104 tuổi vẫn bơi mỗi ngày, cụ bà tiết lộ bí quyết sống lâu

BROOKLYN, New York (NV) – Bà Vivian Levy, năm nay 104 tuổi, hàng ngày lên xe taxi đi tới hồ bơi 45 phút. Bà bơi ngửa nhiều vòng quanh hồ của phòng tập thể dục Life Time Dumbo ở Brooklyn, tiểu bang New York, chung với những người chỉ bằng một phần số tuổi của bà.

Bà Levy sống hoàn toàn độc lập cho đến năm 102 tuổi. Nay thì bà sống với vợ chồng con trai, vẫn dùng iPhone và đọc email. Năm 90 tuổi, bà còn lái xe được.

Bà Vivian Levy thời trẻ (bên trái, hình tài liệu gia đình) và năm 2023 tròn 104 tuổi tại hồ bơi (Hình: Wendy Richardson/Life Time Dumbo)

Sinh năm 1919, bà Levy biết bơi từ năm lên 6 khi cha mẹ đưa bà đi chơi ở Coney Island.

Bơi lội là một trong những phương pháp thể dục tốt nhất để kéo dài cuộc sống khỏe mạnh, các nghiên cứu cho thấy. Luyện tập hàng ngày cũng giúp bộ não bớt co rút ở người lớn tuổi.

Trong gia đình họ Levy, sống trường thọ là điều bình thường. Một người chị của bà sống tới 107 tuổi, một người nữa tới 103.

Khi tạp chí Today hỏi về bí quyết sống khỏe sống lâu, bà Levy không ngần ngại khuyên nhủ vài điều:

Vận động là cần thiết để giữ cơ thể trẻ khỏe lâu. Ngoài bơi lội, bà Levy cũng thích đi bộ, đạp xe, chơi tennis, bóng chuyền. “(Thể dục) làm tôi hạnh phúc, và tốt cho cơ thể tôi. Chúng ta cũng gặp người này người kia khi đi thể dục. Nơi tôi bơi lội, tôi làm quen bạn bè,” bà nói.

Đừng để những cản trở về sức khỏe làm nhụt chí. Bà Levy đeo máy trợ tim và đã được thông tim. Mỗi ba tháng bà phải đi bác sĩ chuyên khoa tim để tái khám. Dạo này, bà cũng bị đau chân. Nhưng bơi được thì bà vẫn bơi. Vận động xương cốt nhẹ nhàng dưới nước giúp cho bà ổn định sức khỏe.

Xã giao với bạn bè. Đời sống cần có bạn, cần học hỏi thêm để giữ cho trí não hoạt động. Bà Levy khuyên: “Nên yêu thích tìm tòi vạn vật và mọi sự, mọi người, thế giới xung quanh quý vị.”  Sinh nhật 104 của bà hồi Tháng Bảy, bà dự đến ba bữa tiệc: một tại phòng tập thể dục, một ở trung tâm sinh hoạt cao niên, và một bữa với gia đình.

Ăn uống lành mạnh, nhưng để dành bụng cho các món khoái khẩu. Bà Levy ăn uống lành mạnh theo thói quen từ nhỏ, hầu hết là súp gà, thịt, và rau củ. “Chúng tôi ăn ba bữa đầy đủ mỗi ngày,” bà nhớ lại. “Chúng tôi không ăn thịt ba chỉ hay dồi hay những thứ đó.” Ngày nay, bà cũng ăn uống lành mạnh nhưng chừa bụng để ăn kem hay sô-cô-la đen. Ít khi bà uống rượu, chỉ thỉnh thoảng một ly vang rosé, nhưng bà yêu thích cà phê.

Vận động trí não thường xuyên. Bà Levy chơi ô chữ, một thói quen từ hồi còn đi dạy học. Nay thì bà chơi Scrabble, Wordle, và thích trò chơi đố đánh vần Spelling Bee. Bà đọc sách nữa.

Vui với công việc và gia đình. Tốt nghiệp đại học Brooklyn College, bà Levy là một cô giáo trường công lập và một cố vấn hướng dẫn trong 26 năm. Bà lập gia đình và có 3 người con. Hai ông bà sống với nhau được 50 năm thì ông qua đời năm 1997. “Tôi thích đi làm lắm. Tôi sẽ không nghỉ hưu nếu không vì chồng tôi về hưu,” bà hồi tưởng. “(Tôi nghỉ hưu) để chúng tôi có thể dành thì giờ cho nhau thật nhiều, và chúng tôi đã làm y như thế. Chúng tôi đi du lịch và đi bộ leo núi. Và mọi thứ đều tốt đẹp.” Một người con gái của bà đã qua đời. Khi được hỏi bà là người bi quan hay lạc quan, bà mô tả mình là “ở khoảng giữa nào đó.” (TTHN)

Xin hãy đón nhận người tị nạn muộn màng

Nam Lộc

Trong bài viết được phổ biến vào đầu năm nay chúng tôi đã đề cập đến viễn ảnh tốt đẹp để giải quyết tình trạng bế tắc của gần 2,000 đồng bào tị nạn Việt Nam tại Thái Lan, thì nay hy vọng đó đã đến gần hơn.

Từ phải, Tiến Sĩ Nguyễn Võ Long và phu nhân, ông Nam Lộc, và Giáo Sư Nguyễn Xuân Can tại Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, Washington, DC, trong lần đến vận động cho người tị nạn Việt Nam ở Thái Lan. (Hình: Nam Lộc cung cấp)

Trong cuộc họp với các viên chức Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, phụ trách về vấn đề di dân và tị nạn toàn cầu vào ngày Thứ Năm, 24 Tháng Tám, vừa qua, chúng tôi cùng một số thành viên của Phong Trào Việt Hưng đã được cập nhật và giải thích cặn kẽ về những diễn tiến của kế hoạch định cư người tị nạn của chính phủ Mỹ tài khóa 2023-2024, đặc biệt là chương trình “Bảo Trợ Tư Nhân” (Private Sponsorship).

Theo bà Sarah Cross, phó phụ tá ngoại trưởng Hoa Kỳ đặc trách về di dân và tị nạn, thì “Phase One,” tức Giai Đoạn 1, chính phủ Hoa Kỳ tập trung vào nỗ lực định cư người tị nạn từ các quốc gia Phi Châu trong các tháng đầu tiên (từ Tháng Giêng cho đến Tháng Tám năm nay). Vào đầu Tháng Chín này cơ quan Welcome Corps, viết tắt là WC (tổ chức điều hành chương trình bảo lãnh tư nhân), sẽ mở rộng cho vùng Nam Trung Mỹ, và đến cuối Tháng Chín sẽ đón nhận người tị nạn toàn cầu và dĩ nhiên trong đó có cả người tị nạn Việt Nam.

Xin nhắc lại rằng Giai Đoạn 1, có tên là “Matching,” tức là giai đoạn mà WC sẽ giới thiệu đến các “Nhóm Bảo Trợ 5 Người” (Group of Five) các gia đình người tị nạn đã được chính phủ Mỹ chấp thuận cho nhập cảnh Hoa Kỳ, bất kể họ thuộc chủng tộc nào.

Tuy nhiên, với những diễn biến tích cực đang diễn ra tại Thái Lan, rất đông người tị nạn Việt Nam đã và đang được phái đoàn Hoa Kỳ phỏng vấn cho đi định cư. Như thế, ngay trong Giai Đoạn 1, WC sẽ có thể “match,” hay giới thiệu đồng bào tị nạn của chúng ta với các nhóm bảo trợ người Việt. Vì thế chúng tôi xin tha thiết kêu gọi quý vị đồng hương thuộc các “Group of Five” hãy nộp đơn bảo trợ ngay từ bây giờ, ngay trong Giai Đoạn 1, để đến khi Giai Đoạn 2 mở cửa thì chúng ta sẽ không phải xếp hàng dài chờ đợi sau rất đông các đơn xin bảo lãnh của những “Group of Five” thuộc nhiều chủng tộc khác.

Khi WC nhận được đơn xin bảo lãnh của quý vị và khi họ đọc phần Kế Hoạch Định Cư (Welcome Plan) trong đó chúng ta nêu rõ ngôn ngữ chính của mình, chủng tộc của mình và những hỗ trợ của cộng đồng địa phương nơi mình đang sinh sống thì chắc chắn họ sẽ “matching” hay giới thiệu cho quý vị những gia đình tị nạn Việt Nam.

Tuy nhiên, để tỏ lòng rộng lượng, nếu có thể, chúng ta cũng nên nhận một hai gia đình thuộc các chủng tộc khác. Người dân Mỹ và các tổ chức tị nạn trên thế giới từng ngưỡng mộ hành động nhân ái của cộng đồng người Việt trong nỗ lực bảo trợ các người tị nạn thuộc những quốc gia khác như Syria, Afghanistan, hoặc Ukraine,… thì nay thêm một lần nữa nếu mỗi “Group of Five” trong Giai Đoạn 1 chỉ cần giúp đỡ MỘT gia đình người nước khác thì hình ảnh đó sẽ ý nghĩa biết bao.

Cũng theo kế hoạch dự trù của Bộ Ngoại Giao Mỹ thì WC sẽ tiến hành Giai Đoạn 2 có tên là “Naming” vào một ngày rất gần. Theo đó, các nhóm bảo trợ có quyền chọn lựa và đưa tên những người tị nạn mà mình muốn bảo lãnh để giới thiệu với phái đoàn Mỹ cho họ được phỏng vấn định cư. Xin nhớ rằng, để hội đủ điều kiện cho Giai Đoạn 2, người tị nạn cũng phải nhận được quy chế tị nạn do UNHCR hoặc chính phủ Hoa Kỳ cấp phát, và phải sống ngoài quốc gia của mình.

Như đã hứa, chúng tôi vẫn tiếp tục tình nguyện để hỗ trợ quý vị trong việc hoàn thành hồ sơ xin bảo lãnh, cũng như giải quyết những trục trặc trong việc nộp đơn với WC, đặc biệt là các nhóm bảo trợ đã và đang nộp đơn trong Giai Đoạn 1. Nếu quý vị có bất cứ câu hỏi nào, hoặc muốn theo dõi tình trạng đơn từ của mình, xin cứ liên lạc với chúng tôi qua địa chỉ email: [email protected].

Vào ngày 8 Tháng Chín tới đây tôi sẽ có những cuộc họp với một số vị dân cử liên bang Hoa Kỳ, đồng thời sẽ tiếp tục thảo luận với các viên chức điều hành WC. Chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật và chia sẻ tin tức đến với toàn thể quý vị sau thời điểm đó.

Riêng đối với đồng bào tị nạn của chúng ta tại Thái Lan hiện nay, tôi xin mạn phép để dặn dò quý vị một số chi tiết quan trọng sau đây:

1-Khi được phái đoàn Mỹ phỏng vấn, nếu đồng bào nào đã có một tổ chức hay cá nhân nào ngỏ ý muốn bảo trợ, thì quý vị hãy đưa tên tuổi và chi tiết của người bảo trợ đó cho phái đoàn phỏng vấn. Như vậy quý vị sẽ có rất nhiều hy vọng được đến định cư nơi mình mong muốn.

2-Trong lúc chờ được phỏng vấn, nếu đã biết ai là người sẽ bảo trợ cho mình, thì quý vị nên gửi chi tiết cùng lý lịch và các lý do tại sao quý vị phải bỏ nước ra đi tị nạn. Điều này sẽ giúp người bảo trợ chia sẻ với phái đoàn Mỹ khi họ nộp đơn bảo lãnh cho quý vị.

3-Đối với những người tị nạn chưa biết ai sẽ là người bảo trợ cho mình, cũng như đối với các nhà bảo trợ chưa biết mình sẽ bảo lãnh đồng bào tị nạn nào, thì tôi sẽ cố gắng liên lạc và giới thiệu cả hai bên với nhau hầu quý vị có cơ hội tìm hiểu để quyết định hồ sơ bảo trợ.

Kính thưa quý vị,

Tục ngữ chúng ta có câu: “Cái khó bó cái khôn.” Sống chật vật ở Thái Lan không được phép đi làm, không có trợ cấp và không được ai giúp đỡ… cho nên đời sống đồng hương của chúng ta gặp rất nhiều khó khăn, thiếu thốn. Và cũng từ đó, đôi khi xảy ra những mâu thuẫn, đụng chạm, có khi phiền phức đến luật pháp.

Vì thế đôi khi có những tin tức tiêu cực mà quý vị nghe được hay những hình ảnh quý vị xem qua trên các kênh YouTube, nó không phản ảnh trung thực hoàn cảnh đáng thương của những người tị nạn Việt Nam hiền hòa và có tư cách. Đa số họ đều tương kính, đoàn kết và giúp đỡ lẫn nhau.

Quá khứ đã chứng minh điều này. Hầu hết những người tị nạn Việt Nam từ Philippines, Thái Lan, hay Indonesia… được cộng đồng chúng ta bảo trợ đến Hoa Kỳ, Canada, Úc, hay Âu Châu… họ đều thành công rất nhanh và trở thành những người tử tế trong xã hội. Không những thế, họ còn có lòng nhân ái để bảo trợ đồng hương bất hạnh của họ, những người tị nạn muộn màng đang chờ đợi ánh sáng tự do. Và ánh sáng đó đang ló dạng ở cuối đường hầm. Xin quý vị hãy rộng lòng dang tay đón nhận họ. Thành thật kính chào và cám ơn toàn thể quý vị. [đ.d.]

Tín đồ Phật Giáo Hòa Hảo ở Little Saigon mừng lễ Vu Lan tại Niệm Phật Đường

Lâm Hoài Thạch/Người Việt

SANTA ANA, California (NV) – Đức Huỳnh Giáo Chủ, một trong những đệ tử của Đức Phật, đã có lời dạy cho các tín đồ Phật Giáo Hòa Hảo rằng: “Mục Liên cứu mẹ bằng nay/ Nhờ người hiếu hạnh tâm rày từ bi” và “Thiên kinh vạn điển hiếu nghĩa vi tiên.”

Ban tứ ca Phật Giáo Hòa Hảo đồng hát bài “Ca Khúc Vu Lan.” (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Đông đảo đồng hương và tín đồ Phật Giáo Hòa Hảo đến dự lễ Vu Lan tại Niệm Phật Đường Phật Giáo Hòa Hảo ở Santa Ana vào sáng Chủ Nhật, 27 Tháng Tám. Nhân dịp này, ban tổ chức cũng cử hành lễ giỗ của cố Thiếu Tá Nguyễn Chánh Đáng, một chiến sĩ đã từng sát cánh với Đức Thầy.

Vu Lan là nghi lễ của những người con Phật được thực hành hạnh nguyện tri ân và báo ân đã trở thành nét đẹp văn hóa của dân tộc. Truyền thống này được bắt nguồn từ Tôn Giả Mục Kiền Liên, một trong những đệ tử của Đức Thích Ca Mâu Ni Phật.

Đạo hữu Mai Chân, trưởng ban tổ chức, nói trong diễn văn khai mạc: “Hiếu là gốc, là bước đầu căn bản để hành xử đạo làm người và lòng yêu thương, kính trọng ông bà, cha mẹ lẫn dân tộc. Ai mà không làm được những điều căn bản đó thì không phải là người tốt trong xã hội. Chúng ta đã thấm nhuần giáo lý của nhà Phật, nên chúng ta phải thông hiểu giáo lý này: ‘Tột cùng thiện là hiếu, tột cùng ác là bất hiếu.’ Vì thế, ý nghĩa và tầm quan trọng của chữ hiếu trong tinh thần Tứ Ân, mà Đức Thầy đã từng nói trong giáo lý của Phật Giáo Hòa Hảo: ‘Ân giáo dưỡng một đời huệ mang/ Nghĩa sinh thành muôn kiếp khó đáp đền.’”

Nghi thức tôn giáo lễ Vu Lan tại Niệm Phật Đường Phật Giáo Hòa Hảo ở Santa Ana. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Đức Đại Hiếu Mục Kiền Liên đã vâng theo lời Phật dạy đến thỉnh cầu oai lực của mười phương chư Phật để cứu mẹ đang chịu cực hình dưới ngục A Tỳ. Nhờ thần lực của các chư bồ tát, Tôn Giả Mục Kiền Liên đã cứu mẹ thoát khỏi cảnh ngạ quỷ.

Đạo hữu Trần Cao, trụ trì Niệm Phật Đường Phật Giáo Hòa Hảo, nói: “Lễ Vu Lan là truyền thống từ Đức Phật truyền lại nhân gian cho đến bây giờ. Đức Thầy cũng có nói, ‘Mình làm chữ hiếu mới hay/ Chớ mướn người ngoài cầu nguyện khó siêu/ Muốn cho tội lỗi mòn tiêu/ Thành tâm cầu nguyện sớm chiều mới hay.’ Và Đức Thầy cũng đã nhắc nhở với các tín đồ Phật Giáo Hòa Hảo rằng, ‘Ráng tu đắc đạo cứu cửu huyền/ Thoát chốn mê đồ đến cảnh Tiên/ Ngõ đáp ơn dày công sáng tạo/ Cho ta hình vóc học cơ huyền.’ Ngài đã nhắc cho chúng ta về sự hiếu hạnh của Đức Mục Kiền Liên là muốn cứu mẹ thì phải ráng tu hành và nguyện cầu đức Phật cùng các chư tăng thì mới cứu tội lỗi của mẹ mình được.”

Đại diện cho giới trẻ Phật Giáo Hòa Hảo, Bác Sĩ Mai Thái Ngọc nói về ý nghĩa của sự tri ân cha mẹ: “Từ ngàn năm xưa đến nay, bất kỳ một thời đại nào, một nền văn hóa nào cũng đều lấy ân nghĩa làm trọng. Ông cha ta đã dạy, ‘Ăn trái nhớ kẻ trồng cây.’ Nhớ ơn và đền đáp ơn công ơn là quy tắc đạo đức, và cũng là một trong những hạnh nguyện lớn của người tín đồ Phật Giáo Hòa Hảo. Do vậy, những lời dạy của Đức Huỳnh Giáo Chủ rất gần gũi, là tình thương bao la đối với nhân loại đã đi vào lòng người, trong đó ngài đã dạy cho chúng ta về bốn trọng ân, mà chúng ta cần phải thực hành thì mới mong làm tròn bổn phận của người Học Phật Tu Nhân.”

Bác Sĩ Mai Thái Ngọc, đại diện cho giới trẻ Phật Giáo Hòa Hảo, phát biểu. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Sau khi Ca Đoàn Văn Lang của Niệm Phật Đường Phật Giáo Hòa Hảo đồng hát bài “Hành Khúc Phật Giáo Hòa Hảo Ca,” đạo hữu Trần Cao trang trọng cử hành nghi thức tôn giáo. Sau đó, đạo hữu Huyền Tâm diễn ngâm bài thơ “Tình Yêu” của Đức Thầy.

Tiếp theo là lễ cài hoa hồng được trịnh trọng đến với những bậc cao niên phụ mẫu hiện tiền cùng quan khách và đạo hữu đến dự, cùng lúc ca sĩ Quỳnh Thúy hát bài “Bông Hồng Cài Áo.”

Nói về ý nghĩa Vu Lan, đạo hữu Nguyễn Thúy Vy chia sẻ: “Nói đến Vu Lan là nói đến mùa báo hiếu của những người con Phật, và cũng là một trong các pháp môn hạnh nguyện tri ân, báo ân và báo hiếu của hàng tăng ni, Phật tử cùng noi theo hạnh nguyện của Đức Mục Kiền Liên Bồ Tát. Ngài vâng lời Đức Phật để nhờ vào oai lực của các chư tăng mười phương trong ngày Rằm Tháng Bảy, bồ tát đã cứu được mẹ trong cảnh ngạ quỷ. Phật cũng dạy chúng sanh, ‘Ai muốn báo hiếu cho cha mẹ cũng cần làm theo cách này.’ Đến nay, những hạnh nguyện này đã trở thành nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc, đó là Đại Lễ Vu Lan Báo Hiếu.”

Hai đạo hữu Trần Cao (trái) và Giáo Sư Nguyễn Thanh Giàu. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Trong số quan khách đến dự, Giáo Sư Nguyễn Thanh Giàu, hội trưởng Ban Trị Sự Trung Ương Phật Giáo Hòa Hảo Hải Ngoại, nói: “Theo phong tục tập quán của dân tộc Việt Nam thì việc nhớ ơn ông bà cha mẹ đã có lâu đời, và trong đạo Phật cũng có nói đến vấn đề này. Còn về giáo lý Học Phật Tu Nhân của Phật Giáo Hòa Hảo thì đầu tiên là phải tròn nhân đạo, mà tròn nhân đạo thì phải giữ vẹn Tứ Ân, gồm ân tổ tiên cha mẹ, ân đất nước, ân tam bảo, và ân đồng bào nhân loại.”

“Trong kinh Phật cũng có nói, nếu khi nào không có Phật thì chính cha mẹ là Phật, vì con người có được thân xác và sinh mạng thì đều do cha mẹ tạo ra, rồi nuôi nấng và dạy dỗ mình từ khi mới chào đời cho đến khôn lớn. Vì thế, Đại Lễ Vu Lan đối với các tín đồ Phật Giáo Hòa Hảo rất là quan trọng, và trong nhân gian cũng có câu, ‘Trên hai vai, một bên cõng cha, một bên cõng mẹ đi cả đời mình cũng không báo hiếu được hết công ơn của cha mẹ,’” giáo sư nói thêm.

Chánh Trị Sự Trần Quang Linh, cựu đầu tộc Thánh Thất California, cho hay: “Lễ Rằm Tháng Bảy, đạo Cao Đài gọi là Lễ Trung Ngươn, cũng có nhắc nhở mọi người phải báo hiếu với cha mẹ. Ngoài ra, lễ này còn cầu nguyện cho chư chiến sĩ vị quốc vong thân, và những người đã chết trên toàn thế giới. Đạo Cao Đài cũng có dạy trung hiếu vào dịp khoảng Tháng Tám Âm Lịch là lễ của Mẹ Diệu Trì Kim Mẫu, ngài là mẹ của chúng sanh vạn loại, nên lễ này coi như được trọng thể hơn lễ Rằm Tháng Bảy.”

Đồng hương đến dự. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Nhân dịp này, Niệm Phật Đường Phật Giáo Hòa Hảo cũng tổ chức lễ giỗ cố Thiếu Tá Nguyễn Chánh Đáng, một chiến sĩ đã từng sát cánh với Đức Thầy từ lúc đầu tiên đến khi Đức Thầy vắng mặt. Vì trong Bốn Trọng Ân của Phật Giáo Hòa Hảo  đó là Ân tổ tiên cha mẹ, Ân đất nước, Ân tam bảo, Ân đồng bào và nhân loại, mà cụ Đáng đã theo Đức Thầy để vẹn tròn Ân đất nước, Ân đồng bào và nhân loại.

Sau cùng là chương trình văn nghệ do Ca Đoàn Văn Lang của Niệm Phật Đường Phật Giáo Hòa Hảo trình diễn, đồng hương đến dự thưởng thức món bún riêu chay và nhiều món chay khác do ban tổ chức thết đãi. [qd]

Nguyễn Chí Vịnh tái xuất hiện, gợi nhớ ‘bệnh lạ’ của Trần Đại Quang

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Mạng xã hội dấy lên bàn tán quanh việc Tướng Nguyễn Chí Vịnh, cựu thứ trưởng Quốc Phòng Việt Nam, xuất hiện với một vết nám đen to trên mặt và tóc rụng gần hết, trong chương trình Thời Sự phát trên đài Truyền Hình Việt Nam (VTV1) hôm 31 Tháng Tám.

Ông Vịnh, 66 tuổi, lên truyền hình để nói về chuyện quân đội bảo vệ tổ quốc bằng biện pháp hòa bình. Cựu thứ trưởng nói với giọng khàn và hơi thở đứt quãng, cho thấy ông không được khỏe.

Tướng Nguyễn Chí Vịnh, cựu thứ trưởng Quốc Phòng Việt Nam, xuất hiện với vết nám đen trên mặt, trên đài Truyền Hình Việt Nam (VTV1) hôm 31 Tháng Tám. (Hình: Chụp từ màn hình VTV1)

Ngoại hình của ông Vịnh được ghi nhận khác hẳn lần gần nhất xuất hiện trên truyền thông hồi Tháng Năm, thời điểm ông này nhận huân chương “Mặt Trời Mọc” của chính phủ Nhật.

Facebooker Hoàng Dũng bình luận trên trang cá nhân rằng ông Vịnh “lên tích xanh rồi,” ám chỉ vụ ông Trần Đại Quang, cựu chủ tịch nước, từng lộ diện với các biểu hiện tương tự trước khi chết hồi trung tuần Tháng Chín, 2018. Cái chết của ông Quang sau đó được xác nhận là do “loại virus hiếm và độc hại” và “thế giới chưa có thuốc điều trị.”

Một số ý kiến khác suy đoán rằng nhiều khả năng ông Vịnh đang bị ung thư và phải xạ trị.

Hồi trung tuần Tháng Hai, Tướng Nguyễn Chí Vịnh xuất hiện trên trang YouTube VTC Now, bình luận về một năm Nga xâm lăng Ukraine và nói: “Để kết thúc cuộc xung đột này [cuộc chiến Ukraine], ai là người phát động chiến tranh cũng phải là người tính toán, tìm cách rút khỏi cuộc chiến.”

Lời của ông Vịnh được hiểu là ám chỉ ông Vladimir Putin, tổng thống Nga, là người phải có trách nhiệm rút lui, kết thúc cuộc xâm lược.

Bên cạnh việc quy trách nhiệm cho ông Putin về việc kết thúc cuộc chiến, ông Vịnh còn mạnh miệng chê tổng thống Nga “đánh giá thấp tinh thần chiến đấu của người Ukraine.” Ông Vịnh cũng bình luận thêm rằng việc “dùng chiến tranh để kết thúc mâu thuẫn là vô nghĩa.”

Tướng Nguyễn Chí Vịnh (thứ hai từ trái), nhận huân chương “Mặt Trời Mọc” của chính phủ Nhật hồi Tháng Năm. (Hình: Quân Đội Nhân Dân)

Ông Vịnh được biết đến là con trai của Tướng Nguyễn Chí Thanh.

Hồi năm 2015, tờ Tuổi Trẻ dẫn phát ngôn của ông Vịnh: “Càng căng thẳng thì càng phải độc lập tự chủ. Càng căng thẳng thì càng không bao giờ để kéo vào những liên minh với nước này để chống nước khác. Đó là nguyên tắc không chỉ bây giờ mà còn từ xưa trong việc bảo vệ tổ quốc. Việt Nam là bạn, là đối tác nhưng không tham gia liên minh quân sự.” (N.H.K) [qd]

Pirola, biến thể COVID-19 mới, lây lan nhanh, làm chuyên gia lo lắng

WASHINGTON, DC (NV) – Giữa lúc số ca COVID-19 tiếp tục tăng khắp nước Mỹ, một biến thể mới đang làm nhiều chuyên gia lo lắng, theo New York Post hôm Thứ Sáu, 1 Tháng Chín.

Với tên gọi Pirola, hay BA.2.86, đây là biến thể chứa nhiều đột biến nhất của Omicron, chủng virus COVID-19 xuất hiện năm 2021 và khiến số người nhiễm cũng như số người thiệt mạng tăng vọt đáng sợ.

Chích ngừa COVID-19. (Hình minh họa: Scott Olson/Getty Images)

“Khi Omicron xuất hiện hồi mùa Đông năm 2021, số ca COVID-19 tăng mạnh vì nó rất khác biến thể Delta, và nó tránh được miễn dịch từ cả nhiễm bệnh tự nhiên lẫn chích ngừa,” Bác Sĩ Scott Roberts, chuyên gia bệnh truyền nhiễm, cho hay trong bản tin của trường Yale Medicine.

Theo bản tin đó, “có lý do để lo lắng, vì biến thể này… chứa hơn 30 đột biến trong protein gai (spike protein),” tức protein trên bề mặt của virus giúp virus xâm nhập và gây nhiễm bệnh cho tế bào của con người.

“Số lượng đột biến nhiều như vậy là đáng chú ý,” ông Roberts cho hay. “Từ XBB.1.5 sang EG.5, có lẽ chỉ có một hoặc hai đột biến. Nhưng số lượng đột biến cao như thế này, mà chúng ta cũng thấy từ Delta sang Omicron, là đáng lo ngại.”

Ba vấn đề lớn nhất mà chuyên gia y khoa đối mặt lúc này: Pirola lây lan nhanh cỡ nào, liệu nó có vượt qua những cách miễn dịch hiện nay không, và người mắc biến thể này dễ thiệt mạng không.

“Ngay bây giờ, không ai biết, nhưng người ta đang nghiên cứu,” Bác Sĩ Roberts nói.

Pirola được phát giác ban đầu ở Israel rồi sau đó ở Canada, Đan Mạch, Anh, Nam Phi, Thụy Điển, Na Uy, Thụy Sĩ và Thái Lan, theo Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh Mỹ (CDC).

Tới Tháng Tám, biến thể này xuất hiện ở một số tiểu bang của Mỹ, gồm Ohio, Virginia, Michigan và New York. Và hôm Thứ Năm, Bác Sĩ S. Wesley Long của bệnh viện Houston Methodist Hospital loan báo ông phát giác một ca Pirola ở Texas.

Việc Pirola lây lan nhanh “có vẻ không tốt lúc này,” Bác Sĩ Eric Topol, giám đốc Scripps Research Translational Institute ở La Jolla, California, nói với hãng tin Reuters.

Vì chứa nhiều đột biến, Pirola “khác căn bản về cấu trúc” so với những biến thể COVID-19 trước đây, theo ông Topol.

Về mức độ nguy hiểm của Pirola, “hiện vẫn còn quá sớm nên chưa biết biến thể này có thể gây bệnh nặng hơn những biến thể trước đây không,” CDC lưu ý.

“CDC đang theo dõi chặt chẽ tỉ lệ người vô bệnh viện để phát giác bất kỳ tín hiệu sớm nào cho thấy biến thể BA.2.86 gây bệnh nặng hơn.”

Hiện cũng không rõ mức độ miễn dịch của chúng ta hiện nay đối với Pirola, dù do chích ngừa hay do từng nhiễm COVID-19.

Mũi tăng cường mới dự trù sẽ chích trong Tháng Chín nhưng được bào chế để ngừa biến thể phụ XBB.1.5 của COVID-19.

Tuy nhiên, mũi tăng cường đó “có thể sẽ hiệu quả trong việc giảm rủi ro bệnh nặng và phải vô bệnh viện” do BA.2.86, CDC cho biết. CDC lưu ý điều đó có thể thay đổi khi có thêm dữ liệu khoa học.

“Chích ngừa vẫn là cách tốt bảo vệ chúng ta khỏi mắc bệnh và thiệt mạng,” Bác Sĩ Long khuyên.

Các chuyên gia khác đồng ý: Mặc dù Pirola chứa nhiều đột biến, “phải nhớ rằng, về căn bản, cũng là virus đó, nên biện pháp phòng ngừa cũng tương tự – đeo khẩu trang, chích ngừa, rửa tay, và những biện pháp khác – có thể giúp người ta tránh mắc bệnh,” theo Bác Sĩ Roberts. (Th.Long) [qd]

Phà Vàm Cống chạy lại sau 4 năm, dù tốn $237 triệu tiền thuế dân để xây cầu

AN GIANG, Việt Nam (NV) – Các báo ở Việt Nam ghi nhận chuyện trái khoáy là người dân bày tỏ “sự vui mừng” vì phà Vàm Cống chạy lại hôm 1 Tháng Chín, sau bốn năm từ khi có cầu cùng tên nối đôi bờ sông Hậu.

Phà Vàm Cống nằm trên quốc lộ 80, nối huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp, và thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang, được xây từ thời Pháp thuộc cách đây hơn 100 năm.

Phà Vàm Cống chạy lại sau bốn năm từ khi có cầu cùng tên nối đôi bờ sông Hậu Giang. (Hình: VNExpress)

Phà này ngừng hoạt động từ hôm 30 Tháng Sáu, 2019, khi cây cầu cùng tên có kinh phí 5,700 tỷ đồng ($236.6 triệu) từ tiền thuế dân, được khánh thành.

Báo VNExpress hôm 1 Tháng Chín cho biết trong ngày đầu nối lại hoạt động, phà chạy liên tục để đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân.

Bản tin dẫn lời ông Trần Minh Hải, công nhân, kể nhà ông này ở huyện Lấp Vò, trong khi làm việc ở thành phố Long Xuyên.

Theo ông Hải, cầu Vàm Cống tuy thuận tiện nhưng người dân gần bến vẫn mong phà chạy lại vì tiết kiệm chi phí hơn.

“Đi [cầu] đường vòng tốn nửa lít xăng cùng 30 phút di chuyển, trong khi đi phà chỉ tốn 6,000 đồng (25 cent) dành cho người đi xe gắn máy và khỏe hơn,” ông Hải chia sẻ.

Độc giả “Dao Nhan Minh” bình luận bên dưới bản tin: “Xây cầu là tốt nhưng không tính đến sự thuận lợi của người dân nên vô tình làm khó dân. Nay bến phà mở lại, nhiều người vui mừng nhưng lâu dài để phát triển kinh tế thì nơi đây vẫn cần có một cây cầu khác.”

Trước đó, báo Giao Thông mô tả rằng “người dân đếm từng ngày, chờ phà Vàm Cống hoạt động trở lại dịp 2 Tháng Chín.”

Báo này giải thích việc nhà chức trách phải cho chạy lại phà sau khi đã có cầu Vàm Cống: “Do cầu cách bến phà cũ 4 cây số, người dân hai bờ muốn qua lại phải di chuyển xa, nhất là đối với một số bà con tiểu thương và công nhân làm việc tại các khu công nghiệp trên địa bàn Long Xuyên và khu công nghiệp Lấp Vò ở tỉnh Đồng Tháp.”

Chuyện có cầu rồi phải chạy lại phà từng diễn ra với phà Rạch Miễu bắc qua sông Tiền, nối hai tỉnh Tiền Giang và Bến Tre.

Khi cầu Rạch Miễu được khánh thành vào hồi Tháng Giêng, 2009, bến phà Rạch Miễu chính thức ngừng hoạt động nhưng rồi được cho chạy lại để “giải cứu” nạn kẹt xe cho cầu Rạch Miễu từ dịp Tết 2021.

Người dân bày tỏ “sự vui mừng” vì phà Vàm Cống chạy lại hôm 1 Tháng Chín. (Hình: VNExpress)

Nguyên nhân được các báo ở Việt Nam đăng tải là cầu Rạch Miễu “khá hẹp, lưu lượng xe lớn từ các tỉnh miền Tây đổ về đã khiến cầu trở thành điểm nóng kẹt xe.”

Hiện tại, chính quyền lấy cớ đó để lập dự án xây cầu Rạch Miễu 2 với tổng vốn đầu tư 5,200 tỷ đồng ($216 triệu). (N.H.K) [qd]

Biệt thự nghệ thuật Laguna Niguel hạ giá còn dưới $40 triệu

LAGUNA NIGUEL, California (NV) – Một biệt thự trên đồi giữa một lô đất rộng hơn 13 mẫu tại Nông Trại Bear Brand Ranch ở thành phố Laguna Niguel thuộc Quận Orange vừa mới giảm bớt $9 triệu trong giá bán ban đầu  để nay chỉ còn có $39.995 triệu mà thôi . Ngôi biệt thự diện tích 15,188 bộ vuông có sáu phòng ngủ và 10 phòng tắm cùng với tầm nhìn không hạn chế trên một khoảng không gian rộng lớn từ Laguna Beach mãi cho tới La Jolla.

Biệt thự tọa lạc tại số 13 Old Ranch Rd, Laguna Niguel, có tầm nhìn bao quát từ Laguna Beach tới La Jolla (Hình: Brandon Beechler)

Có thể nhìn thấy được toà nhà Hội Truyền Giáo San Juan Capistrano từ căn phòng ngủ đầu tiên trong biệt thự, theo lời chủ nhân Gary Dinkin nói với các ký giả thuộc Southern California News Group hồi Tháng Hai năm 2022 khi ông và bà vợ, là Lindy, lần đầu tiên nêu giá bán là $50 triệu.

Biệt thự tọa lạc tại số 13 Old Ranch Rd, Laguna Niguel (Hình: Brandon Beechler)

Giá này giảm bớt vào hồi Tháng Bảy năm đó, chỉ còn $48.9 triệu, và ngôi biệt thự cũng sẵn sàng cho mướn với giá biểu cao nhất là $500,000 một tháng.

Biệt thự tọa lạc tại số 13 Old Ranch Rd, Laguna Niguel (Hình: Brandon Beechler)

Còn hơn là chốn nơi để thưởng thức cảnh trí từ trên đồi cao nhìn xuống, ngôi biệt thự này còn là biểu tượng của nghệ thuật kiến trúc tân thời, với các bãi cỏ cắt tỉa gọn gàng có khả năng “đem lại sự hài hoà và vui mắt cùng với một phông cảnh thay đổi luôn luôn để vui sống và chiêu đãi bạn bè, khách khứa,” theo lời của Tim Smith, nhân viên công ty địa ốc Coldwell Banker Realty.

Cửa vào biệt thự tọa lạc tại số 13 Old Ranch Rd, Laguna Niguel (Hình: Brandon Beechler)

Ngay trước tòa nhà là một cánh cổng bằng sắt và kiếng, mở vào một lối xe chạy dài 550 foot và được trang hoàng bằng hai tác phẩm nghệ thuật đồ sộ của nhà điêu khắc tài danh Jon Seeman.

Từ một gian phòng trong biệt thự tọa lạc tại số 13 Old Ranch Rd, Laguna Niguel (Hình: Brandon Beechler)

Hai vợ chồng họ Dinkin xây cất gia trang theo kiểu tân thời này vào năm 2016. (TTHN)

Biển Đông lại dậy sóng, Mỹ “nắn gân” TQ chuyện Philippines, VN phải làm sao?

Biển Đông lại dậy sóng, Mỹ “nắn gân” TQ chuyện Philippines, VN phải làm sao?

Vào hôm 27-8-23, Tư lệnh Đệ Thất Hạm Đội Mỹ ở Thái Bình Dương, Phó Đô Đốc Karl Thomas, tuyên bố cần phải thách thức hành động “hung hăng” của TQ tại Biển Đông, trước việc lực lượng tuần duyên nước này hồi đầu tháng đã dùng vòi rồng phun nước vào tàu Philippines ở Bãi Cỏ Mây, thuộc quần đảo Trường Sa. Qua hôm sau 28-8, TQ tiếp tục tỏ thái độ thách thức, khi công bố bản đồ đường chữ U 10 đoạn bao phủ khoảng 90% diện tích Biển Đông mà TQ tuyên bố chủ quyền, bao trùm cả Đài Loan, bản đồ mới nhất này cắt vào vùng đặc quyền kinh tế các nước VN, Philippines, Malaysia, Brunei và Indonesia. Trước đó vào ngày 10-8, ảnh vệ tinh cũng cho thấy TQ đang xây phi đạo trên đảo Tri Tôn, thuộc quần đảo Hoàng Sa của VN, và vào ngày 17-8, tàu hải cảnh của TQ lại xuất hiện trong khu vực Bãi Tư Chính của VN gần các lô dầu khí mà VN đang tiến hành thăm dò và khai thác. Ngày 24-8, hải Quân ba nước Mỹ, Nhật, Úc khai triển các hàng không mẫu hạm và phối hợp với Philippines để tập trận ở Biển Đông ngoài khơi phía Tây Philippines, phô diễn những khí tài quân sự tối tân, như chiến hạm lớn nhất của Úc hiện nay, chiếc HMAS Canberra, có HKMH USS America của Mỹ, và tàu Izumo của Nhật. Cuộc thao diễn quân sự rầm rộ mang tính thị uy sức mạnh, thể hiện mức độ hợp tác giữa HK và các đồng minh khu vực, có lẽ nhằm gởi thông điệp đe nẹt đến TQ. Tại sao gần đây Biển Đông lại bắt đầu dậy sóng, chuyện gì đang xảy ra tại Bãi Cỏ Mây, đảo Tri Tôn, Bãi Tư Chính, xâu chuỗi lại những sự việc này, tác động ra sao lên chuyến thăm VN vào tuần tới của TT Biden ngày 10 tháng 9? Vị khách mời lần này của Câu Chuyện Thời Sự, học giả Đỗ Thông Minh từ Nhật Bản, một nhà nghiên cứu uyên thâm về văn hóa, ngôn ngữ Việt Nhật và lịch sử, chính trị VN.

Bản đồ mới của Trung Quốc – lợi bất cập hại!

Hiếu Chân/Người Việt

Trung Quốc vừa công bố một bản đồ mới mà Bắc Kinh gọi là “bản đồ tiêu chuẩn năm 2023” trùm lên lãnh thổ của một số quốc gia láng giềng, gây ra một sự phản đối mạnh mẽ. Ý đồ của Trung Quốc mở rộng chủ quyền qua tấm bản đồ mới này xem chừng lợi bất cập hại.

Biểu tình ở Hà Nội, Việt Nam, chống đường lưỡi bò chín đoạn của Trung Quốc năm 2014. (Hình minh họa: Hoang Dinh Nam/AFP via Getty Images)

Hôm 28 Tháng Tám, Bộ Tài Nguyên Thiên Nhiên Trung Quốc đưa ra tấm bản đồ mới, sẽ được sử dụng nhất quán trong các cơ quan, trường học ở nước này. Đáng chú ý ở Biển Đông, Bắc Kinh đã mở rộng khu vực họ tuyên bố chủ quyền từ đường chín đoạn trước đây thành đường 10 đoạn, thêm một đoạn phía Đông đảo Đài Loan để đòi chủ quyền hòn đảo dân chủ này. Người Việt Nam xưa nay vẫn gọi đường chín đoạn này là “đường lưỡi bò,” vì trông giống hệt lưỡi một con bò khổng lồ liếm hết vùng biển phía Đông nước Việt, nay chắc phải gọi đầy đủ là “đường lưỡi bò 10 đoạn.”

“Đường lưỡi bò” của Trung Quốc liếm gần hết diện tích Biển Đông bị Tòa Trọng Tài Quốc Tế Thường Trực (PCA) ở Hòa Lan bác bỏ, coi là “bất hợp pháp” trong phán quyết hồi Tháng Bảy, 2016, kết thúc vụ kiện từ năm 2013 của chính phủ Philippines. Nay Bắc Kinh chẳng những không tuân thủ phán quyết của tòa án thuộc Liên Hiệp Quốc mà còn manh tâm mở rộng và củng cố đòi hỏi phi pháp của mình.

Các nước hoặc bị Trung Quốc lấn chiếm vùng đặc quyền kinh tế trên Biển Đông như Philippines, Malaysia, Việt Nam, hoặc bị xâm lấn lãnh thổ như Đài Loan, Ấn Độ đều lên tiếng cực lực phản đối mưu đồ bành trướng của Trung Quốc.

Ấn Độ là nước đầu tiên phản đối bằng những lời lẽ mạnh mẽ khi tấm bản đồ mô tả một số vùng Ấn Độ là thuộc về Trung Quốc. Bắc Kinh lâu nay vẫn tuyên bố chủ quyền trên toàn bang Arunachal Pradesh của Ấn, gọi đó là Nam Tây Tạng. Còn khu vực Aksai Chin khô hạn trên cao nguyên Dokham đã bị Trung Quốc chiếm đóng sau cuộc chiến tranh Trung-Ấn năm 1962. Trả lời phỏng vấn đài NDTV hôm 29 Tháng Tám, Ngoại Trưởng Ấn Độ S. Jaishankar nêu rõ: “Trung Quốc thường đưa ra các bản đồ với các lãnh thổ không thuộc về họ. Đó đã là một thói quen cũ. Nhưng đưa ra các bản đồ [bao gồm] các phần của Ấn Độ… sẽ không thay đổi được gì…Đưa ra các tuyên bố phi lý không làm cho lãnh thổ của nước khác thuộc về bạn.”

Tiếp theo Ấn Độ, ba nước Đông Nam Á Malaysia, Philippines, và Việt Nam cũng lần lượt bác bỏ bản đồ mới của Trung Quốc.

Báo Tuổi Trẻ trong nước tường trình: “Ngày 31 Tháng Tám, bà Phạm Thu Hằng, người phát ngôn Bộ Ngoại Giao Việt Nam, khẳng định hành động của Trung Quốc là xâm phạm chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, cũng như chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán của Việt Nam đối với các vùng biển của mình được xác định theo Công Ước của Liên Hiệp Quốc Về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).”

Ở Malaysia, bản đồ mới của Trung Quốc lấn vào vùng đặc quyền kinh tế ngoài bờ biển các tiểu bang Sabah và Sarawak trên đảo Borneo. Theo UNCLOS, ngoài lãnh hải rộng 12 hải lý, quốc gia ven biển còn được độc quyền khai thác kinh tế trong phạm vi 200 hải lý, gọi là vùng đặc quyền (Exclusive Economic Zone – EEZ). Bộ Ngoại Giao Malaysia ra thông cáo nhấn mạnh Kuala Lumpur không công nhận các yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông, bản đồ mới của Trung Quốc không có thẩm quyền ràng buộc Malaysia mà chỉ thể hiện các yêu sách hàng hải đơn phương của Trung Quốc.

Philippines phản đối mạnh hơn nữa, yêu cầu Trung Quốc tuân thủ phán quyết năm 2016 của tòa trọng tài PCA, theo đó “Đường chín đoạn” là bất hợp pháp, không có cơ sở và thực tế. Manila khuyến cáo Bắc Kinh, với tư cách một nước lớn, Trung Quốc nên tuân theo trật tự quốc tế dựa trên luật lệ.

Đài Loan, lần đầu tiên bị gom vào “đường lưỡi bò” của Trung Quốc, phản đối mạnh chưa từng thấy. Ông Jeff Liu, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Đài Loan, nói rằng: “Đài Loan, Trung Hoa Dân Quốc, là một quốc gia có chủ quyền và độc lập, không phụ thuộc vào Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa. Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa chưa bao giờ cai trị Đài Loan. Đây là những điều phổ biến, là sự thật được thừa nhận và hiện trạng trong cộng đồng quốc tế… Bất kể chính phủ Trung Quốc bóp méo tuyên bố chủ quyền của Đài Loan như thế nào, điều đó không thể thay đổi thực tế khách quan về sự tồn tại của đất nước chúng ta,” theo trang Taiwan News được đài RFA dẫn lại.

Nga cũng lên tiếng phản đối vì tấm bản đồ mới xác định đảo Bolshoy Ussuriysky trên biên giới hai nước (mà Bắc Kinh gọi là đảo Hắc Hạt Tử) thuộc lãnh thổ Trung Quốc. Hòn đảo rộng khoảng 320-350 km vuông này được Nga chia cho Trung Quốc một nửa theo một hiệp ước năm 2008. Nay nhân lúc Nga bị sa lầy trong cuộc chiến ở Ukraine, Bắc Kinh thâu tóm nửa hòn đảo còn lại đưa vào bản đồ của mình. Khi được hỏi về tấm bản đồ Trung Quốc tại cuộc họp báo ở Moscow hôm qua Thứ Năm, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova bác bỏ bất cứ đề nghị nào về việc tái đối thoại tranh chấp lãnh thổ, mà bà nói đã được hai bên giàn xếp cách đây hơn 15 năm.

Rồi bà nói thêm: “Nga và Trung Quốc tuân theo lập trường chung rằng vấn đề biên giới giữa hai nước đã được giải quyết xong” và “Nga và Trung Quốc nhiều lần khẳng định rằng [giữa hai bên] không có cái gọi là tranh chấp lãnh thổ.”

***

Các nhà bình luận thời sự quốc tế nhận định, thời điểm Trung Quốc tung ra tấm “bản đồ tiêu chuẩn năm 2023” này – ngay trước thềm hội nghị thượng đỉnh ASEAN tại Jakarta, Indonesia, từ 5 đến 7 Tháng Chín và hội nghị thượng đỉnh nhóm G20 tại New Delhi, Ấn Độ, từ 9 đến 10 Tháng Chín – là nhằm khuấy động mối quan tâm của cộng đồng quốc tế về yêu sách chủ quyền lãnh thổ của Bắc Kinh. Nó chứng tỏ Trung Quốc không công nhận phán quyết của tòa quốc tế mà cương quyết thực hiện các yêu sách của họ.

Nhưng xét kỹ, tấm bản đồ mới không đem lại cho Trung Quốc một diện tích lãnh thổ mới đáng kể nào ngoài những gì Bắc Kinh liên tục tuyên bố từ trước tới nay. Nó cũng không thể gây áp lực lên các quốc gia tham dự hai hội nghị quan trọng nói trên bởi vì một tuyên bố đơn phương của Trung Quốc quá phi lý và phi pháp sẽ không được quốc gia nào chấp nhận hoặc bị ràng buộc phải tuân theo.

Lợi ở đâu chưa thấy chứ việc tung ra một yêu sách lãnh thổ qua tấm bản đồ tự vẽ này, Trung Quốc đã một lần nữa chứng tỏ cho các nước láng giềng thấy họ chưa bao giờ từ bỏ giấc mộng bành trướng, chưa bao giờ hành xử như một cường quốc có trách nhiệm, tuân thủ đầy đủ và nghiêm cẩn luật pháp quốc tế. Thay vì vậy, Trung Quốc vẫn theo “thói quen cũ” – như lời ngoại trưởng Ấn Độ – áp đặt tham vọng của mình lên các nước lân bang, lợi dụng sức mạnh áp đảo về quân sự và ưu thế về kinh tế. Tại hội nghị thượng đỉnh nhóm BRICS tại Nam Phi mới đây, Chủ Tịch Tập Cận Bình của Trung Quốc lớn tiếng tuyên bố “bành trướng không có trong máu của người Trung Quốc” bất chấp thực tế lịch sử diện tích của Trung Quốc hiện nay lớn gấp bốn lần nước Trung Hoa thời mới thống nhất dưới triều đại Tần Thủy Hoàng. Việc Bắc Kinh công bố tấm bản đồ “đường lưỡi bò 10 đoạn” ngay sau phát biểu trên của ông Tập chẳng khác gì một cú phản thùng, minh họa cho lối nói một đằng làm một nẻo của ông.

Với lối hành xử lợi mình hại người, bất chấp đạo lý và pháp lý của Trung Quốc, các nước láng giềng không có cách nào khác là đề cao cảnh giác, tăng cường sức mạnh quân sự để tự bảo vệ, đồng thời liên kết với các cường quốc bên ngoài để chống lại hành vi xâm lấn của Bắc Kinh. Làm ăn với Trung Quốc nhưng phải liên kết an ninh với Hoa Kỳ đang là xu thế thời đại ở khu vực, kể cả với các nước lớn như Ấn Độ hay Nhật. Một cuộc thao diễn quân sự quy mô lớn, do quân đội hai nước Mỹ và Indonesia làm nòng cốt, quy tụ đại diện quân đội năm nước Úc, Nhật, Singapore và 12 nước (Brunei, Brazil, Canada, Đức, Ấn Độ, Malaysia, Hòa Lan, New Zealand, Papua New Guinea, Philippines, Nam Hàn và Đông Timor) cử quan sát viên tham dự sẽ diễn ra gần đảo lớn Java của Indonesia từ hôm 31 Tháng Tám và kéo dài hai tuần, trùng với thời gian hội nghị ASEAN, là câu trả lời cho những hành động hung hăng của Trung Quốc. Bắc Kinh hết sức tức giận, cáo buộc Mỹ xây dựng một liên minh “NATO Châu Á” để hạn chế ảnh hưởng quân sự và ngoại giao ngày càng tăng của Trung Quốc trong khu vực.

Xem ra, với “nước cờ bản đồ” Bắc Kinh sẽ bị thiệt hại nhiều hơn, trước mắt là các nước nhỏ kề cận Trung Quốc có thêm lý do để tham gia vào chiến lược Thái Bình Dương – Ấn Độ Dương do Hoa Kỳ lãnh đạo – điều mà lẽ ra Trung Quốc nên tránh. [đ.d.]

2024 Tesla Model 3 có thiết kế mới đẹp hơn

AUSTIN, Texas (NV) – Phải nói rằng Tesla nói chung, và Model 3 nói riêng là một trong những mẫu xe điện làm tốn nhiều giấy mực của giới truyền thông Mỹ nhất trong năm 2023. Điều này cũng dễ hiểu, bởi vì ông chủ Tesla Elon Musk cũng là người thích làm chuyện khác thường. Liệu trong năm 2024, mẫu xe Model 3 còn có gì mới để thu hút sự chú ý của người mua?
Theo trang mạng xe hơi caranddriver.com, dân Châu Âu sẽ là những người mua đầu tiên của mẫu xe 2024 Model 3. Tin tức từ Tesla cho biết Châu Âu sẽ nhận được những chuyến giao hàng đầu tiên vào Tháng Mười cho mẫu xe này. Người Mỹ có thể phải chờ đến đầu năm tới.

2024 Tesla Model 3 sẽ có thiết kế mới đẹp hơn. (Hình minh họa: Allison Dinner/Getty Images)

Theo những hình ảnh vừa mới được công bố cho thị trường Châu Âu, 2024 Model 3 đã trở nên đẹp đẽ hơn, cabin yên tĩnh hơn, với những vật liệu nội thất sang trọng hơn, và nhiều tính năng hấp dẫn hơn. Phần đầu xe “giống đầu cá” đã biến mất. Thay vào đó là cặp đèn pha mảnh hơn, và cản trước thanh hơn. Phần đuôi xe có đèn hậu cải tiến với đèn LED. Thiết kế bánh xe của 2024 Model 3 cũng hoàn toàn mới.
Những thay đổi về nội thất được cho là nhiều hơn. Bảng điều khiển được thiết kế lại với hệ thống chiếu sáng xung quanh tích hợp. Lỗ thông gió dài nằm ở giữa. Tư tưởng thiết kể tối giản vẫn được áp dụng lại trong cabin, nhưng chất lượng vật liệu nội thất được cho là tốt hơn trước. Tesla cũng bổ sung thêm nhiều vật liệu cách âm trong cabin, thêm kính cách âm, giúp giảm tiếng ồn nhiều hơn.
Hai bộ sạc điện thoại không dây được đưa vào vị trí trung tâm bên dưới bảng điều khiển. Dàn âm thanh nổi 14 loa trên mẫu xe 2023 được đổi thành 17 loa. Chất liệu bọc giả da được sử dụng trên toàn bộ cabin; ghế trước có sưởi và thông gió là tiêu chuẩn.
Màn hình hiển thị thông tin giải trí/hệ đồng hồ điều khiển trung tâm vẫn là tâm điểm của cabin, nhưng 2024 Model 3 có thêm một thêm màn hình cảm ứng 8.0 inch dành cho hành khách ngồi phía sau. Màn hình này cho phép hành khách phía sau thay đổi đối với hệ thống giải trí và điều hòa không khí, đồng thời cũng có thể dùng làm màn hình xem phim.
Mặc dù có nhiều thay đổi về thiết kế kiểu dáng và nội thất, nhưng 2024 Model 3 không thay đổi nhiều về phạm vi di chuyển sau một lần sạc: phiên bản dẫn động cầu sau (RWD) một động cơ là 272 mile; và 333 mile đối với phiên bản dẫn động bốn bánh (AWD) hai động cơ.
Tesla vẫn chưa công bố mẫu xe 2024 Model 3 cho thị trường Mỹ. Người mua phải chờ để biết chính xác khi nào quá trình sản xuất sẽ bắt đầu và giá cả của chúng. Chủ nhân Elon Musk của Tesla nổi tiếng là người không thể đoán trước! Các chuyên gia Car And Driver đoán rằng phiên bản dành cho Hoa Kỳ sẽ ra mắt vào cuối năm 2023. Việc giao hàng sẽ bắt đầu vào khoảng đầu năm 2024.
Các chuyên gia nhận định 2024 Tesla Model 3 không có những thay đổi lớn. Đây chỉ là lần làm mới giữa chu kỳ, chứ không phải một thiết kế hoàn toàn mới. Tuy nhiên, những cải tiến về kiểu dáng, trang bị nội thất là đáng khen ngợi. (HD)

Julie Ertz, ngôi sao tuyển nữ Mỹ, tuyên bố giải nghệ

LOS ANGELES, California (NV) – Julie Ertz, ngôi sao tuyển nữ Hoa Kỳ (USWNT), cho biết giải nghệ qua một tuyên bố đưa lên mạng xã hội hôm Thứ Năm, 31 Tháng Tám, theo Yahoo Sports.

Cầu thủ 31 tuổi này từ bỏ sự nghiệp thi đấu quốc tế của mình với 122 lần ra sân cho USWNT kể từ khi ra mắt vào năm 2013. Trong khoảng thời gian đó, cô ghi 20 bàn thắng và đoạt hai chức vô địch World Cup vào năm 2015 và 2019.

Cầu thủ Julie Ertz (số 8) của Mỹ đi bóng qua một cầu thủ Thụy Điển trong trận đấu tại World Cup Nữ 2023. (Hình: Quinn Rooney/Getty Images)

“Được đại diện cho đất nước này trong đội tuyển quốc gia là vinh dự lớn nhất. Để chơi cho USWNT có nghĩa là bạn chọn sự vĩ đại mỗi ngày khi đeo huy hiệu. Tôi hy vọng rằng mình có thể để lại tác động phản ánh điều đó,” Ertz nói trong tuyên bố.

Tin tức về ý tưởng giải nghệ của Ertz xuất hiện sau khi cô nói “bóng gió” sau trận thua nặng nề của USWNT trước Thụy Điển ở Vòng 16 đội World Cup Nữ.

Tài nghệ thi đấu của Ertz tại World Cup Nữ là một hành động khác trong sự trở lại đầy cảm hứng bắt đầu vào đầu năm. Cô sinh con trai Madden vào Tháng Tám năm ngoái. Vào Tháng Tư, cô chơi cho Hoa Kỳ trong hai trận giao hữu với Ireland. Ngay sau đó, Ertz ký hợp đồng với câu lạc bộ Angel City FC của Giải Bóng Đá Nữ Hoa Kỳ (NWSL) trước khi có tên trong danh sách tham dự World Cup của đội tuyển nữ Hoa Kỳ vào Tháng Sáu.

Quyết định giã từ sân cỏ của Ertz có hiệu lực ngay lập tức. Cô sẽ không trở lại câu lạc bộ Angel City để kết thúc mùa giải NWSL với lý do khó khăn trong việc cân bằng giữa sự nghiệp và thiên chức làm mẹ. Ertz là cầu thủ chính trong bảy trận trước World Cup, và ghi một bàn thắng.

“Sáu tháng vừa qua quả là một giấc mơ trở thành sự thật. Sau khi mang thai, tôi không bao giờ biết liệu mình có cơ hội chơi một trận đấu đẹp nữa hay không, chứ đừng nói đến một kỳ World Cup khác. Thành phố Los Angel là lý do chính khiến điều này trở thành khả thi,” Ertz viết trên mạng xã hội X (trước đây là Twitter). “Sự hỗ trợ từ các nhân viên và các cầu thủ không thể diễn tả bằng lời để giúp tôi trở lại. Tôi rất đau khổ khi không thể tiếp tục tiến tới vòng loại trực tiếp và điều đó khiến cho quyết định này trở nên vô cùng khó khăn. Khi tôi già đi và trở thành mẹ, rõ ràng là sự hy sinh về thời gian xa gia đình dường như không còn khả thi vì có quá nhiều yếu tố tác động.”

Ngoài việc bày tỏ lòng biết ơn tới câu lạc bộ Angel City trong tuyên bố, Ertz còn cảm ơn các câu lạc bộ khác của cô, các đội thiếu nữ thời kỳ đầu, USWNT, NWSL, đồng đội, người hâm mộ và gia đình.

Tiền vệ Julie Ertz (số 8) của Mỹ trong trận đấu với Bồ Đào Nha tại World Cup Nữ 2023. (Hình: Saeed Khan/AFP via Getty Images)

Cầu thủ gốc Arizona đóng một vai trò quan trọng trong việc giúp Hoa Kỳ vô địch World Cup liên tiếp vào năm 2015 và 2019. Sau khi chơi ở vị trí trung vệ ở World Cup 2015 ở Canada, cô đã nổi tiếng là tiền vệ phòng ngự hàng đầu thế giới ở Pháp bốn năm sau.

Ertz chơi phần lớn sự nghiệp câu lạc bộ chuyên nghiệp của mình cho Chicago Red Stars từ năm 2014 đến năm 2021. Câu lạc bộ đã tuyển cô trong đợt tuyển cầu thủ năm 2014.
Ertz là nữ cầu thủ bóng đá xuất sắc nhất năm (2017 và 2019). Cô giải nghệ với tư cách là cầu thủ duy nhất giành được giải thưởng này và hai lần giành được giải cầu thủ nữ trẻ xuất sắc nhất của bóng đá Hoa Kỳ. (KV) [đ.d.]

Nam California dịu mát dịp lễ Lao Động

LOS ANGELES, California (NV) – Nam California bắt đầu dịu mát vào dịp lễ Lao Động, trời hầu như đầy nắng nhưng có thể mưa rào ở Orange County và Inland Empire, theo nhật báo The Orange County Register hôm Thứ Năm, 31 Tháng Tám.

Nhiệt độ cao nhất ở vùng duyên hải Orange County sẽ khoảng 70 tới 75 độ F, ban đêm có thể mưa rào. Theo dự báo, Thứ Bảy là ngày nóng nhất, từ 72 độ F ở Newport Beach tới 76 độ F ở San Clemente.

Khách tận hưởng ngày nắng đẹp ở Huntington Beach, California, hôm 21 Tháng Tám. (Hình minh họa: Frederic J. Brown/AFP via Getty Images)

Khách dự Hội Chợ Đường Phố Quốc Tế Orange (khai mạc Thứ Sáu, 1 Tháng Chín) có thể thưởng thức món ăn và âm nhạc trong thời tiết khá lý tưởng, từ 80 tới 85 độ F, suốt những ngày cuối tuần này.

Ở Inland Empire, nhiệt độ dự trù giảm mạnh, có thể có bão kèm sấm chớp. Những nơi từng nóng trên 100 độ F tuần trước sẽ nóng tối đa 85 tới 90 độ F vào Thứ Sáu và Thứ Bảy, chẳng hạn ở Riverside và Lake Elsinore là 87 độ F, còn ở San Bernardino là 89 độ F.

Vùng núi San Bernardino County dự trù trời nắng vào Thứ Hai, đúng ngày lễ Lao Động, nhưng những ngày cuối tuần này thì có mây và có thể mưa rào và bão kèm sấm chớp.

Ở Los Angeles County, những ngày cuối tuần này trời hầu như nhiều mây và có thể mưa rào nhưng dự trù trở nên quang đãng vào Thứ Hai. Hôm đó, bầu trời vùng này sẽ nhiều mây vào buổi sáng rồi chuyển sang nhiều nắng, nhiệt độ cao nhất từ khoảng 76 tới 84 độ F. Redondo Beach mát 72 độ F, còn Long Beach khoảng 75 độ F, rất đẹp cho cuộc thi chạy Conquer the Bridge Race thường niên lần thứ 14.

Tới chiều tối Thứ Sáu, nhiệt độ thấp nhất ở San Fernando và San Gabriel Valley sẽ từ 56 tới 64 độ F, và vào Thứ Bảy, nhiệt độ cao nhất từ 76 tới 84 độ F. Nhiệt độ ở Woodland Hills và West Covina là 82 độ F. (Th.Long) [qd]

Đang đưa tin về nạn cướp, nhóm phóng viên Chicago bị cướp

CHICAGO, Illinois (NV) – Nhóm phóng viên truyền hình ở Chicago, Illinois, bị cướp khi đang đưa tin về hàng loạt vụ cướp ở thành phố này, theo AP hôm Thứ Ba, 29 Tháng Tám.

Đài Univision Chicago cho hay phóng viên và người quay phim của họ đang tường thuật ở khu West Town của Chicago trước 5 giờ sáng Thứ Hai thì bị ba người đàn ông đeo mặt nạ chĩa súng cướp máy quay phim và một số thứ khác.

Xe cảnh sát Chicago. (Hình minh họa: Jeff Hayness/AFP via Getty Images)

“Họ bị áp sát, chĩa súng và cướp. Chủ yếu là đồ cá nhân, và họ bị cướp máy quay phim,” ông Luis Godinez, phó chủ tịch phụ trách tin tức của đài này, nói với báo Chicago Tribune.

Lúc đó, nhóm phóng viên này đang làm tin về hàng loạt vụ cướp ở West Town để chuẩn bị đăng lên chương trình tin tức buổi sáng, theo ông Godinez. Hình ảnh mà họ quay được nằm trong máy quay phim bị cướp, nên bản tin đó không thể phát sóng.

Cảnh sát Chicago xác nhận hai nạn nhân là đàn ông, 28 tuổi và 42 tuổi.

Không ai báo cáo bị thương tích và chưa ai bị bắt, cảnh sát cho hay.

Ông Godinez cho biết Univision Chicago sẽ không công bố tên của nhóm phóng viên này vì quyền riêng tư.

“Họ không sao, và chúng tôi đang cùng nhau giải quyết chuyện này,” ông nói. (Th.Long) [qd]

Nguyễn Chí Vịnh tái xuất hiện, có dấu hiệu ‘bệnh lạ’ giống Trần Đại Quang

Nguyễn Chí Vịnh tái xuất hiện, có dấu hiệu ‘bệnh lạ’ giống Trần Đại Quang
Mạng xã hội dấy lên bàn tán quanh việc Tướng Nguyễn Chí Vịnh, cựu thứ trưởng Quốc Phòng Việt Nam, xuất hiện với một vết nám đen to trên mặt và tóc rụng gần hết.

Bóng chuyền nữ Hoa Kỳ phá kỷ lục người xem đông nhất

LINCOLN, Nebraska (NV) – Kỷ lục số lượng khán giả đến xem một sinh hoạt thể thao dành cho nữ đã bị phá vỡ bởi một trận đấu bóng chuyền cấp đại học tại Hoa Kỳ, theo BBC Sport.

92,003 người hâm mộ đã có mặt tại vận động trường Memorial để xem Nebraska Cornhuskers đánh bại Omaha Mavericks hôm Thứ Tư, 30 Tháng Tám, lấn át con số 91,648 khán giả xem trận Barcelona – Wolfsburg tại giải đấu Women’s Champions League diễn ra vào năm 2022 tại sân Nou Camp.

Quang cảnh vận động trường trận đấu bóng chuyền giữa Nebraska Cornhuskers và Omaha Mavericks ở Memorial Stadium hôm 30 Tháng Tám, 2023 ở Lincoln, Nebraska. (Hình: Steven Branscombe/Getty Images)

“Thật không thể tin được,” nữ cầu thủ chắn giữa của Nebraska, Andi Jackson, nói với đài ESPN.

“Tất cả ai nấy cũng cố gắng kìm nén, nhưng chúng tôi quá phấn khích. Tôi thật sự biết ơn các khán giả.”

Huấn luyện viên đội bóng chuyền nữ Nebraska John Cook told nói với tờ USA Today: “Chúng tôi đã dũng cảm ước mơ. [Cầu thủ chuyền hai trẻ tuổi] Kennedi Orr đã viết rồi gửi cho tôi một mảnh giấy với thông điệp, ‘Thưa thầy, tối nay bọn em sẽ biến không thành có.’ Và rồi chúng tôi đã làm được.”

Kỷ lục về sinh hoạt thể thao dành cho nữ trước đây tại Hoa Kỳ là 90,185 người đã có mặt tại Rose Bowl ở Pasadena, California, để chứng kiến Hoa Kỳ đả bại Trung Quốc trong trận chung kết World Cup túc cầu nữ năm 1999. (TTHN)

Bà Anna Nguyễn Thị Kim Liên

Cụ Ông Giuse Vũ Ngọc Đại

Cụ Bà Nguyễn Thị Hòa

Tiến Sĩ Lộ Công Mười Lăm

Tay đua F1 Charles Leclerc khắc khoải về tương lai với Ferrari

MARANELLO, Ý (NV) – Ferrari đã thử thách tay đua Charles Leclerc trong nhiều năm qua – và đôi khi cũng ngược lại, phải công nhận một điều là như vậy – nhưng giới chuyên môn Công Thức 1 cho rằng tay đua nhanh như tia chớp này khẳng định sự cam kết của anh với đội đua đến từ Ý là tuyệt đối.

Bản hợp đồng của Leclerc sẽ được gia hạn vào cuối năm tới, và sau chừng ấy năm khó khăn, giờ đây anh có thể được bỏ qua vì trước đây từng nghĩ rằng, rời bỏ thị trấn Maranello sẽ giúp anh trở nên tốt hơn.

Charles Leclerc từ Monaco lái chiếc Ferrari SF-23 số 16 trên đường đua tập luyện cho F1 Grand Prix của Ý tại Autodromo Nazionale Monza hôm 1 Tháng Chín, 2023 ở Monza, Ý.(Hình: Ryan Pierse/Getty Images)

Nhưng Leclerc nói rằng anh không muốn gì hơn ngoài việc ở bên cạnh những người đồng đội mà anh đã gắn bó trong suốt một thập niên qua.

“Tôi luôn luôn yêu mến đội đua Ferrari và tôi rất muốn gắn bó với họ,“ Leclerc nói với đài BBC Sport một buổi phỏng vấn độc quyền. “Tôi luôn luôn dặn lòng rằng mục tiêu của tôi là trở thành nhà vô địch thế giới, nhưng trước hơn hết đó phải là chức vô địch với Ferrari.

“Tôi biết việc này rất khó khăn. Mọi thứ không hề dễ dàng. Vẫn còn rất nhiều việc cần phải làm để đạt đến đẳng cấp của Red Bull nhưng Ferrari đã giúp đỡ tôi rất nhiều trước khi tôi bước chân vào đường đua F1, họ tin tưởng tôi và đã cho tôi cầm lái chính thức với đội đua Ferrari từ rất sớm, và họ luôn luôn là những người đồng đội mà tôi yêu mến.”

Giờ đây, khi đang tranh tài ở mùa giải F1 thứ sáu, Leclerc đã chứng tỏ anh là một trong các tay đua hàng đầu, và đây sẽ là viễn cảnh khó lòng tránh khỏi – Ferrari gặp khó – sẽ có hai luồng suy đoán, về tương lai của Leclerc, và cả những vệ tinh theo đuổi.

Một số người đã nhìn vào tình thế của Leclerc tại Ferrari và lo lắng cho anh. Họ tự hỏi rằng liệu sự nghiệp của anh ấy sẽ nối gót Fernando Alonso hay không – một tay đua giàu thành tích nhưng Ferrari lại không cung cấp nổi một chiếc xe đủ tiềm lực, làm Alonso sa sút lòng tin rồi đành khoác áo ra đi sớm hai năm trước khi mãn hợp đồng.

Charles Leclerc từ Monaco tại trường đua Autodromo Nazionale Monza hôm 31 Tháng Tám, 2023 ở Monza, Ý. (Hình: Ryan Pierse/Getty Images)

Mối nhân duyên giữa Ferrari và Leclerc khởi nguồn từ lai lịch của cả hai. Jules Bianchi quá cố, tay đua bị trọng thương trong một tai nạn xảy ra tại Grand Prix Nhật Bản năm 2014, là cha đỡ đầu của Leclerc, đồng thời cũng là tay đua sơ cấp của Ferrari, đang trừ bị cho tương lai tại Maranello.

Một năm sau đó, Ferrari đã dang rộng vòng tay khi gia đình của Leclerc mất khả năng tài chánh cho sự nghiệp đua xe của anh và cộng tác với viên quản lý riêng Nicholas Todt để giúp đỡ anh ấy. Những kết quả tranh tài tiếp theo sau đó của Leclerc đã trao trọn niềm tin cho Ferrari, nhưng sự hậu thuẫn đó mới chính là nền tảng cho sự gắn bó của đôi bên.

Bất chấp sự vững chắc trong giao kèo giữa Leclerc và Ferrari, mối giao hảo này cũng cần phải chờ thời gian nhìn nhận. Và thời kỳ của Leclerc không hẳn là thời điểm dễ thở nhất cho cả đội.

Sau khi kết thúc mùa giải đầu tiên vào năm 2019 – có tin tiết lộ Ferrari đạt một thỏa thuận mật với liên đoàn xe đua quốc tế Federation Internationale de l’Automobile (FIA), cơ quan giám sát này nghi ngờ rằng động cơ xe Ferrari không phải lúc nào cũng vận hành đúng quy định, ngay cả khi không có minh chứng.

Ferrari lúc nào cũng chối bỏ điều FIA cáo buộc. Nhưng hiệu suất động cơ sa sút sau quyết định đó đã kéo đội đua xuống với thành tích bết bát nhất trong 40 năm, vào năm 2020.

Mọi thứ dần dà khả quan hơn qua năm 2021, Ferrari bước vào kỷ nguyên của các quy định mới về hiệu suất khung gầm động cơ một cách tài tình. Họ khởi đầu mùa giải 2022 với chiếc xe nhanh nhất, Leclerc thắng ba trong bốn cuộc đua đầu tiên để trở thành đối thủ cạnh tranh danh hiệu gần nhất với Max Verstappen. (TTHN)

Tin mới cập nhật