WASHINGTON, DC (NV) – Thượng Viện Hoa Kỳ hôm Thứ Ba, 18 Tháng Mười Một, nhanh chóng thông qua một dự luật buộc Bộ Tư Pháp phải công bố thêm thông tin liên quan đến hồ sơ điều tra đối với ông Jeffrey Epstein, tội phạm tình dục ấu dâm bị kết án và tự tử chết trong tù, chỉ vài giờ sau khi Hạ Viện bỏ phiếu với tỉ số gần như tuyệt đối.
Dự luật được Thượng Viện thông qua bằng thủ tục “unanimous consent,” (đồng thuận tuyệt đối). Đây là một cơ chế đặc biệt của Thượng Viện, mà qua đó không cần bỏ phiếu theo danh sách, không cần thảo luận kéo dài. Điều kiện duy nhất là không có bất kỳ thượng nghị sĩ nào phản đối.
Gia đình nạn nhân đường dây ấu dâm của ông Jeffrey Epstein họp báo trước tòa nhà Quốc Hội sáng Thứ Ba. (Hình: Bryan Dozier/Middle East Images via AFP via Getty Images)
Chỉ cần một thượng nghị sĩ đứng lên nói “tôi phản đối,” toàn bộ tiến trình sẽ dừng lại ngay lập tức và dự luật phải quay lại quy trình bỏ phiếu thông thường, vốn có thể kéo dài nhiều ngày hoặc nhiều tuần.
Thượng Nghị Sĩ Chuck Schumer (Dân Chủ – New York), trưởng khối thiểu số Thượng Viện, có được sự đồng thuận của toàn bộ 99 thượng nghị sĩ đồng viện để “coi như dự luật đã được thông qua” ngay khi văn bản từ Hạ Viện được chuyển lên.
Các thượng nghị sĩ kỳ vọng dự luật sẽ hoàn tất trong tối cùng ngày, rồi gửi thẳng lên bàn Tổng Thống Donald Trump chờ chữ ký của ông, mà hôm Thứ Hai ông nói là ông “sẽ ký.”
Trước đó cùng ngày, Hạ Viện thông qua dự luật với tỉ lệ phiếu 427-1, phản ảnh áp lực mạnh mẽ từ công chúng và các nạn nhân của ông Epstein yêu cầu công bố hồ sơ.
Việc cả hai viện của Quốc Hội hành động nhanh chóng, đặc biệt sau khi Tổng Thống Trump đảo ngược lập trường và tuyên bố sẽ ký dự luật, cho thấy nỗ lực phản đối không còn bị cản trở.
Dự luật buộc Bộ Tư Pháp công bố các tài liệu chưa phân loại liên quan đến ông Epstein, bà Ghislaine Maxwell, và những cá nhân khác có tên hoặc được nhắc đến trong các hoạt động phạm pháp của Epstein, trong vòng 30 ngày, đồng thời vẫn cho phép che giấu thông tin nhận diện nạn nhân và các tài liệu liên quan đến lạm dụng trẻ em.
Việc Thượng Viện sử dụng thủ tục “đồng thuận tuyệt đối,” một hình thức hiếm khi được áp dụng cho các dự luật gây tranh cãi, cho thấy không còn thượng nghị sĩ nào muốn đứng về phía phản đối, cũng như không còn mong muốn kéo dài cuộc chiến chính trị khiến Quốc Hội rơi vào hỗn loạn trong nhiều tháng.
Đặc biệt, cử tri MAGA, thành phần chủ chốt ủng hộ Tổng Thống Trump, là động lực đòi hỏi minh bạch hồ sơ Epstein mạnh mẽ nhất. (MPL) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Hạ Viện Hoa Kỳ hôm Thứ Ba, 18 Tháng Mười Một, bỏ phiếu với tỉ lệ gần tuyệt đối 427–1 thông qua dự luật buộc Bộ Tư Pháp công bố các hồ sơ liên quan đến ông Jeffrey Epstein, tội phạm tình dục ấu dâm bị kết án và tự tử trong tù.
Người bỏ phiếu chống duy nhất là Dân Biểu Clay Higgins (Cộng Hòa-Louisiana).
Bà Haley Robson, một nạn nhân của ông Jeffrey Epstein, đưa ảnh của mình khi còn trẻ và bị xâm hại, trong cuộc họp báo trước Quốc Hội hôm Thứ Ba, 18 Tháng Mười Một. (Hình: Daniel Heuer/AFP via Getty Images)
Cuộc bỏ phiếu chấm dứt nhiều tháng đấu đá dữ dội, cả giữa hai đảng lẫn trong nội bộ Cộng Hòa, đánh dấu thất bại hiếm hoi của Tổng Thống Donald Trump trong nỗ lực duy trì kiểm soát với các dân biểu cùng đảng, theo trang tin The Hill.
Dù kết quả gần như tuyệt đối, đó là điểm kết thúc của một quá trình đầy căng thẳng.
Trong nhiều tháng, ông Trump phản đối quyết liệt việc công bố hồ sơ, gọi đây là “trò lừa của phe Dân Chủ” và trực tiếp gây áp lực đối với các dân biểu Cộng Hòa. Ông thậm chí cử các giới chức cấp cao ngành công lực tiếp xúc với một số dân biểu để yêu cầu họ rút ủng hộ.
Nhưng cuối tuần qua, khi rõ ràng có nhiều dân biểu Cộng Hòa sẽ bỏ phiếu thuận, ông Trump bất ngờ đảo ngược lập trường và tuyên bố ủng hộ dự luật trên Truth Social.
Chưa hết, hôm Thứ Hai, 17 Tháng Mười Một, khi được một phóng viên hỏi trong Tòa Bạch Ốc, ông Trump xác nhận “sẽ ký ban hành” dự luật nếu được lưỡng viện Quốc Hội thông qua.
Sự đổi hướng muộn màng này dẫn đến kết quả bỏ phiếu dồn dập trong vài giờ, khiến mọi phản kháng còn sót lại trong nội bộ Cộng Hòa nhanh chóng tan rã.
Trong phiên bỏ phiếu, các nạn nhân của ông Epstein, có mặt tại Quốc Hội, đã vỗ tay hoan hô và bật khóc sau khi màn hình công bố kết quả.
Dự luật buộc Bộ Tư Pháp công bố các hồ sơ chưa phân loại trong thẩm quyền liên quan đến ông Epstein, bà Ghislaine Maxwell, và những cá nhân khác trong vòng 30 ngày. Tuy nhiên, dự luật cho phép che giấu thông tin nhận diện nạn nhân và các tài liệu liên quan đến lạm dụng trẻ em.
Một bảng quảng cáo ở quảng trường Times Square, New York, kêu gọi Quốc Hội thông qua dự luật công bố hồ sơ Epstein, dẫn chứng một email của ông Jeffrey Epstein ngụ ý Tổng Thống Donald Trump biết các nạn nhân ấu dâm. (Hình minh họa: Adam Gray/Getty Images)
Dân Biểu Mike Johnson (Cộng Hòa-Louisiana), chủ tịch Hạ Viện và là một đồng minh thân cận của Tổng Thống Trump, dù bỏ phiếu thuận, vẫn bày tỏ lo ngại rằng dự luật có thể vô tình tiết lộ thông tin nhạy cảm, và kêu gọi Thượng Viện, do đảng Cộng Hòa nắm đa số, sửa đổi.
Dự luật giờ được gửi lên Thượng Viện, nơi giới lãnh đạo Cộng Hòa đối mặt với câu hỏi chính trị khó khăn là tiếp tục ủng hộ tổng thống hay nghe theo làn sóng đòi công khai hồ sơ đang gia tăng trong chính nội bộ đảng, đặc biệt là thành phần MAGA, những người ủng hộ ông Trump hết mình trong các lãnh vực khác.
MAGA vượt khỏi tầm kiểm soát của Trump
Cuộc bỏ phiếu hôm Thứ Ba không chỉ là một thắng lợi cho tính minh bạch mà là bằng chứng rõ rệt rằng ông Trump không còn kiểm soát được MAGA như trước.
Trong công luận, phong trào MAGA thường gắn liền với hình ảnh tuyệt đối trung thành với ông Trump. Nhưng vụ Epstein đã phơi bày một thực tế mới với các nữ dân biểu MAGA như bà Marjorie Taylor Greene (Georgia), bà Laura Boebert (Colorado), và bà Nancy Mace (South Carolina) đã thách thức trực tiếp yêu cầu của ông Trump. Tình trạng này đẩy các dân biểu vào việc phải lựa chọn lắng nghe cử tri thay vì nghe theo ông Trump.
Đây là những dấu hiệu cho thấy trong nội bộ GOP có sự phân rã sâu sắc.
Điều đáng chú ý hơn nữa là áp lực của ông Trump đối với các dân biểu Cộng Hòa không còn hiệu quả. Bất chấp đích thân tổng thống đe dọa rút ủng hộ, gây áp lực qua các cuộc điện thoại riêng, đưa các giới chức chính quyền ra thuyết phục, tất cả đều thất bại.
Đây là khoảnh khắc hiếm hoi trong lịch sử chính trị Mỹ hiện đại đó là chính phong trào mà ông Trump tạo ra nay không còn đi theo ông một cách tuyệt đối.
Phong trào MAGA, từng là công cụ quyền lực lớn nhất của ông Trump, giờ đây đang trở thành một thực thể tự vận hành, đôi khi chống lại ý muốn của chính ông.
Cuộc bỏ phiếu công bố hồ sơ Epstein vì vậy không chỉ là thất bại chiến thuật của ông Trump, mà là một cảnh báo chiến lược, đó là quyền lực của ông trong thế giới MAGA bắt đầu “toang.” (MPL) [đ.d.]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Hôm 18 Tháng Mười Một, Bộ Công An CSVN loan báo khởi tố, bắt giam Luật Sư Nguyễn Văn Đài, 56 tuổi, quê tỉnh Hưng Yên, đang ở Đức, với cáo buộc về tội “làm, tàng trữ, phát tán, tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống nhà nước.”
Ông Đài, quốc tịch Việt Nam, bị cáo buộc là “đối tượng phản động,” thường xuyên lợi dụng danh nghĩa “dân chủ,” “nhân quyền” để tuyên truyền xuyên tạc, kích động chống phá nhà nước CSVN.
Luật Sư Nguyễn Văn Đài. (Hình: FBNV/Dân Trí)
Báo Dân Trí dẫn tin từ Cơ Quan An Ninh Điều Tra Bộ Công An cáo buộc rằng, trong thời gian hành nghề luật sư, ông Đài từng tham gia nhiều hoạt động “chính trị cực đoan,” móc nối với “các phần tử chống đối trong và ngoài nước.”
Năm 2006, ông Đài lập tổ chức Ủy Ban Nhân Quyền Việt Nam, sau đó tiếp tục sáng lập Hội Anh Em Dân Chủ – một tổ chức mà công an cáo buộc là “vỏ bọc để tập hợp lực lượng, xây dựng mạng lưới chống phá trên không gian mạng.”
Đến năm 2007, khi đang là trưởng Văn Phòng Luật Sư Thiên Ân, ông Đài bị Bộ Công An khởi tố, sau đó bị tòa phúc thẩm tại Hà Nội tuyên bốn năm tù, quản chế bốn năm sau khi mãn hạn tù với cáo buộc “tuyên truyền chống nhà nước.” Tuy nhiên sau đó, ông Đài không hề sợ mà vẫn tiếp tục hoạt động.
Để trấn áp, Tháng Mười Hai, 2015, Bộ Công An tiếp tục khởi tố, bắt giữ ông Đài. Và đến năm 2018, Tòa Án Thành Phố Hà Nội tuyên phạt bị cáo Đài 15 năm tù và năm năm quản chế, với cáo buộc “hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân.”
Tháng Sáu, 2018, ông Đài cùng gia đình được sang Đức tị nạn và tiếp tục thường xuyên đăng tải bài viết, livestream “xuyên tạc tình hình Việt Nam, tác động tiêu cực đến dư luận, nhất là trên mạng xã hội.”
Ông Lê Trung Khoa (trái), tổng biên tập tờ Thời Báo, và ông Đỗ Văn Ngà, tự Facebooker Đỗ Ngà, bị coi là đồng phạm. (Hình: VnExpress)
Trước đó, hôm 17 Tháng Mười Một, Bộ Công An đã khởi tố ông Lê Trung Khoa, 54 tuổi, nhà báo tự do và chủ trang web Thoibao.de, cư ngụ ở Berlin, Đức, cũng với cáo buộc “làm, tàng trữ, phát tán, tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống nhà nước.”
Theo báo VnExpress, cùng bị khởi tố với ông Khoa là ông Đỗ Văn Ngà, tự Facebooker Đỗ Ngà, 48 tuổi, quê Gia Lai, được cho là đồng phạm với ông Khoa.
Theo giới thạo tin, bị can Ngà đã bị bắt giữ khi về Việt Nam gia hạn sổ thông hành. (Tr.N) [kn]
VĨNH LONG, Việt Nam (NV) – Bị cáo buộc thường xuyên đăng tải, chia sẻ, bình luận nhiều clip, hình ảnh, bài viết có nội dung “nói xấu, xuyên tạc thành quả xây dựng đất nước, vu cáo chính quyền địa phương,” ba ông Khmer ở tỉnh Trà Vinh trước đây, nay là tỉnh Vĩnh Long bị lãnh án tù.
Theo báo Pháp Luật TP.HCM, hôm 18 Tháng Mười Một, Tòa Án Tỉnh Vĩnh Long đã xử sơ thẩm và tuyên phạt các bị cáo Thạch Nga, 35 tuổi, ở xã Phong Thạnh; Kim Som Rin, 46 tuổi, ở xã Tiểu Cần, và Thạch Xuân Đồng, 38 tuổi, ở xã Hùng Hòa, mỗi người ba năm rưỡi tù về tội “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.”
Các bị cáo tại phiên tòa xét xử. (Hình: Phạm Hơn/Pháp Luật TP.HCM)
Công An Tỉnh Trà Vinh quy kết rằng, hồi Tháng Giêng vừa qua, Cơ Quan An Ninh Điều Tra nhận được tin báo ba ông Nga-Rin-Đồng thông qua danh khoản Facebook cá nhân đã thường xuyên đăng tải, chia sẻ, bình luận nhiều video clip, hình ảnh, bài viết có nội dung vi phạm pháp luật như “nói xấu, xuyên tạc thành quả xây dựng đất nước, vu cáo chính quyền địa phương, vi phạm dân chủ, nhân quyền.”
Các bài viết của ba bị cáo bị cho là thu hút nhiều lượt xem, chia sẻ, bình luận “có nội dung tiêu cực.”
Công an khép tội, dù đã được chính quyền địa phương “nhiều lần giáo dục, cảnh báo,” tuy nhiên với “bản chất ngoan cố, thái độ cực đoan,” ba bị can Nga-Rin-Đồng vẫn không chịu từ bỏ, mà ngày càng hoạt động “quyết liệt hơn, làm phức tạp tình hình an ninh, trật tự ở địa phương.”
Song, cũng như các trường hợp bị chụp mũ “xuyên tạc, chống phá,” bản tin không làm rõ cụ thể các bị cáo đã “nói xấu, xuyên tạc chính quyền” như thế nào.
Cùng ngày, báo Người Lao Động cho biết thêm, Cơ Quan An Ninh Điều Tra Công An Tỉnh Vĩnh Long đã cho bắt giữ và khám xét chỗ ở đối với bị can Thạch Thị Hoa Ri, 54 tuổi, ở xã Phong Thạnh, với cáo buộc “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.”
Tuy nhiên, bản tin không nêu rõ bà Hoa Ri đã đụng chạm đến ai và làm những gì. (Tr.N) [kn]
KHÁNH HÒA, Việt Nam (NV) – Có tới 53 hồ thủy lợi và 11 hồ thủy điện ở tỉnh Khánh Hòa đồng loạt xả lũ, cộng với mưa lớn kéo dài khiến nhiều xã, phường ở tỉnh này, đặc biệt là thành phố Nha Trang, chìm trong biển nước.
Xác nhận với báo Lao Động hôm 18 Tháng Mười Một, ông Nguyễn Long Biên, phó chủ tịch thường trực tỉnh Khánh Hòa, cho biết hiện có 53 hồ thủy lợi và 11 hồ thủy điện đang xả lũ với lưu lượng lớn từ 25-1,086 khối/giây như Sông Cái, Bà Râu, Trà Co, Tân Giang, Nước Ngọt, Cho Mo, Hoa Sơn, Đá Bàn, Suối Trầu, Suối Dầu, Cam Ranh, Suối Hành, Tà Rục… Cùng với lượng mưa kéo dài từ tối 16 đến tối 17 Tháng Mười Một, từ 80-487.5 mm tại các nơi như Vĩnh Hy, Ninh Hải, Khánh Vĩnh, Khánh Sơn, Tây Nha Trang và một phần Nam Nha Trang, Cam Ranh, Cam Phước Đông… đã khiến lũ trên các sông chính đang lên nhanh.
Thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, chìm trong biển nước. (Hình: Trung Thi/Dân Trí)
Trên sông Cái Nha Trang, mực nước tại trạm Đồng Trăng hôm 17 Tháng Mười Một, đạt 12.24 mét, cao hơn báo động ba là 1.24 mét; trạm Diên Phú ghi nhận 6.40 mét, vượt báo động ba 0.90 mét.
Tương tự, sông Dinh tại Ninh Hòa lên 5.41 mét, sông Cái Phan Rang đều đạt và vượt báo động ba trong ngày 17 Tháng Mười Một.
Do mực nước sông Cái Nha Trang dâng cao, một số vùng trũng thấp ở khu vực Tây Nha Trang và Nam Nha Trang bị ngập sâu trong nước lũ.
Chẳng hạn, theo ghi nhận của báo Dân Trí cùng ngày, tuyến đường 23 Tháng Mười, Gò Cây Sung, Trần Hữu Duyệt, Gò Găng… thuộc phường Tây Nha Trang, nước lũ nhấn chìm nhiều xe gắn máy và làm ngập sâu một số xe hơi, người dân phải chèo xuồng tự chế hoặc lội bộ qua vùng nước lũ.
Anh Đoàn Quang Đức ở phường Tây Nha Trang, cho biết trong ngày 17 Tháng Mười Một, lũ từ thượng nguồn đổ về rất nhanh. Nhà anh dù nền cao hơn mặt đường 1 mét vẫn bị nước tràn vào, khiến nhiều vật dụng trong nhà hư hỏng.
Bà Nguyễn Thị Duyên, 46 tuổi, ở phường Tây Nha Trang, vừa mang theo ít quần áo cho con để chạy lũ, nói: “Nhà tôi thường xuyên bị ngập mỗi khi nước sông Cái lên. Thế nhưng, lần này nước lớn và lên rất nhanh.”
Trước tình hình nước lũ dâng nhanh, có nơi ngập hơn 2 mét và chảy xiết khiến nhiều người dân phải kêu cứu, Ủy Ban Nhân Dân Phường Tây Nha Trang đã huy động gần 200 người mang theo thuyền cứu hộ, phao và các thiết bị chuyên dụng để tiếp cận những khu dân cư ngập nặng nhằm hỗ trợ người dân.
Trong khi đó, tại đại lộ Võ Nguyên Giáp, phường Nam Nha Trang, nước ngập cao cũng gây khó khăn cho xe cộ qua lại.
Đài Khí Tượng Thủy Văn Tỉnh Khánh Hòa dự báo từ đêm 18 đến ngày 22 Tháng Mười Một, tại tỉnh này tiếp tục có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to; lượng mưa có nơi đạt trên 250 mm. Mưa lớn có khả năng gây ra tình trạng ngập úng tại các vùng trũng, thấp, đô thị, lũ có khả năng lên lại vào đêm nay và sáng mai.
Nhiều nhà tại phường Tây Nha Trang bị ngập hơn 1 mét, người dân phải di tản sang nhà người thân ở nhờ. (Hình: VnExpress)
Liên quan đến việc sạt lở núi ở đèo Khánh Lê, ở xã Nam Khánh Vĩnh, lãnh đạo Khu Quản Lý Đường Bộ 3 cho biết sẽ cho nổ mìn phá các khối đá nặng hàng trăm tấn tràn xuống chắn ngang đường quốc lộ 27C, chia cắt tuyến nối Đà Lạt-Nha Trang do không thể di dời bằng máy xúc hay cẩu. Việc nổ mìn dự kiến thực hiện trong hai ngày sau khi được giới hữu trách phê duyệt.
Theo Ủy Ban Nhân Dân Tỉnh Khánh Hòa, tính đến hết ngày 17 Tháng Mười Một, mưa lũ đã làm bảy người chết, một người mất tích và 19 người bị thương.
Các ngành, địa phương đang thống kê thiệt hại về tài sản công trình, hoa màu… (Tr.N) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Việt Nam hiện xếp thứ 5 trong số các quốc gia có đông học sinh, sinh viên đang du học ở Mỹ, đông nhất từ trước đến nay.
Hôm 17 Tháng Mười Một, Viện Giáo Dục Quốc Tế Mỹ (IIE) – một tổ chức phi lợi nhuận, hoạt động trong lĩnh vực trao đổi giáo dục của Mỹ, do Bộ Ngoại Giao Mỹ tài trợ kể từ năm 1972 – đã công bố phúc trình Open Doors về du học sinh ở Mỹ.
Du học sinh Việt Nam ở ngoại quốc. (Hình: Luật Việt Nam)
Báo VnExpress dẫn tin từ phúc trình cho biết, tính đến hết năm học 2024-2025, có khoảng 1.18 triệu sinh viên quốc tế từ hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ đến Mỹ. Con số này tăng 5% so với năm học 2023-2024.
Dẫn đầu vẫn là Ấn Độ với hơn 360,000 người, tăng 10%; Trung Quốc xếp thứ hai, với gần 270,000 người, giảm 4%. Đông thứ ba là du học sinh Nam Hàn với hơn 43,000 người, giảm 2%.
Trong khi đó, số du học sinh Việt Nam chiếm gần 25,600 người, tăng khoảng 16%, tiếp tục nằm trong “top 5” đông nhất. Đây là mức cao nhất kể từ năm 2000/2001, khi IIE công bố dữ liệu của sinh viên Việt Nam.
Cũng theo phúc trình, phần lớn sinh viên quốc tế đến Mỹ theo đuổi lĩnh vực STEM (Khoa Học, Công Nghệ, Kỹ Thuật và Toán), chiếm 57%. Toán và Khoa Học Máy Tính “hot” nhất, khi cứ bốn du học sinh thì có một người theo học hai ngành này.
Các lĩnh vực phổ biến khác là Kinh Doanh và Quản Lý (14%), Khoa Học Vật Lý Và Khoa Học Sự Sống (8%) và Khoa Học Xã Hội (7%).
Với du học sinh Việt Nam, số đông chọn học ngành Quản Trị Kinh Doanh với khoảng 23%. Kế đến là ngành Khoa Học Máy Tính với gần 22%. Phổ biến thứ ba là nhóm ngành Kỹ thuật với khoảng 12%…
Trước đây, một số thống kê cho biết, Việt Nam từng có khoảng 30,000 du học sinh ở Mỹ. Song, phúc trình của IIE được đánh giá là “nguồn thông tin đầy đủ nhất” về tình hình du học sinh, học giả đến Mỹ.
Nhìn chung, số du học sinh quốc tế mới đến Mỹ giảm 7%, còn gần 280,000 người. Tuy nhiên, tổng số vẫn tăng vì IIE tính cả nhóm đã tốt nghiệp, ở lại đi làm theo chương trình “Đào tạo thực hành tùy chọn (OPT),” kéo dài từ 12 đến 36 tháng. Hiện, sinh viên quốc tế diện này khoảng 300,000, tăng 21% so với năm ngoái.
Đại diện Rochester Institute of Technology, Mỹ, tư vấn cho học sinh Việt Nam ở Hà Nội muốn du học. (Hình: Bình Minh/VnExpress)
NBC News trích dẫn tuyên bố của bà Fanta Aw, giám đốc điều hành Hiệp Hội Các Nhà Giáo Dục Quốc Tế (NAFSA) – một tổ chức phi lợi nhuận cho biết, sự sụt giảm này xuất phát từ những khó khăn trong việc xin thị thực vào Mỹ, khiến nước này trở nên kém cạnh tranh hơn trên “sân chơi giáo dục bậc cao toàn cầu” mang lại $55 tỷ mỗi năm cho Hoa Kỳ.
Theo bà Fanta Aw, sinh viên quốc tế không chỉ đóng học phí, mà còn thúc đẩy nền kinh tế địa phương thông qua việc mua sắm dịch vụ, thuê nhà, mua bảo hiểm y tế và thu hút khách quốc tế.
NAFSA ước tính, cứ ba sinh viên quốc tế thì sẽ tạo hoặc duy trì một việc làm tại Mỹ.
Trong năm học 2024-2025, sinh viên quốc tế đóng góp gần $43 tỷ cho nền kinh tế Hoa Kỳ và tạo ra hơn 355,000 việc làm. (Tr.N) [kn]
THANH HÓA, Việt Nam (NV) – Sau hơn hai tháng điều tra, hôm 18 Tháng Mười Một, Phòng Cảnh Sát Hình Sự Công An Tỉnh Thanh Hóa cho biết đã hoàn thiện hồ sơ và phối hợp với cơ quan hữu trách đưa hung thủ Trịnh Quốc Việt, 13 tuổi, ở làng Hoạch Thôn, xã Yên Định, vào trường giáo dưỡng.
Trịnh Quốc Việt được xác định đã sát hại cháu TQA, 8 tuổi, con người chú của mình, rồi nhét xác vào bao tải giấu sau vườn. Tuy nhiên, do chưa đến tuổi chịu trách nhiệm hình sự nên buộc phải xử theo Luật Xử Lý Vi Phạm Hành Chính là đưa vào trường giáo dưỡng bắt buộc.
Công an khám nghiệm hiện trường điều tra án mạng đêm 20 Tháng Chín, xảy ra ở xã Yên Định, tỉnh Thanh Hóa. (Hình: Lam Sơn/VnExpress)
Theo kết quả điều tra, sáng 20 Tháng Chín vừa qua, vợ chồng anh Trịnh Văn Cử ở làng Hoạch Thôn, đi làm nên gửi hai con cho ông nội là Trịnh Văn Tân gần nhà nhờ trông giữ.
Khoảng 2 giờ trưa cùng ngày, ông Tân để bốn cháu nhỏ chơi ở nhà, trong đó có Việt, rồi ra đồng phụ anh Cử gặt lúa thuê cho người dân trong vùng.
Cuối buổi chiều, vợ chồng ông Tân trở về nhưng không thấy cháu TQA.
Thông tin cháu QA. mất tích sau đó được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội và đài truyền thanh địa phương, song nhiều giờ trôi qua vẫn không thấy tung tích.
Nhiều vị trí nghi vấn ở làng Hoạch Thôn như ao hồ, khu vực hoang vắng… được kiểm tra nhưng không phát hiện manh mối.
Đến hơn 9 giờ tối cùng ngày, một người họ hàng soi đèn ở góc vườn nhà ông Tân thì thấy một bao tải buộc hờ có dấu hiệu bất thường. Mở bao ra, dưới những viên đá hộc chặn phía trên là thi thể cháu QA. với nhiều thương tích ở vùng đầu, mặt.
Qua điều tra, khám nghiệm, Công An Tỉnh Thanh Hóa xác định Việt chính là hung thủ.
Tại cơ quan công an, Việt khai bị cháu QA. tranh giành chiếc võng đang nằm nên đánh em bất tỉnh, sau đó cho vào bao tải để “dạy tiếp cho một bài học.”
Hình nạn nhân TQA, 8 tuổi, ở xã Yên Định, tỉnh Thanh Hóa, được chia sẻ trên mạng xã hội. (Hình: Chụp qua màn hình)
Sau khi giết người, Việt vác xác em QA. ra vườn chuối sau nhà, nơi có cỏ dại rậm rạp rồi vùi thi thể vào góc tường. Sau đó, Việt về nhà xem điện thoại, đi ngủ cùng em trai cho đến khi bị công an triệu tập.
Em trai 8 tuổi của Việt biết sự việc, nhưng bị anh uy hiếp nên không dám khai chỗ giấu thi thể trong thời gian người lớn tìm kiếm cháu QA.
Theo chính quyền địa phương, anh em Trịnh Quốc Việt có hoàn cảnh khó khăn, cha mẹ đi “xuất khẩu lao động,” hai anh em phải sống cùng ông bà nội.
Đại diện trường trung học cơ sở Định Tăng, nơi Việt theo học Lớp Tám cho biết, em “hòa đồng, không có biểu hiện bất thường” trước khi xảy ra án mạng. (Tr.N) [kn]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Một khoản vay mua nhà trả trong 50 năm có thể giúp người mua giảm một ít chi phí trước mắt, nhưng về dài hạn lại khiến họ phải trả nhiều hơn.
Theo tạp chí Barron’s, ý tưởng khoản vay 50 năm được chú ý sau khi Tổng Thống Donald Trump đăng hình lên Truth Social cuối tuần qua, ám chỉ chính quyền của ông có thể đưa ra chương trình này.
Nhiều khả năng khoản vay 50 năm sẽ có lãi suất khác với vay 30 năm. (Hình minh họa: TIM SLOAN/AFP via Getty Images)
Bill Pulte, giám đốc Cơ Quan Tài Chính Nhà ở Liên Bang (FHFA), viết trên X (tiền thân là Twitter) rằng “chúng tôi thật sự đang xúc tiến khoản vay 50 năm, một thay đổi hoàn toàn cục diện.”
Hiện chưa có chi tiết cụ thể về khoản vay 50 năm. Một viên chức Tòa Bạch Ốc nói qua thư điện tử với Barron’s rằng “Tổng Thống Trump luôn tìm cách để cải thiện khả năng chi trả nhà ở cho người dân. Mọi thay đổi chính thức sẽ được Tòa Bạch Ốc công bố.”
Một phát ngôn viên của FHFA nói qua thư điện tử rằng họ đang “tiếp tục xem xét mọi giải pháp có thể cải thiện khả năng chi trả, gồm cả nghiên cứu cách làm cho khoản vay có thể chuyển nhượng hoặc mang theo khi đổi nhà.”
Đề xuất vay 50 năm cùng những bất cập của nó cho thấy thách thức lớn trong việc giải quyết chi phí mua nhà ngày càng cao. Những năm gần đây, lãi suất vay và giá nhà đều tăng mạnh, trong khi bảo hiểm và thuế địa ốc cũng leo thang.
Giả sử khoản vay 50 năm có cùng mức lãi suất với khoản vay 30 năm, thì mỗi tháng người mua cũng chỉ giảm được một khoản nhỏ không đáng kể. Với khoản vay $400,000 ở mức lãi 6.3%, người vay giảm được khoảng $280 mỗi tháng nhờ dàn trải thêm 20 năm so với khoản vay 30 năm.
Nhưng khoản tiết kiệm hằng tháng đó phải trả giá: nếu giữ khoản vay đến hết kỳ hạn, chủ nhà sẽ trả thêm hơn $425,000 tiền lãi so với khoản vay 30 năm, tức còn nhiều hơn cả giá trị của khoản vay ban đầu.
Nhiều khả năng khoản vay 50 năm sẽ có lãi suất khác với vay 30 năm. Khoản vay cố định 30 năm hiện được định giá dựa trên lợi suất trái phiếu kho bạc 10 năm, với mức chênh được điều chỉnh theo rủi ro đặc thù của vay thế chấp.
Kéo dài thời hạn vay có thể đẩy giá nhà tăng, theo Joel Berner, kinh tế gia cao cấp của “Realtor.com.”
Ông viết rằng “tăng nhu cầu mua nhà mà không tăng nguồn cung ứng sẽ khiến giá nhà tăng, từ đó làm triệt tiêu mọi khoản tiết kiệm có thể có.”
Mức tích lũy vốn chủ sở hữu cũng giảm đi với khoản vay 50 năm, theo báo cáo của Stephen Kim, phân tích gia tại Evercore. “Sau mười năm, người mua chỉ trả được chưa tới 4% tiền gốc, so với gần 16% của khoản vay 30 năm,” ông viết. “Việc tích lũy vốn quá chậm, trong bối cảnh giá nhà ít tăng, theo thời gian có thể làm hệ thống vay địa ốc càng có thêm nhiều rủi ro.”
Số lượng giao dịch nhà ở vài năm gần đây giảm do lãi suất và giá nhà cùng tăng. Khả năng để hai yếu tố này giảm mạnh là rất thấp: lãi suất vẫn bị chi phối bởi cuộc chiến chống lạm phát của Fed và khó quay lại mức dưới 4% như trước đại dịch. Trong khi đó, khoảng 2/3 số hộ gia đình Mỹ sở hữu nhà theo số liệu thống kê, khiến biến động giá nhà trở thành vấn đề tài chính lớn.
Khi thị trường nhà ở ngày càng khó tiếp cận, tuổi trung vị (median) của người mua nhà cũng tăng.
Theo Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc Quốc Gia (NAR), người mua nhà lần đầu trong năm kết thúc Tháng Sáu 2025 có tuổi trung vị 40, mức cao kỷ lục.
Khoản vay 50 năm có trở thành hiện thực hay không là điều chưa rõ. Trong những bài đăng sau đó, Pulte nói khoản vay dài hạn “chỉ là một trong nhiều công cụ chúng tôi đang phát triển.”
Ông cũng viết rằng “chúng tôi đang tìm cách làm giảm gánh nặng cho khoản vay 5 năm, 10 năm và 15 năm.” Sau đó ông nói thêm: “Tại Fannie và Freddie, chúng tôi đang đánh giá giải pháp chuyển nhượng khoản vay hoặc mang theo, theo hướng an toàn và ổn định.” (Ng.Tr)[kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Trong bản tin “Thời Sự” tối 17 Tháng Mười Một, Đài Truyền Hình Việt Nam (VTV) lại tiếp tục “có chuyện” khi đưa tin về chuyến thăm Kuwait của Thủ Tướng Phạm Minh Chính, khiến mạng xã hội dấy lên nhiều bàn tán.
Theo đó, trong bản tin loan báo về việc ông Chính cùng phái đoàn Việt Nam đang thăm chính thức Kuwait từ ngày 16 đến 18 Tháng Mười Một, biên tập viên Khánh Trang đã đọc nhầm “Lễ đón chính thức tại thủ đô Bayan, Kuwait, Thủ Tướng Phạm Minh Chính đã đón trọng thể Thủ Tướng Phạm Minh Chính tại cung điện Minh Chính (thay vì Cung Bayan của Hoàng Gia Kuwait).”
Bản tin “Thời Sự” của VTV1 đưa tin “lộn tùng phèo” về ông Phạm Minh Chính khi thăm Kuwait. (Hình: Chụp qua màn hình)Điều này khiến khán giả “bất ngờ ngơ ngác” và đoạn tin sau đó được cộng đồng mạng thu lại rồi đưa lên mạng xã hội và lan truyền nhanh chóng.
Đây là lần thứ hai VTV gặp “sai sót” trong việc đưa tin về ông Chính.
Trước đó, trong chương trình “Khát Vọng Phát Triển” phát sóng hôm 4 Tháng Bảy, 2025, VTV cũng đã đổi họ Phạm của ông Chính thành họ Nguyễn.
Sự việc sau đó đã buộc VTV phát đi thông báo “chân thành xin lỗi” ông Phạm Minh Chính.
Trong thông báo, VTV gọi đây là “sai sót” và cho biết đã gỡ bỏ video clip chương trình “Khát Vọng Phát Triển” trên các nền tảng để chỉnh sửa lại họ của ông Chính.
Nhà đài hứa hẹn “xem xét trách nhiệm và xử lý nghiêm những cá nhân, đơn vị để xảy ra sai sót này.”
Cũng trong bản tin “Thời Sự” hôm 17 Tháng Mười Một, biên tập viên Khánh Trang đã đọc sai họ của bà chủ tịch Ủy Ban Trung Ương Mặt Trận Tổ Quốc Việt Nam, thay vì Bùi Thị Minh Hoài, thì đổi họ bà này thành Phạm Thị Minh Hoài.
VTV được biết đến là đài truyền hình hoạt động nhờ tiền thuế dân và có doanh thu từ quảng cáo phát trong các chương trình phim truyền hình, ca nhạc, sự kiện thể thao.
Tên ông Phạm Minh Chính bị viết sai thành Nguyễn Minh Chính trong chương trình “Khát Vọng Phát Triển” đêm 4 Tháng Bảy. (Hình: Chụp qua màn hình)
VTV được đặc quyền bắt buộc các đài truyền hình khác ở Việt Nam phải tiếp sóng chương trình “Thời Sự” phát lúc 7 giờ tối mỗi ngày, chủ yếu đưa tin tuyên truyền cho nhà cầm quyền.
Các vụ sai sót liên tiếp của VTV khiến nhiều ý kiến trên mạng xã hội bày tỏ sự ngán ngẩm về tình trạng cẩu thả của một cơ quan tuyên truyền mang danh đài truyền hình quốc gia.
“VTV dạo này không lỗi không yên,” danh khoản “Nguyen Trung Dung” bày tỏ.
“Dăm ba cái trò vặt vãnh làm sao át được hào quang nhân vật chính của a Chính,” danh khoản “Đặng Thu Trang” châm biếm. (Tr.N) [kn]
Ngày 17 Tháng Mười Một, 2025, Cơ Quan An Ninh Điều Tra Bộ Công An ra quyết định khởi tố hình sự nhà báo Lê Trung Khoa với tội danh theo điều 117 Bộ Luật Hình Sự, về “tuyên truyền chống nhà nước.”
Hình nhà báo Lê Trung Khoa tại đai hội báo chí Châu Âu ngày 15 Tháng Mười Một, 2025, Brüssel, Bỉ, đi kèm bài viết “Khởi tố nhà báo Lê Trung Khoa – Bộ Công An ‘thách thức Hiến Pháp’ bằng Điều 117 – một vở kịch còn hài hơn cả Stand-up.” (Hình: Thời Báo.de)
Được biết, nhà báo Lê Trung Khoa là người sáng lập báo Thoibao.de tại Đức và cũng là người vừa được tòa án tại Berlin phán quyết thắng trong vụ kiện dân sự theo yêu cầu khởi kiện của ông Phạm Nhật Vượng và doanh nghiệp Vingroup từ trong nước.
Việc chế độ Hà Nội khởi tố hình sự ông Khoa trong bối cảnh ông đang cư trú tại Đức đã đặt ra khá nhiều vấn đề pháp lý, trong đó, dĩ nhiên bao gồm vấn đề dẫn độ ông về Việt Nam để xét xử. Điều đáng nói, rằng trong quan hệ tư pháp giữa Việt Nam và Đức hiện nay không hề tồn tại một hiệp định dẫn độ song phương.
Trong khi đó, nước Đức chỉ chấp nhận dẫn độ trong 3 trường hợp:
-Khi có hiệp định dẫn độ song phương,
-Dẫn độ theo khuôn khổ EU (không áp dụng cho Việt Nam),
-Hoặc trong trường hợp đặc biệt thông qua quyết định đơn lẻ theo Luật Dẫn Độ Đức (IRG), vốn đòi hỏi rất nhiều điều kiện.
Thế nên, gần như chế độ trong nước không có “cửa” nào để có thể đặt ra yêu cầu dẫn độ ông Lê Trung Khoa về Việt Nam cả. Kể cả như trường hợp đơn lẻ vốn sẽ bị xem xét theo cách hết sức nghiêm ngặt mà chế độ trong nước có thể bị loại ngay từ vòng “gởi xe,” khi đã có một tiền sử nhân quyền quá tệ hại, bao gồm:
-Quốc gia yêu cầu dẫn độ có hồ sơ vi phạm nhân quyền,
-Người bị yêu cầu dẫn độ bị cáo buộc tội danh có tính chất chính trị,
-Người bị yêu cầu dẫn độ là nhà báo, người bất đồng chính kiến, hoặc có nguy cơ bị đối xử vô nhân đạo.
Không chỉ thế, chế độ trong nước bị liệt kê trong nhiều báo cáo của Đức, EU, Hoa Kỳ và các tổ chức nhân quyền quốc tế là quốc gia có nguy cơ cao về:
-Tra tấn và ngược đãi,
-Xử án thiếu công bằng,
-Hình sự hóa tự do ngôn luận, báo chí.
-Giam giữ không minh bạch.
Tất cả những điều nêu trên, khiến cho yêu cầu dẫn độ (nếu có) tự động bị xem là rủi ro nhân quyền. Cho nên, khả năng Đức đáp ứng yêu cầu dẫn độ hầu như bằng 0. Luật dẫn độ Đức (IRG) có nêu các quy định từ chối dẫn độ mà theo đó, chính quyền Đức phải bắt buộc từ chối dẫn độ, gồm:
a. Người bị yêu cầu dẫn độ bị cáo buộc tội danh chính trị: Tất cả các cáo buộc theo Điều 117, 331 của Bộ Luật Hình sư Việt Nam đều rơi vào nhóm “tội danh chính trị,” vốn bị luật dẫn độ Đức loại trừ hoàn toàn.
b. Người bị yêu cầu dẫn độ có nguy cơ bị tra tấn hoặc đối xử vô nhân đạo: Theo “Điều 3, Công Ước Chống Tra Tấn (CAT)” mà Đức là thành viên, Đức không được phép dẫn độ người bị yêu cầu dẫn độ tới quốc gia có nguy cơ tra tấn nghi can. Trong khi đó, chế độ trong nước bị nêu tên trong rất nhiều báo cáo của Liên Hiệp Quốc, Human Rights Watch, Amnesty International về việc thường xuyên lạm dụng tình trạng tra tấn, ngược đãi tù nhân rất phổ biến và nghiêm trọng.
c. Không có bảo đảm xét xử công bằng: Luật Tố Tụng Hình Sự Việt Nam (BLTTHS) bị đánh giá không đáp ứng các tiêu chuẩn xét xử độc lập theo Điều 14 ICCPR. Không chỉ thế, với việc đảng Cộng Sản thành lập cơ quan Nội chính tại trung ương và các tỉnh thành với quyền hạn can thiệp sâu vào việc xét xử của tòa án, đã đe dọa nguyên tắc xét xử độc lập. Thế nên, với một nền tư pháp như thế, Đức sẽ không bao giờ chấp nhận việc dẫn độ.
d. Tội danh liên quan đến tự do báo chí: Tự do ngôn luận và tự do báo chí được Đức coi là quyền tự do căn bản được Hiến Pháp bảo vệ (Điều 5 Grundgesetz). Ngay cả trong các vụ yêu cầu dẫn độ giữa Đức và Thổ Nhĩ Kỳ, một đối tác quan trọng, Đức đã nhiều lần từ chối dẫn độ khi vụ việc liên quan đến nhà báo và các phát ngôn hoặc bài báo của họ. Vì thế, một nhà báo người Việt đang hoạt động hợp pháp tại Đức như ông Lê Trung Khoa, bị Việt Nam khởi tố vì nội dung bài báo mà ông ấy cho đăng tải, đương nhiên sẽ được miễn trừ dẫn độ hoàn toàn.
Chuẩn mực của Tòa án Nhân quyền Châu Âu (ECHR)
Dù Đức không áp dụng trực tiếp án lệ ECHR vì đã rời khỏi hệ thống này sau năm 2023, nhưng tất cả các nguyên tắc nhân quyền then chốt vẫn được duy trì trong Hiến Pháp Đức và trong pháp luật của EU (thông qua Hiến Chương Nhân Quyền EU – EU Charter).
Theo nguyên tắc của ECHR này (án lệ Soering v. UK, Othman v. UK), thì một quốc gia Châu Âu không được phép dẫn độ nếu: “Nơi dẫn độ có nguy cơ tra tấn” hoặc “xét xử không công bằng.” Trong khi đó, chế độ trong nước bị xếp trong nhóm quốc gia rủi ro cao trên cả hai tiêu chí “nơi dẫn độ có nguy cơ tra tấn” và “xét xử không công bằng.” Vì vậy, khả năng dẫn độ tuyệt đối bằng 0%.
Về khả năng tác động vào cơ chế truy nã quốc tế Interpol
Sau khi khởi tố vụ án hình sự, chế độ trong nước sẽ phải tính đến việc ban hành lệnh bắt giữ và truy nã, kể cả sử dụng hệ thống truy nã đỏ (Red Notice) thông qua tổ chức Interpol quốc tế. Trong điều lệ hoạt động của Interpol, tại Điều 3 quy định cấm tuyệt đối như sau “Không can thiệp vào các vụ việc mang tính chính trị, quân sự, tôn giáo hoặc chủng tộc.” Trong đó, chế độ trong nước thường xuyên sử dụng các điều luật Điều 117, 331 Bộ Luật Hình Sự cho các vụ án xâm phạm vào quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí. Đây là các tội danh chính trị theo tiêu chuẩn quốc tế. Do đó, một yêu cầu truy nã đỏ “Red Notice” nếu có từ phía chế độ trong nước, sẽ bị Interpol từ chối ngay.
Chế độ Việt Nam trong nước đã từng bị nghi ngờ lạm dụng Interpol
Từ năm 2018 trở đi, Interpol và EU đã tăng mức cảnh giác đối với các quốc gia, như: Trung Cộng, Nga, UAE, Thổ Nhĩ Kỳ và Việt Nam vì lý do đã lạm dụng cơ chế Interpol để săn đuổi người bất đồng chính kiến, nhà báo hoặc doanh nhân chạy trốn.
Do đó, bất cứ yêu cầu từ Việt Nam liên quan đến một nhà báo như ông Lê Trung Khoa sẽ bị xem xét dưới dạng “Risk of political misuse” (tức nguy cơ lạm dụng chính trị). Theo đó, các hồ sơ loại này gần như không bao giờ được thông qua.
Đức không bắt giữ người hoặc dựa trên thông báo truy nã đỏ
Thậm chí, ngay cả khi Interpol chấp thuận ban hành lệnh truy nã đỏ “Red Notice,” dù rất khó xảy ra, thì không hẳn phía Đức sẽ chấp thuận. Vì luật pháp Đức yêu cầu:
-Tòa án Đức phải xem xét nội dung truy nã đỏ “Red Notice” của Interpol,
-Xem xét tiêu chuẩn nhân quyền,
-Và “tội danh hình sự tương tự” (double criminality) với tội danh luật hình sự Đức.
Trong trường hợp này, luật hình sự Đức không có các tội danh tương tự như các điều luật Điều 117, 331 Bộ Luật Hình Sự Việt Nam. Do không thể áp dụng nguyên tắc “tội danh hình sự tương tự,” nên một lệnh truy nã đỏ “Red Notice” cũng không có tác dụng gì tại Đức.
Interpol sẽ làm gì nếu chế độ Hà Nội cố gắng gửi yêu cầu truy nã?
Trong trường hợp này, Interpol có thể lựa chọn các phương cách hành xử sau:
-Yêu cầu chế độ trong nước cung cấp tài liệu bổ sung,
-Hoặc thẳng tay bác bỏ hồ sơ,
-Gắn cờ cảnh báo Việt Nam về nguy cơ lạm dụng cơ chế Interpol,
Trường hợp cực đoan hơn, Interpol còn có thể:
-Hạn chế quyền truy cập cơ sở dữ liệu của Việt Nam,
-Yêu cầu EU đánh giá hồ sơ lạm dụng.
Thời Báo.de chụp lại bản tin của đài truyền hình Hà Nội loan báo ngày 17 Tháng Mười Một, 2025, về “khởi tố hình sự” nhà báo Lê Trung Khoa ở Đức. (Hình: Thời báo.de)
Về chuẩn mực tự do ngôn luận, báo chí của Đức và Châu Âu
Điều 5 Hiến Pháp Đức, cũng là chuẩn mực chung của Châu Âu quy định: “Mọi người đều có quyền tự do bày tỏ và phổ biến quan điểm bằng lời nói, chữ viết và hình ảnh; quyền tự do báo chí và quyền tự do thông tin không bị kiểm duyệt.”
Theo quy định này, nhà báo không thể bị truy tố vì “chỉ trích nhà nước” và báo chí được pháp luật bảo vệ ngay cả khi đăng tải thông tin “bất lợi” cho doanh nghiệp lớn hoặc cơ quan nhà nước. Do đó, các biện pháp hành chính nhằm bịt miệng báo chí đều bị tòa án bác bỏ.
Chúng cũng trở thành cơ sở pháp lý để tòa án Berlin ra phán quyết bác bỏ vụ kiện của Phạm Nhật Vượng và Vingroup:
Đức có tiền lệ bảo vệ nhà báo chống lại yêu cầu từ các quốc gia khác
Thống kê qua 20 năm qua, Đức đã bảo vệ các nhà báo bị chính quyền từ nhiều quốc gia như: Thổ Nhĩ Kỳ, Iran, Nga, Trung Cộng gởi yêu cầu bắt giữ hoặc dẫn độ, nhưng đều bị bác bỏ với lý do vi phạm quyền tự do báo chí. Trường hợp của nhà báo Lê Trung Khoa, nếu có yêu cầu từ chế độ Hà Nội, sẽ chắc chắn bị Đức bác bỏ vì nằm trong trường hợp tương tự.
Chưa kể rằng, phán quyết của tòa án Berlin, Đức bác bỏ yêu cầu của ông Phạm Nhật Vượng và Vingroup sẽ càng giúp củng cố vị thế được bảo vệ của nhà báo Lê Trung Khoa. Thông quá đó, nhà báo Lê Trung Khoa có thể được phía Đức trao quy chế bảo hộ mạnh mẽ hơn và đặc biệt, đưa hồ sơ của ông vào nhóm “nạn nhân của sự đàn áp chính trị.”
Tóm lại, khả năng phía Đức đáp ứng cho một yêu cầu dẫn độ ông Lê Trung Khoa từ phía chế độ trong nước hầu như bằng 0, kể cả tìm kiếm sự truy nã đỏ từ phía Interpol cũng vậy.
Chế độ Hà Nội rất hiểu vấn đề này, nhưng họ vẫn quyết định cho khởi tố vụ án. Cho thấy, họ theo đuổi những mục tiêu khác chứ không phải mục tiêu đưa nhà báo Lê Trung Khoa về Việt Nam để quy án và trừng trị ông ấy, kể cả, không thể tạo ra bất kỳ hậu quả tư pháp nào đối với ông Lê Trung Khoa tại Đức.
Mục tiêu của Hà Nội là gởi thông điệp chung đến các nhà báo độc lập, hoặc những người đang lên tiếng chỉ trích rằng: Không với tới được, điều ấy không đồng nghĩa với việc chúng tôi sẽ bỏ qua. Riêng thông điệp với nhà Lê Trung Khoa rằng: Bất kể phán quyết của tòa án Đức đã tuyên như thế nào đi nữa, thì ông vẫn là tên tội phạm.
Bằng những thông điệp như vậy, Hà Nội chủ động giành cho mình quyền thông tin, quyền ra phán quyết cuối cùng với mọi công dân, bất kể họ là ai, ở đâu và đã từng được xét xử như thế nào.
LONDON, Anh (NV) – Bitcoin rớt xuống dưới mức $90,000 hôm Thứ Ba, 18 Tháng Mười Một, lần đầu tiên trong bảy tháng, cho thấy giới đầu tư toàn cầu đang rút khỏi các tài sản rủi ro. Đồng tiền mã hóa lớn nhất thế giới hiện bị xóa sạch toàn bộ mức tăng của năm nay và đang giao dịch thấp hơn gần 30% so với đỉnh trên $126,000 hồi Tháng Mười, theo Reuters.
Trong giờ giao dịch ở châu Âu, Bitcoin giảm 0.5%, còn $91,338.47, sau khi có lúc chạm $89,286.75. Theo CoinGecko, khoảng $1.2 ngàn tỷ bị thổi bay khỏi tổng giá trị thị trường tiền mã hóa chỉ trong sáu tuần qua.
(Hình minh hoạ: Romain Costaseca / Hans Lucas via AFP)
Các chuyên gia cho biết sự lo ngại về tương lai của việc Ngân Hàng Liên Bang Mỹ cắt giảm lãi suất, cộng với tâm lý né tránh rủi ro trên thị trường toàn cầu, đang gây áp lực mạnh lên giá tiền mã hóa.
“Niềm tin có thể sụp đổ rất nhanh”
“Sự bán tháo liên hoàn đang bị khuếch đại vì các công ty niêm yết và tổ chức tài chính đồng loạt rút khỏi vị thế sau khi ồ ạt mua vào trong giai đoạn tăng giá,” ông Joshua Chu, đồng chủ tịch Hong Kong Web3 Association, nói. “Khi lực mua yếu đi và bất ổn vĩ mô tăng, niềm tin có thể sụp đổ với tốc độ đáng kinh ngạc.”
Chuyên gia Joseph Edwards thuộc Enigma Securities cho biết nhiều nhà đầu cơ từng hy vọng Hoa Kỳ sẽ ban hành quy định thuận lợi cho crypto nay đã bắt đầu rút lui, khiến ETF và các sản phẩm tương tự liên tục bị rút vốn trong vài tuần qua.
“Áp lực bán không quá bất thường, nhưng nó rơi đúng thời điểm lực mua đang yếu,” ông nói.
Các cổ phiếu liên quan đến crypto như MicroStrategy, các hãng đào như Riot Platforms và Mara Holdings, cùng sàn giao dịch Coinbase cũng giảm mạnh theo tâm lý chung của thị trường.
Công ty nắm giữ bitcoin đối mặt nguy cơ lỗ nặng
Năm nay chứng kiến làn sóng các công ty, trong nhiều lĩnh vực không liên quan đến công nghệ, tuyên bố sẽ mua và giữ crypto như một phần tài sản doanh nghiệp. Nhưng xu hướng này đang đối mặt áp lực lớn.
Standard Chartered ước tính rằng mức rớt dưới $90,000 có thể khiến một nửa lượng Bitcoin mà các công ty này mua vào rơi vào tình trạng “underwater”, tức giá trị tài sản thấp hơn giá đã trả. Ngân hàng cho biết các công ty niêm yết đang nắm 4% tổng số Bitcoin lưu hành và 3.1% tổng lượng Ether.
Thị trường chứng khoán châu Âu mở cửa trong sắc đỏ, khi giới đầu tư lo ngại khu vực công nghệ đang bị định giá quá cao. Ether, đồng mã hóa lớn thứ hai, cũng giảm mạnh trong nhiều tháng và hiện thấp hơn gần 40% so với đỉnh trên $4,955 hồi Tháng Tám.
“Nhìn chung, tâm lý thị trường tiền mã hóa vẫn rất thấp từ sau cú quét đòn bẩy hồi Tháng Mười,” ông Matthew Dibb, giám đốc đầu tư của Astronaut Capital, cho biết.
Phản ứng dây chuyền trên thị trường tài chính
Giới đầu tư đang giảm khẩu vị rủi ro trên mọi mặt trận, từ cổ phiếu công nghệ cho đến tài sản số. Việc Ngân Hàng Liên Bang Mỹ chưa đưa ra tín hiệu rõ ràng về chuyện cắt giảm lãi suất khiến dòng tiền đứng ngoài, không dám đổ vào các kênh đầu cơ. Bitcoin vốn nhạy cảm với biến động vĩ mô nên chịu tác động mạnh nhất.
Không giống các giai đoạn trước, lần giảm giá này cho thấy dấu vết rõ của việc các tổ chức tài chính và công ty niêm yết đang rút vị thế. Khi các thực thể lớn đồng loạt bán ra, mức độ lan truyền tâm lý hoảng loạn càng mạnh hơn. Trong thị trường crypto, đây là chất xúc tác dẫn đến đợt giảm sâu.
Rủi ro lớn nhất: niềm tin đang bị xói mòn
Tiền mã hóa không có dòng tiền mặt (cash flow) như doanh nghiệp thật. Giá trị của nó phụ thuộc gần như hoàn toàn vào niềm tin. Và như các chuyên gia thường nói “Niềm tin có thể làm suy sụp với tốc độ đáng kinh ngạc” (Confidence can erode with remarkable speed). Nếu Bitcoin không giữ được vùng giá trên $90,000 trong thời gian dài, nhiều công ty nắm giữ crypto sẽ bị lỗ, có thể kích hoạt vòng bán tháo mới.
Thị trường crypto có thể bước vào giai đoạn “chờ tín hiệu vĩ mô”
Các chuyên gia đánh giá sẽ không có dấu hiệu phục hồi rõ ràng cho đến khi: Fed phát tín hiệu cắt lãi suất, dòng tiền ETF quay trở lại, và thị trường chứng khoán ổn định hơn.
Trong thời gian đó, Bitcoin và Ether có thể tiếp tục biến động mạnh, chủ yếu theo tâm lý chứ không theo tin tức kỹ thuật. (MPL) [kn]
Trump vẫn bán F-35 cho Saudi, bất chấp cảnh báo Trung Quốc ăn cắp kỹ thuật
Theo báo cáo gần đây của Defense Intelligence Agency, việc bán F-35 cho Saudi Arabia mang rủi ro “đáng kể” vì Riyadh có quan hệ an ninh sâu rộng với China, bao gồm hợp tác drone, hỏa tiễn và dự án công nghệ quân sự chung.
QUẬN CAM, California (NV) – Cách đây một năm, Huyndai liên kết với Amazon, chính thức kênh bán xe mới của mình trên trang web của nhà bán lẻ trên mạng khổng lồ của tỉ phú Bezos. Nay Ford đang làm điều tương tự, nhưng với xe Ford đã qua sử dụng được chứng nhận. (Certified Pre-Owned, CPO).
Theo trang mạng roadandtrack.com, những ai từng muốn mua một chiếc Ford Escape đã qua sử dụng được chứng nhận trên Amazon thì nay sẽ làm được. Vào ngày 17 Tháng Mười Một, Ford thông báo chính thức ra mắt chương trình Ford Blue Advantage CPO trên Amazon Autos. Khách hàng giờ đây có thể mua, trả góp, lên lịch nhận xe Ford cũ hoàn toàn trên mạng, ngồi ở nhà cũng làm được.
Ford hiện đang bán xe cũ được chứng nhận trên Amazon. (Hình minh họa: HD/Người Việt)
Chương trình bắt đầu tại ba thành phố Los Angeles, Seattle và Dallas; dự kiến sẽ có thêm nhiều thành phố khác tham gia chương trình trong tương lai. Ford cho biết hơn 160 nhà bán lẻ trên toàn quốc đã bày tỏ sự quan tâm, bao gồm một số đại lý ở Michigan. Việc tham gia là tự nguyện, nhưng mục tiêu rất rõ ràng: Amazon đưa khách hàng trực tiếp đến các đại lý địa phương, giúp giảm thiểu thời gian lãng phí, căng thẳng và những phiền phức liên quan đến cách bán hàng thường thấy ở nhiều đại lý.
Quy trình mua xe Ford cũng giống với cách mua sắm thông thường trên mạng dành cho khách hàng Amazon. Người mua có thể duyệt qua lượng xe tồn kho trong bán kính 75 dặm, chọn mẫu xe, năm sản xuất, màu xe… Sau đó họ có thể xem giá cả minh bạch, chi tiết, lịch sử sửa chữa bảo trì đầy đủ. Thông tin về hỗ trợ cho vay tài chính cũng được đưa vào, bao gồm các tùy chọn từ Ford Credit. Sau khi hoàn tất thủ tục giấy tờ, người mua sẽ đặt lịch hẹn nhận xe tại đại lý đã chọn để hoàn tất giao dịch.
Mỗi xe Ford niêm yết đều là một phần của chương trình Blue Advantage, bao gồm các cấp chứng nhận khác nhau. Các mẫu xe được chứng nhận Gold – những xe có tuổi đời đến sáu năm và chạy dưới 80,000 dặm – được 172 điểm kiểm tra và bảo hành 12 tháng/12,000 dặm. Xe điện CPO được 127 điểm kiểm tra và điều kiện bảo hành tương tự. Xe được chứng nhận Blue có thể bao gồm xe của các thương hiệu khác, có tuổi đời lên đến 10 năm và chạy 150,000 dặm; chúng được bảo hành 90 ngày/4,000 dặm. Tất cả các xe đều đi kèm điều kiện được hoàn tiền trong 14 ngày/1,000 dặm và dịch vụ hỗ trợ trên đường.
Đây được xem là một bước đi hợp lý tiếp theo trong qui trình mua xe trong tương lai. Người tiêu dùng thường đánh giá thấp kinh nghiệm mua xe tại đại lý, với cách báo giá không minh bạch, các chiêu trò bán hàng làm khách hàng khó chịu. Việc hợp tác với Amazon có thể giúp loại bỏ những thứ này, cho phép khách hàng nhận được dịch vụ đơn giản, thoải mái hơn. Các đại lý được lợi là có thể có thêm nhiều người mua hơn. (HD)
LTS: Nhật báo Người Việt hợp tác với đại học University of Southern California (USC) qua chương trình “2025 Ethnic Media Health Reporting Collaborative” để nghiên cứu các chủ đề liên quan đến cải tổ y tế của California như sức khỏe tâm thần, sức khỏe di dân, thiếu thốn về kinh tế và thực phẩm, vô gia cư… mang đến cái nhìn phổ quát cho cộng đồng thiểu số. Đây là bài viết thứ bảy về đề tài này.
Trà Nhiên/Người Việt
Một trong những giấy nhắc nhở về vi phạm luật tại khu Kona Kai Mobile Home Park, Santa Ana. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)
SANTA ANA, California (NV) – Khi bà Ngọc Trần, 87 tuổi, nhận được thư cảnh cáo lần thứ ba từ ban quản lý khu mobile home vào cuối Tháng Tám, yêu cầu bà dẹp các chậu hoa và thay ghế đu đưa trên hiên nhà nếu không sẽ bị “các hành động pháp lý,” bà nói vừa lo lắng vừa bất lực.
Thông báo ghi rằng bà Ngọc vượt quá giới hạn năm chậu hoa, và những chiếc ghế đu đưa của gia đình bà không đúng “mẫu cho phép.”
“Mỗi lần quản lý gửi thư cảnh cáo, tôi lại nhức đầu,” bà Ngọc nói. “Tôi cảm thấy áp lực và lo sợ, không biết phải làm sao.”
Bà Ngọc và người chồng 91 tuổi sống tại khu Kona Kai Mobile Home Park, Santa Ana, được bảy năm. Ngôi nhà của họ từ lâu là chốn bình yên và gắn bó với cộng đồng.
Thế nhưng, vài tháng gần đây, hai ông bà liên tục bị gửi thư cảnh cáo, yêu cầu tuân theo các quy định mới của ban quản lý.
Luật cư trú trong khu mobile home của California (California Civil Code § 798.56) cho phép ban quản lý có quyền trục xuất người sở hữu nhà nếu họ vi phạm nội quy hợp lý được quy định trong hợp đồng thuê đất.
Được xây dựng từ thập niên 1950, Kona Kai Mobile Home Park, là một khu nhà yên tĩnh dành cho người cao niên với 208 căn nhà. Một căn nhà hai phòng ngủ, hai phòng tắm tại đây có giá khoảng $149,000, và tiền thuê đất trung bình là $875 mỗi tháng. Hiện có khoảng 145 gia đình gốc Việt sinh sống trong khu này.
“Chúng tôi thích ngồi trên ghế ngắm hoa để thư giãn tinh thần,” bà Ngọc giải thích. “Nhưng những yêu cầu từ ban quản lý khiến niềm vui đó bị đe dọa.”
Mỗi lần có thư cảnh cáo, hai ông bà phải nhờ người con trai sống ở xa dịch ra tiếng Việt và liên lạc với ban quản lý.
Nguy cơ bị đuổi khiến cặp vợ chồng cao niên vô cùng lo lắng, vì họ hầu như không còn lựa chọn nhà ở giá rẻ nào khác.
Chi phí nhà ở vượt xa thu nhập người cao niên
Đối với người cao niên ở Orange County, khả năng chi trả cho nhà ở đang trở thành thách thức lớn nhất.
Mức thuê trung vị $3,560/tháng tại Orange County là gấp đôi mức trung vị toàn quốc.
Nhiều người lớn tuổi sống bằng thu nhập cố định đang vật lộn để giữ mái nhà. Khoảng 40% cư dân quận hạt là người thuê nhà, và những ai sống bằng trợ cấp hưu trí hay an sinh xã hội càng dễ rơi vào cảnh bấp bênh.
Theo Sở An Sinh Xã Hội Hoa Kỳ (SSA), tính đến Tháng Bảy, tiền trợ cấp hưu trung bình là $2,006.69/tháng – thấp hơn nhiều so với chi phí thuê một căn nhà một phòng ngủ ở địa phương.
Theo Chỉ Số Người Cao Niên (Elder Index) năm 2023, người cao niên có sức khỏe “tốt” tại Orange County cần thu nhập khoảng $38,772/năm để trang trải chi phí cơ bản – cao hơn 30% so với mức trung bình toàn quốc $29,748.
Chiếc ghế đu đưa trên hiên nhà của bà Ngọc Trần trước khi bị dời đi để đáp ứng yêu cầu của ban quản lý khu Kona Kai Mobile Home Park. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)
Orange County là nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất Hoa Kỳ, với khoảng 180,000 đến 215,000 người – chiếm khoảng 4.1% dân số toàn quận hạt, theo Khảo Sát Cộng Đồng Hoa Kỳ (ACS) của Cơ Quan Thống Kê Dân Số.
Trong cộng đồng này, nhiều gia đình sống đa thế hệ, cùng chia sẻ chi phí dưới một mái nhà. Rào cản ngôn ngữ khiến việc hiểu hợp đồng thuê nhà, quy định hoặc giấy tờ trục xuất trở nên khó khăn.
Người cao niên gốc Việt đặc biệt chịu gánh nặng chi phí nhà ở cao hơn mức trung bình của quận hạt và thường chọn sống trong mobile home như một trong số ít lựa chọn tạm gọi là phải chăng.
Hiện có 249 khu mobile home khắp Orange County trong đó một số – như Kona Kai – dành riêng cho người cao niên. Các khu này trở thành “phao cứu sinh” cho những người lớn tuổi thu nhập thấp, giúp họ có nơi ở tương đối ổn định trong bối cảnh giá nhà leo thang.
Thế nhưng, ngay cả ở đây, an toàn về nhà ở vẫn rất mong manh.
Bà Thanh Flynn, một cư dân cao niên khác tại Kona Kai, kể rằng bà cũng bị hạch sách tương tự.
“Đó là một kiểu khủng bố tinh thần,” bà Thanh nói. “Tôi đã phải tốn vài ngàn đô la để sơn lại mặt trước căn nhà theo yêu cầu của ban quản lý. Gần đây tôi còn bị bệnh sau khi nhận được thư cảnh cáo mới nhất, trong đó cũng đe dọa ‘hành động pháp lý.’”
Ảnh hưởng sức khỏe từ bất ổn nhà ở
Một báo cáo năm 2022 của California Housing Partnership cho biết cứ ba người cao niên thu nhập thấp ở Orange County thì có một người bị gánh nặng chi phí nhà ở nghiêm trọng. Các nghiên cứu cũng cho thấy việc bị đe dọa trục xuất hoặc bị ép tuân thủ quy định có liên quan đến lo âu, trầm cảm, và cao huyết áp ở người lớn tuổi.
Đối với bà Ngọc và nhiều cư dân cao niên khác, nỗi lo không chỉ là tài chính mà còn là tinh thần. Nỗi sợ mất nhà – hay mất đi khu vườn nhỏ mang lại niềm vui mỗi ngày – khiến họ bất an và ảnh hưởng đến sức khỏe.
Santa Ana là một trong những thành phố đầu tiên ở Orange County thông qua Quy Định Ổn Định Tiền Thuê và Trục Xuất Có Lý Do (Rent Stabilization and Just Cause Eviction Ordinance hoặc Rent ) vào Tháng Mười, 2021.
Quy định này giới hạn mức tăng tiền thuê hằng năm của cư dân mobile home ở mức 3% hoặc 80% của Chỉ Số Giá Tiêu Dùng (CPI), tùy mức nào thấp hơn, đồng thời yêu cầu chủ đất phải chứng minh lý do chính đáng khi trục xuất cư dân.
Tuy nhiên, dù có luật kiểm soát việc tăng giá thuê, cũng không ngăn được chủ đất hoặc ban quản lý dùng các quy định, yêu cầu bảo trì, hay lý do hành chính khác để gây áp lực buộc người thuê rời đi.
Santa Ana là một trong những thành phố đầu tiên ở Orange County thông qua Quy Định Ổn Định Tiền Thuê và Trục Xuất Có Lý Do hồi năm 2021. (Hình minh hoạ: City of Santa Ana)
Khoảng trống chính sách và tiếng nói cộng đồng
Các nhà vận động cho rằng dù Santa Ana đi bước đầu quan trọng với luật kiểm soát tiền thuê, nhưng cơ chế thực thi còn yếu, chưa đủ ngăn chặn tình trạng quấy rối thông qua quy định nội bộ.
Các tổ chức cộng đồng như VietRISE và Liên Minh Người Thuê Nhà Orange County (Orange County Tenants United Coalition) từng ghi nhận nhiều trường hợp chủ đất ở Santa Ana và Westminster dùng thư cảnh cáo, quy định tài sản, hay thông báo tùy tiện để gây áp lực với người nhập cư và người cao niên.
Ông Paul Eakins, phát ngôn viên thành phố Santa Ana, cho biết Qui Định Ổn Định Tiền Thuê và Trục Xuất Có Lý Do của thành phố được ban hành “nhằm giới hạn mức tăng tiền thuê và ngăn chặn việc trục xuất tùy tiện,” để bảo vệ người thuê nhà khỏi bị mất chỗ ở vì những lý do không công bằng.
Ông Eakins cũng viết rằng thành phố đã tham gia một buổi hội thảo phối hợp cùng tổ chức VietRISE tại khu Kona Kai vào Tháng Bảy, nơi họ “gặp gỡ khoảng 35 cư dân và cung cấp cho họ thông tin quan trọng về các điều khoản mà quy định có thể mang lại.”
Ngay cả ở các thành phố có luật kiểm soát tiền thuê như Santa Ana, người cao niên và cư dân nhập cư vẫn dễ bị tổn thương do sự thay đổi quy định, và nguy cơ bị đuổi nhà thường trực.
Khi thành phố phải đối mặt với khủng hoảng nhà ở ngày càng nghiêm trọng, câu chuyện của cư dân Kona Kai cho thấy nhu cầu cấp thiết cần có chính sách bảo vệ không chỉ giá thuê mà còn là sự an toàn, sức khỏe, và nhân phẩm của người dân.
Nếu không có các chính sách mạnh mẽ hơn và đầu tư thêm vào nhà ở giá rẻ dành riêng cho người cao niên, cộng đồng cao niên ở Orange County sẽ tiếp tục đối mặt nguy cơ bị di dời và mất an cư ngay tại vùng đất họ gắn bó hàng chục năm.
“Nếu muốn được ở lại, mình phải làm theo hết yêu cầu, chỉ mong vậy là đủ,” bà Ngọc nói, nhìn vào khoảng trống trên hiên – nơi từng có hai chiếc ghế đu đưa và chiếc bàn nhỏ của bà.
Khi bài báo lên khuôn, ban quản lý Kona Kai Mobile Home Park vẫn chưa phản hồi yêu cầu bình luận của nhật báo Người Việt. [đ.d.]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Trong một bài đăng trên Truth Social vào hôm Thứ Bảy tuần qua, ông Trump chia sẻ hình ảnh so sánh ông với cựu Tổng Thống Franklin D. Roosevelt, người từng đưa ra khoản vay mua nhà trả trong 30 năm.
Tạp chí (Forbes) dẫn lời ông Bill Pulte, giám đốc Cơ Quan Tài Chính Nhà Ở Liên Bang (FHFA) kiêm chủ tịch của cả Fannie Mae lẫn Freddie Mac, xác nhận cơ quan này đang “xúc tiến” việc phát hành khoản vay mua nhà trả trong 50 năm.
Một căn nhà rao bán ở Austin, Texas, vào Tháng Tư, 2025. (Hình minh họa: Brandon Bell/Getty Images)
Phát biểu của Pulte vấp phải nhiều ý kiến trái chiều, kể cả từ giới bảo thủ. Ngay sau đó, ông nói kế hoạch này chỉ là “một trong hàng loạt giải pháp mà chúng tôi đang phát triển.”
Giá nhà năm 2025 ra sao?
Giá bán nhà trung vị (median) là $410,800, theo số liệu của St. Louis Fed được cập nhật gần nhất vào Tháng Bảy, cho quý thứ hai năm 2025. Khoản trả trước trung bình cho một căn nhà trong năm 2025 là 19%, theo báo cáo của Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc Quốc Gia (NAR) công bố vào Tháng Mười Một.
Tuy nhiên con số này thấp hơn nhiều, chỉ 10%, đối với người mua nhà lần đầu. NAR cũng cho biết tuổi trung vị của người mua nhà lần đầu đã tăng lên 40.
Người mua nhà sẽ tiết kiệm bao nhiêu mỗi tháng với khoản vay 50 năm?
Theo số liệu của Freddie Mac, lãi suất trung bình cho khoản vay mua nhà trả trong 30 năm trong tuần kết thúc ngày 6 Tháng Mười Một là 6.22%, so với mức trung bình 5.5% cho khoản vay 15 năm.
Hiện chưa rõ lãi suất dành cho khoản vay 50 năm sẽ ở mức nào, nhưng ngay cả khi bằng với mức vay 30 năm, thì số tiền trả hằng tháng cũng chỉ giảm một chút.
Với giá nhà trung vị, lãi suất 6.22% và giả sử trả trước 10%, số tiền trả mỗi tháng cho khoản vay 50 năm sẽ là $2,006.60. Người mua sẽ phải trả 600 lần, với tổng số tiền hơn $1.2 triệu, trong đó hơn $834,000 là tiền lãi.
Khoản vay 30 năm với cùng điều kiện có số tiền trả hằng tháng cao hơn một chút: $2,269.22, tức chênh lệch $262.62. Nhưng tổng tiền lãi chỉ là $447,199.47, với tổng số tiền phải trả là $816,919.47.
Các tổng số này do Forbes tính bằng công cụ của Fannie Mae và không bao gồm thuế hay bảo hiểm.
Ý kiến phản biện
Marjorie Taylor Greene, Dân biểu Cộng Hoà, tiểu bang Georgia, là một trong những người chỉ trích mạnh nhất, phản đối trong một bài đăng dài vào hôm Chủ Nhật. Bà nói việc kéo dài thời hạn vay “rốt cuộc chỉ có lợi cho ngân hàng, công ty cho vay và các công ty xây dựng, trong khi người dân phải trả nhiều tiền lãi hơn và có thể đã qua đời trước khi trả xong nhà.”
Thomas Massie, Dân Biểu Cộng Hòa, tiểu bang Kentucky, cũng lên tiếng phản đối, cho rằng đây là “công thức dẫn đến vỡ nợ và khiến người dân khó có thể chuyển nhà để tìm việc tốt hơn hoặc cho con cái được học trường tốt hơn.”
Tuy nhiên, giới địa ốc lại có phản ứng lẫn lộn: một số địa ốc viên và chuyên gia thế chấp ủng hộ ý tưởng này. Kaz Nejatian, CEO của Opendoor, gọi đây là “chính sách có lợi cho chủ nhà nhất trong hai thập niên qua.”
Nhưng các chuyên gia địa ốc khác được Politico phỏng vấn cảnh báo ngược lại. Kinh tế gia trưởng của NAR, ông Lawrence Yun, nói chính sách này “không giải quyết được nguyên nhân thật sự của cuộc khủng hoảng khả năng chi trả hiện nay.”
Một số người lo ngại với khoản vay 50 năm thì người cao tuổi sẽ phải trả nợ suốt cả thời gian hưu trí.
Bà Greene đề xuất một giải pháp khác: yêu cầu giới chức liên bang ngăn các tập đoàn đầu tư mua nhà biệt lập. Ý tưởng này cũng được nhiều người thuộc phe cấp tiến ủng hộ, trong đó có Thống Đốc New York Kathy Hochul, người đưa ra đề nghị hạn chế quỹ đầu tư và các công ty vay vốn tư nhân mua nhà trong tiểu bang.
Nhiều dân biểu Dân Chủ trong Quốc Hội đã tái đưa ra dự luật “Stop Wall Street Landlords Act” của Dân Biểu Ro Khanna (California), nhằm hạn chế doanh nghiệp lớn mua nhà bằng cách siết khả năng vay vốn từ Fannie Mae và Freddie Mac.
Việc phản đối các quỹ đầu tư tham gia sâu vào thị trường nhà ở gần đây trở thành vấn đề được lưỡng đảng quan tâm.
Trong cuộc vận động tranh cử năm 2024, ứng viên tổng thống của đảng Dân Chủ Kamala Harris tuyên bố sẽ chống lại “giới doanh nghiệp chủ nhà,” còn ông JD Vance, đương kim phó tổng thống, từng kêu gọi giới hạn việc các tổ chức đầu tư mua nhà biệt lập, theo Politico.
Các tổ chức đầu tư hiện sở hữu khoảng 3% số nhà biệt lập tại Mỹ, theo báo cáo năm 2024 của Văn Phòng Kiểm Toán Chính Phủ. (Ng.Tr)[kn]
Dẫu những thông tin liên quan đến cụ bà Nguyễn Thị N., 70 tuổi, ngụ ở phường Vũng Áng, thành phố Hà Tĩnh, từ cầu Bến Thủy gieo mình xuống sông Lam để giảm gánh nặng cho con cháu đã khuấy động dư luận trong vài ngày vừa qua nhưng chắc chắn chúng sẽ sớm chìm vào quên lãng.
Ốm đau, bệnh tật, là nỗi lo đè nặng lên tầng lớp nghèo khó, yếm thế tại Việt Nam. (Hình minh họa: Hoang Dinh Nam/AFP via Getty Images)
Hệ thống truyền thông chính thức và các viên chức hữu trách ở địa phương không đề cập đến nguyên nhân nhưng thư tuyệt mệnh mà cụ N. để lại đã làm điều đó – bệnh tật, nghèo túng, nỗ lực chống chọi nhưng vẫn bế tắc, không tìm thấy lối ra.
Cụ N. có bệnh mãn tính, chi phí y tế cao, nợ nần nhiều. Con cái cũng y hệt như thế. Cụ bà ở tuổi thất thập đã cố gắng trả hết nợ mới quyên sinh dù biết rằng “làm như vậy là không hay” nhưng cụ hy vọng “các con, các cháu thấu hiểu cho mẹ, cho bà” vì “càng sống mẹ càng đau khổ, cả mẹ và các con, các cháu đều khổ.”
Để giảm tối đa gánh nặng cho con, cho cháu, cụ N. đã ráng sống thêm, dành dụm đủ 6 triệu đồng là khoản tiền không thể không có cho hậu sự với hy vọng con, cháu không lún sâu thêm vào nợ nần rồi mới ra cầu Bến Thủy tự trầm!
Ở Việt Nam, những vụ tự tử như vậy càng ngày càng nhiều. Bệnh tật – nghèo túng – nợ nần, có người nhảy cầu, có người uống thuốc trừ sâu, có người tự treo cổ,…
Trên mạng xã hội, thông tin thêm về những vụ tự tử cho thấy, đương sự quyết định tạ thế không đơn thuần vì tuyệt vọng mà còn vì muốn giảm gánh nặng cho thân nhân, hy vọng lựa chọn của họ sẽ giúp thân nhân có thêm cơ hội. Song đến giờ, chỉ thấy sự thảng thốt ở phía dân chúng, chưa thấy bất kỳ viên chức hữu trách nào từ địa phương đến trung ương nhìn nhận vấn nạn thuộc phạm vi trách nhiệm của họ.
Chối bỏ, che đậy trách nhiệm có thể là lý do chính mà Tháng Bảy vừa qua, Tòa Án Hà Nội quyết định xếp vụ xét xử bị cáo Vũ Văn Vương, 52 tuổi, ngụ ở huyện Phú Xuyên, bị cáo buộc “giết người” vào loại “xử kín.”
Hồi trung tuần Tháng Giêng năm nay, ông Vương lần lượt đập đầu con gái, con trai, vợ, mẹ rồi uống thuốc ngủ tự tử nhưng không chết. Ông Vương trở thành kẻ thủ ác vì muốn giải thoát chính mình lẫn thân nhân khỏi đói nghèo sau khi chìm sâu trong túng bấn do cha bệnh, mẹ bệnh, vợ chồng làm việc cật lực vẫn không đủ sống, nợ nần càng ngày càng cao.
Tòa án Hà Nội đã quyết định áp dụng hình phạt “tử hình” đối với ông Vương, còn ông “xin được thi hành án sớm”! Chẳng lẽ mẹ, vợ, hai đứa con của ông Vương chỉ là nạn nhân của ông Vương và chỉ ông Vương phải chịu trách nhiệm?
***
Năm 2013, dư luận rúng động khi bà Nguyễn Thị Mỹ Nhân, 48 tuổi, ngụ ở xã An Xuyên, thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau treo cổ và thư tuyệt mệnh ghi rõ, bà hy vọng việc bà tìm đường chết sẽ khiến những viên chức hữu trách cứu xét, nhìn nhận gia đình của bà đúng là “không lối thoát,” công nhận gia đình của bà là “hộ nghèo,” nhờ vậy, con trai lớn có thể vay tiền từ ngân hàng dành cho người nghèo để trả học phí bậc đại học, những đứa bé hơn được miễn/giảm học phí trung học, không đứa nào phải từ bỏ cơ hội học hành.
Không rõ từ đó đến nay, những đứa trẻ con bà Nhân sống thế nào? Ngay cả chúng nỗ lực tối đa để học hành đến nơi đến chốn, với tình trạng kinh tế-xã hội như đã biết và đang thấy, chẳng ai dám khẳng định chúng sẽ tìm được việc làm tốt, đủ sống, thoát khỏi đói nghèo như bà Nhân hy vọng.
Trong vài thập niên vừa qua, chính quyền Việt Nam kể lể rất nhiều về nỗ lực và thành tựu “xóa đói, giảm nghèo”: 100% hộ nghèo được khám và chữa bệnh miễn phí. Trợ cấp cho người già, người nghèo, người tàn tật. Tỷ lệ gia đình đói nghèo liên tục giảm,… Tuy nhiên thực tế cho thấy số người thuộc thành phần yếu thế càng ngày càng cơ cực, bế tắc. Vì sao?
Thỉnh thoảng, một số cơ quan truyền thông chính thức tại Việt Nam lại lướt qua chuyện thủ tục quá nhiêu khê nên nghèo thật mà không được “công nhận” và chẳng có gì. Mức trợ cấp quá thấp so với nhu cầu sinh tồn…
Trong Báo Cáo Về Phát Triển Bền Vững (Sustainable Development Report) 2023, SDG (Sustainable Development Goals – đánh giá, so sánh mức độ thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững giữa các quốc gia hoặc vùng lãnh thổ) của Việt Nam thua nhiều quốc gia trong khu vực.
Cứ như các số liệu do Mạng về Giải Pháp Phát Triển Bền Vững (Sustainable Development Solutions Network – SDSN) bày ra, dù có tiến bộ về giảm nghèo, Việt Nam vẫn còn hạn chế rất lớn về hỗ trợ thu nhập phổ quát (Universal Social Protection). Trong khi Thái Lan, Malaysia có các chương trình trợ cấp rộng rãi cho nhiều người, Việt Nam chỉ tập trung hỗ trợ nhóm nghèo/cận nghèo chính thức (không phổ quát) nên nhiều hộ nghèo “ngoài danh sách” không nhận được gì cả. Thiếu hỗ trợ thu nhập phổ quát nhưng vẫn tự hào chẳng phải là thái quá bất cập?
Trong nhiều văn bản và tuyên bố, chính quyền Việt Nam khẳng định sẽ giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống 0.9%. Trước những tuyên bố kiểu đó, một số tổ chức quốc tế như Ngân Hàng Thế Giới (WB) từng bày tỏ sự lo ngại vì tại Việt Nam có từ 30% đến 40% gia đình nghèo/cận nghèo không nhận được hỗ trợ do thiếu những thứ như… giấy xác nhận. Những con số trên các văn bản có thể đẹp dần song chúng không thể giảm bớt cơ cực cho những cá nhân, gia đình đang vật lộn với cơm áo và càng ngày càng tuyệt vọng bởi không nhìn thấy lối thoát.
WB từng lưu ý, tỷ lệ tái nghèo của Việt Nam là 20%. Với các chuyên gia, tỷ lệ đó chính là bằng chứng gia đình nghèo chỉ thoát nghèo trên giấy và họ dễ rơi lại vào vực sâu nghèo túng. “Giảm nghèo bền vững không thể chỉ đạt bằng tuyên truyền.”
Chỉ chăm sóc các con số, bất chấp thực tế đang dồn những cá nhân thuộc nhóm yếu thế vào tuyệt lộ, đặc biệt là những vụ tự tử do bệnh tật, nghèo túng, nợ nần chính là bất nhân. Không bỏ ai lại phía sau kiểu đó chẳng khác gì đẩy người ta rơi xuống đáy để không nghe, không thấy, không nghĩ. [kn]
Những hình ảnh học sinh lớp Một ở Nga đứng nghiêm, chỉnh dây thắt lưng theo lệnh một cựu binh từ mặt trận Ukraine cho thấy mức độ quân sự hóa ngày càng sâu của hệ thống giáo dục dưới thời Putin. Việc biến các lớp học thành nơi tập dượt tác phong quân đội, áp dụng cho những trẻ chỉ mới 6-7 tuổi, không còn là chuyện “giáo dục quốc phòng” mà là một chiến lược chuẩn bị “nhân sự” cho cuộc chiến không hồi kết.
Các thiếu niên Nga trong trang phục quân đội. (Hình minh họa: Sergei Supinsky/AFP via Getty Images)
Lịch sử được viết lại từ học đường
Những phóng sự báo chí phương Tây cho thấy nhiều người Nga vẫn tin cuộc chiến xâm lược Ukraine là điều đúng đắn và cần thiết. Thậm chí nhiều người Nga có thân nhân tử trận tại Ukraine không hề oán trách Putin và lại đổ lỗi cho Mỹ. Đây là “thành tích” của bộ máy tuyên truyền cùng chính sách giáo dục nhồi sọ được thực hiện nhiều năm nay.
Suốt một thập niên qua, Kremlin thường xuyên tuyên truyền việc nước Nga ngày càng bị bao vây bởi nhiều kẻ thù, rằng đất nước có thể một lần nữa phải tự vệ như từng chống lại Đức Quốc Xã như thời Đệ Nhị Thế Chiến. Lễ kỷ niệm chiến thắng Liên Xô trước Đức Quốc Xã (được gọi là Chiến Tranh Vệ Quốc Vĩ Đại) đã bị diễn dịch méo mó. Thay vì chỉ gợi nhắc và tưởng nhớ chủ nghĩa anh hùng Liên Xô và 27 triệu sinh mạng đã mất, Kremlin biến nó thành câu chuyện để định vị nước Nga một lần nữa bị đe dọa bởi vô số kẻ thù rình rập.
Hệ thống tuyên truyền Nga nói nhiều về chiến tranh đến mức đến khi chiến tranh thật sự xảy ra thì người dân không còn ngạc nhiên và mặc nhiên chấp nhận đó là hành động tự vệ mà nước Nga phải làm. Trên thực tế, học thuyết quân sự Nga nêu rõ sự cần thiết phải cải thiện “giáo dục quân đội-lòng yêu nước của công dân” như một phương tiện để xây dựng và phát triển lực lượng vũ trang.
Ít nhất một thập niên trở lại đây, Nga đã đẩy mạnh chiến dịch nhồi sọ trẻ em, như được thuật từ bài báo của CSIS (Trung Tâm Nghiên Cứu Quốc Tế và Chiến Lược Hoa Kỳ). Ngày 27 Tháng Bảy, 2020, vài tuần sau khi gói sửa đổi Hiến Pháp Nga được ký thành luật, Thượng Viện Nga thông qua loạt điều chỉnh tương ứng đối với luật giáo dục, quy định rằng hệ thống giáo dục phải tập trung nâng cao “ý thức yêu nước và ý thức công dân, tôn trọng ký ức những người bảo vệ tổ quốc và thành tích của những anh hùng tổ quốc.”
Khi trở lại ghế tổng thống nhiệm kỳ ba, Vladimir Putin nhấn mạnh việc giáo dục lòng yêu nước và xem đó là ưu tiên hàng đầu (trong các Sắc Lệnh Tổng Thống ban hành vào Tháng Năm, 2012). Khi chương trình giáo dục lòng yêu nước giai đoạn 2016-2020 được thông qua, ngân sách liên bang đã vọt lên 1.68 tỷ rúp (khoảng $23 triệu vào thời điểm đó), tăng 100% so với kinh phí được phân bổ cho các chương trình như vậy trong ngân sách liên bang năm 2015.
Chương trình được phối hợp từ trung ương xuống địa phương và được nhiều cơ quan đồng thực hiện, từ Bộ Giáo Dục, Bộ Quốc Phòng, Bộ Văn Hóa đến cơ quan phụ trách các vấn đề thanh niên. Đáng chú ý nhất là việc đẩy mạnh mô hình Yunarmiya.
Bất kỳ công dân Nga 8-17 tuổi hoặc tổ chức thanh thiếu niên nào cũng có thể trở thành thành viên hoặc liên kết với Yunarmiya – tổ chức có cơ cấu hành chính ở tất cả 85 vùng lãnh thổ của Liên Bang Nga cũng như ở Armenia, Kazakhstan, Belarus, Kyrgyzstan, Transnistria và Azerbaijan. Yunarmiya phát triển với tốc độ cực nhanh. Từ năm 2021, chương trình giáo dục ái quốc với kế hoạch bốn năm được chi với ngân sách khổng lồ, trong đó có kế hoạch thu hút ít nhất 600,000 trẻ từ 8 tuổi tham gia vào hàng ngũ Yunarmiya.
Nhà trường thành trại huấn luyện quân sự
Đến lớp Tám, như được thuật từ bài báo Wall Street Journal trung tuần Tháng Mười Một (“Putin Is Turning Eighth-Grade Classrooms Into Army Training Grounds”), việc huấn luyện sử dụng vũ khí đã trở thành bắt buộc. Thiếu niên được dạy kỷ luật quân đội, lịch sử quân sự và cách lắp ráp súng Kalashnikov, điều khiển máy bay không người lái. Kremlin nhắc rằng cuộc chiến ở Ukraine có thể kéo dài nhiều năm. Chiến dịch tuyên truyền quân sự nhắm tới việc nuôi dưỡng một thế hệ thanh niên mang tinh thần quân phiệt, coi nhà nước Nga là thẩm quyền tối cao và sẵn sàng “đáp lời sông núi” khi được triệu tập ra trận.
“Chiến tranh không phải do tướng lĩnh giành chiến thắng mà là do các thầy cô giáo,” Tổng Thống Vladimir Putin nói vào Tháng Mười Hai, 2023. Với Putin, việc chỉnh sửa chương trình học để thúc đẩy lòng yêu nước và nghĩa vụ quân sự là tham vọng lâu dài. Sau khi lên nắm quyền năm 2000, ông than phiền sự thiếu thống nhất sau khi Liên Xô sụp đổ và nói rằng chính sách lỏng lẻo dành cho thanh niên đã dẫn đến việc “đầu độc tâm hồn” giới trẻ.
Cá nhân Putin cũng từng là một trong hàng triệu học sinh Liên Xô tham gia các phong trào thanh niên tiền phong, nơi dạy lòng trung thành với lý tưởng cộng sản. Trên cương vị tổng thống, ông hồi sinh và mở rộng mạng lưới câu lạc bộ thanh niên để đào tạo một thế hệ yêu nước mang tính quân sự.
Trường học Nga bây giờ bắt đầu tuần học bằng lớp “Những cuộc trò chuyện về điều quan trọng,” kéo dài một giờ, nhằm truyền bá các giá trị bảo thủ cho trẻ em. Tài liệu giảng dạy cho trẻ mầm non, theo bản sao được đăng trên truyền thông độc lập Nga, tuyên bố: “Sống là để phục vụ tổ quốc.” Từ năm 2024, một lớp mới mang tên “Nền tảng an ninh và bảo vệ tổ quốc” đã có thêm việc hướng dẫn cách sử dụng về súng trường AK-47, súng máy RPK, súng chống tăng RPG và súng bắn tỉa Dragunov, cũng như bài giảng về chiến tranh tâm lý.
Sách lịch sử được viết bởi Vladimir Medinsky, trưởng đoàn đàm phán Nga về Ukraine. Phiên bản lớp Mười Một mô tả Ukraine như một nhà nước cực đoan dân tộc và nói rằng Mỹ là một quốc gia tồi tệ, người Mỹ đã mở các phòng thí nghiệm sinh học bí mật trên lãnh thổ Ukraine trước chiến tranh, rằng Kyiv chuẩn bị phát triển vũ khí hạt nhân để tấn công Nga với sự hậu thuẫn của NATO.
Kinh phí cho “giáo dục yêu nước” tăng từ 3.5 tỷ ruble ($42 triệu) năm 2021 lên hơn 50 tỷ ruble (gần $600 triệu) năm 2024. Năm nay, thêm bốn tỷ ruble được phân bổ để trang bị cho 23,000 trường học súng Kalashnikov mẫu, lựu đạn và bộ kit máy bay không người lái. Chương trình học mới cũng được giảng dạy tại các khu vực Ukraine bị Nga chiếm đóng. Tại những nơi này, quân đội Nga tịch thu và tiêu hủy sách tiếng Ukraine. Chương trình lịch sử Ukraine bị xóa khỏi thời khóa biểu. Phụ huynh cho con học trực tuyến từ các thành phố Ukraine khác có thể bị bắt.
Ngoài lớp học, hệ thống truyền thông cũng ra rả truyền bá thông điệp hy sinh và những tấm giương dấn thân bảo vệ nước Nga. “Con người sinh ra không phải cho hòa bình mà cho chiến tranh; và người Nga được sinh ra là để giành chiến thắng,” nhà bình luận truyền hình Vladimir Solovyov nói với một nhóm thanh niên tại Moscow mùa Thu 2024.
Câu chuyện một kẻ “phản quốc”
Nhiều phụ huynh ủng hộ chính sách quân sự hóa học đường nhưng cũng có không ít ý kiến cảnh báo việc chính sách nhồi sọ “từ thuở còn thơ” sẽ tạo ra một thế hệ sô-vanh cực đoan, thiếu khả năng phản biện, tiếp tục nuôi dưỡng chủ nghĩa hiếu chiến. “Khi một đứa trẻ được phát cho khẩu súng và được bảo rằng ‘Putin là niềm tự hào của chúng ta’, và rằng Ukraine là nơi những kẻ thù muốn tiêu diệt chúng ta đang sống, chúng không có khả năng tư duy phản biện” – nhận xét của chuyên gia giáo dục Dima Zicer (hiện sống ở nước ngoài).
Một số giáo viên từ chối giảng dạy chương trình quân sự hóa đã bị truy tố hình sự. Tháng Sáu qua, một tòa án Moscow kết án bảy năm tù trong phiên tòa xử vắng mặt nhằm vào cô giáo Natalia Taranushenko vì “tội” nói với học sinh về những tội ác mà quân Nga gây ra. Là một giáo viên được yêu quý ở Protvino, thị trấn nhỏ cách Moscow 50 dặm, Natalia Taranushenko đã dành gần như cả cuộc đời ở ngôi trường này – trước là học sinh rồi sau đó là giáo viên trong suốt 44 năm.
Sau khi chiếu cho lớp xem một video về bức tranh kinh hoàng thời Đệ Nhị Thế Chiến, và video về một cô bé Ukraine ở Mariupol có mẹ bị giết trong một cuộc tấn công của Nga, Taranushenko nói với các em rằng “đất nước chúng ta đang hành xử như Đức Quốc Xã” và “một cuộc chiến xâm lược rồi sẽ quay lại chính mảnh đất nơi kẻ khởi phát nó.” Ban đầu, hậu quả tương đối nhẹ, khi Taranushenko được tay công an khu vực đến trường nhắc nhở.
Sau đó, một học trò cũ, Dmitry Naavgust, vốn ủng hộ chiến tranh, đã làm ỏm tỏi, kêu gọi trừng phạt Taranushenko. Không còn chọn lựa nào khác, Taranushenko trốn khỏi nước Nga, với sự giúp đỡ của các học sinh cũ và một số nhà báo. Nhét vài bộ đồ vào vali, bà chạy trốn vào ban đêm. Nếu ở lại, số phận bà sẽ tương tự Nadezhda Rossinskaya, người từng giúp hàng ngàn người Ukraine trốn khỏi vùng bị chiếm đóng. Rossinskaya bị kết án 22 năm tù với tội danh “phản quốc” và “khủng bố.”
Cuộc chiến Ukraine đến nay đã vượt quá sức tưởng tượng nhiều người. Theo thống kê của Ukraine, tính từ ngày 24 Tháng Hai, 2022 đến ngày 17 Tháng Mười Một, 2025, quân đội Nga đã mất 11,355 xe tăng; 23,594 thiết giáp; 34,486 khẩu pháo; 428 máy bay… Nói riêng về nhân mạng, trong 1,362 ngày chiến tranh, quân đội Nga đã mất 1,159,420 người, có nghĩa trung bình một ngày Nga thiệt mạng 851 người, một con số thực sự rùng rợn. [kn]
Cộng Hòa Thượng Viện lợi dụng đóng cửa ‘kèm trẻ em’ để lấy tiền chính phủ
Dự luật mở cửa chính phủ mà Thượng Viện do đảng Cộng Hòa kiểm soát được thông qua có kèm theo điều khoản các thượng nghị sĩ được quyền kiện chính phủ để lấy ít nhất $500,000.
TEMECULA, California (NV) – Một cảnh sát ICE ngoài giờ làm việc bị bắt tại Riverside County vào tuần trước sau khi chĩa súng vào một thanh niên 17 tuổi và câu lưu người này bên lề đường.
Ông Gerardo Rodriguez, 46 tuổi, được hàng xóm biết đến là một nhân viên Cảnh Sát Di Trú (ICE) hoặc Biên Phòng Mỹ, theo mô tả của ông Greg Kirakosian (luật sư đại diện cho thiếu niên này) cho biết.
(Hình minh hoạ: Karen Bleier/AFP via Getty Images)
Bộ Nội An, cơ quan giám sát cả hai cơ quan, không thể “bình luận về các vấn đề vẫn đang được xem xét,” một phát ngôn viên đã viết cho tờ The Times.
Một phát ngôn viên của ICE viết riêng rằng Rodriguez không phải là nhân viên của cơ quan này, theo Los Angeles Times loan tin hôm Thứ Hai, 17 Tháng Mười Một.
Luật Sư Kirakosian cho biết thiếu niên này đã lái xe ngang qua nhà của Rodriguez ở Temecula để đưa bạn đến một ngôi nhà gần đó vào khoảng 10 giờ tối ngày 10 Tháng Mười Một.
Khi cậu bé lái xe trở về thì bị Rodriguez chặn và rút súng chĩa vào. Theo thông cáo báo chí, Sở Cảnh Sát Riverside County được điều đến hiện trường vào khoảng 10 giờ 40 phút tối.
Khi cảnh sát đến, Rodriguez bị bắt ngay trong đêm và cảnh sát khám xét nhà ông ta, thu giữ nhiều bằng chứng liên quan.
Rodriguez bị đưa vào nhà giam Cois Byrd Detention Center với các cáo buộc tấn công bằng vũ khí chết người, gây nguy hiểm cho trẻ vị thành niên và hành hung trong tư cách nhân viên công lực. Ông ta đã đóng tiền tại ngoại và được thả cùng đêm.
Luật Sư Kirakosian cho biết thiếu niên này và gia đình, tất cả đều là công dân Hoa Kỳ, “đã rất sợ hãi ngay từ đầu” trước khi sự việc xảy ra.
Trái với lời Rodriguez tự xưng và điều mà cư dân khu phố tin tưởng, Bộ Nội An (DHS) ra tuyên bố bác bỏ hoàn toàn: “Người đàn ông này không phải nhân viên ICE, không thuộc Enforcement and Removal Operations (ERO), cũng không thuộc Homeland Security Investigations (HSI).”
DHS từ chối bình luận thêm, viện cớ vụ việc đang được xem xét.
Los Angeles Times đang tiếp tục liên lạc với các cơ quan liên bang và luật sư Kirakosian để làm rõ nguồn gốc việc Rodriguez được cư dân tin là nhân viên ICE trước khi bị bắt.
Luật sư của gia đình nhận định: “Ông ta đã trở nên quá tự tin với những gì ông ta làm, và những gì ông ta thấy các nhân viên ICE khác làm mỗi ngày. Ông ta nghĩ ông ta có thể biến nguyên khu phố thành trạm kiểm soát ICE của riêng mình. Mọi chuyện có thể tệ hơn nhiều, cậu bé có thể đã bị bắn.”
Luật sư cho biết cộng đồng người Mỹ gốc Mexico trong khu vực đang “giận dữ, sợ hãi và cảm thấy bị đe dọa,” đặc biệt khi sự việc xảy ra giữa lúc các vụ bố ráp của ICE trên toàn quốc. (MPL) [kn]
