Tổng thống Donald Trump vào Thứ Tư viết trên mạng xã hội Truth Social rằng Trung Quốc và Nga sẽ không hề e ngại Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) nếu Hoa Kỳ không còn là thành viên chủ chốt trong liên minh
Trump nói Trung quốc và Nga ‘không hề sợ’ NATO nếu không có Mỹ
Đi chụp nhũ ảnh, một phụ nữ ở New York phát giác bệnh tim
NEW YORK, New York (NV) – Bà Nancy Preston không bị đau tim, tức ngực, khó thở hay tim đập nhanh – tất cả đều là triệu chứng bệnh tim.
Nhưng năm ngoái, bà phải mổ bắc cầu động mạch vành năm động mạch sau khi đi chụp nhũ ảnh định kỳ mấy tháng trước, theo NBC News hôm Thứ Bảy, 3 Tháng Giêng.
“Đúng là thứ gì đó khủng khiếp đang chờ xảy ra,” bà Preston, 67 tuổi, cư dân thành phố New York, cho hay. “Tôi không có triệu chứng, ngoại trừ cảm thấy hơi mệt hơn bình thường, nhưng tôi nghĩ do tuổi tác.”
Thực ra, gia đình bà Preston có tiền sử bệnh tim. Mẹ của bà bị đau tim và phải mổ bắc cầu động mạch vành hai động mạch, còn chị của bà bị đau tim và phải đặt máy tạo nhịp tim.
Thậm chí như vậy, bà Preston không hề nghĩ tới bệnh tim vì bà tập yoga hằng ngày và ăn uống lành mạnh.
Bệnh cao huyết áp và tiểu đường của bà – vốn là hai chứng bệnh có thể làm tăng rủi ro mắc bệnh tim – đã nằm trong tầm kiểm soát trước khi bà phát giác bệnh tim, bà cho biết.
Tháng Mười, 2024, bà đi chụp nhũ ảnh hằng năm tại bệnh viện Mount Sinai ở New York. Bác sĩ phát giác bà bị vôi hóa tuyến vú (BAC), tình trạng calcium tích tụ bên trong động mạch vú, có thể liên hệ với bệnh tim.
Hiện tại, Mount Sinai đang nghiên cứu xem phụ nữ phản ứng ra sao khi được thông báo bị BAC trong kết quả chụp nhũ ảnh. Bà Preston cũng tham gia cuộc nghiên cứu này.
Sau khi được thông báo bị BAC, bà Preston làm xét nghiệm căng thẳng tim (cardiac stress test) để theo dõi tim hoạt động như thế nào lúc gắng sức.
“Trong trường hợp của bà Preston, tim bà hoạt động rất mạnh lúc nghỉ ngơi, nhưng trong phần kiểm tra gắng sức, một phần cơ tim của bà không co thắt phù hợp,” Bác Sĩ Mary Ann McLaughlin, bác sĩ tim mạch tại Mount Sinai Fuster Heart Hospital, cho hay. “Kết quả cho thấy bà bị bệnh động mạch vành đa động mạch (multivessel coronary artery disease).”
Bác Sĩ McLaughlin và bà Preston tin rằng bà còn sống được là nhờ phát giác BAC.
“Lý do duy nhất bà Preston làm xét nghiệm căng thẳng tim là bà tham gia cuộc nghiên cứu này,” bà McLaughlin cho hay.
“Nếu bà tới gặp tôi với tình trạng như lúc đó, tức là chỉ có những yếu tố rủi ro đã nằm trong tầm kiểm soát và không có triệu chứng, nhiều phần tôi sẽ không yêu cầu bà làm xét nghiệm căng thẳng tim.”
Hiện tại, bà Preston vẫn đang hồi phục sau ca mổ lớn hồi Tháng Bảy năm ngoái. “Tạ ơn Trời tôi được thông báo vụ BAC này,” bà cho biết.
Chuyên gia y tế khuyến cáo phụ nữ 40 tới 74 tuổi chụp nhũ ảnh hai năm một lần để kiểm tra ung thư vú. Mặc dù luật liên bang bắt buộc đưa một số thông tin nhất định vào kết quả chụp nhũ ảnh, như mật độ mô vú (breast density), nhưng không bắt buộc đề cập BAC. (Th.Long) [kn]
Trump cảm thấy bất an khi cảnh báo viễn ảnh bị truất phế nếu Cộng Hòa thua 2026
Trump cảm thấy bất an khi cảnh báo viễn ảnh bị truất phế nếu Cộng Hòa thua 2026
Lời cảnh báo của Tổng Thống Donald Trump về nguy cơ bị truất phế nếu Cộng Hòa thua
Doanh số bán xe ở Mỹ tăng 2% trong năm 2025
DETROIT, Michigan (NV) – Trong những ngày đầu năm 2026, giới chuyên gia ngành xe hơi đã tổng kết lại thị trường xe hơi năm 2025 tại Hoa Kỳ. Theo trang mạng reuters.com, doanh số bán xe mới tại Mỹ đã tăng khoảng 2% trong năm 2025, bất chấp những bất ổn trong suốt cả năm do sự thay đổi chính sách liên bang.
Theo công ty nghiên cứu Omdia, các nhà sản xuất xe bán được 16.2 triệu xe tại Mỹ năm ngoái, tăng 2,4% so với năm 2024. Một số công ty hôm 5 Tháng Giêng đã công bố doanh số bán hàng. Toyota Motor ghi nhận mức tăng 8% doanh số bán xe tại Mỹ trong năm 2025, nguyên nhân là do có nhiều mẫu xe giá cả phải chăng, một phân khúc mà các nhà sản xuất xe Mỹ đã bỏ qua. Hyundai Motor cũng công bố mức tăng 8% trong năm 2025, nhờ nhu cầu tăng vọt đối với xe hybrid.
Trong các công ty Mỹ, General Motors công bố mức tăng 5.5% trong năm dựa vào các mẫu xe pickup và SUV cỡ lớn cũng như xe điện. Ngược lại, doanh số của Stellantis giảm 3% so với năm 2024.
Các nhà sản xuất xe hơi phải đối mặt với nhiều khó khăn trong năm 2025, bao gồm sự bất ổn trong chuỗi cung ứng, chính sách thuế quan bất định, việc loại bỏ khoản tín dụng thuế xe điện $7,500. Nhưng đây cũng là những yếu tố đã thúc đẩy một số người đi mua xe trước khi các quy định mới đẩy giá lên cao hơn, góp phần làm tăng số lượng xe bán ra.
Xe điện là phân khúc thị trường biến động nhất trong năm 2025. Tổng thống Trump cắt giảm những hỗ trợ liên bang dành cho xe điện, ủng hộ việc nới lỏng các quy định về tiết kiệm nhiên liệu và khí thải. Những hành động này khiến người lái xe bớt chú ý đến xe điện, các nhà sản xuất ô tô phải thu hẹp kế hoạch sản xuất các mẫu xe điện. Doanh số bán xe điện ước tính chiếm 6.6% tổng doanh số bán lẻ trong Tháng Mười Hai 2024, giảm 11.2% so với năm 2024. Tuy nhiên, giám đốc điều hành của Toyota và Hyundai cho biết họ dự định tiếp tục đầu tư vào xe điện, ngay cả khi thị trường đang tạm thời suy giảm ở Mỹ. Nhu cầu xe điện trên thế giới vẫn tăng trưởng.
Các nhà phân tích cảnh báo rằng việc duy trì mức tăng trưởng này trong năm 2026 có thể khó khăn do sự bất ổn kinh tế và chi phí liên quan đến thuế quan, tạo gánh nặng lên người mua. Theo J.D.Power, mặc dù một số nhà sản xuất đã tăng giá các mẫu xe được sản xuất bên ngoài Hoa Kỳ, nhưng thuế quan không ảnh hưởng đáng kể đến giá xe trong năm 2025. Giá bán xe mới trung bình trong Tháng Mười Hai vào khoảng $47,104, chỉ tăng 1.5% so với cùng kỳ năm 2024.
Trong năm 2026, khả năng chi trả của người mua vẫn là rào cản lớn đối với ngành công nghiệp xe hơi. Các giám đốc điều hành của các tập đoàn xe hơi đã được triệu tập để điều trần về vấn đề này với Ủy ban Thương mại Thượng viện vào ngày 14 Tháng Giêng. Randy Parker, Giám đốc điều hành của Hyundai Motor Bắc Mỹ, cho biết năm 2026 sẽ là một năm đầy thử thách. Khả năng chi trả sẽ là yếu tố then chốt. Giám đốc điều hành của Toyota Motor Bắc Mỹ dự đoán giá cả sẽ tăng nhẹ trong năm 2026 khi chi phí liên quan đến thuế bắt đầu có hiệu lực.
Các nhà phân tích vẫn bất đồng ý kiến về triển vọng của thị trường xe hơi Mỹ trong năm 2026. Cox Automotive dự kiến doanh số sẽ giảm 2.4%, do tăng trưởng kinh tế chậm lại, và các ưu đãi dành cho xe điện bị cắt làm giảm nhu cầu. Edmunds dự kiến doanh số bán xe sẽ ổn định hoặc giảm nhẹ do chi phí liên quan đến thuế tăng, sự bất ổn kinh tế ảnh hưởng đến người mua. (HD)
Luật mới California: Sản phẩm có pin không tháo rời bị tính phí
SACRAMENTO, California (NV) – Bắt đầu từ ngày 1 Tháng Giêng, người dân California sẽ phải trả một khoản phí mới mỗi lần mua sản phẩm có pin không thể tháo rời – dù đó là dụng cụ điện, máy chơi game PlayStation, hay thậm chí là một tấm thiệp chúc mừng biết hát, theo báo mạng Calmatters hôm Thứ Sáu, 2 Tháng Giêng.
Khoản phụ phí 1.5%, tối đa không quá $15, mở rộng một chương trình tái chế từng âm thầm thu gom các màn hình máy tính và TV cũ suốt hai thập niên qua. Thay đổi này xuất phát từ Dự Luật SB 1215 của Thượng Viện California, do cựu Thượng Nghị Sĩ Josh Newman – một thành viên đảng Dân Chủ đại diện một số khu vực thuộc Los Angeles và San Bernardino – soạn thảo và được ký thành luật vào năm 2022.
Người tiêu dùng sẽ phải trả khoản phí này khi mua bất kỳ sản phẩm nào có pin gắn liền bên trong, dù pin có thể sạc lại hay không.
Theo các chuyên gia, nhiều sản phẩm với pin loại này cuối cùng bị vứt vào thùng rác. Trong phân tích gần đây nhất, Sở Tái Chế và Phục Hồi Tài Nguyên California ước tính mỗi năm có khoảng 7,300 tấn pin bị đưa vào bãi rác một cách trái phép hoặc do vô tình.
California là tiểu bang tiên phong trong việc thu phí rác thải điện tử đối với màn hình máy tính và TV từ năm 2003. Chính sách này phát huy hiệu quả, giúp ngăn chặn các thiết bị chứa chất độc hại bị chôn lấp và xây dựng hệ thống xử lý phù hợp hơn. Tuy nhiên, trong 20 năm qua, rác thải điện tử thay đổi rất nhiều.
Pin “lithium” có công suất lớn ngày càng rẻ và dễ tiếp cận hơn khi nhu cầu công nghệ tăng cao. Chúng hiện diện trong vô số sản phẩm hằng ngày, từ điện thoại di động, tai nghe AirPods cho đến dụng cụ điện và đồ chơi.
“Những thứ này có mặt ở khắp nơi. Chúng gần như ở mọi nhà,” ông Joe La Mariana, giám đốc điều hành của RethinkWaste – công ty quản lý dịch vụ rác thải cho 12 thành phố thuộc San Mateo County và là đồng bảo trợ SB 1215 – cho biết.
Tuy nhiên, trong một số điều kiện nhất định, pin “lithium” cũng tiềm ẩn rủi ro. Dưới môi trường khắc nghiệt tại các cơ sở xử lý rác và tái chế, pin “lithium-ion” có thể bốc cháy hoặc thậm chí phát nổ.
“Việc trả một khoản phí nhỏ tại quầy thanh toán để tài trợ cho hệ thống thu gom đúng cách rẻ hơn rất nhiều so với các vụ cháy gây thiệt hại hàng triệu đô la, phí bảo hiểm tăng cao, và các khoản tăng giá cuối cùng lại đổ lên vai cộng đồng,” ông Doug Kobold, giám đốc điều hành Hội Đồng Quản Lý Sản phẩm California và cũng là đồng bảo trợ dự luật, nói.
Vấn đề ngày càng nghiêm trọng
Năm 2016, tại thành phố San Carlos thuộc San Mateo County, một pin “lithium-ion” gây ra vụ cháy lớn tại cơ sở tái chế Shoreway Environmental Center. Vụ cháy khiến nhà máy phải đóng cửa bốn tháng và gây thiệt hại $8.5 triệu. RethinkWaste là cơ quan quản lý khu vực giám sát cơ sở này.
Sau khi sự việc xảy ra, phí bảo hiểm của công ty tăng từ $180,000 lên $3.2 triệu mỗi năm, theo ông Joe La Mariana, và cuối cùng, người dân đóng phí dịch vụ phải gánh chịu chi phí đó.
Vụ cháy trở thành “chất xúc tác” khiến cơ quan quản lý rác thải tìm kiếm giải pháp cho vấn đề cháy pin ngày càng gia tăng.
“Là một cơ sở thuộc sở hữu công, toàn bộ tài sản này đều do 430,000 người dân đóng phí sở hữu và chi trả,” ông La Mariana nói. “Chúng tôi có trách nhiệm tài chính trong việc bảo toàn các tài sản đó. Nhưng ở góc độ con người, chúng tôi còn có trách nhiệm rất lớn đối với sự an toàn của đồng nghiệp và nhân viên.”
Cháy pin tại các cơ sở xử lý rác và tái chế là mối nguy diễn ra hằng ngày. Các chuyên gia cho rằng tình trạng này bị báo cáo thiếu, có thể vì các cơ sở lo ngại bị giám sát chặt chẽ hơn hoặc phí bảo hiểm tăng cao.
Pin cũng có thể bốc cháy ở bất cứ đâu. Đầu năm nay, hai bé gái phải nhập viện sau khi một chiếc xe “scooter” điện bốc cháy trong một chung cư ở Los Angeles. Theo Cơ Quan Quản Trị Hàng Không Liên Bang Mỹ (FAA), trung bình mỗi tuần có gần hai vụ cháy pin xảy ra trên các chuyến bay tại Mỹ.
Chuyển dịch năng lượng sạch kéo theo rủi ro xuất phát từ pin
Khoản phí người tiêu dùng sẽ phải trả trong năm mới chỉ là một phần trong phản ứng đang phát triển của tiểu bang trước rủi ro ngày càng lớn từ pin “lithium-ion.”
Thuốc lá điện tử dùng một lần bằng nhựa được miễn trừ khỏi luật mới vì Sở Kiểm Soát Chất Độc Hại bày tỏ lo ngại về việc hệ thống thu gom và tái chế phải xử lý “nicotine” – một chất độc hại, theo ông Nick Lapis, nhà vận động thuộc tổ chức Californians Against Waste, đồng bảo trợ dự luật. Tuy nhiên, đây cũng là nguồn rác thải pin “lithium-ion” tăng nhanh nhất.
“Nếu hình dung một người hút một gói thuốc mỗi ngày, điều đó có nghĩa là mỗi ngày họ vứt đi một thiết bị có pin ‘lithium-ion,’” ông Lapis nói.
Năm ngoái, Dân Biểu Jacqui Irwin và Dân Biểu Lori Wilson của California giới thiệu Dự Luật AB 762, nhằm cấm hoàn toàn thuốc lá điện tử dùng một lần bằng nhựa. Ông Lapis cho biết ông kỳ vọng cơ quan lập pháp sẽ giải quyết rủi ro từ các thiết bị này trong năm nay.
Các pin “lithium-ion” quy mô lớn lại đặt ra một dạng nguy hiểm khác.
Trong các vụ cháy rừng ở Los Angeles, nhiều pin lithium-ion” nguy hiểm – bao gồm cả pin từ xe điện – bị bỏ lại, buộc Cơ Quan Bảo Vệ Môi Trường Mỹ (EPA) phải tiến hành một chiến dịch dọn dẹp quy mô lớn.
Gần một năm trước, một vụ cháy tại cơ sở lưu trữ pin ở Moss Landing kéo dài hai ngày, khiến hơn 1,000 người phải di tản. Người dân sống gần cơ sở này ở Monterey County cho biết họ cảm thấy không khỏe kể từ sau vụ cháy, và một nghiên cứu gần đây phát hiện kim loại độc hại trong các đầm lầy lân cận.
Năm 2024, Thống Đốc Gavin Newsom thành lập một nhóm phối hợp liên cơ quan – bao gồm Hội Đồng Tài Nguyên Không Khí California và Cơ Quan Cứu Hỏa California (Cal Fire) – để nghiên cứu các giải pháp an toàn cho công nghệ lưu trữ pin. Các quy định mới của Cal Fire đối với hệ thống lưu trữ pin sẽ có hiệu lực trong năm nay.
Theo bà Meg Slattery, nhà khoa học của Earthjustice, việc tìm ra cách xử lý pin và “lithium” một cách đúng đắn trong dòng rác thải là điều then chốt khi tiểu bang chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch. (T.Nhiên) [đ.d.]
Học Mẫu Giáo có thể trở thành bắt buộc ở California năm 2027
SACRAMENTO, California (NV) – Trong vài năm trở lại đây, California tập trung mạnh vào giáo dục trẻ em lúc còn nhỏ, với việc đầu tư hơn $5 tỷ vào các chương trình Mẫu Giáo. Tuy nhiên, Mẫu Giáo (Kindergarten) – nền tảng của hệ thống tiểu học hơn một thế kỷ qua – vẫn chưa được bị bắt buộc, theo báo mạng Calmatters hôm Thứ Hai, 5 Tháng Giêng.
Dù đã có nhiều nỗ lực lập pháp nhằm yêu cầu bắt buộc học sinh học lớp Mẫu Giáo, California hiện vẫn là một trong 32 tiểu bang không yêu cầu tất cả trẻ em 5 tuổi phải đi học.
Điều này có thể sẽ thay đổi vào năm 2027.
Trong năm 2026 này, các nhà lập pháp dự định đưa ra một dự luật mới nhằm bắt buộc học Mẫu Giáo và họ tin rằng lần này dự luật sẽ có kết cục tốt hơn các nỗ lực trước, do một số dự luật từng bị “chết yểu” tại ủy ban hoặc bị phủ quyết, phần lớn do chi phí cao.
“Trẻ em cần được ở bên những đứa trẻ khác, cần được học tập. Điều đó rất quan trọng,” bà Patricia Lozano, giám đốc điều hành Early Edge California, tổ chức vận động cho giáo dục mầm non, nói. “Tôi không hiểu vì sao California lại không thể làm được điều này.”
Theo các nhà vận động, có dữ liệu rất rõ ràng rằng trẻ em đi học Mẫu Giáo có điểm kiểm tra toán và đọc cao hơn ở Lớp Ba và các lớp sau đó, có tỉ lệ tốt nghiệp trung học cao hơn. Các em cũng ít có nguy cơ bị đình chỉ học hoặc bỏ học trong thời gian đi học sau này.
Vì sao một số phụ huynh không cho con học Mẫu Giáo?
Dù California yêu cầu tất cả các học khu phải mở lớp Mẫu Giáo, nhưng không bắt buộc phụ huynh ghi danh cho con mình học. Phần lớn các gia đình đều cho con đi học, nhưng mỗi năm vẫn có khoảng 5% phụ huynh chọn không cho con học Mẫu Giáo.
Lý do rất đa dạng như một số gia đình cho rằng con mình chưa sẵn sàng với áp lực học đường, số khác hài lòng với việc con đang học Mẫu Giáo tư thục, gửi ở nhà trẻ, hoặc ở nhà với người thân.
Dữ liệu cho thấy các gia đình gốc Latino là nhóm ít cho con đi học Mẫu Giáo nhất. Theo bà Lozano, có nhiều nguyên nhân như rào cản ngôn ngữ khiến phụ huynh không nắm được thông tin, lo ngại về tình trạng di trú khi ghi danh cho con, cha mẹ phải làm việc quá vất vả nên bỏ lỡ các thông báo từ học khu, hoặc kết hợp của cả ba yếu tố. Dù lý do là gì, bà cho rằng trường học cần cải thiện công việc tiếp cận cộng đồng này.
Bà Cecelia Kiss, giáo viên Mẫu Giáo song ngữ tại Học Khu Sacramento City, cho biết gần đây bà có một học sinh mà mẹ em bị trục xuất. Đứa trẻ không thể đến trường vì không có ai đưa đón. Dù em rất thích đi học và gia đình coi trọng giáo dục, nhưng về mặt thực tế, việc đến trường là điều không thể. Phải mất vài tuần, nhà trường và gia đình mới sắp xếp được phương tiện đi lại cho em.
“Với người gốc Latino, giáo dục vô cùng quan trọng. Chúng tôi luôn muốn mang đến cho các con điều tốt nhất,” bà Kiss, cũng là phụ huynh của một học sinh Mẫu Giáo, nói. “Nhưng đôi khi chúng tôi không thể làm được tất cả. Chúng tôi cần những giáo viên tận tâm chăm sóc con em mình, giúp các em học tập và chuẩn bị cho Lớp Một.”
Thượng Nghị Sĩ Susan Rubio (Dân Chủ), đại diện Địa Hạt 22 trong Thượng Viện California, cho rằng việc lớp Mẫu Giáo không bắt buộc khiến những gia đình gặp nhiều bất lợi càng do dự trong việc cho con đi học. Theo kinh nghiệm của bà, các gia đình gốc Latino rất tôn trọng hệ thống trường công, và nếu hệ thống này nói rằng Mẫu Giáo là không bắt buộc, không phải ưu tiên, thì “họ sẽ tin và làm theo.”
Đó là lý do bà hai lần đề nghị dự luật bắt buộc học Mẫu Giáo. Theo bà, tiểu bang cần gửi đi thông điệp rõ ràng rằng giáo dục sớm là thiết yếu cho sự thành công của học sinh trong trường học và cuộc sống.
California triển khai chương trình “transitional kindergarten” (TK) cho tất cả trẻ em 4 tuổi, mở rộng Mẫu Giáo do tiểu bang tài trợ, và tăng thêm chỉ tiêu cho chương trình chăm sóc trẻ em được trợ cấp. Bà Rubio nói việc củng cố lớp Mẫu Giáo nên là bước tiếp theo.
Ông Tony Thurmond, bộ trưởng Giáo Dục California, cũng đồng tình. Ông cho biết trong tháng này rằng việc bắt buộc học Mẫu Giáo là ưu tiên của Quốc Hội California cho năm 2026, và cam kết sẽ ủng hộ bất kỳ dự luật nào liên quan. Nhiều nhà lập pháp khác cũng nói sẵn sàng đứng ra bảo trợ dự luật.
“Không phải nhu cầu cấp bách”
Cả hai dự luật Mẫu Giáo trước đây của bà Rubio đều không thành công – một dự luật bị chặn tại Ủy Ban Ngân Sách Thượng Viện, dự luật còn lại bị Thống Đốc Gavin Newsom phủ quyết. Trong thông báo phủ quyết, ông Newsom nói rằng dù ủng hộ giáo dục sớm nói chung, nhưng tiểu bang chưa phân bổ ngân sách cho chi phí ước tính khoảng $268 triệu mỗi năm.
“Dù mục đích của tác giả dự luật là đáng trân trọng… chúng ta vẫn cần kỷ luật trong chi tiêu, đặc biệt là các khoản chi thường xuyên,” ông Newsom viết.
Nhiều tổ chức ủng hộ các dự luật này, bao gồm Hiệp Hội Giáo Viên California, cùng nhiều học khu. Tuy nhiên, cũng có một số nhóm phản đối, trong đó có Hiệp Hội Giáo Dục Tại Gia California. Sự phản đối của họ không xuất phát từ việc phản đối học Mẫu Giáo, mà do lo ngại tiểu bang tước đi quyền quyết định của phụ huynh.
“Hầu hết trẻ em đi học Mẫu Giáo. Nhưng một số phụ huynh có lý do chính đáng để giữ con ở nhà,” bà Jamie Heston, thành viên ban lãnh đạo của hiệp hội, nói. “Cha mẹ muốn có quyền lựa chọn điều gì là tốt nhất cho từng đứa trẻ.”
Hiệp Hội Thuế Howard Jarvis Taxpayers Association chưa đưa ra lập trường chính thức, nhưng thường phản đối các sáng kiến tốn kém ngân sách – bao gồm cả Mẫu Giáo bắt buộc. Quan điểm này khó có khả năng thay đổi nếu dự luật được đưa ra lại, theo bà Susan Shelley, phó chủ tịch hiệp hội.
“Xét về ngân sách, năm nay có rất nhiều áp lực phải kiểm soát chi tiêu,” bà Shelley nói. “Đây không phải là chi phí một lần mà là chi phí lâu dài. Và so với những nhu cầu cấp bách khác mà tiểu bang đang đối mặt, việc mở rộng Mẫu Giáo không phải là ưu tiên hàng đầu.”
Giáo Sư Bruce Fuller của đại học UC Berkeley, chuyên nghiên cứu giáo dục mầm non, cho rằng Quốc Hội tiểu bang nên tập trung vào những vấn đề cấp thiết hơn đối với trẻ dưới 6 tuổi, trong đó có việc chương trình “TK” được triển khai khiến nhiều trường mầm non đóng cửa, làm cho nhiều trẻ em 3 tuổi không còn chỗ học.
Ngoài ra, chương trình “Head Start” đang gặp khó khăn về ngân sách và bị các rào cản từ chính quyền Tổng Thống Donald Trump, bao gồm nỗ lực ngăn cản các gia đình không có quốc tịch. Thêm vào đó, dù California mở rộng Mẫu Giáo do tiểu bang tài trợ, vẫn có nhiều gia đình không biết rằng mình đủ điều kiện.
“Không có quá nhiều gia đình không cho con học Mẫu Giáo, nên đây không phải là nhu cầu quá lớn,” ông Fuller nói. “Có những mối lo cấp bách hơn.”
Khoảng cách học tập giữa học sinh
Dù vậy, Thượng Nghị Sĩ Rubio vẫn tin rằng dự luật Mẫu Giáo có nhiều cơ hội được thông qua trong năm nay, phần lớn vì cơ quan lập pháp có sự thay đổi đáng kể về nhân sự kể từ lần bỏ phiếu gần nhất vào năm 2024. Có 27 thượng nghị sĩ và dân biểu mới được bầu vào mùa Thu năm ngoái.
Với bà Rubio, vấn đề này mang tính cá nhân. Cha mẹ bà là người nhập cư từ Mexico. Dù bà học hành tốt, nhưng người anh song sinh thì không. Từ nhỏ, anh bà bị xếp nhầm vào chương trình giáo dục đặc biệt, bị tụt lại phía sau và gặp nhiều khó khăn suốt thời gian học, và cuối cùng bỏ học. Bà tin rằng người anh sẽ có kết quả tốt hơn nếu được tiếp cận giáo dục mầm non tốt.
Bà cũng là một giáo viên tiểu học và tận mắt chứng kiến khoảng cách giữa những học sinh từng học mầm non, chương trình “TK,” và Mẫu Giáo, so với những em chưa từng đến trường cho đến khi vào Lớp Một.
Trẻ em đã học Mẫu Giáo biết cầm bút, viết tên mình, đếm đến số 20, biết chờ lượt, và thậm chí có thể đọc hoặc làm toán đơn giản. Trong khi đó, những trẻ em chưa từng đi học bị tụt lại rất xa và nhiều em không bao giờ bắt kịp, bà Rubio nói.
“Tôi vẫn nhớ rất rõ cảnh học sinh của mình bật khóc vào cuối năm vì không làm được bài kiểm tra. Các em không biết đáp án, và điều đó thật đau lòng,” bà Rubio chia sẻ. “Điều đó rất khó khăn với các em, và cũng rất khó cho giáo viên, vì những đứa trẻ đó cần rất nhiều hỗ trợ bổ sung.”
Bà Patricia Lozano cho biết bà tin rằng dự luật cuối cùng sẽ được thông qua. Dù sáng kiến này tốn kém, nhưng về lâu dài, tiểu bang sẽ tiết kiệm được tiền nếu nhiều học sinh thành công trong học tập và tốt nghiệp.
“Chúng tôi mất 20 năm để triển khai ‘TK.’ Thay đổi tư duy và chính sách cần thời gian,” bà Lozano nói. “Mẫu Giáo mang lại rất nhiều lợi ích, đặc biệt cho những trẻ em cần nó nhất. Chúng tôi tin rằng lợi ích lớn hơn chi phí.” (T.Nhiên) [đ.d.]
Venezuela và một thời kỳ mới bất an
Hiếu Chân/Người Việt
Cuộc đột kích bất ngờ của Mỹ vào Venezuela, bắt sống vợ chồng Tổng Thống Nicolas Maduro đưa ra trước tòa án ở New York, dù đang gây tranh cãi kịch liệt giữa các quan điểm ủng hộ và phản đối, có thể coi là một sự kiện lịch sử hiếm có, đánh dấu điểm kết thúc của một trật tự thế giới dựa trên luật lệ và mở ra một thời kỳ mới, thế giới ngày mai sẽ không giống ngày hôm qua nữa.
Sự kiện Venezuela: ai ủng hộ, ai phản đối?
Những người ủng hộ hành động của chính quyền Trump cho rằng, vì chế độ Maduro tàn ác và không được dân chúng ủng hộ nên việc lật đổ và bắt giam ông ta là hợp lý về mặt đạo đức. Những người phản đối thì cho rằng, dù Maduro tham nhũng và độc ác thì hành động đột kích vào lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền là không thể biện minh được về mặt pháp lý. Cuộc tranh cãi đang diễn ra gay gắt, có sự phân cực rõ rệt, không chỉ trong dư luận Mỹ mà gần như khắp thế giới và sẽ kéo dài rất lâu nữa.
Tại Mỹ, cuộc thăm dò dư luận của hãng Reuters/IPSOS công bố hôm 5 Tháng Giêng cho thấy quan điểm của người Mỹ trưởng thành chia thành ba nhóm ngang nhau: 33% ủng hộ hành động quân sự để loại trừ Maduro, 34% không ủng hộ và 33% không có ý kiến. Sự phân chia này cũng phản ảnh lằn ranh đảng phái, 65% người Cộng Hòa ủng hộ trong khi 65% người Dân Chủ phản đối.
Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc đã triệu tập phiên họp khẩn cấp về sự kiện Venezuela vào chiều 5 Tháng Giêng, sau khi ông Trump công khai tỏ ý sau Venezuela, Mỹ có thể nhắm đến một số nơi khác như Cuba, Colombia, Greenland (thuộc Đan Mạch), thậm chí cả nước láng giềng Mexico. Do vậy, tại cuộc họp, hành động quân sự của Mỹ ở Venezuela đã bị phản đối mạnh từ các nước này.
Nga và Trung Quốc – hai thành viên thường trực có quyền phủ quyết của hội đồng – phản đối to tiếng nhất, đòi Mỹ trả tự do cho vợ chồng ông Maduro và kêu gọi Liên Hiệp Quốc (LHQ) đoàn kết để ngăn chặn nước Mỹ quay lại với “kỷ nguyên vô pháp vô luân.”
Các nước khác phản đối Mỹ trên căn bản “tôn trọng luật pháp quốc tế;” “Dân chủ không thể được bảo vệ hoặc thúc đẩy thông qua bạo lực và cưỡng ép, cũng không thể bị thay thế bằng lợi ích kinh tế,” Đại Sứ Leonor Zalabata của Colombia nói.
Đại diện cho tổ chức quốc tế lớn nhất hành tinh, Tổng Thư Ký LHQ Antonio Guterres không lên án hành động của Mỹ mà “lo ngại sâu sắc trước tình trạng các quy định của công pháp quốc tế không được tôn trọng” và “hành động của Mỹ có thể đặt ra một tiền lệ về cách các quốc gia đối xử với nhau trong tương lai.”
Ngày tàn của “trật tự dựa trên luật lệ”
Mối lo ngại này có căn cứ. Một khi Mỹ đã đơn phương đưa lính đặc nhiệm vào Venezuela bắt nhà lãnh đạo thực tế (de facto) của nước này, dù với bất cứ lý do gì, thì Washington sẽ không còn căn cứ pháp lý nào để phản đối hoặc ngăn chặn các cường quốc khác cũng làm như vậy.
Cái “trật tự thế giới dựa trên luật pháp” không ngẫu nhiên mà có mà do Hoa Kỳ thiết lập và dẫn dắt từ thập niên 1940, theo đó không quốc gia nào được dùng vũ lực xâm chiếm lãnh thổ hoặc áp đặt sự cai trị của mình lên một quốc gia khác. Nó giúp thế giới vận hành ổn định và thịnh vượng suốt 80 năm qua; sức mạnh của một quốc gia được coi là phương tiện phòng thủ hơn là một phương tiện chinh phục và nô dịch quốc gia khác.
Rồi Tổng Thống Donald Trump xuất hiện và tự cho mình quyền gây chiến với quốc gia khác vì an ninh và lợi ích của nước Mỹ. Ông không chỉ nhắm tới Venezuela trong cái gọi là “Donroe Doctrine” – tái sinh học thuyết Monroe đã có hai trăm năm trước, theo đó Tây Bán Cầu là “sân sau” của Mỹ, các cường quốc bên ngoài không được léo hánh tới, và ông sẽ thực hiện học thuyết đó bằng mọi cách, kể cả bằng sức mạnh quân sự.
Hôm 5 Tháng Giêng, Stephen Miller – cố vấn cao cấp và là thành viên trong “nhóm điều hành Venezuela” của ông Trump – nói thẳng với ký giả Jake Tapper trên đài CNN: “Chúng ta đang sống trong một thế giới được cai trị bằng sức mạnh (strength), cai trị bằng quyền lực (force), cai trị bằng năng lực (power). Đó là những luật lệ thép (iron laws) từ thuở khai thiên lập địa.”
Với đường lối thượng tôn sức mạnh như vậy thì cái trật tự thế giới dựa trên luật lệ bị gạt qua một bên, bị thay thế bởi cái trật tự thế giới “lẽ phải thuộc về kẻ mạnh,” “cá lớn nuốt cá bé.” Cuộc đột kích vào Venezuela đánh dấu sự thay đổi giữa hai quan niệm về trật tự thế giới như vậy.
Những người phản đối hành động quân sự của Mỹ “căn cứ vào công pháp quốc tế” không sai nhưng họ bám víu vào một hệ thống có phần lỗi thời và không hiệu quả. Tổ chức cao nhất giám sát công pháp quốc tế – Hội Đồng Bảo An LHQ – từ lâu đã bị tê liệt do năm thành viên thường trực có quyền phủ quyết (Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh và Pháp) chia thành hai phe đối nhau, hễ phe này thuận thì phe kia bác bỏ, biến LHQ thành tổ chức “hữu danh vô thực,” không có tác dụng kiến tạo hòa bình như mục đích ban đầu.
Khát vọng tự do
Những người tán thành hành động quân sự của Mỹ loại bỏ chế độ Maduro không hẳn vì họ ủng hộ chính sách của chính quyền Donald Trump mà có phần vì mất lòng tin vào công pháp quốc tế. Đã từ lâu các cường quốc vì quyền lợi riêng đã giẫm chân lên luật pháp và lẽ phải.
Cuộc xâm lược của Nga ở Ukraine, cuộc phản công mang màu sắc diệt chủng của Israel tại Dải Gaza đều không bị ngăn chặn cho dù LHQ ban hành rất nhiều nghị quyết. Thị trấn cần một cảnh sát trưởng, song công pháp quốc tế không có lực lượng thực thi nên thế giới biến thành một thứ “miền Tây hoang dã” (Wild Wild West) như trong phim cao bồi.
Hành động quân sự mà Mỹ vừa tiến hành ở Venezuela còn đáp ứng khát vọng của những người đang sống trong các chế độ độc tài chuyên chế. Trong hơn hai mươi năm “xây dựng chủ nghĩa xã hội” ở Venezuela, bộ đôi độc tài Hugo Chavez-Nicolas Maduro không chỉ biến một đất nước giàu có xinh đẹp thành một quốc gia thất bại, mà còn thực thi một chế độ cai trị tàn bạo, trong đó người dân bị tước đoạt những quyền sống căn bản, một phần tư dân số phải bỏ nước ra đi.
Người dân Venezuela không cam chịu mà đã nhiều lần xuống đường phản kháng chế độ Maduro, cao điểm là cuộc biểu tình hàng triệu người tham gia “Mẹ của mọi cuộc diễn hành” (Mother of All Marches) năm 2017 tại thủ đô Caracas và các thành phố lớn, và cuộc phản kháng hậu bầu cử năm 2024 do nhà lãnh đạo đối lập Maria Corina Machado dẫn dắt.
Nhưng các vụ phản kháng đều bị dìm trong máu; cả trăm người bị giết, hàng ngàn người bị bắt, tra tấn trong tù; hàng ngàn người khác phải đào thoát ra nước ngoài. Người được cử tri tín nhiệm nhất, ông Edmundo González, phải lưu vong sang Tây Ban Nha, còn bà Machado – khôi nguyên Nobel Hòa Bình 2025, phải lẩn vào bóng tối.
Thế giới đã không giúp người dân Venezuela giành lại quyền sống. Các chính phủ nước ngoài, hoặc cấu kết với chế độ Maduro để chia chác tài nguyên như Nga và Trung Quốc, hoặc khoanh tay đứng nhìn vì ngại vi phạm luật pháp quốc tế khi can thiệp vào công việc nội bộ của một quốc gia khác cho đến khi Washington ra tay.
Cũng như đa số người Venezuela, người dân các xứ độc tài như Việt Nam hả dạ khi thấy vợ chồng Nicolas Maduro bị tóm ngay trong phòng ngủ, bị còng tay, bịt mắt dẫn đi như tội phạm nguy hiểm. Họ nhớ lại cảnh Saddam Hussein (Iraq) bị treo cổ, Muammar Gaddafi (Libya) chui xuống ống cống, vợ chồng Nicolae Ceaușescu (Nam Tư) bị xử bắn chỉ vài ngày sau khi bị tước quyền. Sâu trong tiềm thức, họ mong có một thế lực ra tay “thế thiên hành đạo,” cất cho họ cái gánh nặng chuyên chế đang đè trên vai trên cổ… Thế lực đó chỉ có thể là…Mỹ!
Cho đến nay chưa có dấu hiệu nào cho thấy người Mỹ sẽ giúp đem lại tự do, dân chủ cho Venezuela, người dân nước này sẽ có cuộc sống tốt đẹp hơn thời Maduro ngoài những tuyên bố hùng hồn của Ngoại Trưởng Marco Rubio.
Những ngày sau cuộc đột kích 3 Tháng Giêng, ông Trump không nói gì về tự do, dân chủ, nhân quyền, ông chỉ nói về dầu mỏ và quyền lực. Sự kiện Mỹ giữ nguyên bộ máy cai trị Venezuela, một “chính quyền Maduro vắng mặt Maduro,” gạt thành phần đối lập chính trị Venezuela sang một bên không báo hiệu ý muốn của người dân Venezuela sẽ thành hiện thực, ít ra là trong thời gian trước mắt. Trong trường hợp này, kỳ vọng nhiều quá dễ biến thành thất vọng!
Lựa chọn khó khăn
Sự kiện Venezuela có người vui người buồn cho thấy rất khó phân định chính-tà, thiện-ác, chỉ còn sức mạnh trần trụi của nòng súng. Khi người Mỹ phô diễn sức mạnh thay cho luật lệ thì cấu trúc quyền lực toàn cầu thay đổi đáng kể.
Các chế độ chuyên chế của Vladimir Putin, Tập Cận Bình mất Maduro, một đồng minh cật ruột cắm ở sân sau nước Mỹ, nhưng bù lại họ có “chính danh” để phô diễn sức mạnh trong các khu vực “sân sau” của chính họ, với Putin đó là các vùng lãnh thổ thuộc đế quốc Liên Xô cũ, còn với Tập đó là Đài Loan, Biển Đông, quần đảo Senkaku và xa hơn nữa. V. Putin đã từng mặc cả với chính quyền Trump nhiệm kỳ đầu, Nga sẽ bỏ Maduro của Venezuela đổi lại Mỹ đừng can thiệp vào Ukraine, theo lời khai trước Quốc Hội của bà Fiona Hill, cựu giám đốc Nga và Âu Châu Sự Vụ của Tòa Bạch Ốc năm 2019.
Thế “tam quốc” và những cuộc mặc cả trong bóng tối như vậy đặt các nước nhỏ vào một lựa chọn sinh tử: làm sao để tồn tại trong một thế giới mạnh được yếu thua. Luật pháp là sự thể hiện của lẽ phải, luật pháp quốc tế là để bảo vệ các nước nhỏ khỏi sự ức hiếp của các nước lớn nhưng khi luật pháp quốc tế đã không còn giá trị nữa thì cuộc sống của mỗi người đều có thể bất an.[kn]
Sau Venezuela, Trump rất muốn Greenland, nhưng có thể bị ‘nghẹn’
Sau Venezuela, Trump rất muốn Greenland, nhưng có thể bị ‘nghẹn’
Tổng Thống Donald Trump tiếp tục khẳng định muốn chiếm Greenland của Đan Mạch, sau khi cho rằng đã “thâu tóm” được Venezuela, nhưng Quốc Hội có vẻ không đồng ý.
Mỹ tấn công Venezuela khiến một loạt tài tử mắc kẹt ở Caribbean
ST. BARTS, Caribbean (NV) – Một loạt tài tử và người nổi tiếng khác mắc kẹt kẹt ở vùng Caribbean vì vụ Mỹ tấn công Venezuela, theo Page Six hôm Thứ Hai, 5 Tháng Giêng.
Tối Thứ Bảy tuần trước, ông Sean Duffy, bộ trưởng Quốc Phòng, ra lệnh đóng không phận xung quanh Venezuela trong lúc quân đội Mỹ mở chiến dịch tấn công thủ đô Caracas và bắt giữ Tổng Thống Nicolas Maduro.
Lệnh của ông Duffy nghĩa là chuyến bay thương mại và phi cơ riêng chở một loạt tài tử điện ảnh, triệu phú và nhân vật nổi tiếng khác trở về Mỹ sau kỳ nghỉ lễ Năm Mới không được phép cất cánh.
Queen Latifah, Mike Tyson, Ming Lee Simmons, Natalie Portman và “ông trùm” ăn chơi về đêm Richie Akiva nằm trong những ngôi sao bị kẹt trên đảo St. Barts cũng như những ốc đảo sang trọng xung quanh.
Tại lễ trao giải People’s Choice Awards, nữ diễn viên Chelsea Handler cho hay tài tử Leonardo DiCaprio bị lỡ Lễ Trao Giải Phim Quốc Tế Palm Springs do mắc kẹt trên St. Barts.
Một số ngôi sao trên St. Barts đành đi thuyền qua những hòn đảo lân cận, như Saint Martin và Anguilla, với hy vọng có chuyến bay.
“Mọi người đang đi thuyền qua Anguilla, nhưng bị từ chối, rồi bị trả về [St. Barts hoặc St. Martin],” một nguồn tin cho hay.
Không thể bay về Mỹ, những người nổi tiếng đổ vào biệt thự và khách sạn trong vùng, còn những người quản lý của họ hết sức căng thẳng.
Những khách sạn sang trọng của công ty Belmond, như Cap Juluca ở Anguilla, đều kín khách, trong khi “khách sạn ở St. Martin đều hết chỗ,” theo nguồn tin khác.
Richie Akiva giải cứu các ngôi sao bị kẹt theo đúng “nghề của chàng”: Tổ chức tiệc tùng.
Avika và Cathy Guetta, vợ cũ DJ người Pháp David Guetta, tổ chức bữa tiệc tên “F–k Me We Can’t Fly” tại câu lạc bộ Barry trên St. Barts, bắt chước những bữa tiệc “F–k Me, I’m Famous” của Guetta.
Hôm Thứ Hai, người ta nhìn thấy tài tử Cuba Gooding Jr. và bạn gái, Claudine DeNiro, đang chờ phi cơ riêng tới giải cứu ở Anguilla.
DiCaprio thoát khỏi St. Barts kịp lúc bị Chelsea Handler chế giễu tại Critics Choice Awards tối Chủ Nhật. “Giống y chang vụ Titanic, nhưng tệ hơn… vì ông Jeff Bezos (ông chủ Amazon) có mặt ở đó,” Handler nói đùa.
Trong khi đó, Natalie Portman không may mắn như vậy. Cô vẫn bị kẹt trong khi “còn nhiều việc phải về làm tuần này,” một nguồn tin chia sẻ, cho biết thêm rằng việc quan trọng nhất là dự lễ trao giải Golden Globes cuối tuần. Phim hoạt họa “Arco” của Portman được đề cử giải Quả Cầu Vàng cho Phim Hoạt Họa Hay Nhất. (Th.Long) [kn]
Tim Walz không tái tranh cử để tập trung giải quyết bê bối gian lận ở Minnesota
ST PAUL, Minnesota (NV) – Ông Tim Walz, thống đốc Minnesota, loan báo ngưng ra tranh cử nhiệm kỳ thứ ba trong lúc ông đang đối phó với cuộc khủng hoảng gian lận trong chính quyền tiểu bang, Minnesota Star Tribune cho hay hôm Thứ Hai, 5 Tháng Giêng.
Quyết định của ông Walz rời khỏi cuộc đua thống đốc được đưa ra chưa đầy bốn tháng sau khi ông tuyên bố sẽ tái tranh cử, trong bối cảnh ông trở thành hình ảnh đại diện cho một trong những vụ bê bối gian lận tiền phúc lợi liên bang lớn nhất trong lịch sử tiểu bang.
Phe Cộng Hòa kêu gọi ông Walz từ chức hoặc đừng ra tranh cử nữa để giải quyết cuộc khủng hoảng lan rộng, và ngày càng có nhiều người bên đảng Dân Chủ bày tỏ lo ngại về triển vọng thắng nhiệm kỳ thứ ba của ông.
Thượng Nghị Sĩ Amy Klobuchar (Dân Chủ-Minnesota), trước nay luôn có kết quả tốt nhất bên đảng Dân Chủ trong các cuộc đua toàn tiểu bang, được cho là đang cân nhắc hết sức nghiêm túc về việc sẽ ra tranh cử thay thế ông Walz.
Quyết định từ bỏ cuộc đua của ông Walz đồng thời cũng là chiến thắng chính trị cho Tổng Thống Donald Trump. Ông Trump đã phát động chiến dịch của đảng Cộng Hòa nhằm thể hiện hình ảnh ông Walz là “bất lực và tham nhũng.”
Trong những tuần gần đây, chính quyền Trump khởi động hàng loạt cuộc điều tra về gian lận ở Minnesota. Phe Cộng Hòa ở tiểu bang làm việc chặt chẽ với một người ảnh hưởng trong giới bảo thủ để tung ra một video trong đó cáo buộc người gốc Somalia ở Minnesota điều hành các cơ sở giữ trẻ gian lận tiền trợ cấp.
Đoạn video này lan truyền rộng rãi và khiến công chúng chú ý đến khả năng điều phối ngân quỹ tiểu bang của Thống Đốc Walz.
Phía Dân Chủ cũng ngày càng lớn tiếng chỉ trích ông Walz trong khi một số thành viên Dân Chủ không hào hứng với việc ông ra tranh cử nhiệm kỳ thứ ba, điều chưa từng một thống đốc nào ở tiểu bang này làm.
Ông Walz thông báo quyết định của mình tại một cuộc họp báo tại Quốc Hội tiểu bang hôm 5 Tháng Giêng. Ông phát biểu bằng văn bản rồi bỗng nhiên kết thúc họp báo sau tám phút mà không nhận câu hỏi từ truyền thông.
“Trong kỳ nghĩ lễ vừa qua, khi tôi cùng gia đình và nhân viên của mình suy ngẫm về thời gian này, tôi đi đến kết luận rằng tôi không thể dành toàn lực cho chiến dịch tái tranh cử,” ông Walz nói.
Ông Walz cho biết ông muốn dành thời gian còn lại của nhiệm kỳ để giải quyết cuộc khủng hoảng gian lận thay vì “bảo vệ lợi ích chính trị của bản thân mình.” (NNL) [đ.d.]
Trump tính cắt tiền phúc lợi của 5 tiểu bang Dân Chủ
WASHINGTON, DC (NV) – Chính quyền Tổng Thống Donald Trump dự tính cắt hàng tỷ đô la tiền quỹ liên bang cho các chương trình phúc lợi ở năm tiểu bang Dân Chủ sau khi xuất hiện các cáo buộc gian lận, một giới chức Bộ Y Tế (HHS) cho biết hôm Thứ Ba, 6 Tháng Giêng, theo CBS.
Theo đó, $7 tỷ trong chương trình Hỗ Trợ Tạm Thời Cho Gia Đình Khó Khăn, gần $2.4 tỷ trong Quỹ Phát Triển Chăm Sóc Trẻ Em, và khoảng $870 triệu các khoản trợ cấp xã hội, chủ yếu cho đối tượng trẻ em, sẽ bị đóng băng. Các tiểu bang bị ảnh hưởng là Minnesota, New York, California, Illinois, và Colorado.
“Từ rất lâu rồi, các tiểu bang và thống đốc Dân Chủ đã đồng lõa để cho phép gian lận ồ ạt dưới sự giám sát của họ,” ông Andrew Nixon, phát ngôn viên HHS, ra thông báo cho biết.
“Dưới thời chính quyền Trump, chúng tôi đang bảo đảm rằng tiền thuế liên bang được dùng cho các mục đích chính đáng. Chúng tôi sẽ bảo đảm các tiểu bang này tuân thủ luật pháp và bảo vệ đồng tiền mồ hôi nước mắt của người đóng thuế,” ông nói thêm.
Bộ Y Tế Illinois (IDHS) cho biết họ vẫn chưa nhận được bất kỳ thông báo hoặc tin tức gì về ngân quỹ liên bang dành cho tiểu bang họ sẽ bị ảnh hưởng.
“Đây là một hành động có động cơ chính trị nữa của chính quyền Trump mà sẽ khiến các gia đình bối rối và đặt ra cho các tiểu bang nhiều câu hỏi hơn là câu trả lời. IDHS sẽ cập nhật thông tin nếu chúng tôi biết sẽ có thay đổi đối với chương trình hay ngân quỹ,” IDHS cho biết trong một thông báo.
Quyết định của chính quyền Trump được đưa ra sau khi HHS thông báo hồi tuần trước rằng họ đã đóng băng tiền tài trợ liên bang cho chương trình chăm sóc trẻ em ở Minnesota vì có “gian lận trắng trợn.”
Tổng Thống Trump chỉ trích các nhà lãnh đạo Minnesota vì cách giải quyết vụ gian lận và công kích di dân gốc Somalia, nói rằng họ “cắn nát tiểu bang.” Phần đông, nhưng không phải tất cả, các cá nhân bị truy tố trong các vụ gian lận bị phát giác là người Mỹ gốc Somali.
Ông Trump đả kích tiểu bang California là “suy đồi hơn” cả Minnesota. Ông viết trên Truth Social hôm Thứ Ba rằng “cuộc điều tra gian lận ở California đã bắt đầu” nhưng không trưng ra bằng chứng có gian lận trong các chương trình phúc lợi ở California và không cung cấp thêm chi tiết về cuộc điều tra. (NNL) [đ.d.]
Trump: Venezuela sẽ nộp cho Mỹ 30 tới 50 triệu thùng dầu mỏ
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump tối Thứ Ba, 6 Tháng Giêng, loan báo Venezuela sẽ nộp cho Mỹ 30 tới 50 triệu thùng dầu mỏ để bán với giá thị trường và tiền bán dầu sẽ do ông kiểm soát, theo NBC News.
“Tôi vui mừng loan báo chính quyền lâm thời ở Venezuela sẽ nộp cho Mỹ 30 tới 50 triệu thùng dầu mỏ loại tốt, dầu mỏ bị cấm vận,” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social của ông. “Lượng dầu đó sẽ được bán với giá thị trường, và tiền thu được sẽ do tôi, tổng thống Mỹ, kiểm soát nhằm bảo đảm nó được sử dụng để đem lại lợi ích cho người dân Venezuela và Mỹ!”
Lượng dầu đó có thể tương đương lượng dầu Venezuela sản xuất khoảng 33 tới 55 ngày, dựa theo sản lượng hiện tại 900,000 thùng một ngày.
Tổng Thống Trump cho hay lượng dầu đó sẽ được tàu tới lấy đem về Mỹ. Ông Chris Wright, bộ trưởng Năng Lượng, sẽ thực hiện kế hoạch này, theo ông Trump.
Giới chức Venezuela chưa nói gì về thông báo của Tổng Thống Trump.
Trước đây, bà Delcy Rodriguez, hiện là quyền tổng thống Venezuela, tuyên bố Venezuela sẽ bảo vệ tài nguyên của nước này, nhưng Tổng Thống Trump cho biết từ khi ông Nicolas Maduro bị lật đổ, bà đã hợp tác với Mỹ. (Th.Long) [kn]
Lãnh đạo đối lập Venezuela thề sẽ sớm về nước để ra tranh cử
WASHINGTON, DC (NV) – Bà María Corina Machado, lãnh đạo đối lập Venezuela, thề sẽ trở lại đất nước càng sớm càng tốt và bác bỏ quyền lực của tổng thống lâm thời hiện đang được Mỹ hậu thuẫn sau khi Tổng Thống Nicolas Maduro bị Mỹ lật đổ và giải đi, theo nhật báo The Guardian hôm Thứ Ba, 6 Tháng Giêng.
Bà Machado nói với Fox News từ một địa điểm bí mật rằng phong trào của bà sẵn sàng giành chiến thắng trong một cuộc bầu cử tự do, và khen ngợi ông Donald Trump lật đổ ông Maduro.
Nhiều người Venezuela ở trong và ngoài nước mong đợi bà Machado sẽ lên nắm quyền sau khi ông Maduro bị bắt vào ngày 3 Tháng Giêng, nhưng ông Trump đã gạt bà ra và thay vào đó ủng hộ bà Delcy Rodriguez, phó tổng thống của ông Maduro, lên làm tổng thống lâm thời.
“Tôi dự tính trở lại Venezuela càng sớm càng tốt,” bà Machado nói trong cuộc phỏng vấn. “Chúng tôi tin rằng quá trình chuyển đổi này nên đi tới. Chúng tôi đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử [vào năm 2024] một cách vang dội trong bối cảnh có gian lận. Nếu có bầu cử tự do và công bằng, chúng tôi sẽ giành được hơn 90% phiếu bầu.”
Bà cáo buộc bà Rodriguez là “một trong những đầu não của hành động tra tấn, đàn áp, tham nhũng, buôn bán ma túy” ở Venezuela và cho biết Caracas gia tăng đàn áp kể từ khi ông Maduro bị lật đổ.
Bà Machado, một kỹ sư 58 tuổi, cũng cho biết bà không nói chuyện với ông Trump kể từ ngày 10 Tháng Mười, 2025 khi bà được thông báo thắng giải Nobel Hòa Bình.
“Nhưng hôm nay tôi muốn thay mặt cho người dân Venezuela để nói rằng chúng tôi biết ơn tầm nhìn dũng cảm của ông ấy, những hành động lịch sử mà ông ấy đã làm nhằm vào chế độ khủng bố ma túy này, để bắt đầu giải tán chế độ này và đưa ông Maduro ra trước công lý,” bà nói.
Nhật báo The Wall Street Journal cho biết ông Trump quyết định ủng hộ bà Rodriguez sau khi các nhà phân tích của CIA nói với ông rằng bà Machado và ứng cử viên mà bà ủng hộ, nhà ngoại giao về hưu Edmundo Gonzelez, “sẽ rất vất vả để được nhìn nhận là nhà lãnh đạo hợp pháp trong khi đối mặt với sự chống đối từ các cơ quan an ninh ủng hộ chế độ, các mạng lưới buôn bán ma túy, và các đối thủ chính trị.”
Tuy nhiên, nhật báo The Washington Post đưa tin ông Trump quyết định không ủng hộ bà Machado là vì ông có thể đã bực mình với việc bà nhận giải Nobel.
“Nếu bà ấy từ chối và nói: ‘Tôi không thể chấp nhận nó vì đó là giải của Donald Trump,’ thì giờ đây bà ấy đã là tổng thống Venezuela rồi,” tờ báo này dẫn lời một nguồn tin nắm rõ vấn đề cho biết.
Khi được Fox News hỏi liệu bà có đề nghị trao giải thưởng cho ông Trump hay không, bà Machado nói: “Chuyện đó không xảy ra, nhưng tôi chắc chắn muốn nói với ông ấy rằng chúng tôi tin rằng người dân Venezuela – bởi vì đây là giải thưởng của người dân Venezuela – chắc chắn muốn trao cho ông ấy và chia sẻ với ông ấy.” (NNL) [đ.d.]
Trump: khai thác dầu ở Venezuela sẽ giúp giảm giá xăng dầu ở Mỹ
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump nói ông tin ngành dầu mỏ của Mỹ có thể mở rộng khai thác ở Venezuela “trong vòng chưa đầy 18 tháng,” theo NBC hôm Thứ Hai, 5 Tháng Giêng.
Nói với NBC News trong một cuộc phỏng vấn, ông Trump cũng cho rằng ông tin việc khai thác trữ lượng dầu mỏ của Venezuela sẽ làm “giảm giá xăng dầu.”
“Có Venezuela là nước sản xuất dầu mỏ là điều tốt cho Mỹ vì nó giữ giá xăng giảm,” ông Trump nói.
“Tôi nghĩ chúng ta có thể làm điều đó trong thời gian ngắn hơn thế, nhưng như vậy sẽ tốn rất nhiều tiền,” ông nói thêm.
“Sẽ phải bỏ ra một số tiền khổng lồ, và các công ty dầu mỏ sẽ phải chi, và sau đó họ sẽ được chúng ta hoàn lại hoặc có được doanh thu bù lại,” ông nói.
Ông Trump từ chối cho biết các hãng dầu của Mỹ sẽ phải tốn bao nhiêu để sửa chữa và nâng cấp cơ sở hạ tầng dầu mỏ già cỗi của Venezuela.
“Đó sẽ là một số tiền rất đáng kể mà các hãng dầu mỏ sẽ bỏ ra,” ông Trump nói. “Nhưng họ sẽ làm rất tốt.”
Bất chấp sự lạc quan của ông Trump, các hãng dầu mỏ dường như hoài nghi về việc nhanh chóng thâm nhập, mở rộng hoặc đầu tư vào Venezuela. Lịch sử quốc hữu hóa, các lệnh trừng phạt của Mỹ và bất ổn chính trị đều là những nhân tố khiến họ phải thận trọng.
Ông Chris Wright, bộ trưởng Bộ Năng Lượng Mỹ, có kế hoạch gặp lãnh đạo hai hãng Exxon và ConocoPhillips trong tuần này về việc khai thác ở Venezuela, Bloomberg News dẫn những người nắm rõ vấn đề cho biết như vậy.
Ông Wright sẽ là đầu mối trong chiến dịch của chính quyền Trump nhằm xây dựng lại cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Venezuela, một giới chức Tòa Bạch Ốc cho biết hôm Thứ Hai.
Chính quyền Trump nhiều lần tuyên bố rằng các hãng dầu mỏ Mỹ đang háo hức quay trở lại Venezuela, gần hai thập niên sau lần cuối cùng nước này quốc hữu hóa hàng tỷ đô la tài sản của các công ty dầu mỏ. (NNL) [đ.d.]
Lãnh đạo Châu Âu tuyên bố ủng hộ Đan Mạch trước đe dọa của Trump về Greenland
BRUSSELS, Bỉ (NV) – Tám nhà lãnh đạo hàng đầu Châu Âu đứng về phía Đan Mạch để bảo vệ vùng lãnh thổ tự trị Greenland của họ trong bối cảnh chính quyền Donald Trump ngày càng lớn tiếng đe dọa rằng Mỹ có thể chiếm lấy vùng đất giàu khoáng sản ở Bắc Cực này, theo báo mạng Politico hôm Thứ Ba, 6 Tháng Giêng.
Trong một tuyên bố chung, các nhà lãnh đạo Châu Âu nhấn mạnh rằng an ninh của Greenland cần phải được cả tập thể khối NATO bảo đảm với sự tôn trọng hoàn toàn ý nguyện của người dân.
“An ninh ở Bắc Cực phải… được cùng nhau bảo đảm giữa các đồng minh NATO trong đó có cả Mỹ bằng cách đề cao các nguyên tắc của Hiến Chương Liên Hợp Quốc, bao gồm chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và biên giới bất khả xâm phạm,” các lãnh đạo Châu Âu lên tiếng trong một tuyên bố chung chỉ vài giờ sau khi ông Trump nói rằng Washington “cần” Greenland.
Tuyên bố có chữ ký của Thủ Tướng Đan Mạch Mette Frederiksen, Tổng Thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ Tướng Đức Friedrich Merz, Thủ Tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez, Thủ Tướng Anh Keir Starmer, Thủ Tướng Ý Giorgia Meloni, và Thủ Tướng Ba Lan Donald Tusk.
Ngoài ra, tuyên bố còn được các lãnh đạo Hòa Lan, Hy Lạp, Luxembourg, và Slovenia hậu thuẫn.
Thủ Tướng Bart De Wever của Bỉ cũng cho biết ông ủng hộ lời kêu gọi của bà Frederiksen về “tôn trọng chủ quyền giữa các đồng minh NATO.” Ông viết trên mạng xã hội rằng “Phương Tây mạnh nhất khi đoàn kết và làm việc cùng nhau, chứ không phải khi chia rẽ.”
Chính phủ Greenland hôm Thứ Ba yêu cầu một cuộc họp khẩn cấp với Ngoại Trưởng Marco Rubio của Mỹ để thảo luận về “những tuyên bố quan trọng” của Washington về hòn đảo ở Bắc Cực này.
Trước đó trong cùng ngày Thứ Ba, Thủ Tướng Frederiksen gặp người đồng nhiệm Canada, Thủ Tướng Mark Carney, để thảo luận về an ninh ở Bắc Cực. Bà nói rằng bà đánh giá cao “sự hỗ trợ mạnh mẽ của Canada đối với Đan Mạch trong tình hình hiện tại.”
Các lãnh đạo Châu Âu có sự thể hiện tinh thần đoàn kết này sau khi ông Trump lấn tới trong tuyên bố muốn sở hữu vùng lãnh thổ do Đan Mạch kiểm soát sau chiến dịch bắt giữ Tổng Thống Nicolas Maduro của Venezuela.
Hôm Thứ Hai, ông Stephen Miller, phó chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc, đặt vấn đề về tuyên bố chủ quyền của Copenhagen đối với Greenland, nhưng từ chối nói rõ liệu Mỹ có dùng vũ lực để đạt mục tiêu hay không.
Ông Trump cũng cáo buộc Đan Mạch làm quá ít để bảo đảm an ninh cho Greenland.
Đáp lại, các nhà lãnh đạo Châu Âu tuyên bố: “NATO đã nói rõ rằng khu vực Bắc Cực là ưu tiên hàng đầu và các đồng minh Châu Âu đang nỗ lực. Chúng tôi và nhiều đồng minh khác đã tăng cường sự hiện diện, hoạt động và đầu tư để giữ an toàn cho Bắc Cực và làm chùn bước các đối thủ. Đan Mạch – bao gồm Greenland – là một phần của NATO.”
“Greenland thuộc về người dân trên đảo. Nó thuộc về Đan Mạch và Greenland, và chỉ có họ mới có quyền quyết định các vấn đề liên quan đến Đan Mạch và Greenland,” tuyên bố chung khẳng định.
Tuyên bố này được đưa ra khi 40 lãnh đạo và giới chức hàng đầu của Liên Âu tề tựu tại Paris để thảo luận về cách chấm dứt cuộc chiến Ukraine.
Bà Fredriksen hôm Thứ Hai, đưa ra cảnh báo rằng nếu Mỹ xâm lược Greenland thì điều đó sẽ là hồi chuông kết liễu NATO. (NNL) [đ.d.]
Dân Biểu Doug LaMalfa qua đời đột ngột, khiến thế đa số Cộng Hòa ở Hạ Viện bị thu hẹp
WASHINGTON, DC (NV) – Dân Biểu Doug LaMalfa (Cộng hòa-California) qua đời hôm Thứ Ba, 6 Tháng Giêng, ở tuổi 65, văn phòng của ông thông báo, theo CNBC.
“Sáng sớm nay, Dân Biểu Doug LaMalfa đã về với Chúa. Ông ấy để lại một di sản trường tồn về sự lãnh đạo tử tế phụng sự cho tiểu bang,” ông Mark Spannagel, chánh văn phòng của Dân Biểu LaMalfa, ra tuyên bố cho biết.
“Dân Biểu LaMalfa quan tâm sâu sắc đến những người mà ông ấy phục vụ và làm việc không mệt mỏi để buộc chính quyền phải giữ đúng lời trong việc khắc phục những cánh rừng suy thoái của chúng ta, xây dựng hồ chứa nước, và để mọi người được tự do lựa chọn những gì tốt nhất cho bản thân họ,” tuyên bố tiếp.
Sự ra đi của ông LaMalfa khiến cho thế đa số mong manh của đảng Cộng Hòa ở Hạ Viện bị thu hẹp và có thể gây nguy hiểm cho khả năng kiểm soát cơ quan này của Chủ Tịch Mike Johnson. Phe Cộng Hòa hiện nắm đa số ở Hạ Viện với tỷ lệ 219 so với 213 ghế Dân Chủ sau khi Dân Biểu Marjorie Taylor Greene (Cộng Hòa-Georgia) từ chức hôm Thứ Hai. Sau khi ông LaMalfa qua đời, thế đa số của Cộng Hòa tại Hạ Viện chỉ còn 218 phiếu.
Dân Biểu LaMalfa đại diện Địa Hạt 1 ở tiểu bang California kể từ năm 2013.
Ông qua đời trong bệnh viện trong khi đang được giải phẫu cấp cứu, Văn Phòng Cảnh Sát Trưởng Butte County cho biết trong một thông báo. Ông được đưa đến bệnh viện bằng xe cứu thương sau khi gặp vấn đề y tế khẩn cấp tại nhà.
Từng là nông dân trồng lúa, Dân Biểu LaMalfa là người có vai trò chủ chốt trong các vấn đề nước của California và phục vụ trong Ủy Ban Tài Nguyên Thiên Nhiên và Nông Nghiệp của Hạ Viện. Ông cũng có chân trong Ủy Ban Giao Thông và Cơ Sở Hạ Tầng.
“Quốc Hội rất đau buồn sáng nay khi biết tin về sự ra đi của người bạn và đồng nghiệp yêu mến của chúng tôi, Doug LaMalfa,” Chủ Tịch Mike Johnson của Hạ Viện nói. “Ông ấy là người chiến đấu quyết liệt cho tài nguyên thiên nhiên rộng lớn và vẻ đẹp ở tiểu bang ông ấy, quyết liệt nhất mà chúng ta từng biết.”
Dân Biểu Hakeem Jeffries (Dân Chủ-New York), trưởng khối thiểu số Hạ Viện, cũng đưa ra lời chia buồn trước sự ra đi của ông LaMalfa.
“Là một nông dân trồng lúa thế hệ thứ tư, Dân Biểu LaMalfa trân trọng cộng đồng của mình, và đã làm việc quyết liệt để bảo vệ nông dân California và phục vụ những người mà ông đại diện với mục đích có nguyên tắc, từ Quốc Hội tiểu bang cho đến Hạ Viện liên bang,” ông Jeffries bày tỏ.
Về phần mình, Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Ba bày tỏ thương tiếc Dân Biểu LaMalfa trong lời phát biểu trước Nghị Hội Cộng Hòa Hạ Viện.
“Ông ấy là một người tuyệt vời,” ông Trump nói. “Ông ấy đã bỏ phiếu thuận theo tôi trong 100% các trường hợp.”
Thống Đốc Gavin Newsom của California có 14 ngày để loan báo một cuộc bầu cử đặc biệt để thay thế ông LaMalfa, theo luật bầu cử California. Cuộc bầu cử đặc biệt này phải diễn ra không quá 140 ngày sau thông báo của ông Newsom. (NNL) [đ.d.]
Trump lo sẽ bị luận tội nếu Cộng Hòa thua bầu cử giữa kỳ
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump kêu gọi các thành viên Cộng Hòa tại Hạ Viện vận động tranh cử cho cuộc bầu cử giữa kỳ theo các ưu tiên của ông – an ninh biên giới, phản đối vận động viên chuyển giới, và cắt giảm thuế – và cảnh báo rằng nếu đảng Cộng Hòa mất quyền kiểm soát Hạ Viện thì ông có thể bị luận tội thêm một lần nữa, theo USA TODAY hôm Thứ Ba, 6 Tháng Giêng.
“Đó là con đường đưa đến chiến thắng,” ông Trump nói. “Quý vị có nhiều con bài tốt. Quý vị phải tận dụng.”
Ông Trump đưa ra phát biểu này tại Trung Tâm Nghệ Thuật Biểu Diễn John F. Kennedy ở Washington DC, nơi ông đã thêm tên mình vào, để bắt đầu năm bầu cử giữa nhiệm kỳ mà ông không có tên trong lá phiếu.
“Quý vị phải thắng bầu cử giữa kỳ,” ông Trump nói. “Nếu chúng ta không thắng bầu cử giữa kỳ, thì sẽ là – họ sẽ tìm lý do để luận tội tôi.”
Phe Dân Chủ tại Hạ Viện luận tội ông Trump hai lần trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông và trong cả hai lần, Thượng Viện do phe Cộng Hòa kiểm soát đều tha bổng cho ông khi cơ quan này không đạt được hai phần ba số phiếu, yêu cầu bắt buộc để có thể kết tội một tổng thống.
Lần luận tội đầu tiên là về việc ông gây áp lực đổi chác với Ukraine để yêu cầu họ điều tra con trai cựu Tổng Thống Joe Biden. Lần luận tội thứ hai là về việc ông bị cáo buộc kích động cuộc tấn công vào tòa nhà Quốc Hội vào ngày 6 Tháng Giêng, 2021 sau khi thua ông Joe Biden trong cuộc bầu cử tổng thống vào Tháng Mười Một, 2020.
“Họ luận tội tôi không có cơ sở gì cả,” ông Trump nói.
Trong khi ông đưa ra phát biểu này, các dân biểu Dân Chủ tại Hạ Viện tổ chức một phiên điều trần không chính thức về cuộc bạo loạn ngày 6 Tháng Giêng.
“Vào ngày này năm năm trước, một đám đông những kẻ côn đồ bạo lực đã tấn công dã man tòa nhà Quốc Hội vào ngày 6 Tháng Giêng,” Dân Biểu Hakeem Jeffries (Dân Chủ-New York), trưởng khối thiểu số Hạ Viện, viết trên mạng xã hội.
“Nhiệm vụ của họ là lật ngược kết quả một cuộc bầu cử tự do và công bằng. Chúng ta sẽ không bao giờ cho phép những kẻ cực đoan tẩy trắng sự phản bội của họ.” (NNL) [đ.d.]
