WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Tư, 7 Tháng Giêng, loan báo ông mời Tổng Thống Gustavo Petro của Colombia tới Tòa Bạch Ốc, chỉ sau vài ngày ông Trump hăm dọa tấn công nước này, theo Reuters.
Tổng Thống Trump công bố thông tin này sau khi điện đàm với ông Petro, tổng thống cánh tả đầu tiên của Colombia, trước đó cùng ngày. Hai nhà lãnh đạo cho biết họ nói chuyện về mối quan hệ giữa Mỹ với Colombia.
Tổng Thống Gustavo Petro của Colombia phát biểu tại buổi mít tinh ở thủ đô Bogota, Colombia, hôm 7 Tháng Giêng. (Hình: Andres Rot/Getty Images)
Đó là lần đầu tiên Tổng Thống Trump nói chuyện với Tổng Thống Petro kể từ khi ông Trump tuyên bố hôm Chủ Nhật là ông thấy ý tưởng mở chiến dịch quân sự nhắm vào chính phủ Colombia “nghe hay.”
Ông Trump hăm dọa Colombia ngay sau ngày lực lượng Mỹ tấn công Venezuela, bắt Tổng Thống Nicolas Maduro rồi đưa về Mỹ để truy tố tội về ma túy và vũ khí.
“Tôi vinh hạnh nói chuyện với Tổng Thống Gustavo Petro của Colombia. Ông gọi điện thoại giải thích tình hình ma túy và những điều bất đồng giữa chúng tôi thời gian qua. Tôi đánh giá cao cuộc điện thoại và giọng điệu của ông, và mong gặp ông trong tương lai gần,” Tổng Thống Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Tổng Thống Trump cho biết thêm hai bên “đang sắp xếp” để ông và ông Petro gặp nhau, nhưng không nói rõ ngày giờ.
“Chúng tôi điện đàm lần đầu tiên từ khi ông (Trump) làm tổng thống,” ông Petro nói với người ủng hộ ông tại buổi mít tinh ở thủ đô Bogota tôn vinh chủ quyền của Colombia. Ông cho hay ông đề nghị Mỹ và Colombia bắt đầu đối thoại trở lại.
Nguồn tin từ văn phòng ông Petro cho Reuters biết cuộc điện đàm diễn ra “thân mật” và “tôn trọng nhau.”
Mối quan hệ giữa Tổng Thống Trump với Tổng Thống Petro lạnh nhạt từ khi ông Trump trở lại Tòa Bạch Ốc hồi Tháng Giêng năm ngoái tới nay.
Ông Trump liên tục cáo buộc, mà không đưa ra bằng chứng, chính quyền ông Petro để ma túy bị buôn lậu đều đặn vào Mỹ. Hồi Tháng Mười, chính quyền ông Trump áp đặt lệnh trừng phạt ông Petro.
Tháng Chín năm ngoái, Mỹ tước visa ông Petro sau khi ông tham gia cuộc biểu tình ủng hộ Palestine ở New York sau khi dự họp Đại Hội Đồng Liên Quốc và kêu gọi lính Mỹ “bất tuân lệnh ông Trump.”
Ông Petro cực lực phản đối cuộc chiến của Israel ở Gaza. Ông từng cáo buộc ông Trump “đồng lõa diệt chủng” ở Gaza và kêu gọi truy tố ông Trump về vụ Mỹ không kích tàu thuyền bị nghi buôn lậu ma túy ở Caribbean.
Từ đầu Tháng Chín năm ngoái tới nay, chính quyền Tổng Thống Trump hơn 30 lần không kích tàu thuyền bị nghi buôn lậu ma túy, làm thiệt mạng ít nhất 110 người. (Th.Long) [kn]
MINNEAPOLIS, Minnesota (NV) – Hàng ngàn người xuống đường ở một loạt thành phố lớn để tham gia lễ thắp nến và biểu tình phản đối vụ Cảnh Sát Di Trú (ICE) bắt chết một phụ nữ ở Minneapolis, Minnesota, theo đài NewsNation hôm Thứ Năm, 8 Tháng Giêng.
Chỉ vài tiếng sau khi bà Renee Nicole Macklin Good, 37 tuổi, bị đặc vụ ICE bắn chết hôm Thứ Tư, hàng ngàn người biểu tình xuống đường ở Minneapolis; New York; Chicago, Illinois; và nhiều thành phố khác, giữa lúc giới chức liên bang và địa phương bắt đầu tranh cãi về chi tiết của vụ nổ súng này.
Người biểu tình tụ tập trước tòa nhà liên bang Whipple ở Minneapolis, Minnesota, hôm Thứ Năm, 8 Tháng Giêng, để phản đối ICE. (Hình: Scott Olson/Getty Images)
Người biểu tình ở Minneapolis kêu gọi ICE rút ra khỏi thành phố này. Minneapolis hiện đang được Bộ Nội An (DHS) gọi là nơi ICE thực hiện chiến dịch thực thi luật di trú lớn nhất lịch sử Mỹ.
Giới lãnh đạo Minneapolis cũng kêu gọi tương tự. Ông Jacob Frey (Dân Chủ), thị trưởng Minneapolis, thậm chí còn thẳng thừng yêu cầu ICE “cút đi.”
Báo The Desert Sun đưa tin, ở California, tối Thứ Tư, khoảng 80 người tập trung tại khu chợ lịch sử Placita Olvera của người Mexico ở trung tâm Los Angeles, hô khẩu hiệu và cầm bảng ghi “Hãy ngăn chặn ICE khủng bố ngay!” và “ICE biến ra khỏi cộng đồng chúng ta.” Ban tổ chức kêu gọi truy tố đặc vụ ICE bắn chết bà Good tội giết người.
Hàng trăm cư dân cũng xuống đường ở San Francisco, Oakland, và Sacramento để biểu tình suốt nhiều tiếng hôm Thứ Tư sau vụ nổ súng ở Minneapolis.
Ở San Francisco, hơn 100 người tụ tập trước văn phòng ICE trên đường Sansome, nhiều người kêu gọi ICE ra khỏi vùng Bay Area.
Ở thủ phủ Sacramento, hàng chục người biểu tình tập trung tại Fremont Park và tuần hành tới tòa nhà liên bang John E. Moss. Cuộc biểu tình diễn ra khá ôn hòa. Có lúc, người ta thấy một nhóm nhỏ phá hoại tài sản gần tòa nhà này, theo đài ABC10.
Ở Florida, nhiều người biểu tình tụ tập ở trung tâm Miami kêu gọi chịu trách nhiệm và thực thi công lý.
“Tôi nghĩ đừng trở nên vô cảm tới mức hiện nay, chúng ta thụ động chấp nhận mọi sự việc,” ông Angel Montavelo, thành viên Nhóm Cấp Tiến Nhân Dân Miami, cho hay. “Thông qua truyền thông đại chúng, chúng ta đã xem mọi thứ diễn ra là bình thường.”
Giới chức liên bang cho hay bà Good quấy nhiễu đặc vụ ICE rồi cố lái xe tông họ, nhưng các nhà lập pháp Minnesota khẳng định bà Good không cố hãm hại bất cứ ai, mà chỉ cố bỏ đi.
Trong video tại hiện trường được người đứng gần đó quay, một chiếc SUV nằm phía trước xe của ICE. Tài xế chiếc SUV yêu cầu đặc vụ ICE “đi vòng qua.” Một đặc vụ tới gần chiếc SUV và vừa chửi thề ra lệnh “xuống xe” vừa cố mở cửa xe phía tài xế.
Người biểu tình tuần hành phản đối ICE ở thành phố New York hôm Thứ Tư, 7 Tháng Giêng. (Hình: Jason Alpert-Wisnia/Hans Lucas/AFP via Getty Images)
Lúc đó, ba đặc vụ ICE bao vây chiếc SUV, một người đứng phía trước. Chiếc SUV lùi lại một đoạn, rồi lao tới. Khi chiếc SUV quẹo phải và cố đi tiếp, đặc vụ đứng phía trước né qua bên trái và bắn ba phát liên tiếp khi chiếc SUV đang rời đi và tông vào một số chiếc xe khác.
“Đặc vụ của chúng tôi làm đúng như được huấn luyện. Làm đúng những gì họ được dạy phải làm trong tình huống đó,” bà Kristi Noem, bộ trưởng DHS, cho hay trong buổi họp báo hôm Thứ Tư. “Và ra tay để tự vệ.”
Bà Noem khẳng định đặc vụ đó nổ súng để tự vệ sau khi bị bà Good tông.
Nhưng giới lãnh đạo địa phương bác bỏ lời giải thích của bà Noem, nêu bằng chứng là video mà họ xem.
“Chưa gì mà họ cố giải thích đây là hành động tự vệ. Sau khi đích thân xem video, tôi muốn tuyên bố thẳng với mọi người, nói vậy là tào lao,” ông Frey cho biết.
Bất chấp những lời kêu gọi ICE rút tra khỏi Minnesota, bà Noem cho hay ICE sẽ tiếp tục thực hiện chiến dịch ở đó.
Hôm Thứ Tư, ông Tim Walz (Dân Chủ), thống đốc Minnesota, loan báo đã ra lệnh giới chức tiểu bang Minnesota chuẩn bị khai triển Vệ Binh Quốc Gia để đề phòng bạo loạn. (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Hạ Viện Mỹ hôm Thứ Năm, 8 Tháng Giêng, thông qua dự luật gia hạn trợ cấp bảo hiểm Obamacare thêm ba năm, nhưng theo dự trù, dự luật này sẽ gặp trở ngại ở Thượng Viện, theo CNBC.
Tổng cộng 17 dân biểu Cộng Hòa cùng với toàn bộ dân biểu Dân Chủ bỏ phiếu thuận, giúp dự luật này được thông qua bằng tỉ số phiếu 230-196.
Dân Biểu Hakeem Jeffries (Dân Chủ-New York) (giữa), trưởng Khối Thiểu Số Hạ Viện, tới dự buổi họp báo ở tại Quốc Hội ở Washington, DC, hôm Thứ Năm, 8 Tháng Giêng. (Hình: Kevin Dietsch/Getty Images)
Gia hạn trợ cấp Affordable Care Act (ACA), thường gọi là Obamacare, là yếu tố chính trong vụ chính phủ đóng cửa lâu kỷ lục hồi mùa Thu vừa qua. Chương trình trợ cấp này hết hạn cuối năm ngoái, khiến tiền bảo hiểm tăng vọt cho hàng triệu người Mỹ mua bảo hiểm y tế thông qua ACA.
Hồi Tháng Mười Hai, Thượng Viện bác bỏ dự luật tương tự về gia hạn Obamacare ba năm, nên các nhà lập pháp dự đoán dự luật được Hạ Viện thông qua hôm Thứ Năm sẽ gặp số phận tương tự nếu được đưa ra bỏ phiếu ở Thượng Viện. Thay vào đó, một nhóm thượng nghị sĩ của cả hai đảng đang đàm phán một thỏa thuận tương nhượng về gia hạn Obamacare.
“Dự luật mà Hạ Viện thông qua ngày mai sẽ không được Thượng Viện thông qua,” Thượng Nghị Sĩ Bernie Moreno (Cộng Hòa-Ohio), nằm trong nhóm thượng nghị sĩ nêu trên, tuyên bố với báo chí hôm Thứ Tư. “Có lẽ dự luật đó sẽ không được đưa ra bỏ phiếu, vì tại sao phải tốn thời gian cho thứ mà chúng tôi đã xem xét?”
Ông Moreno cho hay dự luật của Hạ Viện hữu ích ở chỗ có thể là động lực để nhóm thượng nghị sĩ nêu trên điều chỉnh. Mới đây, những người trong nhóm này cho biết họ sắp đạt được thỏa thuận gia hạn Obamacare hai năm, dù còn vài trở ngại lớn.
Cuộc bỏ phiếu ở Hạ Viện hôm Thứ Năm diễn ra sau khi cuối năm ngoái, bốn dân biểu Cộng Hòa ôn hòa “bỏ hàng ngũ” và ký vào “discharge petition” của phía Dân Chủ để ép buộc bỏ phiếu gia hạn trợ cấp Obamacare.
“Discharge petition” là thủ tục cho phép thành viên Hạ Viện bỏ qua giới lãnh đạo để ép buộc bỏ phiếu toàn Hạ Viện nếu đa số dân biểu ký tên vào đó. “Discharge petition” này do Dân Biểu Hakeem Jeffries, Dân Chủ-New York), trưởng khối Thiểu Số Hạ Viện, đề nghị.
Trong lần bỏ phiếu thủ tục hôm Thứ Tư, chín dân biểu Cộng Hòa cùng với toàn bộ dân biểu Dân Chủ bỏ phiếu thuận cho dự luật gia hạn trợ cấp Obamacare ba năm, bất chấp Dân Biểu Mike Johnson (Cộng Hòa-Louisiana), chủ tịch Hạ Viện, phản đối. Trong lần bỏ phiếu thủ tục thứ nhì hôm Thứ Năm, 11 dân biểu Cộng Hòa bỏ phiếu thuận cùng với phía Dân Chủ.
“Những gì chúng tôi làm ở đây hôm nay không phải là kết thúc công việc cần thiết, mà chúng tôi có thể bắt đầu công việc cần thiết để gia hạn trợ cấp ACA,” ông Jeffries phát biểu trước lần bỏ phiếu chính thức hôm Thứ Năm. (Th.Long) [kn]
ALBANY, New York (NV) – Chánh án liên bang hôm Thứ Năm, 8 Tháng Giêng, không cho phép ông John Sarcone, công tố viên liên bang, phụ trách hai cuộc điều tra bà Letitia James, bộ trưởng Tư Pháp New York, theo CBS News.
Bà Lorna Schofield, chánh án liên bang ở New York, phán quyết ông Sarcone đang giữ chức công tố viên một cách bất hợp pháp lúc gửi trát cho văn phòng bà James.
Bà Letitia James, bộ trưởng Tư Pháp New York. (Hình: Michael M. Santiago/Getty Images)
Năm ngoái, ông Sarcone, cựu luật sư ban vận động tranh cử của Tổng Thống Donald Trump, được bổ nhiệm làm công tố viên liên bang tạm thời 120 ngày cho Northern District of New York, khu vực bao gồm Albany, sau khi ông Trump từ chối đề cử bất cứ ai vào vị trí này lúc ông nhậm chức tổng thống. Khi 120 ngày đó kết thúc, các chánh án ở khu vực này không chấp nhận để ông Sarcone tiếp tục giữ vị trí này.
Nhưng không lâu sau, bà Pam Bondi, bộ trưởng Tư Pháp, bổ nhiệm ông Sarcone làm công tố viên đặc biệt và chỉ định ông làm phụ tá thứ nhất cho công tố viên liên bang ở Northern District of New York nhằm cố gắng để ông tiếp tục làm công tố viên liên bang tạm thời.
Ông Sarcone là người thứ năm được chính quyền Tổng Thống Trump chọn làm công tố viên tạm thời và bị tòa liên bang loại bỏ.
Trước đó, văn phòng ông Sarcone đang điều tra bà James về vụ văn phòng bà điều tra Tổng Thống Trump tội gian lận kinh doanh và vụ văn phòng bà kiện Hiệp Hội Súng Trường Quốc Gia (NRA) cũng như giới chức hiệp hội này. Trong hai cuộc điều tra đó, văn phòng ông Sarcone gửi trát cho bà James hồi Tháng Tám năm ngoái.
Sau khi trát được gửi ra, bà James nộp đơn kiện đòi hủy bỏ. Trong hồ sơ tòa án, bà nêu lý do ông Sarcone được bổ nhiệm bất hợp pháp. Bộ Tư Pháp (DOJ) lập luận rằng chức “công tố viên đặc biệt” cho ông Sarcone quyền gửi trát.
Phán quyết của Chánh Án Schofield là thắng lợi mới cho bà James. Trước đó, bà được tòa đồng ý hủy vụ án hình sự của bà ở Virginia – ít nhất tạm thời, vì công tố viên liên bang trong vụ đó, bà Lindsey Halligan, cũng được bổ nhiệm bất hợp pháp. DOJ đang kháng cáo phán quyết đó.
Tháng Chín năm ngoái, tòa liên bang phán quyết một công tố viên hàng đầu ở Nevada được bổ nhiệm bất hợp pháp, và hồi Tháng Tám, tòa liên bang khác phán quyết bà Alina Habba, cựu luật sư riêng của Tổng Thống Trump, đang làm công tố viên liên bang bất hợp pháp ở New Jersey.
Hôm Thứ Năm, phát ngôn viên DOJ ra tuyên bố cho hay “DOJ sẽ tiếp tục đấu tranh để bảo vệ quyền bổ nhiệm công tố viên liên bang của tổng thống và bộ trưởng Tư Pháp.” (Th.Long) [kn]
FBI chặn chính quyền Minnesota điều tra vụ ICE bắn chết phụ nữ
Drew Evans, Giám đốc Cơ quan Điều tra Hình sự Minnesota (BCA) thông báo Văn phòng công tố Hoa Kỳ cấm BCA tham gia vào cuộc điều tra về đặc vụ di trú ICE bắn chết một phụ nữ tại Minneapolis, theo AP đưa tin
ORANGE COUNTY, California (NV) – Suốt vài năm qua, thị trường nhà ở Hoa Kỳ bị kẹt trong tình trạng giá nhà cao và giao dịch ì ạch. Nhưng bước sang năm 2026, các điều kiện thị trường dự kiến sẽ dịu hơn đôi chút cho người mua. Redfin gọi đây là một năm “tái cân bằng” của thị trường nhà ở.
Đài CNBC nói đợt tái cân bằng này đến từ việc nguồn cung nhà ở đang tăng lên sau nhiều năm khan hiếm, yếu tố này có thể đẩy giá nhà giảm xuống tại một số khu vực trong năm tới.
Một căn nhà rao bán ở San Francisco, California. (Hình minh họa:Justin Sullivan/Getty Images)
Nhìn chung, giá nhà đã hầu như đi ngang trong hai năm qua khi hoạt động xây dựng mới tăng tốc. Và hiện tại thị trường cũng đã xuất hiện những dấu hiệu nới lỏng: nhà rao bán nằm trên thị trường lâu hơn, thương lượng diễn ra thường xuyên hơn và các công ty xây dựng đưa ra nhiều chương trình giảm giá tại những khu vực có nguồn cung nhà mới tăng, theo “Realtor.com.”
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa nhà ở bất cứ nơi nào ở Mỹ cũng sẽ trở nên dễ mua. Theo dữ liệu của Sở Thống Kê, giá nhà trung vị (median) vẫn quá cao với nhiều người mua, sau khi tăng 25% kể từ năm 2020. Lãi suất vay mua nhà cố định kỳ hạn 30 năm cũng được dự báo sẽ duy trì trên ngưỡng 6% trong năm 2026, tiếp tục làm hạn chế mức độ “dễ thở” của người mua.
Nhưng dù vậy, ở tại một số thị trường, các công ty xây dựng ngày càng sử dụng các gói giảm giá và ưu đãi để đẩy hàng tồn, giúp người mua có nhiều lợi thế hơn trong đàm phán, mặc dù về mặt tổng thể khả năng chi trả vẫn còn căng.
“Điểm mấu chốt của năm 2026 chính là đây sẽ là một năm chuyển tiếp,” ông Chris Reis, địa ốc viên của Compass ở Seattle, nói với chương trình CNBC Make It. “Sẽ không có sụp đổ và cũng không có bùng nổ, mà là thị trường tự tái sắp xếp thế cân bằng sau nhiều năm biến động bất thường. Người mua sẽ có nhiều lựa chọn và quyền thương lượng hơn bất kỳ thời điểm nào kể từ đại dịch.”
Dự báo tổng thể cho năm 2026
Phần lớn các dự báo đều cho thấy một thị trường ổn định hơn là kịch tính: giá nhà tăng chậm, lãi suất vay có thể giảm nhẹ, nhưng dù vậy chi phí mua nhà vẫn cao đối với nhiều gia đình.
Dưới đây là dự báo thay đổi giá nhà tại Mỹ trong năm 2026.
Trong khi đó, lãi suất vay mua nhà cố định kỳ hạn 30 năm được dự báo vẫn duy trì trên ngưỡng 6% trong năm 2026, mức mà thị trường đã chứng kiến suốt ba năm qua. Theo Mortgage News Daily (MND), mức trung bình hiện khoảng 6.2%.
Dự báo cho năm 2026.
• Redfin: 6.3%
• Realtor.com: 6.3%
• Fannie Mae: 5.9%
• Hiệp hội Ngân hàng Thế chấp (MBA): khoảng thấp-đến-trung của 6%
Dù giá nhà và lãi suất không giảm nhiều “áp lực” về chi phí, nhưng người mua đang thấy rằng họ có nhiều dư địa thương lượng hơn tại những nơi nguồn cung nhà tăng — đặc biệt ở mảng nhà xây mới.
Theo ông Joel Berner, kinh tế gia cao cấp của “Realtor.com,” các chủ đầu tư đang nắm nhiều căn nhà vừa hoàn thiện và nhiệt tình linh hoạt hơn để bán nhanh.
“Lượng nhà có sẵn có thể vào ở ngay rất dồi dào, và các công ty xây dựng nhà đang giảm giá cũng như đưa ra ưu đãi để thúc đẩy bán nhanh,” ông viết trong một bài đăng gần đây. Sự linh hoạt này ít gặp hơn trong thị trường hiện tại, nơi nhiều chủ nhà vẫn bị “khóa chặt” ở mức lãi suất thấp và không có động lực bán.
Những nơi giá nhà có thể giảm trong năm 2026
Xu hướng giá nhà trong năm 2026 sẽ khác nhau rất đáng kể giữa các vùng đô thị.
Trong khi nhiều khu vực vẫn tăng giá nhẹ, thì một số thị trường nhà ở lớn – đặc biệt ở miền Tây và miền Nam – được dự báo sẽ chứng kiến giá nhà sẽ đi ngang hoặc giảm, theo Realtor.com. Tại những nơi này, người mua sẽ có nhiều không gian để thương lượng hơn.
Dựa trên dự báo năm 2026 của “Realtor.com,” sau đây là 10 trong số 100 khu vực đô thị lớn nhất Hoa Kỳ được dự báo giảm giá mạnh nhất so với cùng kỳ.
1. Cape Coral–Fort Myers, Florida: −10.2%
2. North Port–Sarasota–Bradenton, Florida: −8.9%
3. Stockton–Lodi, California: −4.1%
4. Raleigh, North Carolina: −3.7%
5. Deltona–Daytona Beach–Ormond Beach, Florida: −3.6%
6. Tampa–St. Petersburg–Clearwater, Florida: −3.6%
7. Spokane–Spokane Valley, Washington: −3.5%
8. Denver–Aurora–Lakewood, Colorado: −3.4%
9. Sacramento–Roseville–Arden-Arcade, California: −3.3%
10. San Francisco–Oakland–Hayward, California: −2.5%
Dự báo của “Realtor.com” được đưa ra dựa trên các tiêu chí đánh giá như lượng nhà tồn kho, kỳ vọng về lãi suất vay mua nhà và điều kiện kinh tế tại từng địa phương. (Ng.Tr)[kn]
Lẽ ra, Giáng Sinh là ngày khoan hòa, thì trái với tinh thần đó, hôm 25 Tháng Mười Hai 2025, cơ quan hành pháp của CSVN ban hành Nghị Định 340/2025/NĐ-CP với những quy định siết chặt quản lý ngoại hối.
Nghị định không chỉ chạm đến vấn đề chính sách kinh tế vĩ mô, mà còn trực tiếp tạo ra những “cú sốc” đối với bộ phận năng động nhất của nền kinh tế thị trường là cộng đồng khởi nghiệp (Startups) và hộ kinh doanh cá thể. Dưới đây là vài tác động tiêu cực và rào cản mà cộng đồng này phải đối mặt.
Lê Thanh, giám đốc điều hành công ty khởi nghiệp ShoeX ở Sài Gòn, giới thiệu sản phẩm giày thể thao sử dụng bã cà phê để biến chế thành đồ hữu dụng thay vì đổ bỏ. (Hình minh họa: Manan Vatsyayana/AFP/Getty Images)
Liều độc dược cho cộng đồng Startups trong cuộc chơi toàn cầu
Cộng đồng Startups, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ và thương mại điện tử xuyên biên giới, thường có tính quốc tế hóa rất cao ngay từ bản chất hoạt động và bước đầu thành lập, qua đó, Nghị Định 340 tạo ra ba rào cản chí tử:
Tắc nghẽn dòng vốn đầu tư thiên thần và mạo hiểm [*]: Các Startup thường gọi vốn từ các quỹ ngoại hoặc nhà đầu tư cá nhân nước ngoài. Việc thắt chặt giao dịch ngoại tệ khiến quá trình giải ngân, chuyển đổi vốn đầu tư thành chi phí vận hành tại Việt Nam trở nên phức tạp. Khi mọi thứ phải qua “kính lúp” của ngân hàng với tỷ giá ấn định thấp, giá trị thực tế của khoản đầu tư bị bào mòn ngay khi vừa cập bến.
Chi phí vận hành tăng vọt do chênh lệch tỷ giá: Hầu hết Startup phải sử dụng các dịch vụ quốc tế (AWS, Google Cloud, Facebook Ads…). Khi không được tự do mua ngoại tệ và phải thông qua ngân hàng với thủ tục rườm rà hoặc tỷ giá không ưu đãi, chi phí đầu vào của họ bị đẩy lên cao. Điều này làm giảm đáng kể tính cạnh tranh so với các đối thủ trong khu vực như Singapore hay Thái Lan.
Rủi ro pháp lý khi chi trả cho nhân sự quốc tế: Nhiều Startup thuê chuyên gia ngoại quốc hoặc các freelancer toàn cầu. Quy định cấm tư nhân trao đổi ngoại tệ khiến việc thanh toán lương bằng ngoại tệ hoặc chuyển đổi tiền tệ để chi trả trở thành hành vi “vi phạm pháp luật,” đẩy doanh nghiệp vào thế khó: hoặc vi phạm, hoặc mất nhân tài.
Hộ kinh doanh cá thể – “Á khẩu” kinh doanh tiểu ngạch và dịch vụ
Đối với hàng triệu hộ kinh doanh cá thể, đặc biệt là những hộ gắn liền với du lịch và xuất nhập khẩu tiểu ngạch, Nghị Định 340 là một “chiếc vòng kim cô” chụp ngay xuống đầu họ như dưới đây.
Triệt tiêu tính linh hoạt trong giao dịch nhỏ lẻ: Các hộ kinh doanh tại biên giới hoặc khu du lịch thường xuyên tiếp xúc với ngoại tệ từ khách du lịch hoặc đối tác nhỏ. Việc bắt buộc họ phải ra ngân hàng (với giờ giấc hành chính và thủ tục chứng minh mục đích sử dụng) để đổi vài trăm đô la là điều hết sức phi thực tế. Hệ quả là họ buộc phải giao dịch “ngầm,” chấp nhận rủi ro bị tịch thu tài sản và phạt nặng.
Mất đi động lực tích lũy và bảo toàn tài sản: Trong tư duy của người kinh doanh nhỏ, ngoại tệ là một kênh trú ẩn an toàn khi nội tệ biến động. Việc coi ngoại tệ là “hàng cấm” giao dịch khiến họ mất đi một công cụ quản trị rủi ro tài chính cá nhân. Khi không thể tự do chuyển đổi, nguồn vốn lưu động của họ bị kẹt lại, làm chậm tốc độ quay vòng vốn.
Hệ lụy chung – Đẩy nền kinh tế vào bóng tối “phi chính thức”
Thay vì đưa dòng tiền vào hệ thống ngân hàng, những mức phạt cao của Nghị Định 340 có thể gây ra hiệu ứng ngược như dưới đây.
Giao dịch ngầm tinh vi hơn: Khi nhu cầu giao dịch thực tế vẫn tồn tại nhưng bị cấm đoán, thị trường sẽ không mất đi mà chuyển sang các hình thức trao đổi phi pháp, khó kiểm soát hơn (như tiền ảo hoặc chuyển tiền chéo qua biên giới).
Xói mòn niềm tin vào cam kết hỗ trợ tư nhân: Nghị Quyết 68-NQ/TW hứa hẹn phóng thích sức sản xuất, nhưng Nghị Định 340 lại siết chặt quyền định đoạt tài sản. Mâu thuẫn này khiến các hộ kinh doanh và Startup ngần ngại trong việc mở rộng quy mô, vì lo sợ “càng lớn càng dễ bị soi xét và xử phạt.”
Tóm lại, nếu không có những cơ chế đặc thù cho Startup và hộ kinh doanh, Nghị Định 340 sẽ vô tình như liều độc dược cho nền kinh tế thị trường, tạo ra một môi trường kinh doanh ngột ngạt, khó thở. Trong đó, cộng đồng khởi nghiệp và các hộ kinh doanh cá thể là những “nạn nhân” đầu tiên có thể trông thấy được trong tương lai ngắn hạn.
Để thực sự tôn trọng nền kinh tế tư nhân, xem đây là đòn bẩy, thì lẽ ra, chế độ cần có một thị trường ngoại hối thứ cấp hợp pháp và linh hoạt, nơi các giao dịch nhỏ lẻ và sáng tạo được thừa nhận để nền kinh tế có thể hoạt động, thích ứng được, thay vì bị trừng phạt.
Còn nhớ, ngày kế nhiệm chức vụ tổng bí thư, ông Tô Lâm nêu một loạt điểm nghẽn của chế độ tồn tại từ người tiền nhiệm. Nhưng thật ra, trong giai đoạn hiện nay khi đang là tổng bí thư, chính ông cũng đang tạo ra những điểm nghẽn mới. Lần này là tình trạng tréo ngoe giữa Nghị Quyết 68 được ca ngợi như cởi trói cho nền kinh tế tư nhân và Nghị Định 340 như liều độc dược cho nền kinh tế này.
Đúng là được một bước tiến, nhưng lại có ngay đến ba bước lùi. ”Kỷ nguyên vươn mình” của ông Tô Lâm còn xa tít mù khơi, đến đời cháu nội ông ấy không rõ đã thấy chưa, nhưng khi ấy, nhân loại đã bỏ xa xứ này đến tận đâu rồi. [dt]
[*] Vốn đầu tư thiên thần (Angel Investment) là nguồn vốn đến từ các cá nhân giàu có. Vốn đầu tư mạo hiểm (Venture Capital) là nguồn vốn đến từ các quỹ đầu tư chuyên nghiệp (Venture Capital Firms).
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Facebooker Hồng Thái Hoàng, tên thật là Hoàng Thị Hồng Thái, 46 tuổi, ở xã Bình Minh, Hà Nội, bị bắt, khởi tố với cáo buộc “làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống nhà nước.”
Bị can Thái, quê Hưng Yên, sống tại Hà Nội, có trang cá nhân thu hút hơn 90,000 lượt follow.
Facebooker Hồng Thái Hoàng (phải) bị thẩm vấn. (Hình: Công An Hà Nội)
Theo báo Thanh Niên hôm 8 Tháng Giêng, Công An Hà Nội quy chụp rằng, từ nhiều năm nay, bị can Thái “đăng lại bài viết từ nhiều trang chính trị phản động, trong đó có trang của tổ chức Việt Tân.”
Đáng nói, vụ bắt giữ bà Thái được giới dư luận viên loan tin trước các báo Việt Nam một ngày.
Hồi cuối Tháng Tư năm ngoái, hình chụp một văn bản phát tán qua mạng xã hội cho thấy bà Thái bị Công An Hà Nội áp lệnh cấm xuất cảnh để “phục vụ yêu cầu điều tra tin báo về tội phạm.”
Thời điểm đó, bà Thái gây chú ý với phát ngôn trên mạng xã hội: “Là một công dân, tôi phản đối tổ chức diễn binh tiêu hàng ngàn tỷ tiền thuế dân. Tôi yêu cầu sử dụng tiền thuế xây bệnh viện, trường học trên vùng cao. Tôi coi ngày 30 Tháng Tư là ngày đau thương của dân tộc, không tự hào, không vui sướng!”
Hình chụp thông điệp của bà Thái lập tức bị lực lượng dư luận viên gạch chéo như một cách lên án thái độ “vô ơn,” kèm theo lời bêu riếu rằng người phụ này “là một cái tên không ai biết đến trước đây, nay lại nổi như cồn, không phải vì đóng góp gì cho xã hội, mà vì diễn sâu quá mức cho phép.”
Các dư luận viên cũng “khuyên” bà Thái “đừng lấy tiền thuế làm cái cớ, khi bản thân chưa đóng góp gì ngoài lời lẽ kích động.”
Ngoài phát ngôn nêu trên, trang cá nhân của bà Thái chia sẻ một video clip cho thấy hoàn cảnh của một người đàn ông nghèo phải nuôi ba đứa con nhỏ do người vợ đã tự sát.
Bà Thái bình luận bên cạnh đoạn clip: “Có ở đâu mà đứa trẻ không có nổi miếng cơm ăn như thế này? Thay vì tổ chức diễn binh ăn mừng Nam Bắc tương tàn thì dùng tiền lo cho trẻ em được không?”
Bà Hồng Thái Hoàng công khai phản đối diễn binh của nhà cầm quyền hồi cuối Tháng Tư năm ngoái. (Hình: Chụp qua màn hình)
Theo những chia sẻ trên trang cá nhân, bà Thái làm mẹ đơn thân của năm đứa con, trong đó đứa con út 6 tuổi bị bệnh tự kỷ, phải theo mẹ lên đồn trong buổi triệu tập.
Trong một bài đăng trên trang cá nhân, bà Thái chia sẻ: “Mẹ nuôi năm đứa con hoàn toàn từ mồ hôi nước mắt và công sức lao động của mẹ, chưa một bạn nào được hưởng một dịch vụ miễn phí nào. Thậm chí chúng ta còn bị tước quyền được bảo vệ bởi luật pháp, tước quyền làm ăn chân chính trên chính đất nước mình.”
Hồng Thái Hoàng viết thêm rằng nếu bà cam chịu im lặng trước bất công hôm nay thì các con bà “có thể sẽ có cuộc sống đủ đầy vật chất hơn nhưng đổi lại, sẽ bị biến thành những con chim trong lồng, không bao giờ thoát khỏi tư duy nô lệ.” (N.H.K) [dt]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Nhà chức trách xác nhận có ba người thiệt mạng trong vụ cháy căn nhà bảy tầng ở phố Lê Lợi, phường Hà Đông, Hà Nội.
Theo báo Dân Trí hôm 8 Tháng Giêng, danh tính ba người xấu số là ông LTT (66 tuổi, chủ nhà), bà VTS (89 tuổi) và LMT (27 tuổi).
Ông LTT nhảy từ tầng cao xuống mái nhà bên cạnh khi xảy ra vụ cháy. (Hình: Chụp qua màn hình)
Khi vụ cháy nhà xảy ra vào lúc 8 giờ sáng cùng ngày, ông LTT được nhìn thấy nhảy từ ban công tầng cao xuống mái nhà cạnh bên và bị chấn thương nặng.
Sau đó, ông được người dân và lực lượng cứu hỏa đưa đi cấp cứu, nhưng không qua khỏi.
Hai người còn lại thiệt mạng do bị mắc kẹt trong căn nhà cháy. Lực lượng cứu hỏa chỉ cứu được một người trong căn nhà này.
Theo kết quả điều tra sơ bộ, ngọn lửa bùng lên từ khu vực tầng trệt, sau đó lan lên các tầng phía trên, khói lan sang các căn nhà liền kề.
Lực lượng cứu hỏa tại hiện trường. (Hình: Trần Thanh/Dân Trí)
Do bên trong nhà có nhiều vật dụng dễ cháy, công tác cứu hỏa và cứu nạn gặp nhiều khó khăn. Sau nhiều giờ, khói đen dày đặc vẫn bốc ra từ tầng ba trở lên. Mãi đến trưa cùng ngày, vụ cháy mới bị dập tắt.
Nguyên nhân vụ cháy chưa được nhà chức trách công bố.
Liên quan sự việc, báo VnExpress cho biết, căn nhà bị cháy buôn bán đồ điện, bên trong chứa rất nhiều hàng hóa.
Tầng trệt được chủ nhà dành để buôn bán, chỉ chừa lại lối đi hẹp. Căn nhà có thang máy để tiện di chuyển giữa các tầng.
Theo giới chức phường Hà Đông, gia đình này có tổng cộng tám người, trong đó ba người đã lập gia đình, ở riêng. Tại căn nhà thường chỉ có năm người, gồm cụ bà bị liệt, vợ chồng chủ nhà và hai đứa con.
Thi thể nạn nhân được đưa ra ngoài. (Hình: Trần Thanh/Dân Trí)
Một bản tin khác của VnExpress cho biết, một ngày trước, căn nhà trọ ba tầng ở phố Trần Cung, phường Nghĩa Đô, Hà Nội, bị cháy khiến 15 người hít phải khói, khí độc, phải nhập viện tại bệnh viện E, trong đó hai trường hợp phỏng nặng phải thở máy.
Ngọn lửa bốc lên từ khu vực bếp ở tầng trệt. Thời điểm này, bên trong có 15 người sinh sống, chủ yếu là sinh viên.
Một sinh viên 23 tuổi, quê Quảng Ninh, ở tầng hai căn nhà, cho biết khi đang ngủ thì nghe tiếng la to, chạy ra hành lang và may mắn được đưa xuống dưới bằng thang dây.
Sau vụ cháy, căn nhà bị ám khói đen, một số xe gắn máy, xe điện bị thiêu rụi. (N.H.K) [dt]
QUẬN CAM, California (NV) – Những ai có quan tâm đến môi trường đều để ý đến việc tái chế. Trong ngành công nghiệp xe hơi, tái chế vỏ xe cũ là một vấn đề lớn. Khi gai lốp mòn đến mức nhất định, vỏ xe không còn an toàn, người lái xe phải thay thế.
Theo trang mạng xe hơi jalopnik.com, hợp chất cao su cấu tạo nên lốp xe, cùng với dây thép để tăng độ cứng không phân hủy hiệu quả trong các bãi chôn rác. Theo EPA, vào cuối năm 2003, ước tính có khoảng 290 triệu lốp xe cũ thải ra ở Mỹ. Việc tìm ra phương pháp giải quyết thân thiện với môi trường là rất quan trọng.
Tái chế vỏ xe cũ là một vấn đề lớn ảnh hưởng đến môi trường. (Hình: BENOIT DOPPAGNE/BELGA MAG/AFP via Getty Images)
Hầu hết các tiểu bang của Mỹ đều có quy định về việc tái chế vỏ xe phế thải. Đa số tiểu bang đều có luật cấm đổ vỏ xe cũ tại các bãi rác. Thay vào đó, nhiều cửa hàng bán lốp sẽ gửi lốp cũ đến cơ sở tái chế. Việc tái chế lốp xe không phải là miễn phí, nhiều trường hợp phí được tính vào giá cho khách hàng. Nếu lốp xe cũ vẫn còn trong tình trạng tốt, trong một số trường hợp chúng được đắp lại và sử dụng lại.
Ở nhiều tiểu bang, khi người lái đăng bạ xe hoặc mua vỏ xe mới, tiểu bang sẽ thu một khoản phí nhỏ. Khoản phí này dùng để hỗ trợ việc thu hồi lốp xe cũ bị vứt bỏ một cách vô trách nhiệm và bất hợp pháp. Không phải mọi cửa hàng vỏ xe đều làm công việc tái chế. Thí dụ như ở Quận Nacogdoches, Texas vào cuối năm 2025, nhà chức trách phát hiện một bãi đổ rác hàng trăm lốp xe cũ, bị thải ra bởi một số nhà bán lẻ vô trách nhiệm.
Qui trình tái chế lốp xe cũ hoạt động như thế nào? Có một vài phương pháp khác nhau. Bước đầu tiên là sử dụng nam châm để loại bỏ dây thép bên trong lốp, chỉ còn lại cao su. Kế đến là nghiền cao su thành nhiều mảnh nhỏ hơn. Cao su có thể được chế biến bằng nitrogen lỏng, khiến nó trở nên giòn và dễ vỡ, dễ biến thành dạng vụn.
Cao su tái chế từ vỏ xe cũ được sử dụng trong nhiều vật liệu thông dụng hàng ngày, giúp giảm thiểu lượng rác thải đổ ra bãi chôn rác. Ví dụ, bề mặt của đường chạy trong các trường trung học có thể được làm từ vỏ xe tái chế. Lớp phủ giữ ẩm cho cây cối trong sân vườn cũng có thể làm từ vỏ xe cũ. Những tấm lợp trên mái nhà làm bằng cao su tái chế hoạt động rất tốt, có tính cách nhiệt.
Việc đốt lốp xe là không tốt cho môi trường và sức khỏe con người, vì thải ra các chất độc hại như sulfur dioxide và kim loại nặng vào không khí. Chúng cũng có thể ảnh hưởng đến nguồn nước địa phương. Ngoài ra, các bãi rác cao su phế liệu cũng là những nguy cơ tiềm ẩn. Có khi con người không trực tiếp đốt những chiếc vỏ xe cũ này; chúng có thể tự tích tụ đủ nhiệt để bốc cháy. Và một khi đám cháy bùng lên, tình hình sẽ rất tồi tệ. Ví dụ, một đám cháy đã xảy ra ở Virginia vào năm 1983, kéo dài gần một năm, lan rộng gần 50 dặm và tốn hàng triệu đô la để dập tắt. (HD)
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bị can Nguyễn Minh Công, biệt danh Công “Hàu,” 35 tuổi, quản trị viên nhóm Facebook “Phó Thường Dân,” ở Hà Nội, bị bắt, khởi tố với cáo buộc đăng bài “xuyên tạc công an” trên mạng xã hội.
Theo báo Thanh Niên hôm 8 Tháng Giêng, bị can Công bị bắt cùng một thành viên trong nhóm là Vương Duy Hiển, 33 tuổi. Nhóm “Phó Thường Dân” hoạt động trên hai nền tảng Facebook và TikTok, thu hút khoảng 50,000 thành viên.
Bị can Vương Duy Hiển (trái) và Nguyễn Minh Công lúc bị bắt. (Hình: Công An Hà Nội)
Bị can Công được ghi nhận thường xuyên đăng tải các video clip, hình ảnh, bài viết liên quan đến hoạt động thực thi nhiệm vụ của lực lượng cảnh sát giao thông, cảnh sát cơ động, công an phường, xã… tại Hà Nội và các tỉnh, thành khác.
Công An Hà Nội cáo buộc, các bài đăng của nhóm Facebook “Phó Thường Dân,” có nội dung “mang tính xuyên tạc, phiến diện, gây ảnh hưởng xấu đến uy tín, hình ảnh của lực lượng công an.”
Do đăng tải nhiều clip về hoạt động của công an đang làm nhiệm vụ, hai nam bị can bị quy cho hành vi “lợi dụng quyền tự do dân chủ” – tội danh trước đây chỉ dành cho giới tranh đấu hoặc bất đồng chính kiến.
Theo hồ sơ của nhà chức trách, hai bị can Công và Hiển “cố tình thu thập thông tin không đầy đủ, cắt ghép, làm sai lệch bản chất sự việc trong quá trình tiếp nhận, hướng dẫn, giải quyết thủ tục hành chính của cán bộ, công chức, khai thác các sơ hở, thiếu sót trong quá trình thực thi nhiệm vụ bảo đảm trật tự, an toàn giao thông để đăng tải lên mạng xã hội nhằm thu hút người theo dõi, tạo dư luận tiêu cực.”
Ngoài ra, Công An Hà Nội cũng khép tội “cưỡng đoạt tài sản” cho hai bị can vì cho rằng họ “dọa viết đơn tố cáo, gây sức ép để các cán bộ liên quan phải bỏ qua vi phạm.”
Tuy vậy, bản tin không làm rõ bị can Công đã cưỡng đoạt tài sản của những ai và bao nhiêu tiền.
Trước vụ này, hồi giữa Tháng Sáu năm ngoái, hai TikToker bị bắt giữ với cáo buộc phát tán video clip của bà Nguyễn Phương Hằng kể tội về Trung Tướng Lê Hồng Nam, cựu giám đốc Công An TP.HCM.
Hai nghi can Trần Như Phước, 38 tuổi, ở tỉnh Khánh Hòa, và Ngô Sơn Hà, 51 tuổi, quê Lâm Đồng, bị khép tội “lợi dụng quyền tự do dân chủ.”
Một bài đăng về chuyện công an viên “xin bánh mì” trong nhóm Facebook “Phó Thường Dân” của bị can Nguyễn Minh Công. (Hình: Chụp qua màn hình)
Thời điểm đó, Trung Tướng Lê Hồng Nam, cựu giám đốc Công An TP.HCM, được Bộ Công An sắp xếp cho nghỉ “chờ hưởng chế độ hưu theo đúng quy định của đảng và của ngành công an.”
Cùng lúc, một số danh khoản mạng xã hội đăng tải nhiều video clip sử dụng hình ảnh của lãnh đạo và nguyên lãnh đạo đảng, nhà nước, bộ, ngành… với “tiêu đề giật gân, nội dung xuyên tạc” về công tác cán bộ, chủ trương sáp nhập, tinh gọn bộ máy…
Mạng xã hội xuất hiện thông tin bà Nguyễn Phương Hằng, tổng giám đốc công ty Đại Nam, đã “xuyên tạc, bịa đặt, sai sự thật” về việc “thực hiện chế độ nghỉ chờ nghỉ hưu” của ông Lê Hồng Nam.
Hai TikToker “phước79” và “SơnHà2” bị cho là biên tập, phát tán các thông tin trên, và còn “lồng ghép nội dung công kích chủ trương tinh gọn tổ chức bộ máy, hạ thấp uy tín các lãnh đạo đảng, nhà nước.”
Đến nay, chưa thấy hai ông Trần Như Phước và Ngô Sơn Hà bị đem ra xét xử. (N.H.K) [dt]
LAI CHÂU, Việt Nam (NV) – Ông Nguyễn Tuấn Anh, 43 tuổi, phó chủ tịch tỉnh Gia Lai, được điều động làm phó bí thư Tỉnh Ủy Lai Châu.
Tờ Tuổi Trẻ hôm 7 Tháng Giêng đưa tin này và ghi chú ông Tuấn Anh quê Quảng Ngãi, nhưng tránh đề cập ông ta là một trong những “hồng phúc dân tộc,” vì là con trai ông Nguyễn Hòa Bình, phó thủ tướng thường trực Việt Nam.
Ông Nguyễn Tuấn Anh (phải), tân phó bí thư Tỉnh Ủy Lai Châu. (Hình: Lai Châu)
Theo thông lệ, sau khi đảng chỉ định bầu, ông Tuấn Anh sẽ được Hội Đồng Nhân Dân tỉnh Lai Châu bầu làm phó chủ tịch tỉnh này với “đa số phiếu.”
Giới quan sát cho rằng, việc sắp ghế cho ông Tuấn Anh ngay trước Đại Hội Đảng 14 là để ông Hòa Bình an tâm về hưu.
Tên tuổi ông Hòa Bình gắn liền với phát ngôn gây tranh luận về vụ án Hồ Duy Hải khi ông ta còn làm chánh án Tòa Án Tối Cao: “Khi khám nghiệm hiện trường, người ta không biết con dao và cái thớt là hung khí nên đã vứt nó đi!” Vì phát ngôn này mà ông ta thường được công luận gọi là “quan chức dao thớt.”
Hồi đầu Tháng Mười năm ngoái, tờ Thanh Niên dẫn lời ông Hòa Bình rằng “người dân biết ơn đảng, biết ơn chính phủ” khi nhắc lại chuyện phát cho mỗi người dân 100,000 đồng ($3.8) nhân Quốc Khánh 2 Tháng Chín.
Ông Bình đề cập chuyện này khi được một phóng viên hỏi tại cuộc họp báo: “Chính phủ kiến tạo đã làm được những gì cho người dân?”
Ông Bình nói thêm: “Có người ép plastic tờ tiền [100,000 đồng] làm kỷ niệm. Người thì gom tiền cả nhà mua sách cho con cái. Có khu phố gom tiền làm bữa liên hoan. Người có thu nhập khá hơn thì từ chối nhận quà và dành tiền cho người khác. Đấy là những câu chuyện rất xúc động quanh 100,000 đồng, rất nhỏ nhưng hết sức ý nghĩa.”
Liên quan vụ phát tiền cho dân, nhiều tuần sau ngày 2 Tháng Chín, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều ý kiến cho rằng họ không hề nhận được 100,000 đồng như tuyên truyền trên báo trong nước.
Đa phần các ý kiến nói họ bị cán bộ địa phương “làm khó” vặn vẹo về chuyện họ cư trú hay tạm trú tại địa phương khi làm thủ tục nhận khoản tiền nêu trên.
Hồi cuối Tháng Tám – thời điểm các tỉnh, thành bắt đầu phát 100,000 đồng, một bản tin của tờ Người Lao Động cho hay, nhiều người dân Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, không được nhận số tiền này vì “một số thủ tục khách quan.”
Ông Nguyễn Tuấn Anh, con trai ông Nguyễn Hòa Bình, phó thủ tướng thường trực Việt Nam. (Hình: VietNamNet)
Theo quy định, mỗi hộ gia đình cần cử một người đại diện đi nhận. Trường hợp chủ hộ không đi được thì phải làm giấy ủy quyền cho người nhà. Riêng những người đang tạm trú tại phường Nha Trang thì phải về quê mới được nhận tiền.
Bản tin cho hay, nhiều người dân, nhất là người cao niên, không rành công nghệ thông tin, không biết cách làm giấy ủy quyền. Một số người cho biết, do chủ hộ vắng nhà thời gian dài nên không thể làm giấy ủy quyền được.
Khái niệm “hồng phúc dân tộc” được dân mạng nhắc đến nhiều từ sau phát ngôn của bà Nguyễn Thị Quyết Tâm, khi còn làm phó bí thư Thành Ủy TP.HCM được đăng trên báo VietNamNet hồi cuối năm 2015: “Con lãnh đạo làm lãnh đạo là hạnh phúc của dân tộc.” (N.H.K) [dt]
Mỹ dư dầu nhưng vì sao vẫn thèm khát dầu thô Venezuela
Theo WSJ, phần lớn dầu đá phiến Mỹ là dầu nhẹ, trong khi khoảng 70% công suất lọc dầu của Hoa Kỳ – đặc biệt tập trung dọc vùng Gulf Coast – được thiết kế từ nhiều thập niên trước để xử lý dầu nặng, nhiều lưu huỳnh, loại mà Venezuela sở hữu.
QUẬN CAM, California (NV) – Bên cạnh việc trao giải thưởng hằng năm cho những mẫu xe hơi, xe SUV, xe pickup, tạp chí xe hơi uy tín MotorTrend còn có giải thưởng giành cho những công nghệ xe hơi. Vào năm 2026, MotorTrend trao giải công nghệ tốt nhất cho 12 hạng mục giúp cải tiến sự an toàn, tiện nghi cho người lái: động cơ, dàn nhúng, hỗ trợ lái, hệ thống thông tin giải trí…
Giải thưởng 2026 dành cho công nghệ xe tự lái tốt nhất của MotorTrend thuộc về Waymo One. Vào năm 2025, Waymo cũng nhận giải này; nhưng lúc đó dịch vụ taxi tự lái Waymo gần như độc quyền tại các thành phố Phoenix, Los Angeles, San Francisco và Austin. Waymo đã và đang tiếp tục mở rông đến Atlanta, San Diego, Miami, Nashville, Washington D.C., Dallas, Denver, Detroit, Las Vegas.
Taxi tự lái Waymo trên đường phố San Francisco. (Hình: Justin Sullivan/Getty Images)
Năm nay Waymo có thêm đối thủ cạnh tranh là Tesla. Dịch vụ Robotaxi của Model Y đã bắt đầu hoạt động tại Austin và San Francisco, với kế hoạch mở rộng sang Houston, Dallas, Las Vegas, Phoenix và Miami. Nhưng hiện tại, tất cả các xe Tesla Robotaxi đều hoạt động dưới sự giám sát của một người ngồi ở ghế hành khách.
Đặc điểm quan trọng của công nghệ xe tự lái Waymo là sử dụng nhiều hệ thống cảm biến, với các cảm biến lidar, radar kết hợp với camera. Cấu hình này cho phép Waymo quan sát rõ hơn trong nhiều điều kiện thời tiết khác nhau, so với hệ thống chỉ sử dụng camera của Tesla. Waymo sử dụng cảm biến nên không bị hạn chế tầm nhìn do tuyết, mưa hoặc sương mù. Có thể sự khác biệt này dẫn đến việc Waymo mở rộng sang Denver và Detroit, trong khi Tesla tập trung vào các tiểu bang có thời tiết nắng ấm hơn.
Về mặt công nghệ và đổi mới, Waymo dường như dẫn trước khá xa Tesla. Nó cũng vượt trội trong tiêu chí sự tiện nghi đối với người sử dụng. Chuyên viên MotorTrend đã đến Austin để so sánh hai dịch vụ taxi tự lái của Waymo và Tesla, và nhận thấy khác biệt đáng kể. Bộ phận lidar quay trên mui của Waymo cũng được sử dụng để hiển thị chữ viết tắt của người gọi xe, rất hữu ích tại các điểm đón khách đông đúc. Trong khi đó, người gọi Tesla phải kiểm chứng biển số xe.
Theo MotorTrend, Waymo tuân thủ giới hạn tốc độ rất nghiêm ngặt, trong khi Tesla lại chạy theo luồng giao thông, thường nhanh hơn vài mph. Những người lần đầu tiên đi xe Waymo có thể ngạc nhiên trước cách xe nhanh chóng và dứt khoát đi vào dòng giao thông, nhờ khả năng quan sát 360 độ nhạy bén. Xe Tesla có các thao tác điều khiển có vẻ mượt mà hơn. Nhưng sau đó, MotorTrend chứng kiến một số trường hợp hành người giám sát ngồi trên xe Tesla phải can thiệp, bao gồm cả trường hợp phải điều khiển xe ra khỏi một con phố đông đúc.
Về mặt an toàn, một nghiên cứu trên 56.7 triệu dặm di chuyển của Waymo (không có người lái) cho thấy số vụ tai nạn giảm đáng kể so với xe do con người điều khiển. Trên các loại tai nạn chính (tai nạn tại giao lộ, va chạm với người đi bộ/người đi xe đạp, xe gây tai nạn một mình), Waymo ghi nhận mức giảm từ 91–96% tỷ lệ tai nạn gây thương tích và thương tích nghiêm trọng. Yêu cầu bồi thường bảo hiểm trên 25.3 triệu dặm di chuyển của Waymo Driver so với xe đời 2018–2021 do người lái giảm 86% yêu cầu bồi thường sửa xe; và giảm 90% yêu cầu bồi thường thương tích hành khách.
Hiện tại, mức giá hợp lý cho dịch vụ taxi Waymo One cũng được MotorTrend khen ngợi. Do đó, Waymo One xứng đáng giành giải thưởng Công nghệ tốt nhất của MotorTrend trong năm nay. Nhưng trong năm 2026, dự kiến sự cạnh tranh sẽ quyết liệt hơn, với tham gia của nhiều công ty robotaxi, bao gồm Zoox của Amazon, May Mobility, Lyft… Thị trường xe taxi tự lái đang nóng dần. (HD)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Lãi suất vay mua nhà trong tuần này đã rơi xuống mức thấp nhất trong 15 tháng qua, giúp giảm chi phí vay cho những người mua nhà đang mong chờ thị trường nhà ở “rã đông” vào năm 2026.
ABC News trích dẫn theo dữ liệu từ công ty dịch vụ tài chính Freddie Mac cho thấy, lãi suất trung bình của khoản vay mua nhà cố định kỳ hạn 30 năm hiện nay đang là 6.15%, lao dốc từ 6.89% trong Tháng Năm. Vào Tháng Một năm ngoái, lãi suất vay mua nhà cố định kỳ hạn 30 năm còn vượt quá 7%.
Thị trường nhà ở có thể sẽ tiếp tục thiếu nguồn cung, khiến lựa chọn hạn chế và giá nhà khó giảm hơn. (Hình minh họa: Justin Sullivan/Getty Images)
Theo công ty cho vay Rocket Mortgage, mỗi khi lãi suất vay giảm 1 điểm phần trăm, người đi vay có thể tiết kiệm thêm từ hàng nghìn đến hàng chục ngàn đô la mỗi năm, tùy theo giá của căn nhà.
Ông Sam Khater, kinh tế gia trưởng của Freddie Mac, gọi đợt giảm lãi suất này là “một tín hiệu đáng khích lệ cho những người mua nhà tiềm năng khi bước sang năm mới.”
Lãi suất vay mua nhà thường biến động sát với lợi suất trái phiếu Kho Bạc Hoa Kỳ kỳ hạn 10 năm, tức khoản tiền mà người nắm giữ trái phiếu nhận được mỗi năm. Lợi suất trái phiếu, chịu ảnh hưởng bởi kỳ vọng về lãi suất chuẩn do Fed đưa ra.
Đà giảm mạnh của lãi suất vay mua nhà trong nửa cuối năm 2025 một phần nguyên do đến từ các dữ liệu cho thấy tốc độ tuyển dụng chậm lại, từ đó làm gia tăng kỳ vọng rằng Fed sẽ cắt giảm lãi suất để hỗ trợ thị trường lao động đang suy yếu.
Bắt đầu từ Tháng Chín, Fed đã quyết định cắt lãi suất trong ba cuộc họp liên tiếp, đưa lãi suất chuẩn về mức từ 3.5% đến 3.75%. Mức lãi suất này đã giảm đáng kể so với đỉnh điểm gần đây vào năm 2023, nhưng dù vậy chi phí vay vẫn cao hơn nhiều so với mức 0% được thiết lập khi đại dịch COVID-19 bùng phát.
Sau đợt cắt giảm lãi suất gần nhất của Fed vào Tháng Mười Hai, Chủ tịch Fed là Jerome Powell cho biết ngân hàng trung ương Hoa Kỳ có thể sẽ thận trọng với các đợt giảm tiếp theo.
“Chúng ta đang ở vị thế tốt để chờ đợi và theo dõi liệu kinh tế diễn biến ra sao,” ông Powell nói.
Thị trường nhà ở hiện đang hứng chịu ảnh hưởng của hiện tượng được gọi là “hiệu ứng khóa chặt,” theo nhận định trước đó của một số chuyên gia chia sẻ với ABC News.
Mặc dù lãi suất vay đã giảm, tuy nhiên chúng vẫn cao hơn nhiều so với mức mà phần lớn chủ nhà hiện tại đang hưởng, khiến nhiều chủ nhà ngần ngại rao bán nhà và để rồi chấp nhận mức lãi suất cao hơn cho khoản vay tiếp theo khi mua lại căn nhà khác.
Hệ quả là thị trường nhà ở có thể sẽ tiếp tục thiếu nguồn cung, khiến lựa chọn hạn chế và giá nhà khó giảm hơn.
Những tín hiệu trái chiều trong các dữ liệu kinh tế gần đây cũng khiến triển vọng kinh tế, và nối tiếp là lãi suất, trở nên khó đoán hơn.
Báo cáo việc làm được công bố vào hai tuần trước cho thấy tốc độ tuyển dụng chậm chạp và tỷ lệ thất nghiệp nhích lên. Dù cho tỷ lệ thất nghiệp vẫn thấp so với tiêu chuẩn lịch sử, nhưng con số này đã lên mức cao nhất trong nhiều năm qua.
Vài ngày sau đó, báo cáo tổng sản phẩm quốc nội (GDP) lại đi ngược những lo ngại do thị trường lao động gây ra. Theo ước tính ban đầu của chính phủ, kinh tế Hoa Kỳ tăng trưởng ổn định với tốc độ hàng năm 4.3% trong quý thứ ba, cao hơn so với mức 3.8% của quý trước, theo dữ liệu của Bộ Thương mại Hoa Kỳ.
Thị trường hợp đồng tương lai hiện kỳ vọng Fed sẽ có hai đợt cắt giảm lãi suất với mỗi đợt là 0.25% trong năm tới, dự kiến đợt đầu tiên sẽ vào Tháng Tư và đợt thứ hai vào Mùa Thu, theo công cụ CME FedWatch, một thước đo tâm lý thị trường.
Redfin, tập đoàn địa ốc có trụ sở tại Seattle, Washington, dự báo lãi suất vay mua nhà cố định kỳ hạn 30 năm trung bình sẽ duy trì quanh vùng thấp của 6% trong hầu hết năm 2026.
“Lãi suất vay mua nhà sẽ tiếp tục trượt xuống chậm rãi nhưng vẫn cao nếu so với thời kỳ đại dịch,” Redfin nhận định trong báo cáo của tháng trước.
“Rủi ro lạm phát còn dai dẳng và khả năng tránh được suy thoái sẽ khiến Fed không cắt giảm nhiều hơn mức thị trường đã dự tính. Đó là lý do lãi suất có khả năng xuống dưới 6%, nhưng sẽ không duy trì ở mức đó trong thời gian đủ dài để tạo khác biệt lớn,” Redfin cho biết thêm. (Ng.Tr)[kn]
Cả hệ thống công quyền lẫn hệ thống truyền thông chính thức tại Việt Nam đang hăm hở “lột mặt nạ” nhân vật từng được ca ngợi là “hiệp sĩ” suốt hai thập niên vừa qua: Ông Nguyễn Thanh Hải, 55 tuổi, ngụ ở Bình Dương.
Một ổ lừa đảo qua mạng Internet ở Phnom Penh, Cambodia, bị cảnh sát bắt giữ hồi Tháng Sáu, 2025, với khoảng 200 người đến từ Việt Nam. (Hình minh họa: STR/POOL/AFP via Getty Images)
Ông Hải vừa bị khởi tố cách nay một tuần vì “cưỡng đoạt tài sản” và “tổ chức, môi giới cho người khác xuất nhập cảnh trái phép” cùng 40 người khác với nhiều tội danh khác nữa như “lừa đảo chiếm đoạt tài sản,” “mua bán người,” “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.”
Cuối thập niên 1990, trước tình trạng tội phạm lộng hành, hệ thống công quyền mà đại diện là công an bất lực, nhiều thường dân đã tự nguyện truy đuổi, săn lùng tội phạm. Họ được cả công chúng lẫn báo giới ca ngợi là “hiệp sĩ.”
Thay vì cảm thấy hổ thẹn và điều chỉnh hoạt động để tái lập trật tự, hệ thống công quyền lại xem “hiệp sĩ” như một giải pháp để hỗ trợ trị an, ngoài việc khen thưởng, hệ thống công quyền còn khuyến khích thành lập các đội, nhóm dân sự “phòng, chống tội phạm.” Trong bối cảnh đó, ông Hải trở thành một trong những “hiệp sĩ” tiêu biểu nhất.
Thế rồi gần đây, khi càng ngày càng nhiều người Việt rơi vào bẫy “hỗ trợ việc làm,” bị những kẻ buôn người đưa sang Cambodia bán vào các ổ tội phạm, bị cưỡng bức làm việc, bị ngược đãi, thậm chí một số người bị giết, bị đánh đập đến tàn phế trở thành vấn nạn nghiêm trọng, cả nạn nhân lẫn thân nhân của họ van nài xin được trợ giúp song hệ thống công quyền làm ngơ, công chúng chỉ có thể bày tỏ sự xót xa, ông Hải tiếp tục trở thành nhân vật nổi bật vì có thể tổ chức giải cứu thành công một số nạn nhân, mang họ trở về.
Trong vài năm vừa qua, những câu chuyện liên quan đến việc ông Hải tổ chức giải cứu nạn nhân đã được giới thiệu rộng rãi trên mạng xã hội nên công chúng bật ngửa khi công an tuyên bố, các cuộc “giải cứu” đã được giới thiệu rộng rãi trên Internet chỉ là dàn dựng. Nạn nhân và thân nhân của họ phải trả phí “giải cứu.”
Chuyện trả phí “giải cứu” bị quy kết là “cưỡng đoạt” cho dù theo công an, phần lớn khoản tiền mà ông Hải và các đồng phạm đã nhận được dùng vào việc chuyển cho các tổ chức tội phạm ở Cambodia để chuộc người còn họ chỉ hưởng “chênh lệch.”
Chỉ tính từ năm 2023 đến nay, ông Hải và các đồng phạm bị cáo buộc đã “cưỡng đoạt” 16.7 tỷ đồng của 120 người. Khoan bàn đúng-sai, chỉ nhìn vào sự xuất hiện của ông Hải nói riêng, các “hiệp sĩ” nói chung, cũng như vị trí của họ trong xã hội Việt Nam và “vụ án” liên quan đến “hiệp sĩ” Nguyễn Thanh Hải mà công an vừa triệt phá, sau đó bơm thổi như một loại “thành tích đặc biệt,” rồi đối chiếu với việc quản trị điều hành quốc gia của các xứ khác tự nhiên sẽ thấy, “hiệp sĩ” chính là một bản cáo trạng dành cho hệ thống công quyền nói chung và công an nói riêng…
***
Để bảo vệ cả sự nghiêm minh của luật pháp lẫn các quyền căn bản của con người, tất cả các quốc gia phát triển hoặc nghiêm cấm, hoặc thường xuyên nhắc nhở công dân không nên thay mặt lực lượng bảo vệ – thực thi pháp luật sử dụng vũ lực với ai đó hay bắt giữ ai đó để ngăn chặn hành vi sai trái.
Người Việt sống ở Âu Mỹ chắc không lạ gì những lời mời gọi tham gia các nhóm “watch and report” kèm cảnh báo chỉ nên quan sát và gọi lực lượng bảo vệ – thực thi pháp luật khi thấy những dấu hiệu hay hành vi đáng ngờ, đừng hành động tùy tiện.
Dẫu ngăn chặn hành vi sai trái là cần thiết và quan trọng song ở Âu Mỹ, chuyện này phải do những cá nhân đã được huấn luyện kỹ lưỡng về luật pháp, kỹ năng xử lý, cũng như đạo đức nghề nghiệp. Đó là chưa kể việc thực thi pháp luật khi ngăn chặn hành vi sai trái còn bị giám sát bởi các loại phương tiên như camera giám sát và hệ thống giám sát độc lập. Để ngăn ngừa việc lạm dụng vũ lực, xâm hại các quyền và lợi ích chính đáng của công dân, chính quyền nhiều xứ cương quyết giữ chặt độc quyền sử dụng bạo lực hợp pháp, chỉ chấp nhận để dân chúng hỗ trợ thông tin.
Ở Châu Á, một số quốc gia như Nhật và Singapore tuy có các nhóm “tự quản cộng đồng” để hỗ trợ cảnh sát bảo vệ trật tự, trị an dưới sự chỉ huy trực tiếp của cảnh sát, những nhóm này bị nghiêm cấm truy đuổi, săn bắt tội phạm. Khi phát hiện tội phạm, các thành viên “tự quản cộng đồng” chỉ được dùng còi để cảnh báo và gọi điện thoại báo thông tin về tội phạm cho cảnh sát. Nếu tự ý truy đuổi, săn bắt gây tai nạn, thành viên “tự quản cộng đồng” sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự như một tội phạm vi phạm luật giao thông gây hậu quả nghiêm trọng.
Từ góc độ vừa kể, nhìn vào sự xuất hiện và hoạt động hành hiệp của các “hiệp sĩ” tại Việt Nam ắt sẽ nhận ra, hệ thống công quyền ở Việt Nam nói chung, công an Việt Nam nói riêng vừa vô trách nhiệm (không chỉ dung túng mà còn cổ xúy những cá nhân không được đào tạo cẩn thận cả về luật pháp lẫn kỹ năng tham gia vào hoạt động tư pháp), vừa vô năng (được trả lương, nhận đủ loại đãi ngộ để bảo vệ trật tự, trị an nhưng không hành động hoặc hành động không hiệu quả và đẩy công việc thuộc phạm vi trách nhiệm của mình cho thường dân “thực thi công vụ” bất kể hậu quả).
Lẽ nào tạo ra “hiệp sĩ” rồi trừ bỏ cũng là một loại… thành tích, có thể lớn giọng… khoe khoang? [kn]
HẢI PHÒNG, Việt Nam (NV) – Nhà chức trách loan báo vụ phát giác 120 tấn thịt heo nhiễm dịch tả Phi Châu được đưa về kho để làm thịt đóng hộp tại công ty Đồ Hộp Hạ Long, trong đó khoảng 2 tấn đã chế biến.
Các sản phẩm của công ty Đồ Hộp Hạ Long, từ patê cho đến cháo thịt bằm, được nhìn thấy bán tại nhiều siêu thị ở Việt Nam.
Công ty Đồ Hộp Hạ Long đóng tại phường Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng. (Hình: Tiền Phong)
Theo báo Thanh Niên hôm 8 Tháng Giêng, Công An Hải Phòng lần theo một đường dây thu mua thịt heo nhiễm dịch tả Phi Châu từ nhiều địa phương, sau đó đưa về kho của công ty Đồ Hộp Hạ Long tại phường Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng, để chế biến.
Tổng khối lượng thịt bị phát hiện lên tới 120 tấn, trong đó khoảng 2 tấn đã được sản xuất thành thịt đóng hộp.
Lượng thịt này được xác định đã ôi thiu, chảy nước, bốc mùi, tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với sức khỏe người tiêu dùng.
Một trong những người tham gia thu gom thịt heo nhiễm bệnh là bị can Nguyễn Thị Lan ở tỉnh Hưng Yên.
Bị can Lan khai nhận mình tham gia thu mua heo bệnh trong khoảng nửa năm qua, sau đó bán lại cho các đầu mối thu gom, còn việc vận chuyển, tiêu thụ thế nào thì bà không nắm rõ.
Khi kiểm tra kho hàng của công ty Đồ Hộp Hạ Long, nhà chức trách phát giác một lượng lớn thịt heo nhiễm dịch tả Phi Châu đang được bảo quản chờ chế biến.
Số lượng thịt nhiễm bệnh, 120 tấn, sau đó bị niêm phong, tiêu hủy nhằm ngăn chặn nguy cơ phát tán ra thị trường.
Liên quan vụ này, ngoài bị can Nguyễn Thị Lan còn có tám người khác bị khởi tố về hành vi “vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.” Hiện chưa rõ có lãnh đạo công ty Đồ Hộp Hạ Long nằm trong số bị can hay không.
Công An Hải Phòng mở rộng điều tra, làm rõ vai trò, trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức liên quan.
Báo VnExpress hôm 8 Tháng Giêng cũng đưa tin này nhưng giấu tên công ty Đồ Hộp Hạ Long mà chỉ ghi là “một công ty sản xuất đồ hộp uy tín lâu năm.”
Theo giới thiệu trên trang web, sau gần 70 năm hoạt động, doanh nghiệp này tạo nên hệ sinh thái doanh nghiệp với ba nhà máy, ba văn phòng phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh.
Đáng chú ý, theo báo Tuổi Trẻ, doanh nghiệp này từng nhận giải thưởng “Top 50 thương hiệu mạnh ASEAN 2024.” Không chỉ bán các mặt hàng quen thuộc, được nhiều người sử dụng ở trong nước, Đồ Hộp Hạ Long còn xuất cảng ra nước ngoài.
Theo VnExpress, các bị can “phù phép” thịt heo bệnh bằng cách kê khai tiêu thụ nội tỉnh để né giấy kiểm dịch và hợp thức hóa nguồn gốc bằng cách dùng giấy tờ của các cơ quan giết mổ đã được đăng ký khi mua hàng hóa khác.
Các sản phẩm của công ty Đồ Hộp Hạ Long được nhìn thấy bán tại nhiều siêu thị ở Việt Nam. (Hình minh họa: Thanh Niên)
Độc giả “Triệu Thường Sơn” bình luận: “Thật khủng khiếp, phải làm rõ trách nhiệm của công ty này [Đồ Hộp Hạ Long] trong việc quản lý chất lượng sản phẩm và việc đầu tiên phải yêu cầu công ty thu hôi cấp tốc những lô hàng đã tung ra thị trường có nguyên liệu liên quan đường dây này.”
Facebooker “Hoàng Tám” cho biết bên dưới một bài đăng: “Tôi cũng thắc mắc tại sao một công ty ở Hải Phòng lại lấy tên Hạ Long. Cái công ty này có lâu đời lắm rồi từ trước khi thành lập thành phố Hạ Long. Gần cảng nên họ nhập toàn hàng container. Hy vọng sau đợt này nó đổi tên Hải Phòng để mọi người đỡ hiểu nhầm. Mang tiếng Hạ Long quá. Giờ phát hiện thì đã quá muộn. Trẻ con ăn rất nhiều từ đồ hộp, xúc xích các kiểu!”
Các báo khác khi đưa tin về vụ này đều không dẫn phản hồi của công ty Đồ Hộp Hạ Long, doanh nghiệp được thành lập từ năm 1957. (N.H.K) [đ.d.]
ZURICH, Thụy Sĩ (NV) – Sáu tháng trước khi trái bóng World Cup 2026 lăn tại Mỹ, Canada và Mexico, FIFA bất ngờ bị “chiếu tướng” sau sự kiện trao giải Hòa Bình FIFA cho Tổng Thống Mỹ Donald Trump, theo Telegraph ngày 6 Tháng Giêng, 2026.
FIFA vừa trở thành tâm điểm chú ý, không phải vì bóng đá, mà vì sự im lặng trong thế lúng túng. Cụ thể là Chủ Tịch FIFA Gianni Infantino đã từ chối đưa ra bất kỳ bình luận nào liên quan đến cuộc đột kích của quân đội Mỹ vào Venezuela do chính Tổng Thống Trump chỉ đạo.
Tổng Thống Mỹ, Donald Trump (trái) trong buổi lễ nhận giải Hòa Bình FIFA do chính Chủ Tịch FIFA Gianni Infantino trao tặng ngày 5 Tháng Mười Hai, 2025. (Hình: Andrew Harnik/Getty Images)
Theo Telegraph của Anh, trong vòng 24 giờ, tờ báo này đã ba lần gửi yêu cầu tới trụ sở FIFA, đề nghị tổ chức bóng đá này làm rõ quan điểm trước sự kiện mang tính chính trị nhạy cảm nói trên. Tuy nhiên cả ba lần Telegraph đều nhận được sự im lặng. Các nguồn tin nội bộ từ FIFA xác nhận tổ chức này sẽ không đưa ra bất cứ bình luận nào vào thời điểm này.
Sự im lặng ấy lập tức làm dấy lên nhiều câu hỏi. Không chỉ bởi tính chất nghiêm trọng của cuộc đột kích, mà còn vì bối cảnh đặc biệt khi diễn ra chỉ một tháng sau khi Tổng Thống Donald Trump được FIFA trao giải Hòa Bình.
Trong nhiều thập niên, FIFA luôn khẳng định lập trường “trung lập chính trị” và thể hiện rõ qua điều lệ. Tuy nhiên, sự trung lập này không phải lúc “vững vàng.” Việc FIFA trao giải Hòa Bình cho một nguyên thủ quốc gia đương nhiệm vốn đã là hành động mang màu sắc chính trị. Khó xử hơn khi nguyên thủ mới nhận giải đấy được một tháng thì bị đặt vào trung tâm của một chiến dịch quân sự gây tranh cãi.
Việc ông Donald Trump nhận giải Hòa Bình FIFA từng gây ra nhiều ý kiến trái chiều. Xa hơn, còn có những ý kiến cho rằng FIFA đã trừng phạt Nga qua hình thức “cấm vận bóng đá” thì bây giờ FIFA đang rất khó xử với hoàn cảnh của đội tuyển Mỹ không chỉ là đội tuyển tham dự World Cup 2026, mà còn là một trong ba quốc gia đăng cai.
Danh xưng “hòa bình” và giải thưởng của FIFA giờ lại là một chuyện lớn khó xử và ảnh hưởng đến uy tín của FIFA.
Chủ Tịch FIFA Gianni Infantino người được xem là khó xử nhất vẫn chưa lên tiếng dù các cơ quan truyền thông liên tiếp đặt ra các câu hỏi. (Hình: Patrick Smith/Getty Images)
Chủ Tịch FIFA Gianni Infantino những ngày gần đây được truyền thông và mạng xã hội chỉ đích danh là người rời vào hoàn cảnh khó xử nhất dù ông là nhân vật đứng đầu tổ chức bóng đá.
Trong khi cả thế giới theo dõi sát sao cuộc đột kích của Mỹ vào Venezuela thì giới bóng đá cũng theo dõi rất sát từng hành động lẫn “lời ăn tiếng nói” của FIFA.
World Cup 2026 đang đến gần nhưng FIFA thì nóng như lửa đốt. (Yến Nhi) [kn]
Chiến dịch quân sự bắt sống vợ chồng Tổng Thống Venezuela Nicolás Maduro hoàn hảo đến mức có thể được lưu vào quân sử thế giới thế kỷ 21 nhưng nó lại không hề cho thấy sự hoàn hảo và chớp nhoáng tương tự trong việc xử lý đống hổ lốn Venezuela…
Phó Tổng Thống Delcy Rodriguez. (Hình: Federico Parra/AFP via Getty Images)
Đập bể bình thì dễ
Tổng Thống Donald Trump đang đẩy nước Mỹ bước vào một chương mới đầy rủi ro. Trump gọi vụ bắt Nicolás Maduro là “một chiến dịch quân sự phi thường.” Những người ủng hộ gọi đó là đòn chí mạng giáng vào một chế độ độc tài, tham nhũng và tàn bạo. Tuy nhiên, với những gì từng xảy ra ở Iraq, Libya hay Afghanistan, có thể thấy sự háo hức của người dân sau khi chế độ độc tài bị tiêu diệt chỉ bùng lên một thời gian ngắn như một cảm xúc nhất thời. Chuỗi hỗn loạn sau đó luôn là bi kịch kéo dài, thậm chí nhiều thập niên.
Trong bài viết ngày 3 Tháng Giêng (“To Trump, on Venezuela: You Break It, You Own It”/The New York Times), nhà bình luận quen thuộc Thomas Friedman nhắc lại, một tháng trước khi Iraq bị đánh (thời Tổng Thống George W. Bush, 2003), ông viết một xã luận, có đoạn: “Quy tắc đầu tiên của bất kỳ cuộc xâm lược nào vào Iraq cũng giống như quy tắc ở cửa hàng đồ gốm: Bạn làm vỡ thứ gì thì bạn phải chịu trách nhiệm về thứ đó…”
15 năm sau sự sụp đổ Muammar Gaddafi, Libya đến nay vẫn sống trong chia rẽ hỗn loạn. Trong khi Chính Phủ Thống Nhất Quốc Gia (GNU) được quốc tế công nhận đặt trụ sở ở Tripoli thì Chính Phủ Ổn Định Quốc Gia (GNS) cát cứ ở Benghazi.
“Mỗi ngày, bất kỳ người dân Libya bình thường nào cũng đối mặt những cuộc khủng hoảng liên tục, dù là kinh tế, an ninh hay chính trị” – phát biểu của Hanna Tetteh, đại diện đặc biệt của tổng thư ký Liên Hợp Quốc về Libya (“Libya’s fragile transition plagued by deepening economic and political divides”/UN News).
Điểm chung của các trường hợp “đập bể bình” Afghanistan, Iraq, Libya là gì? Lật đổ luôn diễn ra rất nhanh nhưng xây dựng thì trầy trật muôn phần. Trong khi đó, Venezuela không phải là Panama năm 1989 hay Grenada năm 1983. Đây là quốc gia lớn thứ hai Nam Mỹ về diện tích, sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới, và đang ở trung tâm của một mạng lưới quan hệ phức tạp liên quan Trung Quốc, Nga, Cuba và các nhóm tội phạm xuyên quốc gia.
“Cọp cái” Delcy Rodriguez
Vấn đề lớn nhất mà Tổng Thống Trump đối mặt là chế độ đang cai trị Venezuela vẫn rất mạnh, dù Nicolás Maduro đã bị lật đổ và cho dù hàng triệu người dân nước này bất mãn với hệ thống chính quyền đang đè bẹp họ. Việc Maduro bị hất văng không có nghĩa kéo theo sự sụp đổ của chủ nghĩa Chavismo – hệ tư tưởng và phong trào chính trị gắn liền với Hugo Chávez, tổng thống Venezuela (1999-2013).
“Chavismo” là một liên minh được duy trì thông qua sự bảo trợ phe cánh được thực hiện song song với đàn áp chính trị, cùng với việc xây dựng nguồn tài chính bất hợp pháp bằng cách kết hợp với tội phạm. Nói cách khác, cái gọi là “hệ sinh thái Chavismo” mà Maduro để lại – gồm đám viên chức nhà nước tham nhũng, bọn buôn lậu, các nhóm vũ trang và các tổ chức an ninh – là những thực thể đã ăn sâu vào hệ thống nhà nước và nền kinh tế quốc gia. Việc loại bỏ người đứng đầu không có nghĩa hệ thống thối nát này được phá bỏ.
Sự chọn lựa của Trump là gì? Ông tiếp tục “chơi” với hệ thống cũ. Người mà Trump muốn “nói chuyện” chẳng ai khác hơn là nguyên Phó Tổng Thống Delcy Rodriguez – nhân vật “hắc ám” không thua Maduro.
Bà Delcy, 56 tuổi, là con gái của du kích quân cộng sản Jorge Antonio Rodriguez, người chủ mưu vụ bắt cóc doanh nhân Mỹ William Niehous năm 1976. Năm tháng sau vụ việc, Rodriguez bị cơ quan mật vụ khét tiếng DISIP bắt và bị tra tấn đến chết. Lúc đó Delcy mới bảy tuổi.
Cái chết Rodriguez gây chấn động dư luận thời điểm đó. Ông trở thành kẻ tử vì đạo của cánh tả và là biểu tượng cho phong trào của Hugo Chávez. Delcy và anh trai bà, Jorge – hiện là chủ tịch Quốc Hội Venezuela – nhiều lần nói rằng con đường dấn thân chính trị của họ được thúc đẩy bởi “mối thù cá nhân” nhằm báo đáp cho cha.
Sau thời gian du học Pháp và Anh (chuyên về luật lao động), Delcy trở về nước trong bối cảnh Hugo Chavez giành chiến thắng trong cuộc bầu cử 1998, khi đất nước sôi sục khí thế về tương lai một quốc gia “chủ nghĩa xã hội thế kỷ 21.” Được Chavez tin cậy, Delcy thăng tiến nhanh, trở thành giám đốc các vấn đề quốc tế trong Bộ Năng lượng và Khai thác mỏ; thứ trưởng phụ trách quan hệ với châu Âu, và sau đó là người đứng đầu văn phòng tổng thống.
Sau khi Chavez chết vì ung thư năm 2013, Nicolás Maduro tiếp tục ưu ái Delcy, cất nhắc bà lên ghế bộ trưởng truyền thông. Năm 2014, Maduro bổ nhiệm bà làm nữ ngoại trưởng đầu tiên của Venezuela. Ở vị trí này, bà “đánh” Mỹ bằng những phát ngôn dữ dằn. Năm 2017, bà trở thành chủ tịch quốc hội lập hiến. Trong vai trò này, bà tước bỏ quyền lực quốc hội nhằm củng cố sức mạnh chính trị cho Maduro và mở đường cho hệ thống độc tài.
Có thể hiểu tại sao Maduro đánh giá cao Delcy. Ông nói bà là người luôn bảo vệ chủ quyền quốc gia lẫn một nhà nước theo đường lối xã hội chủ nghĩa một cách mạnh mẽ “như một con cọp cái”. Khi bổ nhiệm bà làm phó tổng thống năm 2018, Maduro tự hào nói bà là người “dũng cảm với kinh nghiệm hàng ngàn trận chiến.”
Từ năm 2020, Delcy kiêm nhiệm chức bộ trưởng Kinh Tế-Tài Chính-Dầu Mỏ và nắm luôn ghế thống đốc Ngân Hàng Trung Ương.
Sở dĩ Trump chọn Delcy vì ông dựa vào báo cáo CIA (được thực hiện trước khi Mỹ tiến hành chiến dịch bắt giữ Maduro). Báo cáo kết luận rằng sự ổn định trong ngắn hạn ở Venezuela chỉ có thể được duy trì nếu người thay thế Maduro nhận được sự ủng hộ của lực lượng vũ trang và các tầng lớp tinh hoa khác trong nước.
CIA nhấn mạnh rằng Delcy, cùng hai nhân vật cấp cao (có thể là Bộ Trưởng Nội Vụ Diosdado Cabello và Bộ Trưởng Quốc Phòng Vladimir Padrino) – đều nắm quyền lực thật sự với hệ thống chân rết phức tạp – có thể phá hỏng bất kỳ nỗ lực chuyển đổi nào nếu họ bị loại khỏi cuộc chơi (“CIA Concluded Regime Loyalists Were Best Placed to Lead Venezuela After Maduro”/Wall Street Journal).
Phần mình, Trump tin rằng ông có thể “thuần hóa” được “con cọp cái” Delcy. Chủ yếu bằng dọa nạt. Ngày 5 Tháng Giêng, Trump yêu cầu Delcy thực hiện “ít nhất ba động thái” nếu bà muốn tránh số phận tương tự Maduro: trấn áp hoạt động buôn bán ma túy; trục xuất điệp viên Iran, Cuba và các quốc gia thù địch với Mỹ; và ngừng bán dầu cho các đối thủ của Mỹ.
Trump tin rằng Delcy đang bị “kiểm soát chặt,” bởi Mỹ “có thể điều khiển theo bất kỳ hướng nào trước khi loại bỏ bà ấy,” vì Delcy “thực sự không có lựa chọn nào khác” và “về cơ bản bà sẵn sàng làm những gì cần thiết để đưa Venezuela vĩ đại trở lại”.
Tuy nhiên, ngày 6 Tháng Giêng, “con hổ cái” Delcy Rodriguez vẫn bật đèn xanh cho cuộc biểu tình chống Mỹ rầm rộ khắp Venezuela và nói: “Chính phủ Venezuela mới là nơi điều hành đất nước chúng ta. Không ai khác cả. Không có thế lực bên ngoài nào đang cai trị Venezuela”. Cùng lúc, chiến dịch bắt bớ lại xảy ra. Chỉ trong ngày 5 Tháng Giêng, ít nhất 14 nhà báo đã bị bắt.
María Corina Machado khôi nguyên Nobel Hòa Bình 2025. (Hình: Rune Hellestad/Getty Images)
Một “cọp cái” khác chực chờ nhảy vào: María Corina Machado
Điểm bế tắc lớn nhất của chính quyền Trump là họ không có lá bài thật sự khả dụng. Việc dùng Delcy là chẳng đặng đừng. Trong khi đó, María Corina Machado, chính trị gia Venezuela, khôi nguyên Nobel Hòa bình 2025, từng được kỳ vọng có uy tín chính trị cao đủ để lãnh đạo sau khi Maduro bị lật đổ – lại là người gây thất vọng nhiều nhất với Trump.
Loạt tin tình báo Mỹ cho thấy Machado trong thực tế khó có thể làm nên tích sự (“Why Trump Refused to Back Venezuela’s Machado: Fears of Chaos, and Fraying Ties”/The New York Times).
Các báo cáo cho biết những gì Machado “tiết lộ” cho Mỹ trước đây về chế độ Nicolás Maduro đều thiếu chính xác. Ngoài ra, Trump còn bị thuyết phục bởi ý kiến của Ngoại Trưởng Marco Rubio, rằng nếu Mỹ ủng hộ phe đối lập thì nội tình Venezuela chỉ thêm bất ổn. Hơn nữa, với Trump, trọng tâm ở Venezuela là dầu mỏ chứ không phải thúc đẩy dân chủ.
Machado thật ra đã khiến chính quyền Trump không hài lòng ngay từ đầu. Trước chuyến kinh lý Caracas vào Tháng Giêng 2025, Richard Grenell, đặc phái viên của Trump, đã gặp đại diện của Machado tại khách sạn Waldorf Astoria ở Washington DC. Grenell yêu cầu họ sắp xếp buổi gặp trực tiếp với Machado ở Caracas, đồng thời cung cấp cho ông danh sách tù chính trị. Vào giờ chót, Machado từ chối gặp và thay vào đó là một cú điện. Không chỉ tảng lờ danh sách tù chính trị, Machado cũng khiến Grenell bực bội khi bà không đưa ra ý tưởng cụ thể nào về cách lập một chính quyền dân cử thay thế Maduro.
Trong khi đó, dù ngoài mặt hết lời ca ngợi Trump trong vụ bắt Nicolás Maduro, María Corina Machado rất không hài lòng khi bị Trump đá ra rìa.
Trong cuộc phỏng vấn Fox News ngày 5 Tháng Giêng, Machado thể hiện gián tiếp sự bất bình khi nói bà sớm trở về Venezuela để vận động bầu cử và bà tin sẽ “chiến thắng áp đảo.” Có nghĩa, bà mới là diễn viên chính chứ không phải “vai phụ” như Delcy, và việc “đá” bà khỏi tiến trình xây dựng hệ thống chính trị giai đoạn hậu Nicolás Maduro là điều không thể chấp nhận.
María Corina Machado ám chỉ việc thay Nicolás Maduro bằng Delcy Rodriguez chẳng khác nào tránh vỏ dưa gặp vỏ dừa, bởi Delcy là “một trong những kiến trúc sư chính của chính sách đàn áp, tra tấn, tham nhũng, buôn bán ma túy”; một đồng minh chủ chốt của Nga, Trung Quốc và Iran; là kẻ không được giới đầu tư lẫn người dân Venezuela tin tưởng.
Chuyện gì xảy ra khi María Corina Machado trở về nước, quyết liệt đòi bầu cử, đương đầu trực tiếp với Delcy Rodriguez – “con cọp cái” thuộc một chế độ từng buộc bà phải lẩn trốn hơn một năm từ sau cuộc bầu cử 2024? Liệu có khả năng Delcy (đang nắm gần như trọn quyền lực) ra lệnh bắt Machado (người được hàng triệu người dân Venezuela ủng hộ)?
Cần nói thêm, Hiến Pháp Venezuela quy định, trong vòng 30 ngày sau khi ghế tổng thống bị bỏ trống (falta absoluta), một cuộc bầu cử phải được tổ chức. Giờ đây viễn cảnh bầu cử là rất mơ hồ. Sẽ là rất ngây thơ khi nghĩ Trump lật đổ Nicolás Maduro chỉ vì muốn trừ khử một chế độ độc tài. Việc Trump tiếp tục “làm việc” với một “phiên bản Nicolás Maduro” – thông qua Delcy Rodriguez – cho thấy điều đó. Điều Trump muốn bây giờ không phải là dân chủ mà là sự ổn định, dù tạm thời, để nguồn dầu có thể được Mỹ khai thác, trong thời gian sớm nhất có thể. [kn]
