Tổng Thống Donald Trump đưa ngón giữa phản ứng với một công nhân hãng Ford khi người này la lớn tố cáo ông “bao che tội phạm ấu dâm.”
Trump ‘trả treo’ bằng ngón giữa khi bị tố ‘bao che tội phạm ấu dâm’
U.23 Việt Nam loại chủ nhà Saudi Arabia, tạo ‘địa chấn Châu Á’
JEDDAH, Saudi Arabia (NV) – Báo chí Châu Á gọi đây là cơn “địa chấn Châu Á” khi chủ nhà giải U.23 Châu Á, Saudi Arabia được đánh giá là ứng viên nặng ký cho chức vô địch bất ngờ bị loại ở trận cuối Bảng A khi để thua U.23 Việt Nam 0-1, theo FIFA ngày 13 Tháng Giêng.
Một giải trẻ của khu vực Châu Á nhưng trang chủ của FIFA đã không tiếc với lời khen hai cầu thủ làm nên điểm nhấn của chiến thắng bất ngờ nhất từ đầu giải đến nay: “Bay như TK1, sút như ĐB7” (TK1 = Trung Kiên mang áo số 1, ĐB7 = Đình Bắc số 7).
Dù hai lượt trận đầu, thầy trò huấn luyện viên Kim Sang-sik đã thắng U.23 Jordan 2-0, và thắng U.23 Kyrgyzstan 2-1, nhưng trước chủ nhà U.23 Saudi Arabia, thầy trò huấn luyện viên Kim Sang-sik vẫn bị đánh giá thấp hơn rất nhiều.
Sự đánh giá đến từ yếu tố lịch sử ở các cấp độ, bóng đá Việt Nam thường thua cách biệt Saudi Arabia, giải vô địch Saudi Arabia hàng đầu Châu Á có nhiều ngôi sao hàng đầu thế giới như Cristiano Ronaldo, Sadio Mane, Karim Benzema, N’Golo Kante.
Khác biệt lớn nhất là giá trị cầu trên Tranfermark, chỉ mỗi tiền vệ Musab Al Juwayr (7) được định giá 4,000,000 euro (khoảng $4,667,860) cao hơn cả đội U.23 Việt Nam cộng lại (3,140,000 euro, tương đương $3,670,000).
Nhưng bước vào một trận đấu cụ thể thì mọi so sánh thua thiệt đều không có giá trị bằng tinh thần và lối chơi giàu nhiệt huyết của các cầu thủ trẻ U.23 Việt Nam.
Huấn luyện viên Kim Sang-sik người Nam Hàn đã tuyển chọn và xây dựng các cầu thủ U.23 Việt Nam thành một tập thể giàu tính chiến đấu, trong khi ông Luigi Di Biagio, đồng nghiệp người Ý đầy tiếng tăm bên đội chủ nhà U.23 Saudi Arabia đưa ra sân nhiều cầu thủ giá trị nhưng chỉ là một tập hợp nhiều ngôi sao.
Trong một trận đấu mà chủ nhà tung ra đến 26 cú sút hoặc thiếu chính xác, hoặc bị thủ môn Trung Kiên cùng hàng thủ lăn xả cản phá đã phần nào lột tả được tính chất của trận đấu. Trong khi đó, chỉ với một pha phối hợp nhanh, cú rướn người vượt qua các hậu vệ đối phương của Đình Bắc và kết thúc bằng cú sút tung nóc lưới từ góc sút hẹp ở phút 56 đã buộc chủ nhà U.23 Saudi Arabia thành kẻ ngoài cuộc từ vòng tứ kết.
Ở một khía cạnh khác nhưng thật đáng nhớ của bóng đá Châu Á là niềm vui của các cầu thủ U.23 Jordan và người hâm mộ đội bóng này.
Trước khi bóng lăn ngay cả người hâm mộ Jordan lạc quan nhất cũng không tin vào chiến thắng của U.23 Việt Nam trong một trận đấu được phép thua hai bàn mà vẫn đạt mục tiêu vào tứ kết. Họ không tin các cầu thủ Việt Nam có thể gồng lên đá để tìm chiến thắng cho chính mình nhưng đủ để U.23 Jordan hưởng lợi nhận chiếc vé thứ hai vào tứ kết.
Những người Jordan đã kéo nhau đến khách sạn nơi đội U.23 Việt Nam trú ngụ để ca hát, chúc mừng và không quên cảm ơn.
Hy vọng cơn “địa chấn Châu Á” vẫn còn tiếp tục với sự hưng phấn và bất ngờ của U.23 Việt Nam như cách đây tám năm tại vòng chung kết U.23 Châu Á ở Thường Châu, Trung Quốc. (Anh Khoa) [kn]
Giải quần vợt Úc mở rộng 2026 với sự trở lại của những nhà vô địch
MELBOURNE, Úc (NV) – Giải quần vợt Úc mở rộng 2026, Grand Slam đầu tiên trong năm khởi tranh ngày 18 Tháng Giêng tại Melbourne, Úc còn được chú ý đặc biệt bởi sự trở lại của những tay vợt kỳ cựu bước sang “đầu bốn” từng đăng quang trong làng quần vợt thế giới, theo Tennis Head ngày 12 Tháng Giêng.
Sự hấp dẫn của Úc mở rộng 2026, ngoài những tên tuổi đang trong top đầu thế giới với cuộc chạm trán tranh giành ngôi vô địch của các tay vợt như Carlos Alcaraz, Jannik Sinner, Novak Djokovic ở giải đơn nam hay Aryna Sabalenka, Iga Swiatek, Coco Gauff tranh giải đơn nữ, còn là sự trở lại của hai nhà cựu vô địch từng khuynh đảo làng banh nỉ thế giới, Stan Wawrinka và Venus Williams.
Sự trở lại của tay vợt nữ người Mỹ, Venus Williams khiến giải Úc mở rộng 2026 thêm phần sôi nổi từ sàn đấu được tô điểm thêm nhiều ký ức đẹp. Venus Williams tham dự với suất đặc cách, tuy ở tuổi 45 nhưng vẫn là một biểu tượng của làng quần vợt.
Venus Williams đến với Úc mở rộng 2026 mang theo những giá trị lịch sử và các kỷ lục liên tục bị phá vỡ. Đầu tiên là xác nhận kỷ lục nữ vận động viên lớn tuổi nhất thi đấu ở vòng đấu chính thức, Venus Williams đã vượt qua Kimiko Date, người đã thi đấu ở tuổi 44 cách đây 10 năm.
Đến với Úc mở rộng lần này, Venus Williams đã thi đấu 75 trận tại các kỳ Úc mở rộng trước với 54 chiến thắng trong đó có hai lần vào chung kết năm 2003 và 2017. Tiếc là cả hai lần đấy Venus đều thua em gái Serena Williams khỏe hơn, sung mãn hơn nhưng điều khiến mọi người nhớ mãi là hai chi em đã cống hiến những trận chung kết tuyệt đỉnh.
Lần trở lại này tuổi tác là một thách thức lớn nhưng chỉ cần cái tên Venus Williams bước ra sân đấu thôi cũng để nhiều người tìm lại nguồn cảm hứng cùng nhiều ký ức đẹp.
Ở giải đơn nam, cái tên Stan Wawrinka khiến nhiều người đam mê quần vợt nhớ lại trận chung kết giàu kịch tính của quần vợt thế giới ở chung kết Úc mở rộng 2014. Năm đấy tay vợt người Thụy Sĩ, Stan Wawrinka từng làm chấn động cả thế giới khi đoạt danh hiệu Grand Slam đầu tiên khi đánh bại Rafael Nadal đoạt chức vô địch.
Chưa dừng lại ở đó, Stan Wawrinka tiếp tục giành thêm 10 danh hiệu ATP trong đó có hai chức vô địch Grand Slam là Pháp mở rộng 2015 và Mỹ mở rộng 2016.
Cũng từ sau chức vô địch 2016, cái tên Stan Wawrinka dần lui vào hậu trường và chỉ còn được nhắc đến qua những chấn thương cùng phong độ. Tưởng là đã hết nhưng đúng 10 năm sau, người hâm mộ làng banh nỉ lại nghe nhắc đến cái tên Stan Wawrinka tại giải Úc mở rộng 2026.
Stan Wawrinka được ban tổ chức trao suất đặc cách khi đã bước sang tuổi 40 và trở thành tay vợt nam lớn tuổi nhất nhận suất đặc biệt này. Sự hiện diện của nhà cựu vô địch khiến nhiều người ngạc nhiên nhưng thích thú vì vẫn còn nhớ đến lối đánh hoa mỹ đậm chất kỹ thuật của tay vợt đến từ Thụy Sĩ.
Nếu Úc mở rộng 2026 ghi danh hai nhà cựu vô địch tạo nên kỷ lục về tuổi tác thì tiền thưởng tại giải năm nay cũng tạo nên kỷ lục, tăng đến 16% với con số $74.9 triệu trong đó nhà vô địch đơn nam và đơn nữ sẽ nhận được khoảng $2.79 triệu mỗi người. (Yến Nhi) [kn]
Cúc mâm xôi nở sớm bất thường, nhà vườn ở Vĩnh Long lao đao
VĨNH LONG, Việt Nam (NV) – Còn hơn một tháng nữa mới đến Tết Nguyên Đán Bính Ngọ, song hàng chục ngàn chậu cúc mâm xôi ở làng hoa Chợ Lách, Bến Tre trước đây, nay là tỉnh Vĩnh Long, nở sớm khiến nhà vườn lao đao vì thương lái bỏ cọc hoặc ép giá.
Theo các nhà vườn ở Chợ Lách, cúc mâm xôi là loại hoa dài ngày, từ lúc xuống giống đến thu hoạch mất khoảng sáu tháng. Năm nay, do mưa trái mùa kéo dài nên nhiều vườn hoa bất ngờ nở sớm, làm người trồng không kịp trở tay.
Nói với báo VnExpress hôm 13 Tháng Giêng, bà Đường Thị Trúc Xuyến, 42 tuổi, cho biết gia đình trồng hơn 2,500 chậu cúc mâm xôi tại ấp An Hòa, xã Chợ Lách. Lẽ ra còn gần nửa tháng nữa mới đến thời điểm xuất bán nhưng nay toàn bộ vườn hoa đã nở bung, vàng rực.
“Năm ngoái, thời điểm này thương lái đã đến đặt cọc với giá 170,000 đồng ($6.4) mỗi cặp. Trừ chi phí, gia đình tôi lãi khoảng 100 triệu đồng ($3,803). Năm nay, do hoa nở sớm bất thường, thương lái dè dặt thu mua,” bà Xuyến nói.
Bà Xuyến cho biết thêm, đến nay, vườn nhà mới bán được khoảng 500 chậu với giá 140,000 đồng ($5.3) mỗi cặp, thấp hơn so với mọi năm. Phần lớn số hoa còn lại chưa có người mua.
Cách đó không xa, vườn cúc mâm xôi hơn 3,000 chậu của bà Trương Thị Lắc, 54 tuổi, cũng lâm cảnh tương tự.
Theo bà Lắc, năm nay hoa phát triển tốt, bông to, đều, đẹp nhưng vẫn bị thương lái thu mua cầm chừng do nở sớm, trong khi chi phí phân bón, vật tư đều tăng. Tổng vốn đầu tư cho vụ hoa khoảng 120 triệu đồng ($4,564) nhưng đến nay mới thu về hơn 40 triệu đồng ($1,521).
“Số hoa còn lại vợ chồng tôi tính đem ra chợ bán lẻ giá thấp, mong vớt vát được chút vốn,” bà Lắc lo lắng cho biết.
Trước tình thế không thể để lâu, một số hộ trồng cúc có tỷ lệ hoa nở rộ buộc phải rao bán chỉ 100,000 đồng ($3.8) mỗi cặp, song vẫn khó tìm người mua, phải bày hoa ven đường bán lẻ.
Ông Trần Hữu Nghị, phó chủ tịch xã Chợ Lách, cho biết xã có hơn 3 triệu sản phẩm hoa, kiểng phục vụ Tết Nguyên Đán Bính Ngọ, trong đó chủ yếu là cúc mâm xôi, cúc Hà Lan và mai vàng. Hiện khoảng 50% sản phẩm đã được thương lái đặt hàng, riêng cúc mâm xôi năm nay bị thiệt hại khá nặng.
Làng hoa Chợ Lách cùng với Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp, là hai vùng trồng hoa, cây cảnh lớn nhất miền Tây.
Theo Sở Nông Nghiệp và Môi Trường Vĩnh Long, vụ hoa Tết năm nay tỉnh có khoảng 10-12 triệu sản phẩm hoa, cây cảnh, tập trung chủ yếu tại các xã Chợ Lách, Hưng Khánh Trung, Vĩnh Thành. (Tr.N) [kn]
2 cựu cục trưởng An Toàn Thực Phẩm chia nhau 35 năm tù
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Trong lời nói sau cùng trước tòa, 40/55 bị cáo khóc, dành nhiều lời xin lỗi, ân hận, tiếc nuối. Hai cựu cục trưởng “lấy hết danh dự còn sót lại” để xin lỗi mong được giảm nhẹ án…
Sau 10 ngày xét xử và nghị án, hôm 14 Tháng Giêng, Tòa Án Thành Phố Hà Nội đã tuyên phạt 55 bị cáo trong vụ án nhận hối lộ tại Cục An Toàn Thực Phẩm Bộ Y Tế, từ 18 tháng đến 20 năm tù.
Theo báo Pháp Luật TP.HCM, trong đó bị cáo Nguyễn Thanh Phong, cựu cục trưởng Cục An Toàn Thực Phẩm, Bộ Y Tế, lãnh 20 năm tù về tội “nhận hối lộ.”
Cùng tội danh trên, bị cáo Trần Việt Nga, cựu cục trưởng Cục An Toàn Thực Phẩm, “khuỵu gối, ôm mặt khóc” khi nghe tòa tuyên 15 năm tù. Trong khi đó, chồng bà Nga là bị cáo Lê Hoàng, cựu cục phó Phòng Bệnh, nhận năm năm tù.
Hội Đồng Xét Xử đánh giá, hành vi phạm tội của các bị cáo diễn ra trong thời gian dài với sự cấu kết tham gia của nhiều lãnh đạo, quản lý trong lĩnh vực quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật về lĩnh vực an toàn thực phẩm…
“Hành vi này làm suy giảm niềm tin của nhân dân; dễ gây nhiều bị hệ lụy, cũng có thể là tác nhân dẫn đến thực phẩm không bảo đảm phẩm chất, không rõ nguồn gốc được lưu thông trên thị trường, đe dọa trực tiếp tính mạng và sức khỏe của người tiêu dùng…,” báo VnExpress dẫn lời Hội Đồng Xét Xử.
Theo cáo trạng, Tháng Chín, 2018, trên cương vị là cục trưởng Cục An Toàn Thực Phẩm, bị cáo Nguyễn Thanh Phong đã chủ trì họp cấp lãnh đạo các phòng ban thuộc cấp, thống nhất giao cho Trung Tâm và Phòng Quản Lý Tiêu Chuẩn và Kiểm Nghiệm thực hiện xét hồ sơ ghi danh bản công bố sản phẩm, với chủ trương cho các chuyên viên nhận tiền hối lộ của các cá nhân, doanh nghiệp từ 5 đến 10 triệu đồng ($189 tới $378)/bộ hồ sơ, trong lúc xét duyệt hồ sơ công bố sản phẩm để chia nhau.
Thực hiện theo chủ trương của lãnh đạo, từ năm 2018-2024 các chuyên viên Cục An Toàn Thực Phẩm đã nhận hối lộ số tiền 94.6 tỷ đồng (hơn $3.59 triệu) để “tạo điều kiện sớm cấp giấy tiếp nhận và giấy chứng nhận nhà máy đạt tiêu chuẩn.”
Kết quả điều tra xác định, bị cáo Nguyễn Thanh Phong đã chiếm đoạt gần 44 tỷ đồng ($1.67 triệu), đủ yếu tố cấu thành tội “nhận hối lộ” với vai trò “chủ mưu cầm đầu.”
Bên cạnh đó, bị cáo Phong còn bị cáo buộc chịu trách nhiệm hình sự đối tổng số tiền các chuyên viên đã nhận hối lộ là 94.6 tỷ và phải nộp sung công quỹ nhà nước gần 44 tỷ đồng.
Để bảo đảm thu hồi tài sản “khắc phục hậu quả” vụ án, Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra đã kê biên một lô đất rộng 100 mét vuông tại khu đô thị mới Dương Nội ở phường Dương Nội, Hà Nội và năm lô đất tổng diện tích 11,930 mét vuông tại phường Xuân Hòa, tỉnh Phú Thọ, của bị cáo Phong.
Trong khi đó, từ Tháng Bảy, 2018 đến Tháng Chín, 2024, với cương vị là phó rồi cục trưởng Cục An Toàn Thực Phẩm, bị cáo Trần Việt Nga được phân công trực tiếp chỉ đạo, ký giấy xác nhận nội dung quảng cáo đối với nhóm thực phẩm bổ sung bảo vệ sức khỏe.
Tuy nhiên, để làm tiền doanh nghiệp, bị cáo Nga thường để hồ sơ quá hạn mà không ký duyệt hoặc trả lại hồ sơ cho họ với lý do “không rõ ràng.”
Bị cáo Nga còn yêu cầu cấp dưới “quán triệt” các chuyên viên thu tiền của các cá nhân để đưa cho mình ít nhất 2 triệu đồng ($76)/hồ sơ cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo.
Thực hiện chỉ đạo của bị cáo Trần Việt Nga, nhóm chuyên viên của Cục An Toàn Thực Phẩm đã nhận tổng số 12.7 tỷ đồng ($482,282) của các cá nhân có hồ sơ đề nghị cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo. Trong đó, bà cục trưởng bị cáo buộc đã chiếm đoạt 8 tỷ đồng ($303,800).
Tòa khẳng định có đầy đủ bằng chứng kết tội, việc các bị cáo khai “nhận tiền thụ động, không có cơ chế” là không chính xác vì theo logic “cán bộ làm đúng thì doanh nghiệp không phải chầu chực, đưa tiền.” (Tr.N) [kn]
Sài Gòn xây trường học hơn $4.3 triệu rồi bỏ hoang suốt 8 năm
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Giới hữu trách Sài Gòn chi hơn trăm tỷ đồng để xây trường trung học cơ sở Hiệp Bình Phước ở phường Hiệp Bình, rồi bỏ hoang suốt tám năm qua, gây lãng phí và ảnh hưởng nghiêm trọng đến nhu cầu học tập của học sinh.
Dự án trường trung học cơ sở Hiệp Bình Phước, được phê duyệt đầu tư từ năm 2016 và khởi công hồi Tháng Ba, 2018, có quy mô khoảng 14,000 mét vuông nằm trong khu đô thị Vạn Phúc, phường Hiệp Bình, Sài Gòn, nơi tập trung đông dân cư.
Tuy nhiên, sau khi xây được khoảng 47% khối lượng công việc, dự án đã ngưng thi công và bị bỏ hoang cho đến nay.
Theo ghi nhận của báo Dân Trí hôm 14 Tháng Giêng, ngôi trường gồm ba tầng, ba dãy nhà được thiết kế hình chữ U đã hoàn thiện phần thô nhưng đang trong tình trạng hoang phế, cỏ mọc um tùm.
Do không có bảo vệ và công nhân thi công, vật liệu xây dựng, gạch, xi măng… chất đống khắp lối đi vào trường, nhiều phòng học bị vẽ Graffitis với các hình thù dị dạng.
Bên trong một số phòng, thiết bị đồ dùng và cửa kính được tập trung nhưng không được lắp đặt mà bỏ phế.
Vào buổi tối, một số thanh niên và dân nghiện ma túy tụ tập trong khuôn viên trường để hút chích, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tệ nạn, khiến người dân địa phương rất lo ngại.
Cô Mỹ Hằng, một người dân sống gần trường, cho biết: “Một ngôi trường lớn như vậy mà bị bỏ hoang nhiều năm là rất lãng phí. Hy vọng dự án sớm được tái khởi động để học sinh có cơ sở vật chất khang trang, đồng thời diện mạo khu vực cũng được cải thiện.”
Điều đáng nói là tình trạng bỏ hoang này diễn ra trong bối cảnh trường Hiệp Bình Phước hiện tại đang trong tình trạng quá sức chứa.
Nói về việc này, bà Nguyễn Thị Hoàng Anh, hiệu trưởng trường Hiệp Bình Phước, cho biết trường có hơn 2,500 học sinh với 53 lớp, trong khi tổng diện tích cơ sở chỉ hơn 3,000 mét vuông, đáp ứng được khoảng 500 học sinh. Điều này buộc nhà trường phải mượn tạm cơ sở vật chất xuống cấp của trường khác để giảng dạy, đồng thời cho học sinh chia ra học nhiều ca với sĩ số gần 50 học sinh/lớp.
Giải thích với báo đài, ông Nguyễn Tư Hùng, trưởng Phòng Xây Dựng 3, Ban Quản Lý Dự Án Đầu Tư Xây Dựng Khu Vực Thủ Đức, cho biết dự án bị gián đoạn từ năm 2022 do “điều chỉnh quy hoạch” và ảnh hưởng của dịch COVID-19.
Theo ông Nguyễn Minh Nhựt, phó Ban Văn Hóa-Xã Hội, Hội Đồng Nhân Dân TP.HCM, nhu cầu đầu tư trường tiểu học và trung học cơ sở hiện nay tại thành phố là “rất cấp bách,” bởi với bậc tiểu học chỉ mới đáp ứng khoảng 56%, trong khi bậc trung học cơ sở chỉ đạt khoảng 34% nhu cầu. Do đó, việc đẩy nhanh các thủ tục để dự án xây dựng trường Hiệp Bình Phước sớm hoàn thành là vô cùng quan trọng.
Tại buổi làm việc với Ủy Ban Nhân Dân Phường Hiệp Bình gần đây, ông Nhựt nhấn mạnh “cần làm rõ trách nhiệm của các đơn vị liên quan trong việc tham mưu, điều chỉnh quy hoạch dự án để có hướng giải quyết.” (Tr.N) [kn]
Bắt giữ cựu chánh án Tòa Án Cấp Cao tại Đà Nẵng vì ‘nhận hối lộ’
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ông Nguyễn Văn Bường, 60 tuổi, cựu thẩm phán cao cấp, cựu chánh án Tòa Án Cấp Cao tại Đà Nẵng, bị bắt giữ với cáo buộc “nhận hối lộ” khi còn đương chức.
Tòa Án Cấp Cao tại Đà Nẵng hiện có tên mới là Tòa Phúc Thẩm Tòa Án Tối Cao Tại Đà Nẵng.
Theo báo Người Lao Động hôm 14 Tháng Giêng, Cơ Quan Điều Tra Viện Kiểm Sát Tối Cao cho biết đã khởi tố, bắt giam bị can Bường.
Trước khi làm chánh án Tòa Án Cấp Cao tại Đà Nẵng, bị can Bường từng làm phó chánh án Tòa Án Cấp Cao tại Đà Nẵng, chánh án Tòa Án Tỉnh Thừa Thiên Huế cũ.
Đây là diễn biến mới khi Cơ Quan Điều Tra mở rộng giai đoạn hai của vụ án “đưa nhận hối lộ, môi giới hối lộ” xảy ra ở Tòa Án Cấp Cao tại Đà Nẵng.
Trong giai đoạn một, hôm 24 Tháng Mười Hai, Tòa Án Thành Phố Hà Nội đã tuyên sơ thẩm 28 bị cáo trong 20 vụ “chạy án” xảy ra tại Đà Nẵng và các tỉnh thành trong nước.
Trong số này có 10 người là lãnh đạo, thẩm phán, công chức tòa án; ba kiểm sát viên, cán bộ ngành kiểm sát; hai chấp hành viên thi hành án; bốn luật sư, nhân viên văn phòng luật và chín bị cáo, đương sự.
Theo đó, đáng chú ý là hai bị cáo Phạm Việt Cường và Phạm Tấn Hoàng, cựu phó chánh án Tòa Án Cấp Cao tại Đà Nẵng, bị Hội Đồng Xét Xử lần lượt tuyên bảy năm và ba năm tù do nhận tiền để xét xử thiên vị bảy vụ án.
Ngoài ra, hai bị cáo Nguyễn Tấn Đức, cựu chánh tòa hình sự, bị ba năm tù và Vũ Văn Tú, cựu thẩm phán Tòa Án Tỉnh Đắk Lắk, lãnh hai năm tù.
Các bị cáo khác bị tuyên phạt từ 15 tháng tù treo đến năm năm rưỡi tù.
Cáo trạng cho hay, bị cáo Phạm Việt Cường bị cáo buộc nhận hối lộ 970 triệu đồng ($36,763) để giải quyết năm vụ án theo yêu cầu của người đưa hối lộ, song do không làm được nên đành phải trả lại 550 triệu đồng ($20,845).
Cụ thể, bị cáo Cường bị tố giác đã nhận 400 triệu đồng ($15,160) của bà Nguyễn Thị Thu Hà trong vụ án liên quan vụ tranh chấp hai thửa đất giữa bà này với ba người khác hồi năm 2022, với yêu cầu “giữ nguyên bản án dân sự” là tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng hai thửa đất giữa ba người là “vô hiệu.”
Tuy nhiên, do “không làm đúng theo thỏa thuận” xử bà Hà thua kiện nên bà này đã làm đơn đính kèm các file ghi âm nội dung liên quan gửi Cơ Quan Điều Tra Viện Kiểm Sát Tối Cao, tố cáo bị cáo Cường.
Trong khi đó, bị cáo Phạm Tấn Hoàng bị cáo buộc đã nhận 220 triệu đồng ($8,338) để tác động, đưa ra phán quyết có lợi cho người hối lộ trong một bản án hình sự phúc thẩm và một bản án sơ thẩm tại Tòa Án Cấp Cao tại Đà Nẵng.
Báo Pháp Luật TP.HCM dẫn cáo trạng cho hay, không giống như các vụ án tham nhũng được truy tố, xét xử gần đây là quà biếu, tiền hối lộ đều được đưa dưới dạng tiền mặt. Theo đó, 16/20 vụ được người đưa, người môi giới và người nhận chuyển khoản cho nhau qua ngân hàng điện tử, từ vài trăm triệu đến vài tỷ đồng.
Trong lời nói sau cùng, các bị cáo cựu thẩm phán đều nói ngắn gọn, xin lỗi và xin giảm án.
“Mấy chục năm công tác không tránh được cái việc bạn bè, người quen nhờ việc này việc nọ, nhưng vì nể nang nên vẫn giúp. Giúp xong, tôi cũng nhận thức được là sai,” bị cáo Phạm Việt Cường biện minh. (Tr.N) [kn]
Zoe Saldana trở thành tài tử đóng phim có doanh thu tổng cộng nhiều nhất
HOLLYWOOD, California (NV) – Zoe Saldana qua mặt Scarlett Johansson, trở thành tài tử đóng phim có doanh thủ tổng cộng nhiều nhất mọi thời đại, theo The Independent hôm Thứ Ba, 13 Tháng Giêng.
Tính tới ngày 13 Tháng Giêng, Saldana soán ngôi Johansson, nhờ loạt phim “Avatar” của đạo diễn James Cameron quá thành công.
“Avatar: Fire and Ash,” tập mới nhất, đạt doanh thu $1.23 tỷ toàn cầu tính tới Thứ Ba, nâng doanh thu tổng cộng của tất cả phim Saldana đóng lên $16.8 tỷ, theo The Numbers, trang web dữ liệu kỹ nghệ phim.
Nữ tài tử 47 tuổi từng đoạt giải Oscar này vươn lên vị trí số một trên bảng xếp hạng sau khi đóng vai chính trong 18 phim, gồm những phim nổi đình đám như loạt phim “Avatar,” “Guardians of the Galaxy,” “Avengers: Infinity War” và “Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl.”
Saldana là diễn viên duy nhất đóng vai chính trong ba phim có doanh thu nhiều nhất mọi thời đại: “Avatar,” “Avengers: Endgame,” và “Avatar: The Way of Water.”
Johansson nay xuống vị trí thứ nhì với $16.4 tỷ. Trước đó, diễn viên 41 tuổi này từ vị trí thứ ba vọt lên thứ nhất hồi mùa Hè năm ngoái nhờ phim “Jurassic World Rebirth.”
Trong khi Saldana thành công chủ yếu nhờ vai Neytiri trong loạt phim “Avatar,” Johansson thành công phần lớn nhờ vai Natasha Romanoff, tên siêu anh hùng là Black Widow, trong Marvel Cinematic Universe.
Ba người còn lại trong top năm diễn viên đóng phim có doanh thu tổng cộng nhiều nhất mọi thời đại là Samuel L. Jackson, Robert Downey Jr. và Chris Pratt. (Th.Long) [kn]
Chính quyền Trump chi bao nhiêu để mua Greenland?
Theo một báo cáo của NBC News dẫn các nguồn am hiểu kế hoạch, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang xem xét khả năng phải chi tới $700 tỷ nếu muốn mua Greenland, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch
Nhà nghỉ ở Hà Nội nghi bị phóng hỏa, 7 người thoát nạn
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Một nhà nghỉ tại phường Hà Đông, Hà Nội, bốc cháy nghi do bị phóng hỏa đốt, khiến bảy người bên trong phải leo lên nóc nhà nhờ cứu hộ.
Theo báo Người Lao Động, khoảng 1 giờ 50 phút rạng sáng 14 Tháng Giêng, lửa bắt đầu bốc lên tại một phòng ở tầng ba của nhà nghỉ An Phú cao tám tầng, diện tích 136 mét vuông, ở ngõ 1 Vũ Trọng Khánh, phường Hà Đông, Hà Nội.
Thời điểm xảy ra hỏa hoạn, bên trong nhà nghỉ có bảy người. Khi thấy cháy, tất cả đều chạy lên mái nhà để chờ giải cứu.
Nhận được tin báo, Cảnh Sát Phòng Cháy Chữa Cháy Cứu Nạn Cứu Hộ Công An Hà Nội đã điều nhiều xe chuyên dụng và khoảng 50 lính cứu hỏa tới hiện trường dập lửa.
Sau khoảng 20 phút, đám cháy được dập tắt, lính cứu hỏa lên mái nhà cứu người xuống dưới an toàn theo lối cầu thang bộ.
Nói với báo Tiền Phong, ông Ngôn, một nhân chứng ở ngõ 1, Vũ Trọng Khánh, kể lại khoảng 2 giờ rạng sáng cùng ngày, ông nghe tiếng ồn ào phát ra tại khu vực nhà trọ đối diện. Khi ông chạy ra kiểm tra đã thấy xe cứu hỏa đã có mặt, có nhiều người chạy lên tầng mái tòa nhà cầu cứu.
Trong khi đó, ông Duy, một nhân chứng cho biết khoảng 1 giờ rạng sáng cùng ngày, ông và một số người dân thấy nhóm thanh niên sống trong nhà nghỉ xảy ra cãi vã, xô xát… Sau đó không lâu thì xảy ra hỏa hoạn.
Theo ông Duy, thời điểm xảy ra cháy nhà có hai người đu dây điện bên ngoài tòa nhà để tuột từ tầng cao xuống. Một số nhân chứng cho biết thêm, thời điểm đó họ nghe tiếng cửa kính nổ, rơi xuống phía dưới.
Theo thống kê ban đầu, diện tích cháy khoảng 10 mét vuông, thiệt hại về tài sản đang được thống kê. Hiện Công An Phường Hà Đông đã bắt giữ nghi can để làm rõ nghi vấn đốt nhà nghỉ. (Tr.N) [kn]
3 xe hơi tông nhau trên cao tốc Bắc-Nam, 4 người chết, 5 bị thương
THANH HÓA, Việt Nam (NV) – Tai nạn xảy ra trên cao tốc Thanh Hóa – Hà Nội giữa hai xe đầu kéo container và một xe đò chở theo 11 người ở Hà Tĩnh đang từ “nhà gái” ra “nhà trai” ở tỉnh Hưng Yên chuẩn bị cho việc tổ chức lễ cưới.
Báo VietNamNet dẫn tin từ Cục Cảnh Sát Giao Thông Bộ Công An cho biết, vụ tai nạn liên tiếp giữa ba xe hơi chạy cùng chiều xảy ra vào khoảng 3 giờ 40 phút sáng 14 Tháng Giêng trên cao tốc Bắc-Nam, đoạn Mai Sơn-quốc lộ 45 qua xã Đồng Tiến, tỉnh Thanh Hóa, hướng ra Hà Nội.
Theo đó, ban đầu xe van loại 15 chỗ do tài xế Phan Văn Trường, 40 tuổi, ở xã Đồng Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, lái chở theo 11 hành khách tông vào xe tải đầu kéo do tài xế Bùi Văn Hồi, 36 tuổi, ở xã Phú Sơn, Ninh Bình, đang đậu phía trước.
Do tai nạn xảy ra đột ngột, chiếc xe tải đầu kéo có rơ moóc khác do tài xế Trịnh Khắc Hưng, 37 tuổi, ở Thanh Hóa, lái chạy phía sau xe van tiếp tục đâm vào hai xe phía trước đang gặp nạn.
Vụ tai nạn đã làm bốn người thiệt mạng, trong đó hai người chết tại chỗ, hai người chết trên đường đi cấp cứu và năm người bị thương đang điều trị tại bệnh viện Đa Khoa Tỉnh Thanh Hóa. Cả ba chiếc xe hư hỏng nặng.
Danh tính các nạn nhân thiệt mạng gồm ông Trịnh Q., 64 tuổi; ông Phan Đình N., 60 tuổi; em Võ Đặng Quang A., 17 tuổi, cùng ở thôn Minh Hương và ông Hoàng Bá A., 50 tuổi, ở thôn Đình Cương, xã Đồng Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Các nạn nhân đều là anh em, họ hàng.
Đoạn cao tốc xảy ra tai nạn có hai làn xe mỗi chiều, không có làn dừng khẩn cấp, mặt đường bằng phẳng, xe cộ được chạy tối đa 90 km/h. Thời điểm tai nạn trời tạnh ráo, nhưng có sương mù làm hạn chế tầm nhìn.
Vụ tai nạn khiến giao thông trên cao tốc kẹt xe kéo dài. Công An Tỉnh Thanh Hóa cùng Cục Cảnh Sát Giao Thông phối hợp phối hợp điều tra.
Nguyên nhân sơ bộ được xác định do lái xe van chở khách và xe tải đầu kéo “không chú ý quan sát, không giữ khoảng cách an toàn.”
Theo báo Pháp Luật TP.HCM, chiều 6 Tháng Giêng vừa qua, tại “Hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết công tác đảm bảo trât tự an toàn giao thông năm 2025 và phương hướng, nhiệm vụ năm 2026,” ông Trần Hồng Hà, phó thủ tướng chính phủ, cho biết trong năm 2025, tại Việt Nam xảy ra hơn 18,601 vụ tai nạn giao thông, làm 10,491 người thiệt mạng và 12,312 người bị thương.
Theo ông Hà, tai nạn giao thông xảy ra chủ yếu trên đường bộ, tập trung nhiều trên các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ và đường giao thông nông thôn. Nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ con người, công tác đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe đến trách nhiệm quản lý của các cơ quan hữu trách. (Tr.N) [kn]
Trump khen phim tài liệu về Melania ‘hay lắm,’ dù chỉ mới xem vài đoạn
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump khen phim tài liệu về vợ ông, Đệ Nhất Phu Nhân Melania Trump, dù chỉ mới xem vài đoạn, theo USA Today hôm Thứ Hai, 12 Tháng Giêng.
Nói chuyện với phóng viên trên phi cơ Air Force One hôm Chủ Nhật, Tổng Thống Trump khẳng định phim “Melania” sẽ không làm khán giả thất vọng.
“Tôi có xem vài đoạn, hay lắm,” ông Trump nói. “Mọi người đều muốn có vé đi xem buổi công chiếu. Tôi nghĩ sẽ rất tuyệt vời.”
“Tôi cam đoan với quý vị, rất khó kiếm vé. Mọi người, Wayne Gretzky (cựu vận động viên hockey trên băng của Canada) và vợ ông, bà Janet [Jones] … tối qua, ông nói, ‘Ô, tôi muốn đi xem,’” ông Trump tiếp, theo báo The Independent. “Cô ấy từng viết sách và quyển sách đó thuộc loại bán chạy nhất. Còn đây là phim, và dường như đang làm nhiều người chú ý.”
Phim tài liệu gây nhiều tranh cãi này kể lại 20 ngày trước khi Tổng Thống Trump nhậm chức nhiệm kỳ thứ nhì hồi đầu năm 2025 thông qua góc nhìn của Đệ Nhất Phu Nhân Melania giữa lúc bà chuẩn bị cùng gia đình dọn vào Tòa Bạch Ốc trở lại, theo Amazon.
“Melania” là dự án đầu tiên của Muse Films, công ty sản xuất phim của bà Melania được bà công bố trên mạng xã hội hồi Tháng Mười Một.
Trong dự án này, bà Melania bị chỉ trích vì là đệ nhất phu nhân mà điều hành công ty tư nhân trong khi chồng làm tổng thống. Dự án này cũng bị chỉ trích vì vị đạo diễn mà bà chọn, ông Brett Ratner, nổi tiếng qua phim hành động như “Red Dragon,” “X-Men: The Last Stand” và “Rush Hour.”
Năm 2017, ông Ratner bị ít nhất sáu nữ diễn viên cáo buộc quấy nhiễu tình dục, nhưng ông bác bỏ lời cáo buộc và chưa bao giờ bị truy tố trong vụ này. Ông cũng bị phát giác xuất hiện trong một tấm hình của hồ sơ Jeffrey Epstein được công bố mới đây.
“Melania” là phim lớn đầu tiên do ông Ratner làm đạo diễn kể từ khi ông bị cáo buộc quấy nhiễu tình dục năm 2017 tới nay, mặc dù tin tức cho biết ông cũng làm đạo diễn cho “Rush Hour 4” đang được hãng Paramount thực hiện sau khi Tổng Thống Trump thuyết phục.
“Melania” sẽ ra mắt tại Trung Tâm Trump Kennedy ở Washington, DC, vào ngày 29 Tháng Giêng, rồi bắt đầu chiếu trên Amazon Prime Video vào hôm sau. (Th.Long) [kn]
‘One Battle After Another’ thắng lớn tại lễ trao giải Quả Cầu Vàng
BEVERLY HILLS, California (NV) – “One Battle After Another” thắng lớn tại lễ trao giải Quả Cầu Vàng lần thứ 83 tối Chủ Nhật, 11 Tháng Giêng, theo CBS News.
Bước vào đêm trao giải, “One Battle After Another” được đề cử chín giải, đứng đầu danh sách đề cử. Cuối cùng, bộ phim của đạo diễn Paul Thomas Anderson này nhận được bốn giải ở thể loại phim điện ảnh nhạc kịch hoặc phim hài, gồm Phim Hài Hay Nhất, Đạo Diễn Xuất Sắc Nhất, Nữ Diễn Viên Phụ Xuất Sắc Nhất và Kịch Bản Hay Nhất.
“Adolescence,” loạt phim tâm lý hình sự của đạo diễn Philip Barantini, cũng thắng lớn, đoạt bốn giải ở thể loại loạt phim truyền hình có hạn (TV limited series), gồm Phim Hay Nhất, Nam Diễn Viên Chính Xuất Sắc Nhất, Nam Diễn Viên Phụ Xuất Sắc Nhất, và Nữ Diễn Viên Phụ Xuất Sắc Nhất.
Phim lịch sử “Hamnet” của đạo diễn Chloe Zhao, bất ngờ vượt qua phim hành động kinh dị “Sinners” của đạo diễn Ryan Coogle để đoạt giải phim điện ảnh chính kịch hay nhất.
Nghệ sĩ hài Nikki Glaser tiếp tục làm người điều hợp lễ trao giải Quả Cầu Vàng năm nay, năm thứ nhì liên tiếp.
Lễ trao giải Quả Cầu Vàng lần thứ 83 được tổ chức tại khách sạn Beverly Hilton ở Beverly Hills, California, và được truyền hình trực tiếp trên CBS và livestream trên kênh Paramount+.
Giải Quả Cầu Vàng thường được coi là cơ sở để dự đoán giải Oscar. Lễ trao giải Oscar lần thứ 98 sẽ diễn ra vào Chủ Nhật, 15 Tháng Ba. (Th.Long) [kn]
Thủ tướng Nhật và tổng thống Nam Hàn cùng gõ trống theo nhạc K-pop
NARA, Nhật (NV) – Thủ tướng Nhật và tổng thống Nam Hàn làm nhiều người ngạc nhiên khi cùng nhau ngẫu hứng gõ trống theo nhạc K-pop vào hôm Thứ Ba, 13 Tháng Giêng, theo AP.
Màn trình diễn gây nhiều ấn tượng này xảy ra sau khi bà Sanae Takaichi, thủ tướng Nhật, và ông Lee Jae Myung, tổng thống Nam Hàn, họp thượng đỉnh ở Nara, Nhật, quê nhà của bà Takaichi.
Trong cuộc họp, hai nhà lãnh đạo đồng ý gia tăng mối quan hệ hợp tác giữa Nhật với Nam Hàn.
Sau đó, mặc áo khoác thể thao, họ ngồi vào hai dàn trống đặt cạnh nhau và ngẫu hứng chơi theo những bản nhạc K-pop nổi tiếng, như “Dynamite” của BTS và “Golden” trong phim nhạc kịch “Kpop Demon Hunters,” theo đoạn video ngắn được văn phòng bà Takaichi đăng lên Facebook.
Bà Takaichi là người đam mê nhạc rock và rất thích chơi trống thời học đại học.
Trên mạng xã hội X, ông Lee cảm ơn bà Takaichi sắp xếp màn trình diễn ngẫu hứng này, vì chơi trống là ước mơ của ông từ lâu nay. Ông hy vọng Nam Hàn và Nhật sẽ gia tăng hợp tác và từng bước trở nên thân thiết hơn.
Trong khi đó, bà Takaichi khen ông Lee học nhanh, cho hay ông chỉ mất vài phút là chơi được.
“Để thúc đẩy mối quan hệ Nhật-Nam Hàn hướng tới phía trước và ổn định, chúng tôi sẽ tiếp tục liên lạc thân thiết giữa chính phủ hai nước, bao gồm chủ động thực hiện ‘ngoại giao con thoi,’ bà Takaichi cho biết trong video đăng trên mạng xã hội. (Th.Long) [kn]
4 cách nạp thêm vitamin C cho cơ thể
WASHINGTON, DC (NV) – Từ hỗ trợ hệ miễn dịch tới làm cho da khỏe mạnh, vitamin C đóng vai trò hệ trọng trong rất nhiều hoạt động hằng ngày của cơ thể, theo nhật báo The Orange County Register hôm Thứ Năm, 8 Tháng Giêng.
Chất dinh dưỡng hòa tan trong nước này thường bị đánh giá thấp mặc dù liên hệ tới mọi hoạt động, từ sản xuất collagen tới chống oxy hóa.
Vitamin C có thể nạp dễ dàng bằng cách ăn uống và khá hiếm trường hợp thiếu vitamin C, nhưng nhiều người Mỹ trưởng thành không nạp đủ chất dinh dưỡng này.
Và mặc dù vitamin C rất quan trọng cho sức khỏe vào mùa Đông, chuyên gia dinh dưỡng khuyên đưa thức ăn giàu chất dinh dưỡng này vào thực đơn hằng ngày quanh năm.
Vitamin C có đầy trong nhiều loại rau trái. Người ta biết trái cây họ chanh (citrus), như cam, quýt, chanh, hiện đang trong mùa, là nguồn vitamin C dồi dào. Những loại thức ăn khác giàu vitamin C gồm ớt chuông (bell pepper), bông cải xanh (broccoli), bắp cải Brussels (bắp cải tí hon), rau kale và những loại rau lá xanh khác, cũng như dâu tây, kiwi và cà chua.
Vì vitamin C nhạy cảm với nhiệt độ nóng, nên nếu được, cố gắng ăn sống những loại thực phẩm nêu trên hoặc nấu nhẹ để giữ chất dinh dưỡng.
Nhìn chung, ăn uống thực phẩm giàu vitamin C góp phần cải thiện dinh dưỡng, vì những loại thực phẩm này cũng chứa nhiều vitamin khác tốt cho sức khỏe, khoáng chất, chất chống oxy hóa, chất xơ và hợp chức thực vật có lợi.
Vậy cơ thể cần bao nhiêu vitamin C? Phụ nữ cần 75 mg vitamin C một ngày, còn nam giới cần 90 mg. Người hút thuốc cần nhiều vitamin C hơn do stress oxy hóa (oxidative stress) tăng. Chỉ cần ăn một tới hai trái gì đó giàu vitamin C, như cam hoặc kiwi, cộng với hai chén rau củ, như ớt chuông hoặc spinach, là đủ lượng vitamin C hằng ngày.
Sau đây là bốn cách nạp thêm vitamin C cho cơ thể:
1.Ăn thêm trái cây họ chanh: Cam, bưởi, quýt nổi tiếng là nguồn vitamin C dồi dào. Nên ăn vặt bằng trái cây loại này hoặc ăn chung với rau trộn. Dùng nước chanh để nêm nếm và làm nước sốt cho hải sản, gà vịt hoặc đậu hủ.
2.Thêm ớt chuông vào bữa ăn và ăn vặt: Thử thêm ớt chuông đầy màu sắc vào món rau trộn, mì pasta, món xào. Ăn vặt bằng ớt chuông sống với sốt hummus.
3.Ăn nhiều loại trái cây mỗi ngày: Thêm trái cây như kiwi, dâu tây, đu đủ, thơm (dứa, khóm) vào món yogurt, sinh tố, yến mạch (oat) và những món khác.
4.Chọn rau củ giàu vitamin C: Thêm rau củ, như bông cải xanh, bắp cải Brussels, bông cải trắng (cauliflower), spinach, cà chua vào thực đơn mỗi ngày. (Th.Long)
Khi tổng thống chửi thề trước ống kính: nước Mỹ đang dạy con trẻ điều gì?
Khi tổng thống chửi thề trước ống kính: nước Mỹ đang dạy con trẻ điều gì?
Bị gọi là “kẻ bao che Epstein”, Tổng thống Trump đáp trả bằng cách chửi thề và giơ ngón tay giữa với công nhân trong chuyến thăm nhà máy sản xuất xe Ford. Toà Bạch Ốc gọi đó là hành động “thích hợp và dứt khoát”.
TNS Tom Umberg giới thiệu dự luật ‘không cho Trump tranh cử nhiệm kỳ 3’
SACRAMENTO, California (NV) – Tuy còn đến hai năm, nhưng các nhà lập pháp của California đang tìm cách “chống Trump” trong bầu cử, mở đầu bằng một dự luật có mục đích không cho ông xuất hiện trên phiếu bầu của California vào năm 2028.
Theo báo mạng CalMatters hôm Thứ Ba, 13 Tháng Giêng, dự luật của Thượng Nghị Sĩ Tom Umberg (Dân Chủ- Santa Ana), chủ tịch Ủy Ban Tư Pháp Thượng Viện California, sẽ quy định việc đưa tên tổng thống hay phó tổng thống lên phiếu bầu trong khi họ không đủ điều kiện theo đúng Hiến Pháp là bất hợp pháp.
Tu Chính Án 22 trong Hiến Pháp Hoa Kỳ cho biết không có bất cứ ai được quyền giữ chức vụ tổng thống hơn hai nhiệm kỳ.
Dự Luật SB 46 của Thượng Nghị Sĩ Tom Umberg sẽ dựa theo điều đó và bắt các ứng cử viên thề trước tòa án là họ đủ điều kiện để ứng cử đúng với Hiến Pháp. Ứng cử viên có thể khiếu nại bằng cách làm việc với Tòa Thượng Thẩm California ở Sacramento County.
“Hình như trong đầu tổng thống và ông Alan Dershowitz có một âm mưu là tổng thống có thể tranh cử cho nhiệm kỳ thứ ba,” ông Umberg nói về Tổng Thống Donald Trump và cựu cố vấn pháp lý của ông Trump cho rằng Tu Chính Án 22 không cấm tổng thống tranh cử nhiệm kỳ thứ ba.
Ông Umberg nói tuy còn đến mấy năm mới đến năm 2028, nhưng việc đưa ra dự luật này sớm rất quan trọng để các tiểu bang khác có thời gian theo bước California. Không chỉ vậy, 2026 là năm cuối cùng ông làm thượng nghị sĩ California.
Ông Umberg trình bày về SB 46 trước Ủy Ban Bầu Cử Thượng Viện California vào sáng Thứ Ba, 13 Tháng Giêng.
Thượng Nghị Sĩ Tom Umberg đại diện Địa Hạt 34 bao gồm các thành phố Santa Ana, Anaheim, Placentia, Fullerton, Buena Park, La Habra, và một phần phía Tây thành phố Orange và một phần Los Angeles County. (TL) [đ.d.]
Những điều cần lưu ý về lựa chọn bảo hiểm y tế khi Obamacare hết hạn
Julie Appleby/KFF Health News (*)
Đối với hàng triệu người Mỹ mua bảo hiểm theo Đạo Luật Y Tế Giá Cả Phải Chăng (ACA) hay còn gọi là Obamacare, thời gian ghi danh cho năm 2026 vẫn còn. Tuy nhiên, việc tăng phí bảo hiểm và việc hết hạn các khoản trợ cấp thuế tăng cường đã dẫn đến chi phí cao hơn dự trù.
Nhiều người mua bảo hiểm lo lắng liệu họ có thể làm gì, và đang tham khảo ý kiến của người bán bảo hiểm hoặc gọi điện thoại cho đại diện của thị trường ACA.
Audrey Morse Gasteier, giám đốc điều hành của Massachusetts Health Connector, thị trường bảo hiểm của bang này, cho biết: “Chúng tôi đang nhận được phản hồi từ những người có tình trạng bệnh lý phức tạp; họ lo sợ rằng mình sẽ không thể cầm cự được nếu không nhận được dịch vụ chăm sóc y tế.”
Và một số người đang cân nhắc tìm kiếm các lựa chọn hợp túi tiền khác ngoài ACA. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi phải rất thận trọng.
Khả năng để Quốc Hội gia hạn các khoản trợ cấp tăng cường trước khi nó kết thúc cuối năm nay có vẻ như ngày càng bất khả thi. Tối Thứ Tư, Hạ Viện đã thông qua một giải pháp được phe bảo thủ ủng hộ nhưng không đề cập đến các khoản trợ cấp và hầu như chắc chắn sẽ bị bác bỏ tại Thượng Viện. Tuy nhiên, trước đó cùng ngày, bốn dân biểu ôn hòa thuộc đảng Cộng Hòa đã cùng với các dân biểu đảng Dân Chủ ký vào một bản kiến nghị để buộc phải tiến hành bỏ phiếu – có thể vào Tháng Giêng – về việc gia hạn các khoản trợ cấp thêm ba năm. Thượng Viện và Tổng Thống Donald Trump cũng có thể sẽ phải phê chuẩn, nhưng nếu được gia hạn, các khoản trợ cấp có thể được áp dụng hồi tố.
Trong khi đó, thời hạn chọn kế hoạch y tế đang đến gần. Thời điểm kết thúc chính thức của kỳ đăng ký tự do là ngày 15 Tháng Giêng để bảo hiểm bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1 Tháng Hai. Ở hầu hết các bang, hiện đã quá muộn để đăng ký bảo hiểm bắt đầu từ ngày 1 Tháng Giêng.
Dưới đây là năm lưu ý trong quá trình ra quyết định:
1-Kế hoạch ngắn hạn: “Bạn phải có sức khỏe tốt”
Một số người mua bảo hiểm ACA có thể cân nhắc các kế hoạch bảo hiểm ngắn hạn được bán bên ngoài các thị trường do chính phủ điều hành, hoặc do những người môi giới bảo hiểm hướng dẫn. Hãy cảnh giác.
Kế hoạch ngắn hạn đúng như tên gọi của nó: bảo hiểm ban đầu được thiết kế như một khoản bảo hiểm tạm thời cho các tình huống như thay đổi công việc hoặc đi học. Chúng có thể rất giống với bảo hiểm truyền thống, với các khoản khấu trừ (deductibles), đồng chi trả (copayments) và mạng lưới bệnh viện, bác sĩ liên kết. Tuy nhiên, chúng không phải là các kế hoạch có tiêu chuẩn của ACA và không có trên các thị trường ACA chính thức.
Chúng thường rẻ hơn các gói ACA, nhưng phạm vi người mua bảo hiểm được trả ít hơn. Ví dụ, không giống như ACA, chúng có thể áp đặt hạn mức chi trả tối đa hàng năm và trọn đời. Đại đa số không bao gồm chăm sóc thai sản. Một số có thể không bao gồm thuốc kê đơn.
Các gói bảo hiểm ngắn hạn yêu cầu người nộp đơn phải hoàn thành bảng câu hỏi y tế, và các công ty bảo hiểm có thể từ chối chi trả hoặc hủy hợp đồng hồi tố đối với những người có bệnh nền từ trước. Ngoài ra, tùy thuộc vào các điều khoản, một người mắc bệnh trong thời gian được bảo hiểm có thể không được chấp nhận gia hạn.
Thêm vào đó, các hợp đồng ngắn hạn không bắt buộc phải chi trả cho các dịch vụ trong danh mục lợi ích thiết yếu của ACA, chẳng hạn như chăm sóc phòng ngừa, nằm viện hoặc dịch vụ cấp cứu. Đảng Dân Chủ đã gọi những thiếu sót này là “bảo hiểm vô nghĩa.” Chính quyền Trump lập luận rằng chúng phù hợp với một số người và tìm cách phổ biến chúng rộng rãi.
“Chúng tôi khuyên dùng loại bảo hiểm này khi nó thực sự phù hợp,” Joshua Brooker, một người bán bảo hiểm ở Pennsylvania cho biết. “Nhưng nếu bạn định ghi danh bảo hiểm ngắn hạn, bạn cần phải biết những điều khoản nào không bao gồm trong đó.”
“Loại này không dành cho tất cả mọi người. Bạn phải có sức khỏe tốt,” Ronnell Nolan, chủ tịch kiêm giám đốc điều hành của Health Agents of America, cho biết.
Và bảo hiểm này chỉ hiện diện có ở 36 tiểu bang, theo KFF, một tổ chức phi lợi nhuận chuyên về thông tin y tế, bao gồm cả KFF Health News. Một số tiểu bang, chẳng hạn như California, cấm loại bảo hiểm này. Các tiểu bang khác lại đặt ra những hạn chế chặt chẽ.
2-Cảnh giác với các loại bảo hiểm không toàn diện
Có những loại bảo hiểm khác do các nhà môi giới hoặc các tổ chức cung cấp.
Một loại bảo hiểm, được gọi là bảo hiểm bồi thường, nhằm mục đích bổ sung cho bảo hiểm y tế truyền thống bằng cách chi trả một phần phí khấu trừ hoặc phí đồng chi trả.
Những kế hoạch bảo hiểm này cũng không cần tuân theo các quy định bảo hiểm của ACA. Thông thường, chúng chi trả một khoản tiền cố định, ví dụ như vài trăm đô la mỗi ngày, cho thời gian nằm viện hoặc một khoản tiền nhỏ hơn cho mỗi lần khám bác sĩ. Thông thường, khoản thanh toán này không đủ để trang trải toàn bộ chi phí và người mua bảo hiểm phải trả phần còn lại. Người mua loại bảo hiểm này thường phải điền vào các mẫu đơn y tế nêu rõ bất kỳ bệnh lý có sẵn nào.
Một lại khác, gói bảo hiểm dựa trên đức tin (Faith-based sharing plan). Theo quỹ Commonwealth Fund, một tổ chức hỗ trợ nghiên cứu chăm sóc sức khỏe và cải thiện hệ thống y tế, các kế hoạch này không bắt buộc phải duy trì bất kỳ khoản dự trữ tài chính cụ thể nào và các thành viên không có gì để được đảm bảo rằng họ được chi trả chi phí y tế.
Các chương trình chia sẻ chi phí y tế đã mở rộng ra ngoài cộng đồng tôn giáo sau khi ACA được thông qua. Giống như các gói bảo hiểm ngắn hạn, chúng có chi phí thấp hơn so với các gói bảo hiểm theo ACA nhưng cũng không phải tuân theo các quy định của ACA.
Loại này không được coi là bảo hiểm, và một số chương trình đã bị các cơ quan quản lý tiểu bang cáo buộc gian lận.
“Đúng là nó rẻ hơn, và đúng là nó có hiệu quả đối với một số người,” Ronnell Nolan, chủ tịch kiêm giám đốc điều hành của Health Agents of America nói. “Nhưng bạn cần phải hiểu rõ chương trình đó hoạt động như thế nào. Đó sẽ là lựa chọn cuối cùng của tôi.”
3-Cân nhắc gói “Bronze” hoặc “Catastrophic” nhưng hãy lưu ý mức khấu trừ
Đối với những người muốn ở lại với ACA, phí bảo hiểm thấp nhất thường nằm trong các danh mục “Catastrophic” hoặc “Bronze.”
Jessica Altman, giám đốc điều hành chương trình bảo hiểm y tế ACA của California, cho biết tiểu bang của bà đã nhận thấy sự gia tăng số lượng người đăng ký các gói bảo hiểm cấp độ đồng. Các gói này có phí bảo hiểm thấp hơn nhưng mức khấu trừ hàng năm cao – tức là số tiền mà người mua bảo hiểm phải chi trả trước khi hầu hết các khoản bảo hiểm bắt đầu có hiệu lực. Theo KFF, mức khấu trừ trung bình đối với các gói bảo hiểm cấp độ đồng trên toàn quốc là gần $7,500.
Một lựa chọn khác cho năm 2026 là mở rộng đối tượng tham gia gói Catastrophic, trước đây chỉ giới hạn cho người dưới 30 tuổi. Các gói bảo hiểm này dành cho những người muốn có bảo hiểm y tế để đề phòng họ mắc phải những bệnh lý nghiêm trọng, chẳng hạn như ung thư hoặc chấn thương do tai nạn giao thông, và các gói này có thể có mức khấu trừ cao bằng giới hạn chi phí tự trả hàng năm theo ACA – $10,600 cho cá nhân hoặc $21,200 cho gia đình.
Nhưng hiện nay, những người mất trợ cấp do hết hạn tín dụng thuế tăng cường cũng có thể đủ điều kiện tham gia các gói bảo hiểm này. Tuy nhiên, không phải khu vực nào cũng có loại bảo hiểm này.
Lauren Jenkins, một người môi giới bảo hiểm ở Oklahoma, cho biết một số khách hàng của bà có thu nhập dưới $25,000 trong năm nay đã đủ điều kiện tham gia các gói bảo hiểm chi phí rất thấp hoặc miễn phí nhờ các khoản trợ cấp tăng cường. Tuy nhiên, năm sau, chi phí của họ có thể tăng lên $100 hoặc hơn mỗi tháng cho gói bảo hiểm “silver,” cao hơn so với gói “bronze.”
Vì vậy, bà đang giới thiệu cho họ các gói bảo hiểm “bronze” để giảm chi phí hàng tháng. “Nhưng họ có thể phải trả khoản khấu trừ $6,000, $7,000 hoặc $10,000,” bà Jenkins nói. “Đối với những người chỉ kiếm được $25,000 một năm, điều đó sẽ rất bất lợi.”
4-Các gói bảo hiểm khác có thể có phí thấp hơn
Tìm kiếm và so sánh giá, chất lượng ở nhiều nơi khác nhau sẽ mang lại lợi ích. Một số người có thể tìm được mức phí bảo hiểm thấp hơn bằng cách chuyển sang gói bảo hiểm khác, thậm chí là gói do cùng một công ty bảo hiểm cung cấp. Cũng có nhiều mức độ bảo hiểm khác nhau, từ mức “bronze” đến “platinum” với phí bảo hiểm cũng khác nhau tùy thuộc vào từng mức độ. Brooker cho biết ở một số địa điểm, các gói bảo hiểm “gold” lại có giá thấp hơn so với mức “silver,” mặc dù điều này có vẻ không hợp lý.
Ngoài ra, một số doanh nghiệp chỉ có một nhân viên có thể đủ điều kiện tham gia bảo hiểm nhóm thay vì bảo hiểm cá nhân. Đôi khi, bảo hiểm nhóm có thể rẻ hơn.
Bà Nolan cho biết không phải tiểu bang nào cũng cho phép điều này. Ví dụ, bà Nolan nói rằng bà có một khách hàng mà nhân viên duy nhất của ông ấy là vợ mình, vì vậy bà sẽ xem liệu họ có thể tham gia bảo hiểm nhóm với mức phí thấp hơn hay không.
“Điều đó có thể có lợi cho họ,” bà nói.
Mức phí bảo hiểm ACA dành cho các gói bảo hiểm nhóm nhỏ (dưới 50 nhân viên) khác nhau tùy theo từng khu vực và không phải lúc nào cũng rẻ hơn bảo hiểm cá nhân, ông Brooker cho biết.
“Mức phí khác nhau rất nhiều tùy thuộc vào từng trường hợp,” ông nói.
5-Những quy tắc quan trọng khác
Các chuyên gia bảo hiểm khuyến khích mọi người không nên chờ đến phút cuối cùng mà hãy thực hiện ít nhất những bước sơ bộ. Người mua bảo hiểm có thể truy cập trang web chính thức của liên bang hoặc tiểu bang và điền hoặc cập nhật đơn đăng ký với thông tin thu nhập và các thông tin cần thiết khác để xác định những lựa chọn bảo hiểm nào sẽ có sẵn cho họ trong năm 2026.
Ví dụ, ngay cả khi Quốc Hội không can thiệp, các khoản trợ cấp sẽ không biến mất hoàn toàn. Tuy nhiên, chúng sẽ nhỏ hơn và có giới hạn thu nhập tối đa – ngưỡng giới hạn đối với các hộ gia đình có thu nhập cao hơn bốn lần mức nghèo khổ, tương đương $62,600 cho một cá nhân và $84,600 cho vợ chồng vào năm 2026.
Khi tìm mua bảo hiểm, người tiêu dùng nên bảo đảm truy cập vào trang web chính thức của ACA, vì có những trang web giả mạo có thể không cung cấp các gói bảo hiểm tuân thủ ACA. Healthcare.gov là trang web chính thức của liên bang. Từ đó, mọi người có thể tìm thấy các trang web phục vụ ở 20 tiểu bang, cùng với D.C, nơi điều hành các giao dịch bảo hiểm ACA.
Các trang web của chính phủ cũng có thể hướng dẫn người tiêu dùng đến những người bán bảo hiểm được cấp phép và các cố vấn khác có thể giúp đỡ trong việc ghi danh.
Và một lời nhắc nhở: Người tiêu dùng cũng cần phải thanh toán phí bảo hiểm tháng đầu tiên để bảo hiểm có hiệu lực.
Bài phóng sự do KFF Health News thực hiện. KFF Health News là cơ quan truyền thông quốc gia chuyên cung cấp thông tin chuyên sâu về các vấn đề y tế – một trong những chương trình hoạt động chính của KFF – nguồn thông tin độc lập về nghiên cứu chính sách y tế, thăm dò ý kiến, và báo chí. KFF Health News là nhà xuất bản của California Healthline, một dịch vụ độc lập về biên tập thuộc Quỹ Chăm Sóc Sức Khỏe California.
Người Việt bắt đầu phát hành giai phẩm Xuân Bính Ngọ
WESTMINSTER, California (NV) – Nhật báo Người Việt chính thức phát hành giai phẩm Xuân Bính Ngọ hôm Thứ Ba, 13 Tháng Giêng, tại miền Nam California và nhiều nơi tại Hoa Kỳ.
Độc giả đầu tiên đến mua là ông Nguyễn Hữu Ngật, cư dân Garden Grove, và là cựu sĩ quan Khóa 10 Liên Trường Võ Khoa Thủ Đức.
Ông cho biết: “Tôi mua báo Xuân Người Việt mỗi năm vì tôi là độc giả trung thành của tờ báo. Với báo ngày, ngày nào tôi cũng mua một tờ để đọc vì thông tin phong phú. Nếu vài ngày bận công việc mà không mua được, tôi đến tòa soạn mua luôn một tuần.”
“Ngoài việc mua báo, tôi cũng là một khách hàng quảng cáo lâu năm của Người Việt,” ông Ngật nói thêm.
Giai phẩm Xuân Bính Ngọ Người Việt năm nay có hình bìa của hai họa sĩ Nguyễn Thị Hợp và Nguyễn Đồng, dày 320 trang, với 52 bài viết của nhiều tác giả với các thể loại biên khảo, tùy bút, nghiên cứu, tản văn, và phóng sự về các chủ đề Xuân, lịch sử, văn hóa, truyền thống, đời sống, và người Việt tại Mỹ…
Giá $12/cuốn, mua tại tọa soạn Người Việt, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683 và các điểm bán báo và nhà sách tại miền Nam California.
Độc giả cũng có thể liên lạc mua báo Xuân qua các số điện thoại 714-933-7945, 714-265-0800, và 714-933-7947, hoặc email: [email protected],
Ngoài ra, độc giả có thể đặt mua qua trang mạng Người Việt Shop tại www.nguoivietshop.com. (Đ.D.)
Những ngày cuối cùng của chế độ Iran
Hiếu Chân/Người Việt
Cuộc đấu tranh cho tương lai của Iran đang được người dân nước này tiến hành trên đường phố, nhưng họ đang đối mặt với vô số trở ngại. Tổng Thống Mỹ Donald Trump khuyên người Iran tiếp tục biểu tình và nói “tiếp viện đang tới” nhưng không cho biết rõ tiếp viện là gì, bao giờ có. Liệu khủng hoảng trong nước và áp lực bên ngoài có dẫn tới sự kết thúc của chế độ thần quyền Hồi Giáo khắc nghiệt nhất thế giới hay không?
Hàng ngàn người biểu tình bị giết
Như quý độc giả đã biết, làn sóng biểu tình trên toàn quốc của người dân Iran bắt đầu từ ngày 28 Tháng Mười Hai năm ngoái đến nay vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại.
Khởi đầu từ một vụ bãi thị của các thương nhân Chợ Lớn Tehran (Grand Bazaar), phản đối vật giá leo thang và giá trị đồng bạc (đồng rial) lao dốc, phong trào biểu tình nhanh chóng lan rộng thành 600 cuộc đấu tranh lớn nhỏ ở khắp 31 tỉnh thành Iran và chuyển thành đấu tranh chính trị với các khẩu hiệu “Độc tài chết đi,” “Tự do hay là chết”!
Nhà nước Hồi Giáo Tehran đối phó bằng nhiều biện pháp. Một mặt họ đàn áp khốc liệt, bắn giết bừa bãi, cắt mạng Internet và sóng điện thoại, mặt khác họ cố xoa dịu nỗi bất mãn của người dân, đồng thời lên tiếng yêu cầu nối lại đàm phán với Mỹ về chương trình vũ khí nguyên tử với mong muốn được nới lỏng các biện pháp cấm vận kinh tế.
Vào Thứ Ba, 13 Tháng Giêng, 2026, số liệu của tổ chức nhân quyền HRANA có trụ sở tại Mỹ cho biết đã có 2,003 người bị giết, trong đó có 1,850 người biểu tình; 16,784 người bị bắt giam, tăng mạnh so với số liệu hôm Thứ Hai.
Đài truyền hình CBS News dẫn nguồn tin từ bên trong Iran nói số người chết ít nhất là 12,000 người, nhiều nhất là 20,000 người dù các con số này khó có thể kiểm chứng; đài này cũng chiếu cảnh hàng trăm thi thể người biểu tình bị giết nằm chất đống trước một nhà xác ở ngoại ô Tehran. Có thể đây là cuộc biểu tình đẫm máu nhất từ trước tới nay.
Kinh tế sụp đổ gây bất mãn sâu sắc
Theo các nhà quan sát chính trị, lần đầu tiên kể từ cuộc Cách Mạng Hồi Giáo Iran năm 1979 thay thế vương quyền Shah được Mỹ hậu thuẫn bằng một nhà nước thần quyền do các giáo sĩ cai trị theo luật Sharia khắc nghiệt của đạo Hồi, hiện nước này đã hội đủ các yếu tố để thay đổi thể chế thông qua sự phản kháng của người dân. Sự hội tụ các yếu tố “cách mạng” ở Iran cũng đang diễn ra ở một số quốc gia chuyên chế khác nên diễn biến tình hình ở Iran đang được theo dõi chặt chẽ.
Yếu tố đầu tiên là sự phá giá đồng tiền và cạn kiệt kho ngoại tệ dự trữ. Năm ngoái, mức lạm phát trên 3% đã đủ để khiến cử tri Mỹ quay lưng với chính quyền của cựu Tổng Thống Joe Biden thì ở Iran hiện nay, mức lạm phát chung là 42.2%, riêng giá lương thực thực phẩm đã tăng tới 72% so với cùng kỳ năm ngoái – mức cao nhất thế giới. Đi kèm với lạm phát là đà mất giá chóng mặt của đồng tiền Iran (đồng rial).
Khi Cách Mạng Hồi Giáo nổ ra 47 năm trước, cứ 70 rial ăn một đô la Mỹ; hôm nay 1 đô la đổi được 1.045 triệu rial; mất giá gần 15 ngàn lần; chỉ từ năm ngoái đến nay đồng tiền này đã mất giá 2,374%. “Đồng tiền Iran không còn là một phương tiện thanh toán mà là thước đo hàng ngày nỗi tuyệt vọng của người dân,” nhà báo Karim Sadjadpour viết trên The Atlantic. Lạm phát cao, tiền mất giá đẩy cuộc sống của người Iran vào bế tắc.
Nhà nước thần quyền từ lâu đã theo đuổi chương trình làm giàu chất phóng xạ uranium, có thể dùng để chế tạo bom nguyên tử, gây lo ngại cho các nước láng giềng. Vì tham vọng này, Iran đã hứng chịu những biện pháp cấm vận kinh tế khắc nghiệt, phải bán dầu lửa cho Trung Quốc với giá thấp hơn chi phí khai thác. Giá dầu lại liên tục giảm mạnh, năm ngoái giá dầu thế giới giảm 20% càng làm cho ngân sách nhà nước Iran thêm căng thẳng, mọi chương trình an sinh đều bị đóng băng, ngay đến nước uống cũng bị phân phối theo khẩu phần và điện thì phập phù, lúc có lúc mất.
Không còn ai đồng minh
Năm 2025 vừa qua là một năm tồi tệ của chính quyền Tehran. Bên ngoài, các tổ chức vũ trang “chống Mỹ, chống Do Thái,” được đặt cái tên mỹ miều là “Trục Kháng Chiến” (Axis of Resistance) mà Tehran dày công nuôi dưỡng nhiều thập niên qua với mục đích gây rối loạn trên khắp khu vực Trung Đông lần lượt bị đánh bại. Chế độ độc tài gia đình trị ở Syria sụp đổ trong thời gian ngắn, nhà độc tài Bashar al-Assad phải bỏ trốn sang Nga. Các tổ chức “thánh chiến Hồi Giáo” Hamas ở Palestine, Hezbollah ở Lebanon, Houthi ở Yemen lần lượt bị quân đội Israel tấn công và làm suy yếu trầm trọng.
Bản thân Iran cũng hứng chịu một cuộc tấn công kéo dài 12 ngày của Israel vào Tháng Sáu gây thiệt hại nghiêm trọng đến năng lực phòng thủ của quốc gia. Phản lực cơ Israel tự do ra vào không phận Iran như chỗ không người, oanh kích các mục tiêu chiến lược mà quân Iran không phản kháng nổi, làm lộ ra một thực tế cay đắng: nhà nước Hồi Giáo hoàn toàn bất lực không bảo vệ được người dân.
Sự kiện Mỹ đưa oanh tạc cơ tầm xa đến ném bom hủy diệt các nhà máy làm giàu uranium của Iran, đẩy lùi thậm chí “xoá sổ” chương trình vũ khí nguyên tử của nước này càng làm cho Iran hiện nguyên hình là một chế độ bất lương và bất lực.
Nay thì các đồng minh của Iran lần lượt vắng bóng. Bashar al-Assad của Syria, Nicolas Maduro của Venezuela bị tước quyền lực. Vladimir Putin của Nga thì đang sa lầy trầm trọng trên chiến trường Ukraine; ốc không mang nổi mình ốc nói gì đến hỗ trợ ai. Tập Cận Bình của Trung Quốc – nơi tiêu thụ đến 90% dầu lửa giá rẻ của Iran, tỏ ra là một tay chơi tráo trở, thừa nước đục thả câu chứ không phải là một đồng minh có thể tin cậy. Xem ra, cùng với Bắc Hàn, Iran đã trở thành quốc gia bị cô lập nhất thế giới.
Quay lại chế độ quân chủ?
Một chế độ như vậy lẽ ra đã sụp đổ trước sự phản kháng mãnh liệt của người dân Iran. Một cuộc thăm dò dư luận của Viện GAMAAN ở Hòa Lan năm 2019 ghi nhận có tới 79% người dân Iran nói rằng chế độ Tehran là bất tài và đàn áp và họ sẵn sàng bỏ phiếu chống chế độ nếu một cuộc trưng cầu dân ý được tổ chức. Nhưng tuy vậy cho đến nay, chế độ thần quyền Iran vẫn đứng vững, phần lớn nhờ vào lực lượng vũ trang Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo (Islamic Revolutionary Guard Corps) trung thành tuyệt đối với Đại Giáo Chủ Ali Khamenei và tín điều tôn giáo, nhưng phần khác là nhờ lực lượng đối lập chưa đủ mạnh, chưa đủ đoàn kết để tạo thành một thế lực thay thế nhà cầm quyền mục nát.
Ông Reza Pahlavi, hoàng tử lưu vong của vương triều Pahlavi, con trai của vị quốc vương (shah) cuối cùng, hiện sống tại Mỹ, đã kêu gọi Tổng Thống Trump có hành động chống lại chế độ Iran càng sớm càng tốt “chấm dứt nỗi thống khổ mà chúng tôi đang gánh vác.” Thế nhưng theo nhiều nhà quan sát, triển vọng ông Pahlavi quay về Iran, tái lập chế độ quân chủ, là khá xa vời vì ông đã lưu vong từ năm 1979 và không được sự ủng hộ rộng rãi của người dân trong nước. Nhiều người dân Iran cao tuổi vẫn chưa quên sự áp bức mà họ phải chịu đựng dưới sự cai trị của chế độ quân chủ Pahlavi.
Mỹ sẽ can thiệp?
Tổng Thống Donald Trump ngay từ đầu đã ra mặt ủng hộ làn sóng biểu tình của người dâ Iran, công khai thách thức nhà cầm quyền Tehran. Trên mạng Truth Social, ông Trump nói: “Nếu [nhà cầm quyền] Iran bắn chết người biểu tình ôn hòa, Mỹ sẽ tới cứu. Chúng tôi đã lên đạn và sẵn sàng lên đường.” Chính quyền Iran coi lời của ông Trump là khuyến khích người dân gây bất ổn chính trị và kích thích bạo lực. Cho đến nay, Tehran vẫn cho rằng, làn sóng biểu tình chống chế độ thần quyền là do Mỹ và Israel giật dây.
Mới đây nhất, vào sáng Thứ Ba, ông Trump lại viết: “Những người yêu nước Iran, hãy tiếp tục phản đối, giành lại các định chế!!! Tiếp viện đang tới.” Ông thông báo đã hủy bỏ các cuộc gặp với quan chức Iran cho đến khi “cuộc giết chóc vô nghĩa” này kết thúc. Khi được báo chí hỏi “tiếp viện” nghĩa là gì, ông không nói rõ chi tiết song cho biết hành động quân sự là một lựa chọn mà ông đang xem xét.
Trong diễn biến liên quan, ông Trump hôm Thứ Hai, 12 Tháng Giêng, đã công bố đánh thuế nhập cảng 25% lên hàng hóa của bất kỳ quốc gia nào làm ăn với Iran. Mức thuế mới được cho là sẽ tác động mạnh đến Trung Quốc, bạn hàng lớn nhất tiêu thụ dầu lửa của Iran, và có thể gây khó cho chuyến viếng thăm sắp tới của ông Trump đến Trung Quốc, dự tính vào Tháng Tư. Bắc Kinh đã ngay lập tức phản đối mạnh mẽ quyết định của Mỹ. Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ và các nước Arab cũng sẽ bị ảnh hưởng bởi quyết định tăng thuế mới của ông Trump.
Có điều, cho đến nay, rất ít chuyên gia nghĩ rằng Mỹ sẽ tấn công quân sự vào Iran để xoá sổ chế độ thần quyền. Bom đạn không mang lại tự do dân chủ – đó là bài học mà người Mỹ rút ra sau nhiều lần can thiệp quân sự ở Trung Đông, từ Iraq đến Afghanistan.
Có thể ông Trump sẽ chọn một giải pháp ngoại giao mà chính quyền Tehran phải nhân nhượng trong nhiều lĩnh vực, từ chương trình nguyên tử năng đến cải cách xã hội để đổi lấy việc Mỹ nới lỏng cấm vận kinh tế.
Cũng như ông Trump, các nhà lãnh đạo Châu Âu kinh hoàng trước tổn thất nhân mạng khủng khiếp của người biểu tình. Hôm nay Thứ Ba, Thủ Tướng Đức Friedrich Merz nói rằng “chúng ta đang chứng kiến những ngày cuối cùng, những tuần cuối cùng” của chế độ thần quyền Iran. Nhưng làn sóng chống đối và áp lực bên ngoài hiện nay có làm thay đổi chế độ chính trị ở Iran hay không vẫn khó mà biết được. Xét cho cùng, thay đổi chỉ có thể đến từ chính những người dân Iran nếu họ kiên trì đến chiến thắng! [kn]
