezuela, Iran, Cuba… nhưng Nga không thể mua được lòng dân ở các quốc gia này. Ông Putin có thể giúp các chế độ trên trấn áp biểu tình bằng công nghệ giám sát hoặc cung cấp cố vấn an ninh, nhưng ông không thể giải quyết những vấn đề gốc rễ nằm bên ngoài phạm vi nước Nga. Sự sụp đổ hoặc nguy cơ sụp đổ tại những nước này đến từ sự bất tài của giới lãnh đạo, sự tham nhũng tồi tệ, sự quản lý kinh tế yếu kém kéo dài nhiều năm. Nó là hậu quả tất yếu.
Bài học đau điếng thứ hai là bi kịch Ukraine. Cũng chỉ vì “ham hố” Ukraine mà Putin lún sâu vào một bãi lầy vô vọng, và bởi tính toán sai lầm đó, cuối cùng Putin phải trả cái giá đắt là mất uy thế “đại ca” từng dày công xây dựng suốt nhiều thập niên. Bây giờ, chì lẫn chài gần như mất cả. Có thể Putin sẽ tìm cách “rửa nhục” nhưng ngay thời điểm này, “đại ca” chỉ có thể ngồi nhìn vết thương mà ông tự bắn vào chân mình. [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Bộ Tư Pháp đang điều tra các giới chức cấp cao của tiểu bang Minnesota, gồm Thống Đốc Tim Walz và Thị Trưởng Jacob Frey của Minneapolis, về âm mưu cản trở các nhân viên di trú liên bang, nhiều nguồn tin nắm rõ vấn đề nói với CBS News.
Một trong những nguồn tin, một giới chức chính quyền Trump cho biết cuộc điều tra bắt nguồn từ những tuyên bố của hai ông Walz và Frey về hàng ngàn nhân viên Cục Hải Quan và Di Trú và lính biên phòng được khai triển đến Minneapolis và vùng phụ cận trong những tuần gần đây.
Thống đốc Minnesota, ông Tim Walz, phát biểu tại một cuộc họp báo tại Điện Capitol tiểu bang hôm 5 Tháng Giêng ở St. Paul. (Hình: Stephen Maturen/Getty Images)
“Đây là nỗ lực rõ ràng để đe dọa tôi vì đã đấu tranh cho Minneapolis, cho giới chức chấp pháp sở tại của chúng tôi và người dân chúng tôi trước sự hỗn loạn và nguy hiểm mà chính quyền này gây ra trên các đường phố,” Thị Trưởng Frey cho biết trong tuyên bố gửi đến CBS. “Tôi sẽ không làm cho bị sợ hãi. Trọng tâm của tôi sẽ vẫn luôn là: giữ cho thành phố được an toàn.”
Thống Đốc Walz cũng ra tuyên bố: “Hai ngày trước là Elissa Slotkin. Tuần trước là Jerome Powell. Trước đó nữa là Mark Kelly. Vũ khí hóa hệ thống tư pháp và đe dọa các đối thủ chính trị là chiến thuật độc đoán, nguy hiểm. Người duy nhất không bị điều tra về vụ bắn cô Renee Good là đặc vụ liên bang đã nổ súng bắn cô ấy.”
Cả hai ông Walz và Frey, đều thuộc đảng Dân Chủ, đã mạnh mẽ lên án triển khai lực lượng liên bang đến hai thành phố song sinh, Minneapolis và St Paul, và cáo buộc các đặc vụ liên bang gây hỗn loạn và làm tổn hại đến sự an toàn của công chúng bằng các chiến thuật hung hăng.
Đầu tuần này, ông Frey cho biết việc khai triển lực lượng liên bang dẫn đến tình hình “không ổn định về lâu dài.”
Cả hai ông Walz và Frey đều kêu gọi người biểu tình tiếp tục tuần hành ôn hòa. Thống Đốc Walz kêu gọi người dân Minnesota không “thổi bùng ngọn lửa hỗn loạn” trong thông điệp trên X hôm Thứ Năm.
Bộ trưởng Tư Pháp, bà Pam Bondi, viết trên X hôm Thứ Sáu: “Lời nhắc nhở cho tất cả những ai ở Minnesota: Không ai đứng trên pháp luật.”
Ông Todd Blanche, thứ trưởng Tư Pháp, người đến Minneapolis cùng với ông Kash Patel, giám đốc FBI, hôm Thứ Sáu, dường như đã có lời đề cập mơ hồ về cuộc điều tra vào đầu tuần này.
“Walz và Frey- Tôi đang tập trung ngăn chặn hai người có hành động khủng bố bằng bất cứ cách nào cần thiết. Đây không phải là lời đe dọa. Đó là lời hứa,” ông Blanche viết trên X hồi đầu tuần.
Bộ trưởng Nội An, bà Kristi Noem, hôm Thứ Năm nói: “Thị Trưởng Frey và Thống Đốc Walz phải đặt thành phố của họ dưới tầm kiểm soát. Họ đang khuyến khích, cản trở và tấn công cơ quan thực thi pháp luật của chúng tôi, đó là trọng tội liên bang.”
Bà Noem cáo buộc rằng những lời lẽ của hai ông Walz và Frey khiến tình trạng bạo lực nhằm vào các nhân viên liên bang kéo dài, và rằng nó làm suy yếu niềm tin của công chúng vào cơ quan thực thi pháp luật và làm cho người biểu tình càng thêm mạnh bạo. (NNL) [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump ân xá cho bà Wanda Vazquez Garced, cựu thống đốc Puerto Rico, người bị buộc tội có dính líu đến hối lộ, một giới chức Tòa Bạch Ốc xác nhận hôm Thứ Sáu, 16 Tháng Giêng, NBC đưa tin.
Bà Vazquez Garced ban đầu bị Bộ Tư Pháp dưới thời chính quyền Biden truy tố hồi năm 2022 về tội hối lộ. Bà nhận tội vào Tháng Tám với cáo trạng được giảm nhẹ là vi phạm tài chính trong vận động.
Cựu thống đốc Puerto Rico, bà Wanda Vazquez Garced, phát biểu tại một cuộc họp báo để công bố các quy tắc nghiêm ngặt đối với tất cả hành khách bay đến Puerto Rico để hạn chế lây nhiễm COVID-19 ở San Juan, Puerto Rico, hồi năm 2020. (Hình: Ricardo Arduengo/AFP via Getty Images)
“Toàn bộ vụ án này là ví dụ về truy tố chính trị,” giới chức ẩn danh này nói với NBC.
Theo cáo trạng, các công tố viên cho biết từ Tháng Mười Hai năm 2019 đến Tháng Sáu năm 2020, bà Vazquez Garced bị cáo buộc dính líu đến âm mưu hối lộ trong nỗ lực tài trợ cho chiến dịch tranh cử thống đốc của bà vào năm 2020. Bà nhận tội hồi Tháng Tám năm ngoái trong thỏa thuận với chính quyền Trump và dự kiến sẽ bị kết án vào cuối tháng này.
“Tài liệu ân xá của bà Vazquez nói rằng không hề có bất kỳ yếu tố nào của thỏa thuận bánh ít đi, bánh quy lại và việc truy tố bà có động cơ chính trị,” giới chức Tòa Bạch Ốc này nói, và cho rằng bà bắt đầu bị điều tra chỉ 10 ngày sau khi bà hậu thuẫn ông Trump tranh cử tổng thống vào Tháng Mười năm 2020.
Bà Vazquez Garced tin rằng “không có chuyện hối lộ gì cả,” giới chức này nói, “bởi vì các cuộc trao đổi với giới chức ngân hàng là đồng ý về chính sách với một nhà tài trợ tiềm năng và không hành động đổi lấy lợi ích vật chất.”
Hai bị cáo khác trong vụ án là ông Mark Rossini, cựu đặc vụ FBI, và ông Julio Herrera Velutini, một giới chức ngân hàng người Ý gốc Venezuela, cũng được ân xá, giới chức Tòa Bạch Ốc cho biết.
Con gái của ông Velutini, cô Isabela Herrera, quyên góp số tiền lớn cho siêu PAC của ông Trump. Cô đã tặng $2.5 triệu cho MAGA Inc. vào ngày 31 Tháng Mười Hai năm 2024 và $1 triệu nữa vào cuối Tháng Bảy, sau khi các công tố viên hủy bỏ các cáo buộc nghiêm trọng nhất đối với cha cô. (NNL) [dt]
TEHRAN, Iran (NV) – Nhà chức trách Iran cho biết các cuộc biểu tình mà họ lên án là “bạo loạn” đã được kiểm soát, trong khi giới truyền thông do nhà nước kiểm soát đưa tin hàng ngàn người bắt giữ và giới chức Tehran tuyên bố sẽ trừng trị nhanh chóng những người bị bắt, AFP cho hay.
“Nhờ ơn Thánh Allah, quốc gia Iran phải đập vỡ lưng bọn nổi loạn giống như chúng ta đã đập nát cuộc nổi loạn.” Đại Giáo Chủ Ayatollah Khamenei, lãnh tụ tối cao Iran, phát biểu trước những người ủng hộ trong buổi lễ tưởng niệm ngày thăng thiên của nhà tiên tri Mohammed được truyền hình nhà nước phát sóng hôm Thứ Bảy, 17 Tháng Giêng.
Những người biểu tình chống chế độ Iran đốt chân dung Đại Giáo Chủ Ayatollah Ali Khamenei bên ngoài Đại Sứ Quán Iran ở London hôm 12 Tháng Giêng. (Hình minh họa: Henry Nicholls / AFP via Getty Images)
“Chúng ta không có ý định đưa đất nước đến chiến tranh, nhưng chúng ta sẽ không tha cho bọn tội phạm trong nước,” ông nói thêm và cho rằng “những kẻ tội phạm quốc tế” còn “tồi tệ hơn” và cũng sẽ bị trừng trị.
Giới chức Iran buộc tội Mỹ nuôi dưỡng “hoạt động khủng bố” mà họ cho là đã chiếm quyền kiểm soát các cuộc biểu tình ôn hòa về kinh tế lúc đầu.
Tổng Thống Trump nhiều lần đe dọa sẽ có hành động quân sự nhằm vào Tehran nếu người biểu tình bị sát hại.
Trong bài diễn văn hôm Thứ Bảy, ông Khamenei đả kích ông Trump, cáo buộc ông “có tội gây ra thương vong, thiệt hại và những lời cáo buộc mà ông đưa ra nhằm vào Iran.”
“Đây là một âm mưu của Mỹ,” ông nói, và cho biết “mục tiêu của Mỹ là nuốt chửng Iran… mục tiêu là đưa Iran trở lại dưới sự thống trị của Mỹ về quân sự, chính trị và kinh tế.”
Mặc dù Washington dường như đã lùi bước trong hành động quân sự với Iran, ông Trump nói ông không loại trừ các lựa chọn quân sự và đang theo dõi chặt chẽ liệu có người biểu tình nào bị hành quyết hay không.
Tổ Chức Nhân Quyền Iran (IHR) có trụ sở tại Na Uy cho biết 3,428 người biểu tình được xác minh là đã bị lực lượng an ninh Iran giết chết, và cảnh báo con số thực tế có thể cao hơn gấp nhiều lần.
Các ước tính khác cho thấy số người chết là hơn 5,000 người – và có thể lên tới 20,000, theo IHR. (NNL) [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Ngũ Giác Đài dự định đưa thêm lực lượng đến Trung Đông vào những ngày tới, có thể bao gồm cả đội hàng không mẫu hạm tấn công USS Abraham Lincoln, ABC dẫn một số giới chức nắm rõ vấn đề cho biết hôm Thứ Sáu, 16 Tháng Giêng.
Hành động này được xem là biện pháp phòng ngừa điển hình vào thời điểm căng thẳng gia tăng với Iran. Mỹ hiện có 30,000 binh sĩ đồn trú trên khắp khu vực Trung Đông bao gồm các nước Qatar, Jordan, Syria và Iraq.
Hàng không mẫu hạm lớp Nimitz, chiếc USS Abraham Lincoln, đang hoạt động tại vùng biển Tây Thái Bình Dương. (Hình minh họa: Patrick M. Bonafede/U.S. Navy via Getty Images)
Hỏa lực tăng cường sẽ là biện pháp răn đe ý định của đối phương muốn mở các cuộc tấn công vào các căn cứ của Mỹ. Đồng thời nó cũng cho Tổng Thống Donald Trump các lựa chọn bổ sung để tấn công Iran sau này, nếu ông muốn.
Lực lượng được tăng cường này có thể bao gồm một đội hình tấn công có hàng không mẫu hạm được các tàu tuần dương và tàu khu trục hỏa tiễn hộ tống, cũng như các phi đội chiến đấu cơ của Không Quân và các hệ thống phòng thủ hỏa tiễn trên không đặt trên đất liền.
Các cuộc bàn bạc về triển khai thêm lực lượng đến Trung Đông diễn ra sau khi ông Trump đe dọa sẽ tấn công Iran do họ đàn áp bạo lực người biểu tình. Giới chức ở Tehran đáp trả với lời đe dọa sẽ tấn công các căn cứ quân sự của Mỹ.
Theo một giới chức ẩn danh nắm rõ vấn đề được ABC dẫn lại, ông Trump được thông báo rằng một cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran có thể hết sức nguy hiểm và có khả năng gây nguy hiểm cho tính mạng của các quân nhân Mỹ trong khu vực, nhất là nếu chính quyền Tehran cảm thấy họ đang trên bờ vực sụp đổ.
Hôm Thứ Tư, ông Trump nói với các phóng viên rằng ông quyết định không tấn công Iran ngay bây giờ vì Mỹ đã được nguồn tin khả tín ở Iran thông báo rằng việc tàn sát người biểu tình ở Iran đã chấm dứt. Ông Trump cũng nói hôm Thứ Sáu rằng 800 vụ hành quyết theo kế hoạch ở Iran bị ngưng lại, nhưng điều này không thể được xác minh ngay lập tức.
Một số nguồn tin cho biết lâu nay giới chức Mỹ có những lo ngại rằng quân đội Mỹ không có sự hiện diện của lực lượng phù hợp để phòng vệ trước một cuộc tấn công trả đũa ồ ạt tiềm tàng từ Iran, do ông Trump tăng cường phần lớn lực lượng đến vùng biển Caribbean để hỗ trợ bắt giữ vợ chồng ông Nicolas Maduro, nhà độc tài Venezuela. (NNL) [dt]
LONDON, Anh (NV) – Câu lạc bộ Chelsea vừa áp dụng biện pháp nghiêm ngặt buộc các cầu thủ rửa tay trước khi tập luyện và sinh hoạt để phòng chống virus lạ lây lan làm nhiều cầu thủ và nhân viên đổ bệnh, theo Daily Mail ngày 16 Tháng Giêng.
Huấn luyện viên Liam Rosenior vừa tiết lộ đội Chelsea đang bị virus lạ tấn công khiến một số cầu thủ, thành viên ban huấn luyện và nhân viên trong đội bị sốt phải cách ly. Trong số đó có hai cầu thủ quan trọng nằm trong kế hoạch trong lịch đấu dày đặc của Chelsea sắp tới là tiền đạo Liam Delap và cầu thủ chạy cánh Jamie Gittens. Cả hai bị sốt cao trước trận bán kết lượt đi Carabao Cup với Arsenal nên được yêu cầu về nhà.
Huấn luyện viên Liam Rosenior của Chelsea trong trận lượt đi bán kết Carabao Cup với Arsenal mà ông buộc phải thay đổi những vị trí quan trọng vì nhiễm virus lạ. (Hình: Justin Setterfield/Getty Images)
Trước tình hình nhiều thành viên trong đội bị sốt, huấn luyện viên Rosenior đã phối hợp cùng các bác sĩ của đội gặp gỡ các cầu thủ và đề ra yêu cầu phòng chống lây lan bệnh bằng những biện pháp cơ bản trong đó buộc phải rửa tay kỹ trước khi tiếp xúc, tập luyện và sinh hoạt…
Các bác sĩ của đội cũng chia sẻ rằng đội bóng đang bị virus lạ mà họ tạm gọi là “virus nội bộ” giống giống với COVID-19 bởi các triệu chứng và khả năng lây lan.
Nói về loại “virus nội bộ” trên, huấn luyện viên Rosenior thực sự rất lo lắng vì Chelsea đang đứng trước một lịch đấu dày đặc và quan trọng ở Premier League, Champions League, FA Cup và Carabao Cup.
“Virus ảnh hưởng đến nhân sự của đội đặt ra cho chúng tôi những bài toán khó giải. Điều quan trọng nhất bây giờ là phương pháp phòng tránh tốt để đừng có cầu thủ nào bị lây nhiễm ảnh hưởng đến đội hình buộc phải chắp vá” – huấn luyện viên Rosenior không giấu giếm nỗi lo ở Stamford Bridge.
Trong bóng đá chuyên nghiệp, việc nhắc nhở cầu thủ giữ vệ sinh và rửa tay thường xuyên nghe có vẻ như ở trường học, nhưng sự kiện này phản ánh mức độ nguy hiểm mà “virus nội bộ” đang lây lan trong đội bóng Chelsea. Bằng chứng là ngay cả những nhân viên y tế cũng bị nhiễm bệnh cùng các cầu thủ.
Liam Delap (trái) và Jamie Gittens, hai cầu thủ quan trọng của Chelsea buộc phải trở về nhà cách ly vì lây nhiễm và sốt cao. (Hình: Richard Pelham/Getty Images)
Ảnh hưởng đầu tiên của câu lạc bộ Chelsea trước “virus nội bộ” là thiếu người phải chắp vá đội hình trong trận bán kết lượt đi Carabao Cup với Arsenal và thất bại 2-3. Tiếp đến là thầy trò huấn luyện viên Rosenior phải xáo trộn đội hình vắng một số trụ cột vì chấn thương và bị sốt trong trận gặp Brentford tại Premier League ngày 17 Tháng Giêng.
Vừa tiếp quản câu lạc bộ Chelsea, huấn luyện viên Rosenior không ngờ ông và các cầu thủ phải “chiến đấu” với “virus nội bộ” và hốt hoảng với những trường hợp cách ly cũng như các biện pháp phòng tránh. “Đây là thử thách lớn của tôi. Chúng tôi đang nỗ lực làm mọi thứ có thể để kiểm soát virus lạ và ngăn chặn sự lây lan” – huấn luyện viên Rosenior chia sẻ và mong đừng cầu thủ nào bị bắt buộc về nhà để cách ly trong trường hợp đội đang khan hiếm cầu thủ trước giai đoạn khốc liệt. (Anh Khoa) [dt]
THANH HÓA, Việt Nam (NV) – Chỉ một tháng trước Tết Bính Ngọ 2026, nhiều nông dân tại làng đào Quảng Chính, tỉnh Thanh Hóa, đang khóc ròng vì đào chết hàng loạt do ảnh hưởng của mưa bão hồi cuối năm ngoái.
Xã Quảng Chính được coi là “thủ phủ” đào phai của tỉnh Thanh Hóa, cung cấp hoa đào cho Hà Nội và các tỉnh miền Bắc mỗi dịp Tết Âm lịch. Cây đào trồng ở vùng này được mô tả có đặc trưng là hoa to, nhiều cánh.
Một nông dân ở làng đào Quảng Chính, tỉnh Thanh Hóa, bên những gốc đào chết khô chỉ một tháng trước Tết Bính Ngọ 2026. (Hình: Quách Du/Lao Động)
Theo ghi nhận của phóng viên báo Lao Động hôm 17 Tháng Giêng, không khí tại làng đào Quảng Chính hiện tại khá trầm lắng vì hàng loạt vườn đào trơ trọi gốc cây khô, vắng bóng thương lái.
Ông Nguyễn Văn Vương, 44 tuổi, ở xã Quảng Chính, được dẫn lời: “Gia đình tôi có 7 sào (khoảng 2,500 mét vuông) trồng đào, bị ngập và chết khoảng 300 gốc, thiệt hại ước tính khoảng 600 triệu đồng ($22,835). Do cây đào chết quá nhiều, gia đình buộc phải nhổ bỏ những cây bị hư hại để trồng cây thuốc lào. Đây là loại cây ngắn ngày, nhằm vớt vát phần nào thiệt hại.”
Một số hình chụp tại làng đào này cho thấy những nông dân khác chuyển sang trồng bắp cải và các loại rau để mưu sinh.
Dân làng đào Quảng Chính chuyển sang trồng cây thuốc lào để gỡ gạc. (Hình: Quách Du/Lao Động)
Nhiều gia đình trồng đào tại xã Quảng Chính cho biết, đợt mưa bão và xả lũ thủy điện hồi Tháng Chín, Tháng Mười năm ngoái khiến các vườn mất từ vài chục cây đến hàng trăm cây mỗi hộ.
Toàn bộ vốn liếng, công sức đầu tư cho vụ đào Tết trong một năm gần như bị cuốn trôi, khiến không ít gia đình lâm vào cảnh trắng tay.
Ông Nguyễn Văn Hải, giới chức xã Quảng Chính, xác nhận, xã này có 70 hécta trồng đào thì 40 hécta bị ảnh hưởng bởi mưa bão, tổng thiệt hại ước 16 tỷ đồng ($608,944).
Ông Hải cũng cho hay, chính quyền địa phương lập danh sách, thống kê thiệt hại do mưa lũ, để đề nghị trợ giúp người dân làng đào Quảng Chính vượt qua khó khăn và sớm khôi phục lại vườn đào cho dịp Tết năm sau.
Tuy vậy, hiện tại, chưa rõ liệu người dân làng đào Quảng Chính có nhận được tiền trợ giúp từ chính quyền trước Tết Bính Ngọ hay không. (N.H.K) [dt]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Có những dấu hiệu cho thấy Tổng Bí Thư Tô Lâm của đảng CSVN đang cố thu gom hết quyền lực vào tay mình sau nhiều màn mặc cả trong hậu trường với các phe cánh khác.
Chỉ còn 2 ngày nữa, Đại hội đảng CSVN 5 năm một lần sẽ diễn ra ở Hà Nội, Thứ Hai 19 Tháng Giêng, chính thức hóa một danh sách dài, khóa mới 2026- 2030, từ tổng bí thư xuống tới 200 ủy viên trung ương đảng.
Tổng Bí Thư Tô Lâm trong ngày khai mạc kỳ họp Quốc Hội “con dấu cao su” 20 Tháng Mười 2025. Tin tức nội bộ xì ra cho thấy ông ta muốn gom cả hai ghế tổng bí thư và chủ tịch nước. (Hình: Nhạc Nguyễn/AFP/Getty Images)
Về hình thức thì khoảng 1,600 đảng viên “đại biểu” tham dự đại hội đảng sẽ biểu quyết thông qua cái danh sách ấy cho có màu mè dân chủ giả hiệu. Thực chất, nó đã được Tổng Bí Thư Tô Lâm và các tay chân thân tín trong Bộ Chính Trị, sắp đặt, cài cắm phe cánh thân tín của mình.
Tin tức các cuộc đấu đá nội bộ giữa “phe Hưng Yên” của Tô Lâm, “phe quân đội” của Lương Cường, Phan Văn Giang, “phe Công an,”… giành giật, chia chác ghế ngồi được giới bình luận thời sự trong nước và quốc tế đề cập những ngày qua. Một trăm triệu dân tuy được xưng tụng là chủ nhân của đất nước nhưng không hề được hỏi ý kiến hay quyết định gì.
“Nếu ông ta, chiếm đoạt được cả hai ghế tổng bí thư và chủ tịch nước, mô hình cai trị của Việt Nam sẽ đổi từ đồng thuận (giữa nhóm chóp bu) hay lãnh đạo tập thể (của một nhóm cầm đầu đảng) sang mô hình cai trị độc tài hơn.” Nhà phân tích Lê Hồng Hiệp của Viện Nghiên Cứu Chính Trị ISEAS-Yusof Ishak Institute ở Singapore nói với thông tấn AFP.
Hiện giờ, mọi thông tin đều bị bưng bít chặt chẽ cho đến khi đại hội đảng diễn ra và kết quả “nhất trí” được công bố.
Mức độ quyền lực của ông Tô Lâm nhiều tới đâu tùy thuộc vào số lượng nhân sự phe cánh ông ta cài cắm vào các vị trí then chốt trong đảng và Bộ Chính Trị được công khai hóa trong đại hội đảng bắt đầu ngày Thứ Hai tới đây và kéo dài một tuần lễ. Theo nhận định của AFP, phe bảo thủ quân đội chống lại trò thu gom quyền lực và các cải cách của ông Tô Lâm.
Một nguồi tin nội bộ đảng về cuộc họp Trung Ương Đảng tháng trước cho AFP hay là đã thấy có “đề xuất” cho Tổng Bí Thư Tô Lâm ôm luôn ghế chủ tịch nước. Tuy nhiên tham vọng nắm trọn quyền lực này, tạm thời bị gác lại, vì ông ta muốn được các phe phái khác nhau hậu thuẫn cho chương trình cải cách của mình.
Ông Tô Lâm thưởng thức món “bò dát vàng” từ tay đầu bếp Thổ Nhĩ Kỳ Nusr Et Tháng Mười Một 2021, khi còn là bộ trưởng Công An, lúc cả nước Việt Nam đang điêu đứng trong đại dịch COVID-19 làm chết hơn 50,000 người. (Hình: Nusr-Et-TikTok)
Ông Tô Lâm từng tạm thời làm chủ tịch nước hồi Tháng Năm 2024, thay cho ông Võ Văn Thưởng khi tay này bị đẩy xuống vì liên quan tham nhũng. Chỉ hai tháng sau, khi Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng chết, ông Tô Lâm được phe cánh đẩy lên thay vào cái ghế quyền lực nhất của CSVN, ông ta nhả cái chức chủ tịch nước cho tướng quân đội Lương Cường.
Nhưng những vị trí then chốt trong đảng từ Bộ Chính Trị đến Bộ Công An, thành ủy Hà Nội và một số chức vụ quan trọng đều do “phe Hưng Yên” được cài cắm nắm giữ. Theo truyền thống lâu nay, quyết định chính sách thường do “tứ trụ” đưa ra, gần đây thì thêm “thường trực ban bí thư” làm thành “ngũ trụ.”
Nếu ông Tô Lâm được đại hội đảng “nhất trí” cho gom cả hai chức vụ tổng bí thư và chủ tịch nước “một đít hai ghế” thì chế độ độc tài đảng trị sẽ “gần giống với Trung Quốc và Bắc Hàn hơn, thay vì duy trì phân chia quyền lực như trước,” Derek Grossman, phân tích gia chính trị tại đại học USC California nói với AFP. (NTB) [dt]
SAN FRANCISCO, California (NV) – Y tế là vấn đề được chú ý rất nhiều trong năm 2026, và một khía cạnh mà ai cũng nhắc đến là giá cả. Tổ chức Truyền Thông Cộng Đồng Mỹ (ACoM) tổ chức hội thảo hôm Thứ Sáu, 16 Tháng Sáu, có chủ đề giá cả leo thang sẽ làm nhiều người khó nhận được các dịch vụ y tế hơn.
Người Mỹ biểu tình phản đối tình trạng y tế hiện nay. (Hình: Eric Lee/Getty Images)
Vì tín dụng thuế của đạo luật Affordable Care Act (ACA), hay còn gọi là Obamacare, sắp hết hạn, nên giá bảo hiểm y tế sẽ tăng. Chương trình ghi danh mở vừa mới hết hạn trong tuần này tại nhiều tiểu bang, và hàng triệu người Mỹ đã ghi danh cho bảo hiểm với giá tăng gấp đôi.
Có khoảng 4 triệu người sẽ bỏ bảo hiểm y tế, và các doanh nghiệp nhỏ sẽ gặp khó khăn khi mua bảo hiểm cho nhân viên trong khi giá cả leo thang.
Các diễn giả của hội thảo nói về những yếu tố làm bảo hiểm tăng giá, trong đó có dược phẩm, và đưa ra những cách có thể giúp giải quyết tình trạng khó mua bảo hiểm hơn.
Diễn giả đầu tiên là ông Anthony Wright, tổng giám đốc Families USA, mở đầu nói về ảnh hưởng của ACA hết hạn tín dụng thuế. Điều đó làm 20 triệu người Mỹ phải đối mặt với bảo hiểm y tế tăng giá, có thể tăng đến gấp đôi.
Ông cho biết những người trong độ tuổi 50 và 60 phải trả từ $10,000 đến $15,000/năm cho bảo hiểm. Hiện nay 1.4 triệu người đã bỏ bảo hiểm y tế, và sẽ có thêm mấy triệu người bỏ trong những tháng tới.
Ông còn nói về những thay đổi chính sách như giá bảo hiểm từng có giới hạn chỉ chiếm 8% thu nhập, nhưng vì hết tín dụng thuế nên người Mỹ phải trả thêm mấy trăm hoặc đến mấy ngàn đô la mỗi tháng.
Theo ông, những thay đổi đó hoàn toàn có thể tránh được, nhưng đó là quyết định của tổng thống và các lãnh đạo trong Quốc Hội. Họ ưu tiên giảm thuế cho người giàu có và các tập đoàn nên không còn tiền tài trợ bảo hiểm y tế cho người dân.
Các công ty dược phẩm không muốn có thuốc đại trà. (Hình minh họa: Ezequiel Becerra/AFP via Getty Images)
Vì vậy, ông kêu gọi tiếp tục tranh đấu dù đã hết hạn. Ngoài ra, Thượng Viện Hoa Kỳ còn có thể giúp đỡ bằng cách mở thêm một giai đoạn ghi danh bảo hiểm mới và giải quyết nhiều vấn đề về giá cả.
Diễn giả thứ hai là Bác Sĩ Neale Mahoney, giáo sư kinh tế của đại học Stanford University, cho biết người Mỹ đang bỏ nhiều tiền hơn cho y tế, tăng từ 8% lên đến 18% của GDP, trong hai thế hệ. Họ còn bỏ tiền nhiều gấp đôi các quốc gia khác vì giá cả cao hơn, làm một gia đình trung bình chi đến $27,000/năm cho y tế.
Vì vậy, ông đưa ra những giải pháp như mở rộng các nhóm nhân viên y tế bằng cách huấn luyện thêm cho bác sĩ và y tá nhiều công việc khác. Một cách khác là kiểm soát giá cả cho gia đình bằng cách xóa bỏ những chính sách nguy hiểm như tín dụng thuế và các gánh nặng về hành chánh, cũng như mở rộng Medicare cho người trên 50 tuổi.
Một vấn đề khác là giá thuốc, tuy là một phần nhỏ, nhưng cũng làm nhiều gia đình phải đau đầu. Theo ông, chính phủ phải mở rộng thương thảo giá thuốc nhiều hơn hiện nay, và phải bảo đảm mọi người dân nhận được phúc lợi từ tiến bộ trong dược phẩm chứ không chỉ có người giàu có.
Một điểm cần chú ý khác là chính phủ phải tăng cường cạnh tranh, phải chống các quỹ đầu tư tư nhân ảnh hưởng đến phòng khám, phải ủng hộ những chính sách chống độc quyền, và phải có những lựa chọn công cộng cho thị trường bảo hiểm y tế ACA.
Diễn giả cuối cùng là bà Merith Basey, tổng giám đốc tổ chức Patients for Affordable Drugs.
Bà cho biết giá thuốc ở Hoa Kỳ cao là vì không có thương thảo giá cả. Trong nhiều năm qua, Hoa Kỳ là quốc gia phát triển duy nhất mà bảo hiểm của chính phủ không thương thảo được giá thuốc.
Nhiều người Mỹ không mua được thuốc kê toa. (Hình minh họa: Eric Thayer/Getty Images)
Một lý do khác làm giá thuốc cao là lạm dụng bằng sáng chế. Các công ty dược phẩm điều khiển hệ thống bằng sáng chế để độc quyền thuốc lâu hơn, chặn cạnh tranh từ những loại thuốc đại trà. Khi có thuốc đại trà vào thị trường, giá thuốc giảm trung bình 39%, và khi có khoảng năm đối thủ cạnh tranh, giá thuốc giảm đến 95%. Bà còn nhắc đến chuyện hệ thống y tế làm mọi cách để kiếm lợi nhuận.
Điều đó gây ra nhiều nguy hiểm cho người Mỹ vì họ phải bỏ tiền nhiều hơn từ bốn đến tám lần so với các nước thu nhập cao khác cho cùng một loại thuốc. Không chỉ vậy, 1/3 người Mỹ không đủ tiền để mua thuốc kê toa, và 47% lo lắng về giá bảo hiểm trong năm 2026.
Tuy nhiên, bà Basey cũng nhắc đến một số tiến bộ như một số loại thuốc đang giảm giá đến 63% như thuốc tiểu đường và ung thư. Trong những năm tới, sẽ có đến 60 loại thuốc được giảm giá.
Một điểm tiến bộ khác là số tiền mà những người nhận bảo hiểm Medicare phải đóng trả chỉ giới hạn $2,000/năm, tuy vẫn là một gánh nặng đối với nhiều người. [đ.d.]
Bộ Tư pháp của Trump điều tra các lãnh đạo Dân Chủ ở Minnesota cản trở ICE. Trả thù chính trị?
Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) đã mở cuộc điều tra hình sự nhắm vào Thống đốc Minnesota Tim Walz và Thị trưởng Minneapolis Jacob Frey, với cáo buộc rằng hai lãnh đạo Dân chủ này đã cản trở khả năng thực thi nhiệm vụ của các nhân viên ICE.
Thống đốc Walz thì cho rằng đây chẳng qua là một phần trong chuỗi hành động “vũ khí hóa” hệ thống tư pháp của chính quyền Trump để nhắm vào các đối thủ chính trị.
SACRAMENTO, California (NV) – Những người hái nấm đang được cảnh báo về đợt bùng phát nấm độc lớn nhất trong lịch sử California, mà giới chức y tế tiểu bang cho biết đã khiến ba người chết và hơn 30 người nhập viện vì ăn phải nấm độc, ABC cho biết hôm Thứ Sáu, 16 Tháng Mười Hai.
Những đợt mưa lớn gần đây khiến nấm mũ tử thần mọc nhiều trong tự nhiên, bao gồm một trong những loại nấm nguy hiểm nhất, nấm thiên thần (angel mushroom), theo Sở Y Tế Công Cộng California (CDPH).
Một chuyên gia nhận dạng nấm dại ngửi mùi một loại nấm được tìm thấy trong một cuộc khảo sát đa dạng sinh học nấm gần Port Angeles, bang Washington. (Photo by Robyn Beck / AFP) (Hình minh họa: Robyn Beck/AFP via Getty Images)
“Mưa sớm và mùa thu ôn hòa khiến nấm mũ độc mọc lan tràn ở bắc California,” Tiến Sĩ Michael Stacey, giới chức y tế lâm thời của Sonoma County, cho biết sau khi xảy ra trường hợp tử vong mới nhất do nấm độc.
Một cư dân ở Sonoma County chết hôm 4 Tháng Giêng sau khi vô tình ăn phải nấm mũ tử thần, giới chức y tế sở tại cho biết.
“Ăn nấm dại tự hái mà không được chuyên gia nhận diện là nấm gì có thể không an toàn,” Tiến Sĩ Stacey nói. “Một số chủng loại nấm độc gần giống với nấm ăn được, ngay cả đối với những người hái nấm có kinh nghiệm cũng khó nhận ra.”
Việc người dân trong tiểu bang California ăn nấm độc vẫn diễn ra mặc dù CDPH phát đi cảnh báo đầu tiên vào ngày 5 Tháng Mười Hai, 2025, sau khi Hệ Thống Kiểm Soát Chất Độc California (California Poison Control System- PCS) xác định 21 người cần được chữa trị kể từ giữa Tháng Mười Một vì họ ăn phải nấm mũ tử thần, có tên khoa học là Amanita phalloides.
Ông Stacey cho biết từ ngày 18 Tháng Mười Một đến ngày 4 Tháng Giêng, có 35 trường hợp ngộ độc nấm, trong đó có ba ca tử vong, được báo cáo cho giới chức tiểu bang. Ba trong số các nạn nhân có cả một trẻ em, nặng đến mức cần phải ghép gan, giới chức cho biết.
Các vụ ngộ độc gần đây được báo cáo ở các quận hạt bắc California như Alameda, Contra Costa, Monterey, San Francisco, San Luis Obispo, San Mateo, Santa Clara, Santa Cruz và Sonoma, theo CDPH.
“Đây có lẽ là đợt ăn phải nấm độc lớn nhất trong lịch sử California; Tổng cộng 35 trường hợp, bao gồm ba ca tử vong và ba ca ghép gan,” ông Rais Vohra, giám đốc y tế của California PCS, nói với đài truyền hình KGO.
Ông Vohra cho biết triệu chứng ngộ độc nấm không rõ ràng cho đến từ sáu đến 24 giờ sau khi ăn phải. Các triệu chứng ban đầu thường bao gồm tiêu chảy, buồn nôn, nôn mửa và đau bụng, theo CDPH.
Giới chức y tế tiểu bang khuyến cáo người dân không nên đi hái nấm dại hoang dã và thận trọng khi mua nấm từ những người bán hàng trên đường phố hay tại các chợ nông sản. (NNL) [dt]
ĐÀ NẴNG, Việt Nam (NV) – Bảy bị can đều là nam giới, từ 26-37 tuổi, bị Công An Đà Nẵng bắt giữ, khởi tố với cáo buộc lừa đảo đầu tư tiền số trên sàn Nasdaq giả mạo trong đường dây từ Cambodia.
Theo báo VnExpress hôm 17 Tháng Giêng, nhà chức trách lần ra manh mối về bị can Nguyễn Văn Chung, 31 tuổi, và các đồng phạm sau khi một phụ nữ 36 tuổi ở phường An Khê, Đà Nẵng, báo công an về việc mình bị lừa khi tham gia đầu tư trên sàn Nasdaq giả.
Sáu trong số bảy bị can lúc bị bắt. (Hình: Công An Đà Nẵng)
Hiện chưa rõ các bị can bị bắt tại Việt Nam hay Cambodia.
Kết quả điều tra sơ bộ cho hay, từ hồi đầu năm 2024, bị can Nguyễn Văn Chung sang Cambodia, móc nối với một người Trung Quốc tên A Long, tổ chức hoạt động lừa đảo tại khu Kim Sa 3, Bavet.
Nhóm này tuyển mộ người Việt, phân công vai trò chặt chẽ, sử dụng trang web làm giả giao diện của Nasdaq, lập các nhóm Zalo, Telegram với hàng chục danh khoản ảo để “đánh sóng,” báo lãi, giả danh chuyên gia đầu tư, dụ dỗ nạn nhân ở Việt Nam nạp tiền đầu tư tiền số.
Dòng tiền chiếm đoạt của các nạn nhân sau đó được luân chuyển qua nhiều tài khoản ngân hàng, rồi quy đổi sang tiền số nhằm che giấu nguồn gốc.
Bước đầu, Công An Đà Nẵng xác định nhóm bảy bị can chiếm đoạt 14 tỷ đồng ($532,826) của các nạn nhân tại nhiều tỉnh, thành.
Nhóm bị can học nghề lừa đảo đầu tư tiền số tại khu Kim Sa 3, Bavet, Cambodia. (Hình: Thanh Niên)
Cùng với vụ bắt giữ nhóm bị can, công an tịch thu nhiều tang vật gồm USB chứa kịch bản lừa đảo, điện thoại di động, iPad, laptop, 5.2 tỷ đồng ($197,906) tiền mặt, nhiều ngoại tệ, lắc vàng (vòng đeo tay), sáu “sổ đỏ” (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất)…
Công An Đà Nẵng cho biết đang mở rộng điều tra vụ án và không loại trừ khả năng sẽ có thêm bị can bị bắt giữ.
Từ vụ này, nhà chức trách phát đi khuyến cáo, yêu cầu người dân cảnh giác với các lời mời đầu tư tiền số với hứa hẹn “lãi cao, rủi ro thấp” trên mạng xã hội.
Ngoài ra, người dân được khuyên rằng không nộp tiền vào các sàn giao dịch ngoại hối chưa được cấp phép và báo công an ngay khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo trực tuyến. (N.H.K) [dt]
