FRESNO, California (NV) — Theo trang mạng tin tức kmph.com, những ai thường chạy quá tốc độ ở những khu vực đang sửa đường sẽ phải cẩn thận. Một luật mới của California cho phép lắp đặt camera giám sát tốc độ tại các khu vực sửa đường trên xa lộ; những ai chạy quá tốc độ sẽ bị phạt.
Đạo luật 89 của Hạ viện do dân biểu Matt Haney soạn thảo, đã được thông qua năm ngoái, chính thức có hiệu lực vào đầu năm 2026. Sẽ có nhiều “mắt điện tử” hơn trên đường. Tại các khu vực xa lộ có nhân công làm việc, có thể sẽ có camera theo dõi xe cộ đi ngang qua, sẵn sàng ghi lại biển số những xe chạy quá tốc độ.
Công nhân Caltrans xây dựng sửa chữa xa lộ California. (Hình minh họa: Justin Sullivan/Getty Images)
Luật được ban hành nhằm mục đích bảo vệ cả người lái xe và 80,000 công nhân xây dựng sửa chữa xa lộ trên khắp California. Thượng nghị sĩ đảng Dân Chủ Bob Archuleta phát biểu: “Mỗi năm, chúng ta mất đi 8,610 công nhân của Caltrans; dù con số là bao nhiêu, thì đó cũng là quá nhiều!” Vào năm 2021, đã có 9,000 vụ tai nạn trong các khu vực xây dựng, dẫn đến 3,000 người bị thương và 73 người thiệt mạng, bao gồm cả công nhân và người lái xe.
Ricardo Alarcon, một người làm việc hơn 13 năm trong lĩnh vực xây dựng đường sá, cho biết công việc của mình luôn có rủi ro. Không ai biết chắc hôm nay sau giờ làm việc có thể về nhà với những người thân yêu của mình hay không. Alarcon đã tận mắt chứng kiến sự nguy hiểm gây ra cho công nhân bởi những người lái xe chạy quá tốc độ. Rất nhiều tình huống suýt xảy ra tai nạn; có một vài trường hợp tai nạn chết người khiến Alarcon không bao giờ quên. Ông kêu gọi tài xế hãy lưu ý đến những người công nhân mặc áo phản quang, đi ủng và đội mũ bảo hiểm làm việc cực nhọc trên đường.
Bắt đầu từ năm 2026, sẽ có 75 camera được lắp tại các khu vực sửa chữa xa lộ trên khắp tiểu bang. Những người ủng hộ nói rằng các tiểu bang khác đã sử dụng công nghệ này, và đang thấy những kết quả tích cực. Dân biểu Matt Haney phát biểu: “Ở Pennsylvania, việc giám sát tự động tốc độ dẫn đến giảm 19% số vụ tai nạn trong khu vực xây dựng. Ở Maryland, số vụ vi phạm chạy quá tốc độ trong khu vực xây dựng đã giảm 80% chỉ trong hai năm. CDC (Trung Tâm Kiểm Soát Phòng Ngừa DỊch Bênh) xác nhận rằng việc dùng camera tốc độ làm giảm 44% số người bị thương nặng và tử vong.”
Theo đạo luật 89, những người lái xe quá tốc độ có thể bị phạt tiền bắt đầu từ $50 nếu lái xe nhanh hơn từ 11 đến 15 mph so với giới hạn tốc độ cho phép. (HD)
SAN JOSE, California (NV) – Một vụ cháy lớn vào sáng Thứ Hai, 5 Tháng Giêng, gần như thiêu rụi hoàn toàn chùa Duyên Giác ở San Jose, chỉ 20 tháng sau khi ngôi chùa này từng bị hư hại nặng trong một vụ cháy khác, đài KQED loan tin.
Giới chức Sở Cứu Hỏa San Jose (SJFD) cho biết họ nhận được nhiều điện thoại báo cháy ngay sau 5 giờ 30 phút sáng tại chùa Duyên Giác trên đường Foss, cách khu Vietnam Town khoảng 10 phút lái xe.
Nhân viên cứu hỏa chữa cháy tại chùa Duyên Giác ở San Jose sáng 5 Tháng Giêng. (Hình: SJFD/X)
Khi đội cứu hỏa đến nơi, tòa nhà hai tầng bị lửa bao trùm dữ dội. Theo SJFD, mái nhà bị sập, và ngọn lửa được khống chế vào khoảng 7 giờ sáng.
Bà Hannah Denys, phát ngôn viên SJFD, cho biết tòa nhà bị thiệt hại hoàn toàn, các bức tường bên ngoài còn lại có thể bị sập lần nữa.
Không có ai bên trong chùa vào thời điểm xảy ra hỏa hoạn và không ai bị thương tích. Đơn vị điều tra phóng hỏa của SJFD đang làm rõ nguyên nhân vụ cháy.
Đối với các cư dân lân cận, trong đó có ông David Hồ, người sống ngay cạnh ngôi chùa, buổi sáng hôm đó là khoảnh khắc hỗn loạn vì sức nóng và sự vội vã.
“Tôi thức dậy khoảng 5 giờ 30 phút… thấy lửa ở bên ngoài nên tôi chạy ra,” ông David kể. “Khi ra ngoài thì lửa đã quá lớn, tôi phải chạy.”
Tàn lửa làm chảy một phần mái che bằng bạt ở sân sau nhà ông David, và nhân viên cứu hỏa phải phá hàng rào chung giữa nhà ông và khuôn viên chùa để dập đám cháy.
Sáng Thứ Hai có nhân viên xuất hiện tại hiện trường, bà Denys giải thích họ chỉ là đội che chắn, gia cố tạm thời, được cử đến để bảo đảm an toàn cho khu vực.
Bà Denys cũng cho biết việc sửa chữa và bồi thường cho các gia đình xung quanh sẽ phải thông qua bảo hiểm nhà tư nhân, và SJFD sẽ cung cấp thông tin khi cần.
Đây là lần thứ hai trong chưa đầy hai năm chùa Duyên Giác phải đối mặt với một vụ cháy nghiêm trọng. Vụ hỏa hoạn trước đó xảy ra vào Tháng Năm, 2024, gây thiệt hại đáng kể cho phần phía sau của chùa. (T.Nhiên) [đ.d.]
ANNANDALE, Virginia (NV) – Ba tổ chức cộng đồng người Việt ở vùng thủ đô Washington DC sẽ chiếu phim tài liệu “The General: Vietnam in The Age of To Lam” vào lúc 2 giờ chiều Thứ Bảy, 10 Tháng Giêng, tại Mason District Community Center, 6507 Columbia Pike, Annandale, VA 22003.
Trailer giới thiệu phim mở đầu bằng tố cáo ông Tô Lâm, khi còn là bộ trưởng Bộ Công An Việt Nam, là người chủ mưu vụ bắt cóc ông Trịnh Xuân Thanh ở Đức năm 2017.
Poster quảng bá phim “The General: Vietnam in The Age of To Lam.” (Hình: Facebook The General: Vietnam in The Age of To Lam)
Ông Thanh từng là phó chủ tịch tỉnh Hậu Giang trước đây và từng là chủ tịch Hội Đồng Quản Trị Công Ty Cổ Phần Xây Lắp Dầu Khí Việt Nam (PVC).
Phim có phần phát biểu của nhà báo Lê Trung Khoa và Luật Sư Nguyễn Văn Đài liên quan vụ ông Thanh bị bắt cóc.
Cả ông Khoa và ông Đài đều đang cư ngụ ở Đức, và vừa bị tòa án cao nhất Việt Nam tuyên án 17 năm tù mỗi người hôm 31 Tháng Mười Hai, 2025, vì tội “Làm, tàng trữ, phát tán, tuyên truyền thông tin, tài liệu nhằm chống nhà nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, theo khoản 2 Điều 117 Bộ Luật Hình Sự.”
Phim cũng đề cập sự thăng tiến của ông Tô Lâm, người giữ vai trò tổng bí thư hiện nay, một vị trí quyền lực nhất ở Việt Nam, qua các đàn áp mạnh tay đối với người dân, các nhà bất đồng chính kiến, và với các đối thủ chính trị khác.
Phim do bà Laura Brickman làm đạo diễn.
“Rất khó để làm một bộ phim tài liệu ngắn hấp dẫn, và Laura đã thành công với ‘The General.’ Phim được quay rất đẹp, biên tập rất tốt và khơi gợi nhiều suy nghĩ,” nhà làm phim Richard Trank, người từng đoạt giải Oscar, được poster giới thiệu phim cho biết như vậy.
Tổ chức chiếu phim là Cộng Đồng Việt Nam Vùng DC-MD-VA, Hội Người Việt Quốc Gia, và Đảng Bộ Việt Tân DC.
Sau buổi chiếu phim có phần chia sẻ cảm tưởng của cử tọa. Có giải khát nhẹ.
Vào cửa miễn phí.
Ban tổ chức cho biết, vì số ghế giới hạn, xin liên lạc giữ chỗ trước với Đức Bùi 267-271-3588, hoặc Tân Phạm 240-643-7466. (Đ.D.)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Người mua nhà đang bắt đầu nhìn thấy những tín hiệu tích cực, và đà này có thể kéo dài từ cuối năm cũ sang năm mới.
Theo CNBC, dù năm 2025 chủ yếu là một năm “tái cân bằng” của thị trường địa ốc, nhưng năm 2026 sẽ là năm tốt hơn cho người mua, ông Joel Berner, kinh tế gia cao cấp của “Realtor.com,” nói với NBC News.
Một căn nhà rao bán ở Altadena, California. (Hình minh họa: Mario Tama/Getty Images)
Theo ông, sự chuyển dịch này một phần đến từ việc lãi suất vay mua nhà giảm và tốc độ tăng giá nhà đang chậm lại.
Lãi suất vay mua nhà cố định kỳ hạn 30 năm hiện là 6.18%, theo Freddie Mac, giảm rõ rệt so với mức cao 7% hồi đầu năm. Dù vẫn cao hơn nhiều so với thời kỳ đại dịch, ông Berner cho biết ông đã thấy hoạt động mua bán nhà khởi sắc hơn.
Ông cũng nói rằng người mua khó có thể thấy lãi suất giảm xuống trở lại mức 3% hoặc 4% trong năm tới, nhưng việc giảm xuống dưới ngưỡng 6% là hoàn toàn có thể xảy ra. Theo dữ liệu của Freddie Mac, người mua chưa từng thấy lãi suất dưới 6% kể từ Tháng Chín, năm 2022.
Tuy lãi suất đang giảm, nhưng nhiều người mua lần đầu vẫn chật vật để mua được nhà. Và khi giá nhà tăng trong nhiều năm qua, độ tuổi mua nhà trung vị (median) cũng tăng theo. Theo báo cáo Tháng Mười Một của Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc Quốc Gia (NAR), độ tuổi trung vị của người mua lần đầu là 40, đây là độ tuổi cao nhất từ trước đến nay. Chỉ số Home Buyer Index của NBC News cũng cho thấy điều kiện thị trường vẫn rất khó khăn, dù chỉ số này đã giảm so với những đỉnh điểm gần đây.
Dù vậy, doanh số bán nhà đang nhích lên và đà tăng giá nhà cũng đang chậm lại.
Chỉ số giá nhà quốc gia của S&P Cotality Case-Shiller, thước đo theo dõi giá nhà trên khắp nước Mỹ, vào hôm Thứ Ba đã báo cáo mức tăng 1.4% trong Tháng Mười, gần tương đương với mức tăng của Tháng Chín, cho thấy tăng trưởng giá nhà gần như đứng yên.
Người mua nhà tiềm năng đang phải đối mặt với chi phí vay mua nhà cao nhất trong nhiều thập niên qua, và áp lực về khả năng chi trả đã làm suy yếu nhu cầu đến mức làm bào mòn đà tăng giá trên phần lớn nước Mỹ, ông Nicholas Godec, trưởng bộ phận giao dịch thu nhập cố định và hàng hóa của S&P Dow Jones Indices, cho biết trong thông cáo.
Ngay cả khi lãi suất vay mua nhà giảm và tăng trưởng giá nhà hạ nhiệt, nhưng với một nền kinh tế đầy bất định đi kèm với thị trường lao động bấp bênh và lạm phát dai dẳng vẫn có thể khiến nhiều người mua nhà chùn bước.
Bất ổn kinh tế là yếu tố lớn nhất đang chặn người mua đứng ngoài thị trường, Berner nói. Cuối cùng, điều quyết định là mức độ tự tin của mọi người vào tài chính cá nhân của họ, từ đó họ mới dám quyết định mua nhà.
Nếu thị trường lao động tiếp tục đưa ra những “con số yếu,” ông nói, thì tác động mà chúng gây ra có thể còn lớn hơn cả việc điều kiện thị trường đang cải thiện. Tuy nhiên, Berner cho biết ông không nhất thiết cho rằng kịch bản đó sẽ xảy ra.
Bất chấp những lo ngại về kinh tế và việc làm, người mua đã bắt đầu quay lại thị trường.
Dữ liệu doanh số nhà chờ bán trong Tháng Mười Một cho thấy mức tăng 3.3% so với Tháng Mười, và tăng 2.6% so với cùng kỳ năm trước, theo Báo cáo Doanh số nhà chờ bán của NAR. Chỉ số này đo lường số hợp đồng mua bán đã ký, phản ánh mức độ quan tâm và chuyển động của người mua trên thị trường địa ốc.
Động lực của người mua đang hình thành, ông Lawrence Yun, kinh tế gia trưởng của NAR, cho biết. Dữ liệu cho thấy hiệu suất mạnh nhất của năm tới khi đã điều chỉnh theo yếu tố mùa vụ, và là kết quả tốt nhất trong gần ba năm, kể từ Tháng Hai, năm 2023.
Hơn 20% địa ốc viên cho biết trong cuộc khảo sát của NAR được công bố vào Tháng Mười Hai rằng họ kỳ vọng lượng người mua sẽ tăng so với cùng kỳ trong ba tháng tới đây.
Tuy nhiên, trong khi sự lạc quan của các địa ốc viên đang tăng, mức độ tự tin của các nhà xây dựng nhà ở vẫn thấp, dù có nhích lên nhẹ trong Tháng Mười Hai.
Theo dữ liệu mới nhất từ NAHB/Chỉ số thị trường nhà ở của Wells Fargo, một số công ty xây dựng cho biết họ buộc phải giảm giá và đưa ra nhiều ưu đãi bán hàng.
Các công ty xây dựng đang nhìn vào thị trường và thấy rằng nhu cầu suy yếu, Berner nói. Họ có lượng nhà tồn kho đang dồn lại, nên không mấy mặn mà đẩy mạnh xây dựng trong bối cảnh đang phải đối mặt với cả chi phí lao động và thuế quan đối với vật liệu đều cao.
Dù ông dự báo năm 2026 sẽ có sự cải thiện khiêm tốn, nhưng Berner cho biết ông sẽ không ngạc nhiên nếu hoạt động xây dựng vẫn duy trì ở mức thấp.
Theo ghi chú của các chuyên gia phân tích của JPMorgan hồi đầu Tháng Mười Hai, nước Mỹ sẽ cần thêm tổng cộng 1.3 triệu căn nhà mới trong năm 2026. (Ng.Tr) [kn]
WESTMINSTER, California (NV) – Nhiều đồng hương và thân hữu đến dự buổi họp mặt mừng năm mới 2026 tại nhà hàng White Palace 1, Westminster, do Hội Đồng Hương và Thân Hữu Phước Long tổ chức sáng Chủ Nhật, 4 Tháng Giêng.
Chương trình văn nghệ vui sống tại buổi gặp gỡ mừng năm mới 2026 do Hội Đồng Hương và Thân Hữu Phước Long tổ chức tại Little Saigon. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Ông Hoàng Lai, điều hợp chương trình, nói: “Ngược dòng lịch sử cách nay đúng 51 năm, ngày 6 Tháng Giêng, 1975, tỉnh Phước Long bị Cộng Quân cưỡng chiếm, sự mất mát này do đảng CSVN cùng đảng Cộng Sản Trung Quốc và Liên Xô cấu kết với nhau để dứt điểm tỉnh Phước Long, trong đó có tất cả quý vị đang hiện diện hôm nay, từng sát cánh bên nhau trong tình quân dân vào thời chiến. Rồi sau đó chúng ta phải lần lượt ra đi cho tới ngày hôm nay. Sau 51 năm, chúng ta vẫn còn được gặp nhau trên xứ tự do này. Ban tổ chức cám ơn tất cả quý vị hiện diện hôm nay.”
Ông Nguyễn Thúc Di, hội trưởng, nói: “Sau biến cố 1975, đồng bào Phước Long ra hải ngoại gần hết. Sau khi ổn định cuộc sống trên xứ người, vài năm sau đó thì anh chị em dân Phước Long quy tụ lại. Từ đó mới có Hội Đồng Hương và Thân Hữu Phước Long. Hôm nay, chúng ta gặp nhau tại đây để nhớ lại những chiến sĩ, đồng bào hy sinh cho trận chiến tại Phước Long, cùng hàn huyên tâm sự và điểm danh ai còn, ai mất. Thế hệ chúng ta dần dần ra đi vĩnh viễn, nhưng khi còn gặp được nhau hằng năm, đó là hạnh phúc cuối đời của chúng ta trên xứ người. Kính chúc quý vị một năm mới an khang, thịnh vượng, và nhiều phát đạt.”
Chương trình văn nghệ do ban nhạc Angel Band cùng các ca sĩ Thái Thảo, Lê Hương, và Hồng Ngọc trình diễn, với sự đóng góp của các tiếng hát trong hội và đồng hương thân hữu.
Ông bà Đặng Vũ Khoái, từ Bắc California xuống tham dự họp mặt đồng hương Phước Long. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Mở đầu chương trình văn nghệ, các thành viên trong hội và đồng hương hợp ca bài “Ly Rượu Mừng” của Phạm Đình Chương.
Trong số đồng hương đến dự có ông bà Hồng Văn Tường từ Arizona đến. Ông Tường là cựu trung úy phục vụ Đại Đội Chiến Tranh Chính Trị của Tiểu Khu Phước Long. Khi miền Nam bị thất thủ, ông cũng như bao nhiều sỉ quan khác của QLVNCH phải đi tù Cộng Sản tại nhiều trại tù ở Việt Nam.
Bà Tường kể: “Sau khi Cộng Sản chiếm miền Nam, chính quyền kêu gọi các sĩ quan VNCH trình diện họ chỉ bảy ngày học tập rồi sẽ được về với gia đình. Lúc đó chúng tôi chỉ có đứa con gái mới 9 tháng tuổi. Nhưng sau bảy ngày thì tôi không thấy chồng tôi trở về, mà sau đó, chồng tôi bị họ giam cầm hết bảy năm trong nhiều trại tù. Trước năm 1975, tôi là công chức quốc phòng của chính phủ VNCH, nên khi Việt Cộng chiếm miền Nam thì tôi không còn đi làm nữa, và phải ôm con về nhà mẹ tôi để sinh sống. Vài năm sau, khi được tin là những trại tù cho thân nhân đi thăm nuôi, lúc đó, tôi rất khổ cực dành dụm chút tiền để ôm con đi thăm chồng.”
Phụ nữ Phước Long và thân hữu hợp ca bài “Ly Rượu Mừng.” (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
“Nhiều lần đi thăm nuôi chồng rất là cực khổ từ Sài Gòn đến Long Khánh. Vài năm sau, chồng tôi bị họ đưa về trại tù ở Côn Sơn, rồi trại cuối cùng là tại Suối Máu. Đến năm 1981, chồng tôi được họ cho ra tù. Cuối năm 1981, chúng tôi nhờ bạn bè phụ giúp đóng một chiếc ghe nhỏ để đi vượt biên tại tỉnh Kiên Giang. Sau ba ngày bốn đêm vượt biển, chúng tôi đến Malaysia. Tháng Mười Một, 1982, gia đình chúng tôi được định cư tại tiểu bang Arizona cho đến bây giờ,” bà kể thêm.
Cựu Thiếu Tá Đặng Vũ Khoái, cựu quận trưởng quận Đồng Xoài, từ Bắc California về tham dự họp mặt, kể: “Trước khi tàn cuộc chiến, tôi bị Việt Cộng bắt từ ngày 25 Tháng Mười Hai, 1974. Lúc đó CSBV đang dùng hết nỗ lực để tấn công quận Đồng Xoài. Chúng tôi cầm cự 13 ngày với lực lượng của Việt Cộng đông gấp hơn 10 lần chúng tôi, nên sau khi quận Đồng Xoài bị thất thủ, thì tôi bị bắt cùng với nhiều anh em quân nhân khác.”
Ông Nguyễn Thúc Di, hội trưởng Hội Đồng Hương và Thân Hữu Phước Long, phát biểu. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Theo ông, trong cuộc chiến bên thắng cũng như bại đều phải bị mất nhiều quân nhân. Nhưng trong trận chiến tại Đồng Xoài, mặc dù đơn vị của Thiếu Tá Khoái thua cuộc, nhưng Việt Cộng chịu rất nhiều tổn thất về binh lính hơn VNCH.
Theo lời ông Khoái kể, khi ông trở thành tù binh, ông bị họ đưa vào rừng gặp Tướng Hoàng Cầm của Việt Cộng. Ông tướng hỏi ông: “Tại sao ông dám cầm cự đến 13 ngày, trong khi đó quân của chúng tôi gấp 10 lần quân số của VNCH.” Ông Khoái mới trả lời với Tướng Hoàng Cầm: “Trong trận đánh này, ông với tôi như hai người đang trên võ đài để chiến đấu, thì tôi phải tin rằng, tôi sẽ thắng.” Tướng Hoàng Cầm hỏi ông: “Thế thì bây giờ ai thắng?” Ông Khoái trả lời: “Bây giờ thì tôi thua. Nhưng tôi xin một điều, ông cứ đem tôi ra gốc cây để xử bắn tôi và tôi yêu cầu ông đừng bịt mắt tôi.”
Ông bà Hồng Văn Tường từ Arizona đến Little Saigon tham dự họp mặt đồng hương Phước Long. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Ông Khoái cho biết thêm: “Lúc đó, Tướng Hoàng Cầm của Việt Cộng mới nói với tôi: ‘Người cầm cự với chúng tôi được 13 hôm, thì tôi tưởng rằng đó là một người quân nhân rất già, nhưng tôi thấy anh còn rất trẻ.’ Vì lúc đó tôi mới 30 tuổi. Tướng Việt Cộng nói thêm: ‘Tôi khen anh là một cấp chỉ huy trẻ tuổi và có tài. Nhưng rất tiếc anh đã đi sai đường lối.’ Tôi mới trả lời: ‘Sai hay không thì để lịch sử phán xét, chớ ông với tôi cùng là nhà binh thì không thể nói rằng ai đúng, ai sai được.’ Rồi sau đó họ không bắn tôi, họ đưa tôi đi tù ngoài Bắc Việt. Đầu năm 1987, tôi được ra tù Cộng Sản. Gia đình tôi được định cư tại Hoa Kỳ theo diện HO 15, năm 1992.”
Hội Đồng Hương và Thân Hữu Phước Long thành lập vào năm 2005 tại Little Saigon. Từ những ngày ấy, các thành viên ban chấp hành không ngại khó khăn cố gắng duy trì hội cho đến bây giờ. Hội đã đồng hành với nhiều hội đoàn, đoàn thể khác tại Little Saigon để duy trì truyền thống văn hóa Việt Nam tại hải ngoại. [đ.d.]
Sự kiện Tổng Thống Venezuela Nicolás Maduro bị Mỹ bắt ngày 3 Tháng Giêng, 2026, đã gây chấn động toàn khu vực Mỹ Latin.
Chủ tịch nước Cuba là Miguel Díaz-Canel (giữa) nhưng Raúl Castro (phải), hiện 94 tuổi, em của Fidel Castro, vẫn là “quan nhiếp chính.” (Hình: Yamil Lage/AFP via Getty Images)
Cuba, đồng minh thân cận nhất của Venezuela, đang rơi vào tình thế vô cùng nguy hiểm. Tổng Thống Donald Trump nói “Cuba trông như sắp sụp đổ” và đảo quốc này “không còn thu nhập nào nữa” vì mất nguồn dầu mỏ trợ cấp từ Venezuela. Phát biểu này không chỉ là lời cảnh báo mà còn hé lộ khả năng Washington mở rộng áp lực lên Havana những ngày sắp tới.
Mất thế chống lưng về kinh tế
Quan hệ giữa Cuba và Venezuela được vun đắp mạnh từ thời Tổng Thống Hugo Chávez, khi Caracas trở thành “nguồn máu” kinh tế cho Havana. Trong hơn 25 năm, quan hệ Cuba-Venezuela không chỉ là ngoại giao hay ý thức hệ mà là quan hệ sinh tồn.
Kể từ khi Hugo Chávez lên nắm quyền ở Venezuela năm 1999, Caracas trở thành phao cứu sinh cho Havana sau cú sốc Liên Xô tan rã. Tình “đồng chí” giữa Hugo Chávez và Fidel Castro “như keo sơn” đến mức Castro đã đích thân can thiệp để bảo vệ Chávez trong một âm mưu đảo chính năm 2002.
Nhà lãnh đạo Venezuela đáp lại lòng biết ơn bằng cách hỗ trợ tài chính cho Cuba, cung cấp nguồn sống kinh tế dưới dạng dầu mỏ, một chính sách được duy trì vào thời tổng thống kế nhiệm Nicolás Maduro.
Theo chuyên gia năng lượng Jorge Piñon thuộc Đại Học Texas, tính đến quý IV năm 2025, Cuba nhận trung bình 35,000 thùng dầu/ngày từ Venezuela, cộng thêm một ít từ Mexico và Nga. Với tình trạng Venezuela đang rơi vào hỗn loạn sau vụ Tổng Thống Maduro bị bắt, nguồn dầu từ Venezuela gần như bị cắt đứt hoàn toàn và ngay lập tức, ít nhất thời điểm hiện tại. Piñon nhận định: “Đây là bản án tử nếu Venezuela ngừng cung cấp dầu cho Cuba.”
Kinh tế Cuba vốn kiệt quệ bởi cấm vận Mỹ, quản lý yếu kém và đại dịch COVID-19, nay càng rơi vào khủng hoảng sâu sắc: mất điện kéo dài, thiếu thực phẩm, thuốc men, và làn sóng “ngay cả cột điện” phải bỏ xứ mà đi. Hơn một triệu người đã rời Cuba kể từ 2021, tương đương 10% dân số.
Cuba không có tài nguyên hấp dẫn như dầu mỏ Venezuela nên khả năng Mỹ can thiệp quân sự là rất thấp. Trong thực tế, Mỹ không cần thực hiện một chiến dịch quân sự để lật đổ chính quyền Miguel Díaz-Canel. Cuba có thể tự sụp đổ vì họ đang cheo leo bên bờ vách núi.
Một tháng trước khi Nicolás Maduro bị bắt, áp lực Mỹ lên Venezuela đã khiến chính quyền Cuba lo lắng. Có quá nhiều ngòi nổ âm ỉ ở đất nước này. Không chỉ kinh tế khó khăn, những ngày cuối năm, người dân còn vật lộn sống sót sau trận bão Melisa. Đó là chưa kể sự bùng nổ của dịch sốt xuất huyết. Bây giờ, cơn ác mộng khiến chính quyền Cuba mất ăn mất ngủ đã thành sự thật.
Ngày 4 Tháng Giêng, Ngoại Trưởng Cuba Bruno Rodríguez Parrilla nói, việc lật đổ Nicolás Maduro “buộc chúng ta phải đối mặt một thế tiến thoái lưỡng nan mang tính sống còn, với tư cách là quốc gia độc lập và có chủ quyền.”
Dân Cuba có thể “tự xử”?
Nhiều năm qua, cả Havana lẫn Caracas đều bị bủa vây bởi chính sách “Áp Lực Tối Đa” (“Maximum Pressure”) của cựu cố vấn an ninh quốc gia John Bolton, được thiết kế nhằm vào “Bộ Ba Chuyên Chế” (“Troika of Tyranny”), gồm Cuba, Venezuela và Nicaragua.
Năm 2019, trong nhiệm kỳ đầu, Tổng Thống Trump áp dụng chính sách khắc nghiệt hơn; đồng thời tăng cường hỗ trợ thành phần đối lập. Đòn này được thiết kế với ý nghĩa rằng cấm vận khiến dân chúng điêu đứng và họ tự khắc nổi dậy lật đổ chính phủ.
Dù ngân sách chung của USAID (U.S. Agency for International Development) bị cắt nhưng Ngoại Trưởng Marco Rubio (kiêm ghế cố vấn an ninh quốc gia) đã nới lỏng phần ngân sách USAID dành hỗ trợ những người chống đối chính phủ Cuba. Song song, gần như tất cả dân Cuba đều bị cấm đến Mỹ, và Washington cũng tăng cường thực thi các lệnh cấm đối với hầu hết người Mỹ đến Cuba.
Ngày 30 Tháng Sáu, Trump ra lệnh cho tất cả nhánh của chính phủ phải thắt chặt các lệnh trừng phạt hiện có.
Áp lực Mỹ đã khiến Cuba lẫn Venezuela rơi vào tình trạng bi thảm. Năm 2014, kim ngạch thương mại Cuba-Venezuela chỉ đạt dưới $1 tỷ, so với $4.2 tỷ năm 2015. Cách đây 10 năm, Caracas chở hơn 100,000 thùng dầu mỗi ngày cho Havana. Năm 2025, con số này còn chưa đến một phần ba. Một thập niên trước, có hàng chục liên doanh giữa hai quốc gia, trong khi năm 2024 không có liên doanh nào. Không có dấu hiệu nào cho thấy bất kỳ liên doanh nào vẫn còn hoạt động ở Venezuela.
Tháng Bảy, 2025, Bộ Trưởng Kinh Tế Cuba Joaquin Alonso cho biết, kinh tế quốc gia đã giảm hơn 11% kể từ năm 2019; nông nghiệp, chăn nuôi và khai thác mỏ giảm 53.4% trong cùng thời kỳ, và sản xuất giảm 23%.
Đòn trừng phạt nặng của Mỹ, từ Trump 1.0 sang thời Joe Biden rồi đến Trump 2.0 không thể loại trừ khỏi những nguyên nhân khiến Cuba điêu đứng nhưng sự khốn khó của Cuba cũng đến từ chính họ. Cho đến tận giờ, nhà nước Cuba vẫn không sẵn lòng đoạn tuyệt với mô hình kế hoạch hóa tập trung cứng nhắc. Việc mở rộng khu vực tư nhân trong lĩnh vực kinh tế vẫn không được thực hiện đến nơi đến chốn, trong khi chính sách tiền tệ sai lầm tiếp tục góp phần gây ra lạm phát nghiêm trọng. Còn nữa, chính phủ cũng không muốn có bất kỳ thay đổi đáng kể nào đối với hệ thống độc đảng.
Những ngày cuối cùng đang đến?
Dù trên lý thuyết chủ tịch nước Cuba là Miguel Díaz-Canel nhưng Raúl Castro, hiện 94 tuổi, em của Fidel Castro, vẫn là “quan nhiếp chính.”
Năm 2010, Raúl Castro nói: “Chúng ta phải cải cách, nếu không chúng ta sẽ sụp đổ.” Raúl Castro đã làm gì? Ông cho thu hẹp bộ máy nhà nước cồng kềnh bằng cách sa thải nửa triệu người; mở rộng khu vực kinh tế tư nhân để người dân “tự làm chủ;” các nhà đầu tư nước ngoài được phép nắm cổ phần đa số trong các dự án; và nhà nước sẽ giao đất công bỏ hoang cho nông dân.
Tuy nhiên, kế hoạch được thực thi rất nửa vời. Thí dụ, nông dân được giao đất nhưng họ phải bán lại sản phẩm cho hệ thống phân phối giá cả được nhà nước kiểm soát, chứ không được bán ra thị trường tự do. Thời Tổng Thống Barack Obama, quan hệ Cuba-Mỹ được nới lỏng. Dù vậy, Cuba vẫn không nắm bắt cơ hội. Giới đầu tư Mỹ nhanh chóng cuốn gói khi đụng phải vô số rào cản hành chính. Đến thời Trump 1.0, toàn bộ các cánh cửa bị đóng sập.
Năm 2018, Miguel Díaz-Canel được Raúl Castro chọn làm người kế nhiệm. Tuy nhiên, không ai có thể “hốt vỏ” với một đống di sản tệ hại thâm căn cố đế.
Hè 2020, Miguel Díaz-Canel công bố một chiến lược mới để xử lý tình trạng khẩn cấp ngày càng leo thang. Tuy nhiên, như được Giáo Sư Michael J. Bustamante (Đại Học Miami) phân tích trong bài viết trên Foreign Affairs (“Cuba on the Brink”) ngày 1 Tháng Giêng, 2026, việc thực hiện và trình tự thực hiện những cải cách này chỉ cho thấy nhà nước Cuba tạo ra thêm thảm họa.
Cụ thể, thay vì ưu tiên mở rộng khu vực tư nhân, chính quyền lại “tái cơ cấu tiền tệ,” thống nhất tỷ giá hối đoái trên toàn nền kinh tế ở mức 24 peso đổi $1 vào đầu năm 2021. Với các doanh nghiệp nhà nước vốn quen hoạt động ở tỷ giá 1 đổi 1, việc phá giá đã gây áp lực tăng giá đối với hàng nhập cảng. Tiếp đó, việc tăng lương cho công chức nhà nước bắt đầu làm trầm trọng thêm lạm phát. Vụ in tiền để tài trợ cho thâm hụt ngân sách cũng làm cho tình hình tồi tệ hơn. Hậu quả, thị trường tiền tệ chợ đen bùng nổ. Đến cuối năm 2021, giá trị của đồng peso đã giảm 75%, giao dịch ở mức 100 peso đổi $1, dù tỷ giá chính thức vẫn là 24 peso đổi $1.
Ngày 11 Tháng Bảy, 2021, 50 thành phố và thị trấn xuống đường. Chính phủ đáp trả bằng đàn áp bạo lực. Cuối cùng, Havana cầu cứu hai người anh lớn là Bắc Kinh và Moscow. Tuy nhiên, đời vốn rất “phũ” và chính trị còn… “đểu” hơn. Nga hứa đến năm 2023, họ đầu tư $1 tỷ vào Cuba. Phần mình, Trung Quốc bắt đầu xây dựng hàng chục trang trại năng lượng mặt trời. Cả Moscow lẫn Bắc Kinh đều giục Cuba giảm trợ cấp cho các công ty nhà nước thua lỗ, cũng như giảm các hạn chế đối với đầu tư nước ngoài và khu vực tư nhân.
Trong khi đó, Cuba tiếp tục thâm hụt thương mại với cả hai quốc gia trên và thường xuyên nài nỉ xin “tái cấp vốn” (Cuba hiện nợ Trung Quốc vài tỷ đô la). Trong thực tế, Nga và Trung Quốc không dại dột bỏ thêm tiền để nuôi một con bệnh đang chờ chết. Sở dĩ Bắc Kinh và Moscow còn ban chút ân tình với Havana vì họ nhìn thấy ít nhiều yếu tố địa chính trị của Cuba trong mối quan hệ an ninh với họ…
Giờ đây, đồng hồ dường như đang đếm ngược. Không ai biết chính quyền Trump làm gì với Cuba những ngày sắp tới nhưng số phận Cuba, một tiền đồn cộng sản ở Mỹ Latin, có thể thật sự đang đếm những ngày cuối cùng. [kn]
ANAHEIM, California (NV) – Một người cha bị chấn thương nghiêm trọng ở đầu trong một vụ ẩu đả khi đang xếp hàng chờ trò chơi nổi tiếng tại Disneyland, trong kỳ nghỉ Đông vừa qua, theo đài KTLA 5 News hôm Thứ Hai, 5 Tháng Giêng.
Sự việc xảy ra vào chiều Thứ Ba tuần trước, tại hàng chờ của Indiana Jones Adventure, một trong những trò chơi trong nhà nổi bật nhất tại công viên giải trí ở Anaheim, theo xác nhận của cảnh sát và đại diện Disneyland.
Disneyland, công viên giải trí nổi tiếng tọa lạc tại Anaheim, California. (Hình minh họa: Trà Nhiên/Người Việt)
“Một nhóm người đang xếp hàng chờ Indiana Jones Adventure thì một nhóm khác chen ngang để nhập vào với các thành viên gia đình của họ,” cảnh sát viên Matt Sutter của Sở Cảnh Sát Anaheim nói với đài KTLA.
Cuộc tranh cãi nhanh chóng leo thang thành một trận ẩu đả kéo dài khoảng 30 giây giữa hai người đàn ông, khiến nhiều du khách – trong đó có rất nhiều trẻ em – bàng hoàng. Nhân chứng cho biết người đàn ông có gia đình chen ngang đánh đối phương một cách dữ dội.
“Có vài người cố can thiệp để ngăn người đàn ông đó lại,” một người dùng Reddit có tên ImaginaryBag viết. “Ngay cả khi có người đứng chắn, ông ấy vẫn đánh được vài cú. Sau đó ông lùi lại một chút nên những người khác cũng lùi theo. Rồi ông ấy bất ngờ lao vào tung cú đấm cuối cùng, khiến đối phương chảy máu, rồi ông bỏ chạy cùng gia đình.”
Cảnh sát xác nhận nghi can rời khỏi Disneyland và vẫn chưa bị bắt tính đến sáng Thứ Hai.
Cảnh sát viên Sutter cho biết các điều tra viên có manh mối rõ ràng về danh tính nghi can và tin rằng người này là cư dân Nam California.
Nạn nhân – danh tính không được công bố – được nhân viên y tế của Disneyland sơ cứu, trong đó có một vết rách lớn trên mặt phải khâu lại.
“Ông ấy không hề đánh trả (điều này đòi hỏi rất nhiều sự kiềm chế) vì không muốn cả gia đình bị đuổi ra khỏi công viên hay bị đưa vào danh sách cấm,” một người dùng Reddit khác, Wittwitbarista, viết và cho biết nạn nhân chính là chồng cô.
Bất chấp sự việc, gia đình này vẫn ở lại công viên đến hết ngày.
“Chồng tôi không bị chấn động não, đã được khâu, mọi thứ ổn. Thật lòng mà nói, đội an ninh Disney, các y tá và nhân viên đều tuyệt vời,” tài khoản Wittwitbarista chia sẻ. (T.Nhiên) [đ.d.]
WESTMINSTER, California (NV) – Nhân viên Sở Cứu Hỏa Orange County (OCFA) thả người xuống dưới một cái mương để cứu một người đàn ông bị kẹt trong dòng nước xoáy chiều Chủ Nhật, 4 Tháng Giêng, theo OCFA cho biết trên trang Facebook của mình.
Nhân viên OCFA được gọi tới khu vực mưa bão ở cái mương gần góc đường Bolsa và đường Goldenwest, sát cạnh Westminster Mall, vào lúc 12 giờ 30 phút chiều, khi biết có một người “đang bị kẹt duới cống nước” trong khi “nước lạnh đang trôi nhanh,” OCFA cho biết như vậy trên mạng xã hội.
Người đàn ông bị kẹt dưới mương được cứu hỏa Orange County kéo lên. (Hình: Chụp từ màn hình CBS News Los Angeles)
“Trung Tâm Chỉ Huy Tình Trạng Khẩn Cấp phản ứng ngay và tìm cách cứu người này, bao gồm sử dụng trực thăng và nhân viên kỹ thuật cứu hộ,” OCFA cho biết.
OCFA cho biết thêm: “Ngay khi đến nơi, nhân viên cứu hỏa nhanh chóng làm xẹp ống xịt nước và thẩy xuống cho người đàn ông bị kẹt nắm để khỏi bị nước đẩy đi. Sau đó, xe cứu hỏa giương cầu thang lên, rồi dùng dây thả một nhân viên cứu hỏa xuống dưới mương, cột người đàn ông này vào dây, và kéo lên an toàn.”
Người đàn ông sau đó được đưa vào bệnh viện gần đó để kiểm tra sức khỏe, OCFA cho biết.
Hiện chưa biết tình trạng của ông này ra sao.
“Cảm ơn Sở Cứu Hỏa Huntington Beach và Sở Cảnh Sát Westminster trợ giúp,” OCFA cho biết.
Hôm 1 Tháng Giêng, nhân viên OCFA cũng vớt xác một phụ nữ bị chết và trôi trên sông Santa Ana River, gần góc đường Warner và đường Harbor, thuộc Fountai Valley.
Theo Fox 11 Los Angeles, phụ nữ này tên là Alejandra Torres, 39 tuổi, cư dân Tustin, và là mẹ của hai cô con gái 11 và 16 tuổi. (Đ.D.)
CINCINNATI, Ohio (NV) – Nhà của Phó Tổng Thống JD Vance ở Ohio bị đập phá trong đêm và nghi can bị bắt, Sở Mật Vụ (USSS) loan báo hôm Thứ Hai, 5 Tháng Giêng, theo The Hill.
“Một người đàn ông bị Sở Cảnh Sát Cincinnati bắt giam sau khi gây hư hại tài sản, bao gồm làm bể cửa sổ trước nhà phó tổng thống,” USSS ra thông báo cho hay sáng sớm Thứ Hai.
Phó Tổng Thống JD Vance. (Hình: Leo Correa/POOL/AFP via Getty Images)
Nghi can bị bắt không lâu sau nửa đêm, và ông Vance và gia đình ông không ở Ohio lúc đó, USSS xác nhận.
Nghi can là William Defoor, 26 tuổi, cư dân Crestview Hills, Kentucky, một giới chức công lực nói với hãng tin AP. Nghi can Defoor bị truy tố tội tiểu hình phá hoại, xâm phạm, làm hư hại tài sản và cản trở người thi hành công vụ, theo hồ sơ tòa án. Nghi can Defoor sẽ ra tòa vào Thứ Ba, theo AP.
Hai giới chức công lực cho AP hay, USSS nghe tiếng động lớn tại nhà ông Vance khoảng nửa đêm và phát giác nghi can vừa mới dùng búa đập bể cửa sổ rồi đang tìm cách đột nhập.
Nghi can cũng phá hoại xe của USSS, một trong hai giới chức này cho biết.
Nguồn tin công lực liên bang nói với CNN giới chức đang điều tra xem ông Vance hoặc gia đình ông có phải mục tiêu hay không.
Trước khi làm phó tổng thống, ông Vance từng làm thượng nghị sĩ liên bang của Ohio. Ông đắc cử năm 2022 nhờ được Tổng Thống Donald Trump hậu thuẫn. Việc ông Trump ủng hộ ông Vance là đáng chú ý, vì ông Vance từng chỉ trích ông Trump. (Th.Long) [kn]
Tổng Thống Vladimir Putin của Nga. (Hình: Mikhail Metzel/POOL/AFP via Getty Images)
Nga đưa ra lời cáo buộc này ngay sau ngày Tổng Thống Trump hội đàm với Tổng Thống Volodymyr Zelensky của Ukraine tại dinh thự Mar-a-Lago của ông Trump ở Florida về kế hoạch hòa bình mới gồm 20 điểm do Mỹ đề nghị. Ông Zelensky nhanh chóng bác bỏ lời cáo buộc của Nga.
Trên phi cơ Air Force One về Washington, DC, hôm Chủ Nhật sau hai tuần ở Mar-a-Lago, Tổng Thống Trump nói với phóng viên “chuyện gì đó xảy ra gần” dinh thự ông Putin nhưng giới chức Mỹ kết luận dinh thự này không phải mục tiêu.
“Tôi tin không có vụ tấn công đó,” ông Trump cho hay. “Sau khi có thể kiểm tra, chúng tôi tin không có chuyện đó.”
Tổng Thống Trump công bố thông tin này sau khi giới chức Âu Châu cho rằng lời cáo buộc của Nga chẳng qua nhằm cố phá hoại tiến trình đàm phán hòa bình.
Nhưng ít nhất ban đầu, Tổng Thống Trump có vẻ tin lời cáo buộc của Nga. Thứ Hai tuần trước, ông nói với phóng viên ông Putin nhắc tới vụ này khi hai ông điện đàm với nhau trước đó cùng ngày. Và ông Trump cho biết ông “rất tức giận” khi nghe tin đó.
Tuy nhiên, tới Thứ Tư, Tổng Thống Trump có vẻ coi nhẹ lời cáo buộc của Nga. Ông đăng lại bài xã luận của báo New York Post bày tỏ nghi ngờ về lời cáo buộc này.
Mấy tuần qua, Nga hầu như rút khỏi tiến trình đàm phán chấm dứt chiến tranh, vừa đòi Ukraine nhượng lãnh thổ vừa tiếp tục tấn công nước này. Thái độ của Nga là đón giáng mạnh đối với chính quyền Tổng Thống Trump, vì ông từng hứa lúc vận động tranh cử ông sẽ kết thúc cuộc chiến Nga-Ukraine trong một ngày. (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Dân Biểu Marjorie Taylor Greene (Cộng Hòa-Georgia), chỉ trích vụ chính quyền Tổng Thống Donald Trump bắt giữ Tổng Thống Nicolas Maduro của Venezuela là một phần trong “bổn cũ của Washington mà chúng ta đã chán ngán và không phục vụ người Mỹ,” theo NBC News hôm Chủ Nhật, 4 Tháng Giêng.
Bà Greene lý luận rằng Tổng Thống Trump và chính quyền của ông “tranh cử dựa trên khẩu hiệu Làm Cho Nước Mỹ Vĩ Đại Trở Lại, mà chúng ta tưởng là đặt nước Mỹ lên trên hết.”
Dân Biểu Marjorie Taylor Greene (Cộng Hòa-Georgia). (Hình: Chris Kleponis/AFP via Getty Images)
“Tôi muốn thấy chính sách đối nội được coi là ưu tiên để giúp người Mỹ sinh sống được sau bốn năm thảm hại của chính cựu Tổng Thống Joe Biden,” bà Greene cho hay trong chương trình “Meet the Press” của NBC News hôm Chủ Nhật, nêu ví dụ là chính sách việc làm, gia cư và y tế.
Sáng Thứ Bảy qua, Mỹ không kích thủ đô Caracas của Venezuela trước khi lính Mỹ tiến vào bắt giữ ông Maduro và vợ, bà Cilia Flores. Các nhà lập pháp Mỹ bị chia rẽ hầu như theo đảng phái về vụ tấn công Venezuela. Phía Dân Chủ cáo buộc chính quyền Tổng Thống Trump tấn công “bất hợp pháp,” còn phía Cộng Hòa hoan nghênh bắt giữ ông Maduro. Trước đây, bà Greene từng phản đối những chính sách của chính quyền ông Trump mà bà cho là mâu thuẫn với nguyên tắc “Nước Mỹ Trên Hết.”
Trong buổi phỏng vấn hôm Chủ Nhật, bà Greene nhấn mạnh “chúng ta không coi Venezuela là láng giềng.”
“Láng giềng của chúng ta ở ngay đây trong 50 tiểu bang Mỹ, không phải phía Nam Bán Cầu,” bà nói.
“Tôi nghĩ đó là vì chúng ta muốn xung quanh chúng ta là láng giềng tốt,” ông Trump đáp. “Chúng ta muốn xung quanh chúng ta là sự ổn định. Chúng ta muốn xung quanh chúng ta là năng lượng. Đất nước đó rất nhiều năng lượng. Chúng ta phải bảo vệ. Chúng ta cần thứ đó cho bản thân chúng ta. Chúng ta cần thứ đó cho thế giới.”
Hôm Thứ Bảy, Dân Biểu Greene cũng công khai phản đối chiến dịch quân sự của Mỹ ở Venezuela. Trên mạng xã hội X, bà cho biết người Mỹ “chán ghét chuyện chính phủ của chúng ta gây hấn quân sự triền miên và ủng hộ chiến tranh ở ngoại quốc là đúng vì chúng ta phải tốn tiền.”
“Nhiều người MAGA cứ tưởng họ bỏ phiếu để chấm dứt chuyện đó,” bà Greene cho hay. “Thôi rồi, chúng ta sai lầm.”
Thứ Hai tuần này là ngày cuối cùng Dân Biểu Greene làm việc ở Quốc Hội. Hồi Tháng Mười Một, bà tuyên bố từ chức sau khi công khai đụng độ với Tổng Thống Trump, bất chấp bà từng là ủng hộ viên trung thành của ông.
Trong những vấn đề dẫn tới việc bà Greene tuyên bố từ chức, có vấn đề về mối quan hệ quốc tế, cách ông Trump giải quyết hồ sơ Jeffrey Epstein, và trợ cấp bảo hiểm Obamacare. (Th.Long) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Việt Nam năm ngoái đón du khách ngoại quốc nhiều kỷ lục, nhờ số lượng du khách Trung Quốc tăng mạnh trở lại và chính sách visa được nới lỏng, theo báo South China Morning Post hôm Thứ Hai, 5 Tháng Giêng.
Năm 2025, Việt Nam đón khoảng 21.2 triệu du khách quốc tế, tăng 20%, theo Cục Thống Kê. Kỷ lục trước đó là 18 triệu du khách năm 2019, trước đại dịch COVID-19.
Du khách chụp hình tại Vịnh Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, Tháng Chín, 2025. (Hình: Nhạc Nguyễn/AFP via Getty Images)
Năm ngoái, du khách Trung Quốc, nguồn du khách lớn nhất của Việt Nam, tăng 41.3% lên 5.3 triệu người, vượt qua Thái Lan. Thái Lan chỉ thu hút 4.5 triệu du khách Trung Quốc, do vụ một diễn viên bị bắt cóc và cuộc xung đột ở biên giới với Cambodia khiến nhiều người Trung Quốc “né” Thái Lan.
Trong khi đó, Việt Nam thực hiện một loạt biện pháp kích thích du lịch, như miễn visa 45 ngày cho công dân một số quốc gia phát triển. Những chính sách này làm tăng số lượng du khách Âu Châu, trong đó, du khách Ba Lan tăng 43%, còn du khách Anh, Pháp và Ý mỗi nước tăng khoảng 20% so với năm 2024. Du khách Nga tăng 197%.
Hiện tại, Việt Nam là một trong những thị trường du lịch phát triển nhanh nhất thế giới, cùng với Brazil, Ai Cập, Nhật và Ethiopia, theo bản phúc trình Tổ Chức Du Lịch Thế Giới của Liên Hiệp Quốc. Số lượng du khách ở những thị trường này hiện đã vượt qua những con số năm 2019, tổ chức này cho hay.
Lĩnh vực du lịch đem về cho Việt Nam hơn 1 triệu tỷ đồng (số 1 và 15 số 0), tức khoảng $38 tỷ vào năm ngoái.
Năm nay, Việt Nam đặt mục tiêu thu hút 25 triệu du khách ngoại quốc và đạt doanh thu trên 1.1 triệu tỷ đồng, theo Bộ Văn Hóa, Thể Thao và Du Lịch Việt Nam. (Th.Long) [kn]
NEW YORK, New York (NV) – Ông Nicolas Maduro, tổng thống Venezuela bị Mỹ lật đổ và bắt giữ cùng với vợ, bà Cilia Flores, tỏ ra thách thức và không nhận tội khi ra tòa liên bang ở thành phố New York vào trưa Thứ Hai, 5 Tháng Giêng, theo CNN và AP.
Ông Maduro, bị truy tố bốn tội danh liên quan đến ma túy và vũ khí, tuyên bố với chánh án rằng ông “vẫn là tổng thống Venezuela.”
Đoàn xe chở ông Nicolas Maduro rời khỏi Daniel Patrick Moynihan United States Courthouse ở thành phố New York sau phiên tòa truy tố hôm Thứ Hai, 5 Tháng Giêng. (Hình: Bryan R. Smith/AFP via Getty Images)
Trước đó, sáng Thứ Hai, vợ chồng ông Maduro được xe thiết giáp chở tới Tòa Liên Bang Manhattan, gần với tòa án nơi Tổng Thống Donald Trump bị kết tội làm giả hồ sơ kinh doanh năm 2024.
Hình ảnh của báo chí cho thấy chiếc xe thiết giáp de vào tòa, xung quanh là đặc vụ Cơ Quan Chống Ma Túy (DEA).
Vụ xử án ông Maduro được giao cho ông Alvin K. Hellerstein, 92 tuổi, chánh án liên bang do cựu Tổng Thống Bill Clinton bổ nhiệm năm 1998.
Ông Hellerstein làm chánh án liên bang ở New York từ năm 2011 tới nay. Ông từng phụ trách những vụ án liên hệ với vụ khủng bố 11 Tháng Chín, 2001, cũng như những vụ khác liên quan tới khủng bố và an ninh quốc gia.
Chỉ trong vài phút xuất hiện ở tòa, ông Maduro tuyên bố trước Chánh Án Hellerstein, “Tôi bị bắt cóc tại nhà tôi ở Caracas, Venezuela.”
Lời tuyên bố này cho thấy trước có lẽ là một trong những lời lập luận chính của luật sư ông Maduro: Vụ lính Mỹ bắt giữ ông trong đêm ở Venezuela là “bắt cóc quân sự,” vi phạm luật quốc tế.
Đây không phải lần đầu tiên có bị cáo lập luận như vậy. Cách đây hơn 30 năm, ông Manuel Noriega, nhà lãnh đạo quân sự của Panama, cáo buộc Mỹ vi phạm cả luật pháp quốc tế lẫn thủ tục xét xử khi đưa quân đội vào Panama bắt giữ ông.
Nhưng lời lập luận đó không thành công, vì tòa từ chối xem xét tính pháp lý của vụ đưa quân đội vào Panama, mà chỉ tập trung vào cáo trạng dành cho ông Noriega.
Việc bị cáo tuyên bố bất cứ điều gì với chánh án trong lần đầu tiên ra tòa là bất thường, vì luật sư biện hộ thường cảnh cáo thân chủ rằng bất cứ điều gì họ nói đều có thể bị dùng để truy tố họ.
Chánh Án Hellerstein cũng cảnh cáo ông Maduro như vậy khi ông đang nói.
“Sẽ có lúc và nơi để xem xét tất cả chuyện này,” ông Hellerstein cho hay.
Sau đó, ông Maduro khẳng định, “Tôi vô tội, tôi không có tội. Tôi là người đàng hoàng.”
Rồi ông thêm, “Tôi không phạm bất cứ thứ gì được đề cập ở đây.”
Sau khi không nhận tội đối với cả bốn cáo trạng, ông Maduro nói, “Tôi vẫn là tổng thống đất nước tôi,” rồi bị chánh án cắt ngang.
Bà Flores cũng không nhận tội. “Không có tội, hoàn toàn vô tội,” bà nói với Chánh Án Hellerstein.
Cả hai vợ chồng ông Maduro đều không xin phép nộp tiền thế chân tại ngoại hoặc yêu cầu thả. Phiên tòa kế tiếp sẽ diễn ra vào ngày 17 Tháng Ba.
Phiên tòa hôm Thứ Hai diễn ra ngắn ngủi nhưng mở đầu cho cuộc chiến pháp lý lâu dài.
Phóng viên tụ tập trước Daniel Patrick Moynihan United States Courthouse nơi xử án Tổng Thống Nicolas Maduro ở thành phố New York, hôm 5 Tháng Giêng. (Hình: Timothy A. Clary/AFP via Getty Images)
Theo dự trù, luật sư của ông Maduro sẽ tranh cãi tính pháp lý trong vụ Mỹ bắt giữ ông. Họ sẽ lập luận ông được miễn truy tố vì là nguyên thủ quốc gia có chủ quyền.
Ở Venezuela, con trai ông Maduro, ông Nicolás Maduro Guerra, cho hay cha của ông bị Mỹ “bắt cóc” và kêu gọi “quốc tế đoàn kết” với ông để ông có thể trở về nước.
Trong khi đó, Tổng Thống Trump nói với NBC News ông tự nhận là người đang phụ trách Venezuela giữa lúc dư luận vẫn thắc mắc ai đang điều hành đất nước này thực sự.
Ban đầu, Tổng Thống Trump cho biết một nhóm giới chức hàng đầu của Mỹ với “chuyên môn khác nhau” đang phụ trách Venezuela, gồm Ngoại Trưởng Marco Rubio, Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth, phó chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc Stephen Miller và Phó Tổng Thống JD Vance.
Nhưng hôm Thứ Hai, khi NBC News hỏi ai chịu trách nhiệm cuối cùng, Tổng Thống Trump trả lời, “Tôi.”
Tối Chủ Nhật, trên phi cơ Air Force One, ông Trump cho hay, “Chúng tôi chịu trách nhiệm.”
Ban đầu, bà Delcy Rodríguez, quyền tổng thống Venezuela, yêu cầu Mỹ thả ông Maduro. Nhưng cuối hôm Chủ Nhật, trên mạng xã hội, bà tỏ giọng ôn hòa hơn, tuyên bố muốn hợp tác với Tổng Thống Trump và xây dựng “mối quan hệ tôn trọng nhau” với Mỹ.
Trước khi bị bắt, ông Maduro và đồng minh cáo buộc Mỹ gây hấn với Venezuela vì tham lam nguồn dầu mỏ và khoáng sản phong phú của nước này.
Sáng Thứ Bảy qua, Mỹ không kích thủ đô Caracas của Venezuela trước khi đặc vụ Mỹ tiến vào bắt giữ vợ chồng ông Maduro với cáo trạng về ma túy và vũ khí.
Tổng Thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ tạm thời “điều hành” Venezuela, nhưng hôm Chủ Nhật, 4 Tháng Giêng, Ngoại Trưởng Rubio cho hay Mỹ sẽ không điều hành Venezuela hàng ngày mà chỉ thi hành “lệnh phong tỏa dầu mỏ” hiện tại. (Th.Long) [kn]
HAVANA, Cuba (NV) – Cuba hôm Chủ Nhật, 4 Tháng Giêng, xác nhận 32 công dân nước này thiệt mạng trong vụ Mỹ không kích Venezuela, gồm quân nhân hoặc nhân viên tình báo, theo New York Times.
Lời xác nhận này là dấu hiệu công khai hiếm có cho thấy tầm quan trọng của Cuba đối với Venezuela và chính phủ của ông Nicolas Maduro, tổng thống nước này, vừa bị Hoa Kỳ bắt giữ.
Chủ Tịch Miguel Diaz-Canel của Cuba cầm quốc kỳ Venezuela đọc diễn văn ủng hộ ông Nicolas Maduro ở Havana hôm 3 Tháng Giêng. (Hình: Adalberto Roque/AFP via Getty Images)
Chủ Tịch Miguel Díaz-Canel của Cuba cho hay những người thiệt mạng là thành viên lực lượng vũ trang hoặc Bộ Nội Vụ nước này đang làm nhiệm vụ theo Venezuela yêu cầu, báo chí nhà nước Cuba đưa tin.
“Đồng bào của chúng ta hoàn thành nhiệm vụ một cách có phẩm giá, anh dũng, và ngã xuống, sau khi trực tiếp chiến đấu quyết liệt chống bọn tấn công hoặc bị không kích,” ông Díaz-Canel cho biết. Ông công bố quốc tang hai ngày.
Đây là lần hiếm hoi Cuba thú nhận đặc vụ nước này làm việc ở Venezuela. Chính phủ cánh tả Cuba có mối quan hệ thân thiết từ lâu với chính phủ cánh tả Venezuela.
Hôm Thứ Hai, Bộ Ngoại Giao Venezuela ra bản tuyên bố tri ân 32 công dân Cuba thiệt mạng, cho hay “họ hy sinh trong lúc làm nhiệm vụ,” theo CNN.
Suốt nhiều năm qua, Cuba đưa hàng ngàn công dân qua Venezuela để đổi lấy dầu mỏ. Trong số đó, nhiều người là giáo viên hoặc bác sĩ, nhưng cũng có nhân viên tình báo và cận vệ.
Sáng Thứ Bảy, 3 Tháng Giêng, Mỹ không kích thủ đô Caracas của Venezuela trước khi đặc vụ Mỹ tiến vào bắt giữ ông Maduro và vợ, bà Cilia Flores.
Tháng trước, New York Times đưa tin, trước tình hình Mỹ gia tăng áp lực quân sự, ông Maduro mở rộng vai trò của cận vệ Cuba trong đội ngũ bảo vệ ông, đồng thời đưa thêm nhân viên phản gián Cuba vào quân đội Venezuela. Mục đích là bảo vệ ông khỏi bị đảo chánh.
Nay, có lẽ một số người trong những công dân Cuba này thiệt mạng trong vụ không kích của Mỹ hôm Thứ Bảy.
Hôm Chủ Nhật, 4 Tháng Giêng, Venezuela loan báo theo thống kê ban đầu, có 80 người chết trong vụ không kích do Hoa Kỳ thực hiện. (Th.Long) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Kinh tế Việt Nam tăng trưởng 8.02% cho năm 2025 dù bị ảnh hưởng phần nào với chính sách thuế quan “đối ứng” từ khi Tổng Thống Trump quay lại Tòa Bạch Ốc.
Cục Thống Kê (CTK) của Việt Nam đưa ra bản báo cáo ngày 5 Tháng Giêng, 2026, cho hay như vậy. Trong năm qua, nhà cầm quyền CSVN thúc ép sản xuất xuất cảng để tăng trưởng 8.5% hay cao hơn, nhưng đã không lên cao hơn được.
Nhân công đóng bàn ghế giường tủ ở một công ty ngoại quốc đầu tư tại Sài Gòn để xuất cảng. (Hình: Nhạc Nguyễn/AFP/Getty Images)
Theo Cục Thống Kê, quy mô nền kinh tế Việt Nam năm 2025 khoảng $514 tỷ, tăng $38 tỷ so với năm 2024. Lợi tức đầu người Việt Nam trung bình đạt $5,000 năm 2025 trong khi năm trước đó đạt khoảng $4,700. Chỉ số lạm phát năm nay tăng 3.31% so với năm ngoái.
Theo nhận định của hãng tin Bloomberg, kinh tế Việt Nam thuộc nhóm tăng trưởng cao trên thế giới nhờ chính sách tín dụng năng động và giá trị đồng nội tệ bị đẩy xuống thấp hơn để kích thích xuất cảng. Một phần khác, cũng nhờ số lượng du khách ngoại quốc đến Việt Nam du lịch tăng cao kỷ lục, mang một lượng ngoại tệ đáng kể đến xứ này.
Kinh tế Việt Nam dựa phần lớn vào xuất cảng mà xương sống là các hãng xưởng kỹ nghệ cao của giới đầu tư ngoại quốc từ điện thoại thông minh, máy tính bảng đến các sản phẩm điện và điện tử khác. Thị trường xuất cảng chính của Việt Nam là Mỹ từ quần áo, giày dép đến điện thoại, máy tính.
Tin tức cho hay, Việt Nam đã thặng dư thương mại với Mỹ tới $133.9 tỷ cho năm 2025, như vậy tăng 28% so với năm 2024 trước đó. Việt Nam đã là nước có mức độ thặng dư thương mại với Mỹ nhiều hàng thứ ba trên thế giới, chỉ sau có Trung Quốc và Mexico.
Đây là lý do mà Tổng Thống Trump đã áp đặt “thuế quan đối ứng” cho Việt Nam tới 46% hồi đầu Tháng Tư, 2025. Hà Nội vội vàng đề nghị miễn thuế quan tất cả mọi hàng hóa của hai nước bán cho nhau (0%) nhưng không được chấp thuận. Hiện các cuộc đàm phán hiện vẫn chưa có các kết quả cuối cùng.
Có những dấu hiệu cho thấy quần áo, giày dép nhập cảng từ Việt Nam sẽ không bị chính phủ Mỹ áp đặt thuế quan cao. (Hình: Hữu Kha/AFP/Getty Images)
Một trong những áp lực chính của Mỹ với nhà cầm quyền CSVN trong vấn đề thương mại là Washington muốn Hà Nội chấm dứt làm đầu cầu cho hàng Trung Quốc lòn vào Mỹ dưới nhãn hiệu “Made in Vietnam” để trốn thuế quan cao.
Nhưng Việt Nam lại tùy thuộc vào nguồn cung cấp các bộ phận rời, nguyên liệu từ vải sợi đến điện tử để lắp ráp thành sản phẩm hoàn chỉnh rồi xuất cảng.
Đó là một trong những thế kẹt của Việt Nam giữa hai đầu xuất nhập cảng khi không tự cung ứng được nguyên vật liệu “đầu vào” mà cuộc đàm phán đang diễn ra với Mỹ sẽ phải chấp nhận một mức thuế quan nào đó cao hơn.
Đầu Tháng Mười, 2025, Thủ Tướng Phạm Minh Chính và Quốc Hội CSVN “nhất trí” đặt chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026 và các năm sau tới 10%. Một số nhà kinh tế cho rằng tham vọng đó là “ảo tưởng” trong khi các định chế tài trợ quốc tế dự báo còn tăng trưởng thấp hơn năm 2025. (NTB) [kn]
