HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bộ Y Tế Việt Nam lo ngại nguy cơ “dịch chồng dịch” khi số ca bệnh sốt xuất huyết, tay chân miệng và viêm màng não do não mô cầu đồng loạt tăng mạnh, trong bối cảnh nhu cầu đi lại dịp Tết rất lớn.
Báo VnExpress hôm 5 Tháng Giêng dẫn phúc trình công tác y tế Tháng Mười Hai, 2025, đánh giá tình hình dịch bệnh tại Việt Nam đang “diễn biến phức tạp.”
Bộ Y Tế Việt Nam lo nếu ba loại dịch bệnh nguy hiểm cùng bùng phát dịp cận Tết Nguyên Đán Bính Ngọ sẽ khiến các bệnh viện quá sức chứa. (Hình: Thu Hiến/Tuổi Trẻ)
Theo đó, thời tiết chuyển mùa kết hợp với mật độ giao thương gia tăng dịp cuối năm đã tạo điều kiện thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh lây lan, đặc biệt qua đường hô hấp và tiêu hóa.
Cụ thể, dịch sốt xuất huyết đang “diễn biến căng thẳng nhất” với hơn 24,600 ca nhiễm và năm trường hợp thiệt mạng chỉ trong tháng vừa qua.
Theo hệ thống giám sát ghi nhận, tính từ Tháng Mười Hai, 2024 đến nay, hơn 181,200 bệnh nhân và 43 người chết do sốt xuất huyết, tăng 33% số ca mắc và 17 ca thiệt mạng so với cùng kỳ.
Dịch bệnh tập trung chủ yếu tại phía Nam, trong đó Sài Gòn hơn 64,000 ca kể từ đầu năm 2025.
Các “điểm nóng” có tỷ lệ mắc bệnh cao trên 100,000 dân tập trung tại khu vực Đông Nam Bộ như Bắc Tân Uyên, Bàu Bàng và Bến Cát thuộc tỉnh Bình Dương trước đây.
Trong khi tại miền Bắc, Hà Nội ghi nhận hơn 6,000 bệnh nhân và dự báo tiếp tục tăng theo chu kỳ.
Dịch bệnh tay chân miệng cũng ghi nhận mức tăng 26% so với năm trước. Riêng Tháng Mười Hai vừa qua, Việt Nam phát hiện hơn 17,600 ca, nâng tổng số ca trong năm 2025 lên trên 96,000 trường hợp, trong đó một ca thiệt mạng.
Trong đó, Hà Nội có số mắc tăng gấp đôi cùng kỳ, đạt hơn 6,000 ca. Còn Sài Gòn ghi nhận khoảng 37,000 ca, với mật độ lây nhiễm cao tại Nhà Bè, Bình Tân và Côn Đảo…
Đặc biệt, dịch bệnh viêm màng não do não mô cầu cũng tăng đột biến với 104 ca, cao hơn cùng kỳ 2024 đến 80 trường hợp.
Tại Việt Nam, số ca nhiễm não mô cầu năm 2025 tăng mạnh so với cùng kỳ năm ngoái. (Hình: N. Dung/Người Lao Động)
Đáng lưu ý, viêm màng não do não mô cầu được ví như “sát thủ” với diễn tiến thần tốc, có thể đoạt mạng người khỏe mạnh chỉ trong 24 giờ sau khởi phát. Ngay cả khi qua khỏi cơn nguy kịch, người bệnh vẫn đối mặt rủi ro di chứng vĩnh viễn như điếc, đoạn chi hay chậm phát triển trí tuệ…
Ngoài ra, hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm cũng ghi nhận sự lưu hành của các virus gây bệnh khác. Chẳng hạn như COVID-19 có hơn 15,000 ca mắc trong năm với ba ca thiệt mạng. Hay sốt phát ban nghi sởi ghi nhận hơn 117,600 trường hợp, trong đó 11 người chết dương tính với sởi.
Theo Bộ Y Tế, việc ba loại dịch bệnh nguy hiểm này cùng bùng phát dịp cận Tết Nguyên Đán Bính Ngọ đã tạo gánh nặng lớn lên hệ thống điều trị và đe dọa trực tiếp tính mạng người dân ở Việt Nam. (Tr.N) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump cảnh cáo một loạt quốc gia khác hôm Chủ Nhật, 4 Tháng Giêng, ngay sau ngày Mỹ không kích Venezuela và bắt giữ Tổng Thống Nicolas Maduro của nước này, theo CNN.
Trên phi cơ Air Force One từ Florida về Washington, DC, Tổng Thống Trump ngụ ý Mỹ có thể tấn công Colombia kế tiếp, và cảnh cáo “Mexico phải làm sao coi cho được” trong việc chống buôn lậu ma túy.
Tổng Thống Donald Trump nói chuyện với báo chí trên phi cơ Air Force One trên đường về Washington, DC, hôm 4 Tháng Giêng. (Hình: Joe Raedle/Getty Images)
“Colombia cũng rất bệnh hoạn, do một ông bệnh hoạn, thích làm cocaine rồi bán qua Mỹ, điều hành, nhưng ông ta sẽ không làm được lâu nữa,” ông Trump nói với phóng viên trên chuyến bay.
“Chúng tôi chuẩn bị có những quốc gia xung quanh chúng tôi mà có thể đứng vững, thành công, và nơi được phép sản xuất thoải mái dầu mỏ,” ông Trump nói. Ông cho biết thêm, “Điều đó sẽ làm giảm giá cả. Như vậy sẽ tốt cho đất nước chúng tôi.”
Khi phóng viên hỏi gặng nói vậy nghĩa là có thể có “chiến dịch” ở Colombia trong tương lai hay không, Tổng Thống Trump đáp, “Tôi thấy hay đó.”
Ông Trump cũng chuyển qua quốc gia láng giềng của Mỹ ở phía Nam, cho hay, “Mexico phải làm sao coi cho được, vì nó đang đi qua ngả Mexico, nên chúng ta sẽ phải giải quyết,” ý nói ma túy.
Tổng Thống Trump cho hay ông liên tục đề nghị với Tổng Thống Claudia Sheinbaum của Mexico rằng để quân đội Mỹ hỗ trợ, nhưng “bà hơi lo sợ.”
Trong khi đó, Tổng Thống Trump lặp lại lời ông nói hôm Thứ Bảy rằng Cuba sẽ tự sụp đổ.
“Tôi nghĩ nước này sẽ sụp. Tôi nghĩ chúng tôi không cần ra tay,” ông Trump cho biết.
Tổng Thống Trump cũng nhắc lại ông muốn kiểm soát lãnh thổ Greenland của Đan Mạch.
“Chúng tôi cần Greenland. … Nó đang ở vị trí đầy tính chiến lược. Greenland hiện đang có tàu Nga và Trung Quốc khắp nơi. “Chúng tôi cần Greenland trên cơ sở an ninh quốc gia, mà Đan Mạch sẽ làm được như vậy.”
Tổng Thống Trump thêm, “Liên Âu cần chúng tôi sở hữu nơi đó, và họ biết như vậy.”
Mấy tháng qua, Tổng Thống Trump liên tục tuyên bố muốn giành quyền kiểm soát Greenland, hòn đảo lớn, giàu tài nguyên ở Đại Tây Dương và lãnh thổ tự trị của Đan Mạch.
Trước đó hôm Chủ Nhật, Tổng Thống Trump cho tạp chí The Atlantic hay giành Greenland là cần thiết cho nền quốc phòng Mỹ.
“Chúng tôi thực sự cần Greenland, chắc chắn,” ông nói. “Chúng tôi cần có nơi đó để phòng vệ.”
Hôm Thứ Bảy, bà Katie Miller, đồng minh của Tổng Thống Trump và vợ ông Stephen Miller – phó chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc về chính sách, đăng lên mạng xã hội hình bản đồ Greenland lồng quốc kỳ Mỹ và viết, “sắp sửa rồi.”
Cả Greenland lẫn Đan Mạch, đồng minh của Mỹ trong NATO, đều cực lực phản đối Mỹ giành Greenland. Hôm Chủ Nhật, bà Mette Frederiksen, thủ tướng Đan Mạch, thẳng thừng bác bỏ chuyện Mỹ có thể kiểm soát lãnh thổ này.
“Tôi phải nói thẳng với Mỹ: Bàn tán về việc Mỹ cần giành quyền kiểm soát Greenland là hoàn toàn vô nghĩa,” bà Frederiksen tuyên bố.
“Mỹ không có quyền sáp nhập một trong ba quốc gia thuộc Vương Quốc Đan Mạch,” bà Frederiksen thêm.
Bà Frederiksen lưu ý Đan Mạch hiện đã có hiệp ước quốc phòng với Mỹ, cho Mỹ nhiều quyền lui tới Greenland. (Th.Long) [kn]
KHÁNH HÒA, Việt Nam (NV) – Hai du khách ngoại quốc đứng ở công viên bãi biển Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, thì bị nhóm người dùng xẻng, ghế dọa đánh gây náo loạn.
Theo báo Dân Trí, hôm 4 Tháng Giêng, mạng xã hội Facebook lan truyền đoạn clip dài hơn 1 phút ghi lại cảnh mâu thuẫn giữa nhóm người Việt Nam và một số khách ngoại quốc.
Thời điểm nhóm nhân viên quán bar Bluesea Beach cầm xẻng dọa đánh hai du khách ngoại quốc trên bãi biển Nha Trang. (Hình cắt từ video clip)
Hình ảnh cho thấy, khi hai du khách đứng trên lối đi bộ trong công viên bãi biển Nha Trang vào buổi tối, thì xảy ra lời qua tiếng lại với nhóm người là nhân viên quán bar Bluesea Beach.
Sau đó, một người trong nhóm nhân viên quán bar Bluesea Beach cầm xẻng chạy tới đe dọa đánh hai du khách. Chưa dừng lại, một thanh niên khác trong nhóm này tiếp tục cầm ghế nhựa dọa đánh hai du khách nêu trên, khiến một người bỏ chạy.
Thời điểm này, khu vực đông người qua lại. Một số du khách chứng kiến tỏ ra hoảng sợ trước diễn biến sự việc.
Thừa nhận với báo Pháp Luật TP.HCM hôm 5 Tháng Giêng, đại diện quán bar Bluesea Beach cho biết có sự việc nhân viên quán “hù dọa” du khách như clip trên mạng xã hội.
Người này cho rằng, lúc đó hai du khách ngoại quốc “có biểu hiện say xỉn” và chọc ghẹo nhân viên nữ của quán. Thấy vậy một số nhân viên nam ra can ngăn, tuy nhiên giữa hai bên xảy ra cãi vã.
“Sau sự việc đại diện nhà hàng đã gặp xin lỗi và được bạn gái của nam du khách bỏ qua. Chúng tôi cũng đã kỷ luật một nhân viên của quán và chấn chính sau sự việc,” đại diện quán Bluesea Beach nói.
Khi đoạn clip lan truyền trên mạng xã hội, công luận bất bình cho rằng hành vi của nhóm thanh niên Việt Nam trên là “coi thường pháp luật, làm mất hình ảnh du lịch của Nha Trang.”
Để xoa dịu, chiều cùng ngày, lãnh đạo Ủy Ban Nhân Dân Phường Nha Trang yêu cầu công an xác minh để “xử lý nghiêm.”
Trước đó, hôm 3 Tháng Giêng, cũng tại phường Nha Trang đã xảy ra vụ một tài xế taxi “làm xiếc,” biến tờ tiền 200,000 đồng ($7.7) của du khách người Nam Hàn thành 10,000 đồng (38 cent) nhằm chiếm đoạt.
Theo nội dung clip, tài xế taxi chở một nhóm du khách Nam Hàn đến khu vực trước cổng chợ Đầm, phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa.
Tài xế taxi trong vụ “tráo tiền” du khách Nam Hàn tại cơ quan công an. (Hình: Dân Trí)
Khi một du khách Nam Hàn đưa tờ 200,000 đồng để thanh toán cước phí, tài xế nhanh tay nhận tiền bằng tay trái, đồng thời dùng tay phải trả lại tờ 10,000 đồng và nói rằng khách đưa thiếu tiền. Toàn bộ sự việc bị một nữ du khách ngồi hàng ghế phía sau dùng điện thoại ghi lại và đăng tải lên mạng xã hội.
Nhận thông tin phản ảnh, giới hữu trách phường Nha Trang đã xác minh và mời ông NAT, 33 tuổi, ở phường Tây Nha Trang, lái taxi bảng số Phú Thọ, lên làm việc. Tại cơ quan công an, ông T. thừa nhận mình đã tráo tiền của du khách.
Nha Trang là điểm đến quen thuộc của du khách quốc tế với vịnh biển đẹp, bãi cát trắng, nước trong xanh và khí hậu ôn hòa. Năm 2025, thành phố biển đón khoảng 14.8 triệu lượt khách lưu trú, trong đó 4.6 triệu khách quốc tế, tổng thu du lịch ước hơn 60,300 tỷ đồng (gần $2.3 tỷ).
Phản ảnh trên báo VnExpress, độc giả “Duc Tai Truong” bất bình: “Hết taxi ‘ảo thuật,’ rồi đến đe dọa đánh người. Nếu Nha Trang không xử lý dứt điểm những sự việc như thế này thì sẽ mất hết khách.”
Trong khi đó, độc giả “hoanghainhc” cho biết thêm: “Bó tay, không phải chỉ với khách nước ngoài, khách trong nước còn sợ đám này nữa là. Hồi đó mình và vợ ăn lẩu cá đuối, khi ăn thì thịt cá rất thối, hôi, tanh nhưng nhân viên của quán thì nhìn khá côn đồ nên mới ăn một miếng thì đành bỏ về, mất tiền cho nồi lẩu.”
IRVINE, California (NV) – Một ông 47 tuổi, bị nghi phá hoại xe cộ, đầu hàng cảnh sát sau hơn tám tiếng cố thủ trong nhà ở Irvine, cảnh sát loan báo hôm Chủ Nhật, 4 Tháng Giêng, theo nhật báo The Orange County Register.
Ban đầu, lúc 7 giờ rưỡi sáng Thứ Bảy qua, cảnh sát tới căn nhà trong khu 700 đường Timberwood để nói chuyện với ông này về việc ông bị nghi phá hoại một số chiếc xe, ông Kyle Oldoerp, phát ngôn viên Sở Cảnh Sát Irvine (IPD), cho hay.
“Trong lúc ở hiện trường, cảnh sát phát giác cửa sổ căn nhà gần đó bị bắn bằng đạn. Cảnh sát tin rằng những vụ đó liên hệ với nhau.”
Vì nghi can từ chối trả lời, cảnh sát xin lệnh bắt nghi can, theo ông Oldoerp.
Khoảng 6 giờ chiều Thứ Bảy, cảnh sát bắt đầu cố gắng thi hành lệnh bắt nghi can tại căn nhà đó.
“Chúng tôi biết ông ta ở trong đó,” ông Oldoerp cho hay.
“Cảnh sát vừa mới dùng máy tạo ra tiếng nổ lớn để đánh lạc hướng,” ông Oldoerp loan báo trên mạng xã hội X lúc 7 giờ tối.
Lúc 3 giờ 15 phút sáng Chủ Nhật, IPD cho biết “sau hơn tám tiếng làm việc cẩn thận, có phương pháp, nhóm đặc nhiệm SWAT bắt giữ nghi can an toàn.”
Nghi can bị cáo buộc đá hư hai chiếc xe và làm bể kính chiếu hậu, theo ông Oldoerp. Cảnh sát chưa biết lý do nghi can làm như vậy, ông Oldoerp cho hay.
“Trước đây, chúng tôi có tiếp xúc với nghi can. Chúng tôi biết ông ta… Chúng tôi mừng vì ông ta bị bắt giữ mà không có vấn đề nào,” ông Oldoerp cho biết.
IPD chưa công bố danh tánh nghi can. (Th.Long) [kn]
ĐẮK LẮK, Việt Nam (NV) – Một ông ở xã Ea Na, tỉnh Đắk Lắk, được phát hiện thiệt mạng dưới ao nước, do bị anh rể dùng đá tấn công rồi dìm chết.
Hôm 5 Tháng Giêng, Công An Tỉnh Đắk Lắk đã bắt giữ nghi can Y Liat Ênuol, 39 tuổi, để làm rõ cáo buộc dùng đá tấn công em vợ, dìm thi thể dưới ao.
Nghi can Y Liat Ênuol lúc bị bắt giữ. (Hình: Ngọc Oanh/VnExpress)
Báo Người Lao Động dẫn thông tin ban đầu cho hay, khoảng 9 giờ tối 4 Tháng Giêng, người dân buôn Mblớt, xã Ia Na, nghe tiếng la hét bất thường, sau đó tìm thấy thi thể anh Y Biung Niê, 39 tuổi, dưới ao nước nên trình báo Công An Xã Ea Na.
Kiểm tra hiện trường, giới hữu trách bước đầu xác định nạn nhân thiệt mạng do bị đập đá vào vùng đầu rồi dìm xuống ao. Sau khi gây án, nghi can đã nhanh chóng đến khu rừng ven cánh đồng ở xã Ea Na lẩn trốn.
Người bị nghi liên quan đến sự việc là ông Y Liat Ênuôl, anh rể của nạn nhân, cùng trú ở buôn Mbớt. Nhiều công an được huy động truy tìm nghi can Y Liat Ênuol ngay trong đêm và đến sáng thì phát hiện bắt giữ.
Thi thể người đàn ông được phát hiện dưới ao nước (Hình: Tuổi Trẻ cắt từ clip)
Lãnh đạo Phòng Cảnh Sát Hình Sự Công An Tỉnh Đắk Lắk cho biết, sự việc đang được điều tra nên chưa thể cung cấp thêm thông tin cụ thể.
Nguyên nhân ban đầu được xác định do mâu thuẫn giữa hai bên. (Tr.N) [kn]
ĐẮK LẮK, Việt Nam (NV) – Chỉ vì không đội nón bảo hiểm khi đi làm rẫy về, hai người dân ở buôn Kang, xã Ea Knuếc, tỉnh Đắk Lắk, đã bị cán bộ Cảnh Sát Giao Thông ở Đắk Lắk đạp té xe gắn máy khiến gãy chân phải đi cấp cứu.
Báo Dân Trí hôm 5 Tháng Giêng dẫn nội dung phản ảnh từ danh khoản “Pig Pig” cho hay, hai người trong gia đình gồm anh rể và em trai từ rẫy về nhà bằng xe gắn máy. Khi họ chạy đến đường quẹo vào hẻm thì bất ngờ bị cán bộ cảnh sát giao thông đạp vào xe khiến người anh rể bị thương nặng, gãy chân phải mổ gấp. Lý do chỉ vì họ không đội nón bảo hiểm.
Bài đăng phản ảnh việc cán bộ Cảnh Sát Giao Thông ở Đắk Lắk đạp người dân ngã xuống đường gãy chân. (Hình: Trương Nguyễn/Dân Trí)
Người đăng tải cũng bày tỏ bất bình cho rằng, nếu người dân vi phạm luật giao thông thì cảnh sát có thể xử phạt hoặc tạm giữ xe, thay vì có hành động “không đúng mực” như trên.
Trả lời báo đài về sự việc, tối 4 Tháng Giêng, một lãnh đạo Phòng Cảnh Sát Giao Thông Công An Tỉnh Đắk Lắk cho rằng qua xác định ban đầu, khoảng 11 giờ trưa cùng ngày, anh Y Hin Niê, 17 tuổi, chạy xe gắn máy chở theo anh Y Ninh Ênuôl, 37 tuổi, trên tuyến đường liên thôn thuộc buôn Kang, xã Ea Knuếc.
Thời điểm này, cả hai người đều không đội nón bảo hiểm.
Khi phát hiện lực lượng cảnh sát giao thông tuần tra, người cầm lái đã quay đầu xe bỏ chạy và “tự té vào hàng rào ven đường dẫn đến bị thương.”
“Sau đó, ông anh Y Ninh Ênuôl được đưa đến điều trị tại bệnh viện Đa Khoa Vùng Tây Nguyên. Còn Y Hin Niê đang được Công An Xã Ea Knuếc làm việc, lấy lời khai để phục vụ công tác xác minh,” vị đại diện Phòng Cảnh Sát Giao Thông cho biết.
Trong khi đó, ông Trần Bình Hưng, phó giám đốc Công An Tỉnh Đắk Lắk, cho biết đã xác định người đăng bài viết trên mạng xã hội là cháu của hai nạn nhân và đang sinh sống tại Sài Gòn.
“Việc đăng tải vụ việc chưa kiểm chứng đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh lực lượng cảnh sát giao thông nói riêng, Công An Tỉnh Đắk Lắk nói chung nên cơ quan công an sẽ làm việc, xử lý nghiêm theo quy định,” ông Hưng cho biết.
Phản ảnh trên Facebook, danh khoản “Lê Long” cho rằng: “Cảnh Sát Giao Thông Đắk Lắk nói riêng, Cảnh Sát Giao Thông Tây Nguyên nói chung nó bẩn thỉu ở ‘cái tầm vũ trụ’ từ xưa tới nay rồi. Bọn nó nham hiểm số 2 thì không ai dám nhận số 1.”
Trong khi đó, danh khoản “Nguyễn Loan Uyên” thừa nhận: “Chính xác. Cảnh Sát Giao Thông Đắk Lắk ăn bẩn nhất. Tụi nó còn lục ví tài xế lấy hết tiền luôn trong khi xe không vi phạm vẫn chặn bắt.” (Tr.N) [kn]
Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Hoạch Ðịnh Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở địa chỉ: 17151 Newhope Street, Suite 113, Fountain Valley, California 92708. Điện thoại: (714) 531-7080, website: www.lylylaw.com
Luật Sư LyLy Nguyễn
Quan điểm của chính phủ là chỉ muốn dân chúng đóng cho đúng số tiền thuế qui định theo luật pháp chứ không phải đóng nhiều hơn dù là một xu nhỏ. (Hình minh họa: Steve Buissinne/Pixabay)
Lại một năm sắp trôi qua, người Việt hải ngoại cùng các thế hệ con cháu kế tiếp lập nghiệp trên đất Mỹ đã gần 30 năm nên mỗi đầu năm đều khá quen thuộc với vấn đề đóng thuế lợi tức cá nhân. Tuy nhiên nhiều đồng hương vẫn thường không nhận ra một lối tiết kiệm được những đồng tiền kiếm khó nhọc bằng mồ hôi nước mắt bằng cách hoạch định khai thuế để tránh đóng thuế cao một cách hợp pháp. Vì luật thuế Hoa Kỳ rất phức tạp và thay đổi liên tục nên không mấy ai để ý đến những cách áp dụng đúng luật thuế cho tới giờ chót lúc khai thuế cận kề mới để ý tới thì đã quá muộn đành phải chịu đóng những khoản tiền lẽ ra tránh được.
Tưởng cũng cần xác định rõ quan điểm của chính phủ là chỉ muốn dân chúng mọi người đóng cho đúng số tiền thuế qui định theo luật pháp chứ không phải đóng nhiều hơn dù là một xu nhỏ. Quan niệm này đã được chứng minh rõ ràng qua nhiều vụ xét xử tại các tòa án thuế theo đó các vị chánh án thường tuyên bố rằng bất cứ ai khai giảm thuế trong giới hạn qui định của luật thuế đều được chấp nhận không có gì sai trái cả.
Phần đông quý vị khai thuế ít nhiều gì đều mắc phải một vài sơ sót trong mười một lỗi thông thường sau đây:
1) Suốt năm ít ai để ý đến thuế cho tới khi bắt đầu sửa soạn khai thuế mới lúng túng không nắm vững được những yếu tố khai giảm được nên thiếu tài liệu chứng minh và đôi khi còn không để dành cho đủ tiền thuế phải đóng.
2) Không lưu tâm suy xét hay cân nhắc đến ảnh hưởng thuế mỗi khi làm một quyết định quan trọng liên quan đến tiền bạc thí dụ như mua bán nhà cửa hay cơ sở địa ốc thương mại hoặc đầu tư chẳng hạn nên bỏ lỡ những mục có thể khai bớt thuế..
3) Không để ý đến khoản tiền thuế trừ sẵn (tax withholding) ít quá hay nhiều quá kể cả thuế liên bang hay thuế tiểu bang.
4) Không biết tận dụng lợi điểm của các mục miễn thuế (tax free) hay các mục hoãn thuế (deferred tax).
5) Không chỉnh lại mẫu W-4 mỗi khi có thay đổi tình trạng gia cảnh như thành hôn, ly dị… nên mức tiền thuế trừ sẵn khác xa với số thuế phải đóng thực sự.
6) Không giữ đầy đủ các biên lai hay chứng từ các khoản chi tiêu khai giảm được (deductible expenses)
7) Không có kế hoạch bảo vệ tài sản nên khi qua đời tài sản vẫn có thể bị đánh thuế nếu quá giới hạn miễn trừ theo luật thuế (mức miễn trừ này thay đổi hàng năm)
8) Không để ý đến các khoản quyên tặng từ thiện kể cả tiền mặt lẫn hiện vật.
9) Khai giảm các khoản tiền lãi không hợp lệ thí dụ khai tiền lãi trả cho các thẻ tín dụng thay vì chỉ được khai giảm do lãi của tiền vay mua nhà.
10) Không để ý khi hội đủ tiêu chuẩn khai thuế thay thế tối thiểu ATM (alternative minimum tax) để được hưởng mức thuế thấp hơn nhất là khi khai lợi tức tăng do đầu tư (capital gain)
11) Quên hay không biết khai các mục thuế cho (tax credits) hay mục có thể khai giảm hợp pháp (allowable deductions).
Không phải năm nào cũng khai thuế giống nhau. Thông thường có rất nhiều biến cố hay sự việc tạo ảnh hưởng đổi khác thuế khai trong năm đó khiến người khai thuế cần phải xét lại nếu gặp trường hợp sau đây:
Vay tiền
Định trả dứt một món nợ
Về hưu hay dự định về hưu
Mua bán cổ phiếu hay trái phiếu
Thành hôn hay ly dị
Mua bán nhà
Tặng một tặng phẩm lớn cho con cái hay thân nhân
Dự định dọn nhà
Dự định hay mua bán khởi sự một nghiệp vụ hoặc cơ sở thương mại
Xuất tiền túi ứng làm công tác phí khi đi công tác cho công ty
Mua hay bán đi một dụng cụ dùng vào thương mại
Giữ trong tay một giấy nợ không đòi được
Dự định cho cơ quan từ thiện một tặng phẩm lớn
Mua bán mọi loại bất động sản
Trả hay sắp phải trả một chi phí y khoa lớn như giải phẫu hoặc nằm nhà thương
Lãnh một lúc món tiền hưu trí lớn thay vì chỉ được nhận tiền tháng
Trả hay sắp trả những món tiền lớn chi phí giáo dục như tiền trường và sách vở
Để đạt được tối đa lợi điểm giảm thuế điều quan trọng là phải tránh những lỗi lầm sơ sót như đã nêu trên đồng thời khai thác một kế hoạch khai thuế sao cho phù hợp với tình cảnh của mình trong năm đó. Kế hoạch này nên áp dụng những nguyên tắc căn bản sau:
1-Lúc nào thuận tiện nhất để hoàn tất hành động có ảnh hưởng đến thuế?
2-Làm cách nào để giảm bớt gánh nặng thuế? Có những giải pháp nào có thể thi hành được?
3-Kéo dài tối đa những khoản tiền được trì hoãn thuế mà không bị phạt.
4-Ghép lợi tức cao tính chung với những mục chi phí cao nếu có thể được.
5-Để ý đến bậc thang thuế (tax bracket) hiện hữu mỗi khi quyết định điều gì vì lợi tức chỉ cần vượt quá chút đỉnh sẽ nâng lên bậc thang thuế cao hơn, vì vậy tiền kiếm thêm có thể phải trả thuế từ 10% tới hơn 35%.
Sau đây là những phương thức lập kế hoạch tránh thuế thông dụng nhất:
Đầu tư tối đa vào những quỹ hưu bổng được trì hoãn thuế như IRAs, Keoghs, hay 401(k)
Tìm cách mở thêm tất cả mọi loại quỹ hưu IRA thí dụ như chương trình Roth IRA và IRA Giáo Dục (Education IRA).
Mở trương mục IRA cho vợ hoặc chồng.
Để ý mở các trương mục đầu tư đồng niên (annuities)
Để ý mua bảo hiểm nhân thọ có giá trị tiền mặt với tiền lời được trì hoãn (tax deferred cash value whole life insurance).
Nếu trong năm có mục nào bị lỗ lã hay thiệt thòi thì nên chuyển lợi tức vào cùng một năm ấy để khai tối đa số tiền được xuất sổ (write-off).
Mua các loại công khố phiếu được miễn thuế.
Ngoài ra còn nhiều phương cách tránh thuế khác tùy theo hoàn cảnh của mỗi người.
Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quý độc giả một vài kiến thức tổng quát căn bản về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quý độc giả vẫn cần phải thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quý vị.
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Hàng loạt tiệm ăn uống ở Sài Gòn đã đóng cửa sang quán, cho thuê mặt bằng ngay trước Tết Nguyên Đán do thua lỗ và sợ chính sách thu thuế mới…
Đầu năm 2026, nhiều căn nhà mặt tiền từng là các nhà hàng, quán ăn uống một thời đông khách ở các con đường khu vực trung tâm Sài Gòn nay “cửa đóng then cài,” chỉ còn lại bảng hiệu cùng chi chít các bảng dán dòng chữ “cho thuê nhà.”
Các quán ăn trước đây chỉ lo bán hàng thì nay phải thực hiện kê khai phần thuế vô cùng phức tạp kèm nỗi lo bị phạt. (Hình: An Na/Người Lao Động)
Ghi nhận của báo Thanh Niên trên một số tuyến đường ở khu vực trung tâm thành phố như Ba Tháng Hai, Nguyễn Tri Phương… nhiều nơi từng là quán ăn uống, có nơi còn nguyên bảng hiệu nhưng không hoạt động, dán đầy bảng cho thuê.
Điển hình như quán ăn vặt và tráng miệng khá nổi tiếng nằm trên mặt tiền đường Nguyễn Tri Phương, phường An Đông, đã thông báo đóng cửa. Quán này cho biết ngưng hoạt động tới khi “có thông báo chính thức.”
Trong số đó, quán ăn Đồn Đất ở trung tâm thành phố có thâm niên hơn 35 năm cũng bất ngờ thông báo đóng cửa trước thềm Tết Dương Lịch 2026, khiến nhiều khách quen nuối tiếc.
Trước những lời hỏi thăm của thực khách, bà Thu, chủ quán Đồn Đất, đã bật khóc cho biết bà “muốn nghỉ ngơi” sau mấy chục năm làm việc.
“Những thay đổi [luật lệ] gần đây buộc các chủ quán ăn phải thích nghi, nhưng tôi đã lớn tuổi nên dừng lại lúc này là phù hợp,” bà Thu nói với báo Người Lao Động hôm 5 Tháng Giêng.
Nói về tình trạng trên, ông Trần Khải Minh Nhật, chuyên gia đào tạo F&B, cho biết mọi năm Tết là thời điểm bùng nổ khai trương, hút khách đón Tết và gặt hái “quả ngọt cuối năm.” Tuy nhiên, năm nay tình trạng đóng cửa, sang quán khá rầm rộ.
Sau hơn 35 năm hoạt động, dù đông khách nhưng quán ăn Đồn Đất phải đóng cửa vì nhiều quy định bất hợp lý của giới hữu trách. (Hình: Ngọc Ánh/Người Lao Động)
Theo ông Nhật, lý do là tâm lý lo ngại của nhiều người kinh doanh trước những quy định mới, đặc biệt là thuế mà chủ quản chưa nắm bắt kịp, lẫn chưa thay đổi cho phù hợp với những quy định đó.
“Nỗi lo lớn nhất là sợ ‘hồi tố’ của những thương hiệu kinh doanh ẩm thực lâu năm đăng ký mô hình hộ kinh doanh, nên họ chọn cách rút lui khỏi thị trường theo dạng ngưng hẳn hoặc nghe ngóng để bắt đầu lại. Dù vậy, kinh doanh ẩm thực vẫn là thị trường đầy tiềm năng bởi đây là nhu cầu cơ bản. Thị trường sắp tới sẽ thuộc về các doanh nghiệp hay thương hiệu đang ‘làm đúng’ và tuân thủ qui định của pháp luật,” ông Nhật nhấn mạnh.
Câu chuyện về nhiều hàng quán quyết định đóng cửa vào thời điểm cuối năm 2025, trước thềm năm mới 2026 ở Sài Gòn thu hút sự quan tâm của công luận. Nhiều người tiếc nuối khi phải nói lời tạm biệt với các quán thân quen. (Tr.N) [kn]
AN GIANG, Việt Nam (NV) – Hôm 5 Tháng Giêng, ông Nguyễn Khánh Hiệp, giám đốc Sở Văn Hóa và Thể Thao Tỉnh An Giang, cho biết đã yêu cầu Ban Quản Trị Lăng Miếu Núi Sam phải đưa tượng Thoại Ngọc Hầu cũ trở lại y hiện trạng và yêu cầu đơn vị này phải “rút kinh nghiệm” trong việc quản lý di tích.
Nói với báo Tuổi Trẻ về sự viêc, ông Hiệp cho rằng: “Ban Quản Trị cũng vô tình, không để ý việc tượng Thoại Ngọc Hầu mới có tên, logo và chữ ký của doanh nghiệp nên đã để trong lăng. Anh em chỉ thấy tượng đẹp nên đặt vào chứ không có mục đích quảng cáo hay liên quan đến doanh nghiệp.”
Tượng Thoại Ngọc Hầu cũ đặt trong lăng mang tên ông tại tỉnh An Giang. (Hình: Bửu Đấu/Tuổi Trẻ)
Trong khi đó, trên trang Facebook Avina Group có hình avatar khớp với hình logo trên tượng Thoại Ngọc Hầu, doanh nghiệp này tự giới thiệu là công ty Xuất Nhập Cảng và Đầu Tư Xây Dựng Việt Nam, đóng tại khu công nghiệp Phú Minh, Hà Nội.
Theo ông Hiệp: “Sau buổi làm việc, tôi đã chỉ đạo Ban Quản Trị Lăng Miếu Núi Sam và Ủy Ban Nhân Dân Phường Vĩnh Tế ‘nghiêm túc rút kinh nghiệm’ từ vụ việc thay đổi tượng Thoại Ngọc Hầu. Thời gian tới, phải tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động di tích, tránh để xảy ra những trường hợp tương tự.”
Trước đó hôm 1 Tháng Giêng, một phụ nữ đi cúng miếu Bà Chúa Xứ núi Sam và lăng Thoại Ngọc Hầu tại phường Vĩnh Tế thì phát giác tượng Thoại Ngọc Hầu đã bị thay thế bằng tượng mới có tên, logo và chữ ký của chủ doanh nghiệp.
Sau đó, ông Nguyễn Phúc Hoan, trưởng Ban Quản Trị Lăng Miếu Núi Sam, xác nhận pho tượng Thoại Ngọc Hầu mới được đúc bằng đồng do công ty Avina Group “dâng cúng” tại miếu Bà Chúa Xứ núi Sam hồi Tháng Bảy, 2024.
“Doanh nghiệp dâng tặng pho tượng bằng đồng rất đẹp, anh em đã xin ý kiến ban thường vụ Thành Ủy Châu Đốc rồi mới đưa vào thờ tại lăng Thoại Ngọc Hầu,” ông Hoan giải thích.
Thế nhưng, nhiều chuyên gia sử học cho rằng việc làm này đã vi phạm nghiêm trọng Luật Di Sản Văn Hóa, bởi lăng Thoại Ngọc Hầu là “Di tích Lịch Sử – Văn Hóa Cấp Quốc Gia,” không thể tự ý thay đổi hiện trạng.
“Việc đưa pho tượng mới do doanh nghiệp tặng, lại có logo và chữ ký, vào thờ tại vị trí chính là không phù hợp với Luật Di Sản Văn Hóa, đồng thời gây phản cảm trong đời sống tâm linh của người dân. Theo tôi, nên hoán đổi lại vị trí hai pho tượng như ban đầu để vừa đúng luật, vừa hợp với tín ngưỡng và tình cảm của cộng đồng,” ông Ngô Quang Láng, phó chủ tịch Hội Sử Học tỉnh An Giang, nhận định.
Sau khi bị báo đài phản ảnh, cộng đồng mạng đã “dậy sóng,” bày tỏ sự phản ứng đối với công tác quản lý, điều hành của Ban Quản Trị Lăng Miếu Núi Sam.
Tượng Thoại Ngọc Hầu mới do doanh nghiệp tặng có chữ ký, logo của chủ doanh nghiệp nhưng Ban Quản Lý nói “không thấy.” (Hình: Bửu Đấu/Tuổi Trẻ)
Để xoa dịu công luận, Ủy Ban Nhân Dân Tỉnh An Giang sau đó đã ban hành văn bản yêu cầu Sở Văn Hóa và Thể Thao tiến hành kiểm tra, xử lý.
“Nếu lăng đã được công nhận là di tích cấp quốc gia thì không nên tự ý thay tượng như vậy. Hành vi đó dù không có mục đích vụ lợi cá nhân nhưng đã vô tình xâm phạm vào di tích, thay đổi hiện trạng ban đầu,” độc giả “Đông Phương” nêu ý kiến trên báo Tuổi Trẻ.
Còn độc giả “Đặng Trí Dũng” nghi ngờ: “Tới tượng thần cũng bị bắt làm quảng cáo thương hiệu cho doanh nghiệp sao?”
“Càng cũ càng giá trị theo năm tháng vì có hồn thiêng sông núi ở đó…,” độc giả “thao…gmail” kết.
Thoại Ngọc Hầu (1761-1829), tên thật là Nguyễn Văn Thoại, là một tướng lĩnh nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam và được các báo trong nước mô tả là “khai quốc công thần.”
Công lao của ông là khai phá vùng đất Nam bộ, đào kênh Vĩnh Tế, đắp đê, giữ yên biên cương phía Tây Nam Việt Nam… (Tr.N) [kn]
QUẬN CAM, California (NV) – Trong những năm sau đại dịch Covid-19, tình trạng trộm cắp bộ lọc khí thải xe hơi tăng vọt. Nhiều người đã trải qua kinh nghiệm bước ra xe đi làm vào buổi sáng, khởi động máy thì nghe tiếng nổ đinh tai nhức óc. Âm thanh đó thường chỉ ra một điều: bộ lọc khí thải của xe đã bị đánh cắp!
Theo trang mạng xe hơi www.driversdaily.com, bộ lọc khí thải trở thành mục tích của kẻ trộm là vì chúng chứa các kim loại quý như bạch kim, palladium, rhodium. Việc đánh cắp cũng đơn giản: Kẻ trộm chui xuống gầm xe, cắt bộ phận này chỉ trong vài phút, mang đi bán lại kiếm được hàng trăm đô la. Điều đáng buồn cho chủ xe là tiền sửa chữa thường cao hơn nhiều.
Bộ lọc khí thải thường là mục tiêu của kẻ trộm. (Hình: HD/Người VIệt)
Một sự thật phũ phàng mà nhiều chủ xe chỉ nhận ra sau khi bị trộm: chi phí thay thế bộ lọc chỉ được công ty bảo hiểm đền bù nếu mua bảo hiểm toàn diện (comprehensie). Nếu hợp đồng chỉ bao gồm bảo hiểm trách nhiệm dân sự (liability), công ty bảo hiểm sẽ không trả tiền cho việc sửa chữa. Bảo hiểm trách nhiệm dân sự chỉ đền bù thiệt hại chủ xe gây ra cho người khác, không phải thiệt hại do trộm cắp.
Đó là lý do khi mua bảo hiểm nên dành thời gian để xem xét, tìm hiểu về hợp đồng bảo hiểm. Các công ty bảo hiểm đôi khi sử dụng những cụm từ khó hiểu như “thiệt hại không do đụng xe”, thực chất là bảo hiểm toàn diện (comprehensive). Vần đề là nhiều tài xế không mua bảo hiểm toàn diện để tiết kiệm tiền. Quyết định đó thường có vẻ thông minh, cho đến khi gặp chuyện như bị đánh cắp bộ lọc khí thải!
Thêm một số lời khuyên sau khi bị đánh cắp bộ lọc khí thải:
⦁ Nên trình báo cảnh sát. Việc này có ích nếu kẻ trộm bị bắt, hoặc nếu các nhà điều tra thu hồi được bộ phận bị đánh cắp. Một số tiệm sửa xe yêu cầu xem báo cáo cảnh sát trước khi bắt đầu công việc. Một số tiểu bang có chương trình bồi thường cho nạn nhân, yêu cầu có bằng chứng chính thức về tội phạm. Việc trình báo cũng giúp thống kê tội phạm ở địa phương, hỗ trợ nỗ lực thực thi pháp luật và phòng ngừa tội phạm trong tương lai.
⦁ Nếu phải tự trả tiền sửa chữa, nên tìm phương án tiết kiệm nhất. Các đại lý thường báo giá từ $1,500 đến $4,000 cho việc thay thế bộ lọc khí thải. Các cửa hàng nhỏ có thể dùng bộ lọc thay thế (aftermarket) với giá thấp hơn nhiều. Chúng chứa ít kim loại quý hơn nên ít hấp dẫn hơn đối với kẻ trộm. Mặc dù có thể không bền bằng sản phẩm chính hãng (OEM), nhưng chúng vẫn hoạt động tốt. Một số tiệm sửa xe còn bán bộ lọc khí thải cũ đã được tân trang hoặc sửa chữa lại, đáp ứng các tiêu chuẩn khí thải.
⦁ Nên thử tìm các chương trình hỗ trợ của tiểu bang. California, Minnesota và Oregon… có các chương trình giúp đỡ nạn nhân bị trộm bộ chuyển đổi xúc tác. Xem trang web chính thức của tiểu bang, hoặc liên lạc với DMV để biết thêm chi tiết.
⦁ Nên để ý đến các vụ kiện tập thể. Ở một số nơi có các vụ kiện tập thể chống lại công ty mua phế liệu, nhà sản xuất, hoặc thậm chí cả chính quyền địa phương vì không quản lý việc bán bộ lọc khí thải. Chúng có thể dẫn đến việc bồi thường trong tương lai.
⦁ Để phòng ngừa bị trộm, nên có biện pháp bảo vệ bộ lọc khí thải của xe. Lắp đặt tấm chắn, bảo vệ bằng dây cáp thép, nhờ thợ máy hàn một khung bảo vệ xung quanh… Thói quen đậu xe là quan trọng. Kẻ trộm thích những chiếc xe đậu ở những khu vực tối, vắng vẻ. Nên đậu xe ở những địa điểm có đèn chiếu sáng, có nhiều người qua lại. Đậu xe trong garage là an toàn nhất. (HD)
SANTA ANA, California (NV) – Nhân ngày Rằm Tháng Mười Một, năm Ất Tỵ, cũng là ngày chay tịnh đầu năm 2026, đông đảo đồng hương Phật tử đến chùa Huệ Quang, thành phố Santa Ana, tham dự lễ “Khánh Vía Đức Phật A Di Đà” vào sáng Thứ Bảy, 3 Tháng Giêng, 2026.
Đồng hương Phật tử xếp hàng nhận lộc đầu năm mới 2026, tại chùa Huệ Quang. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Đại Đức Thích Huệ Đức, thành viên ban tổ chức nói: “Chúng tôi rất hoan hỷ đón tiếp các đồng hương Phật tử xa gần đã trở về chùa trong tiết trời se lạnh và mưa lất phất. Sau cơn mưa nhẹ, chúng ta rất may mắn là ngoài trời đã bắt đầu tạnh mưa, để cho ban tổ chức cử hành lễ ‘Khánh Vía Đức Phật A Di Đà.’”
“Trong lễ hội này, đồng hương Phật tử sẽ được ban tổ chức kính tặng món qua đầu năm, bao gồm bánh, trái cây, mì gói, đồ hộp… và dùng bữa cơm chay thân mật, do ban trai soạn chùa Huệ Quang khoản đãi. Đặc biệt hôm nay cũng có chương trình văn nghệ cúng dường, do các tiếng hát trong ban văn nghệ chùa Huệ Quang và đồng hương cùng hát cho nhau nghe. Nhân dịp đầu năm mới 2026, xin kính chúc quý vị một năm tràng đầy hạnh phúc, an khang, thạnh vượng và sức khỏe dồi đào,” vị đại đức nói thêm.
Theo ban tổ chức, Thứ Bảy đầu tiên của 2026, đúng vào tuần lễ “Khánh Vía Đức Phật A Di Đà,” ban điều hành chùa Huệ Quang có tổ chức khóa tu vào đầu năm mới trong ba ngày: Thứ Bảy, Chủ Nhật và Thứ Hai, 3, 4, 5 Tháng Giêng, 2026. Chương trình này bao gồm: Hành trì, Thọ trì Bát Quan Trai Giới; Niệm danh hiệu Đức Phật A Di Đà, mà các Phật tử đã niệm hằng ngày, và thuyết giảng về niềm tin của tịnh độ chúng sinh.
Đại Đức Thích Huệ Đức phát biểu giữa đồng hương Phật tử đến dự lễ “Vía Đức Phật A Di Đà” tại chùa Huệ Quang. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Trong phần thuyết giảng cho hàng tu sĩ và Phật tử biết thế nào là căn lành, thế nào là phước đức và thế nào là nhân duyên đối với người hành trì niệm Phật. Tiếp theo phần thuyết giảng là cho hàng tu tập biết được Đức Phật A Di Đà là như thế nào đối với người niệm Phật, và hành giả của người niệm Phật phải ra sao.
Tất cả những bài giảng đó sẽ được giải thích qua lời giảng của hòa thượng viện chủ, cùng chư tôn đức nơi đây làm giảng sư trong ba ngày tu tập. Bên cạnh đó, sau khi quý Phật tử cùng quý tăng, ni sư tụng kinh, lễ Phật hiện hành sẽ bộ hành xung quanh sân chùa. Sau khi hoàn tất mọi tu tập, các tu sĩ cùng Phật tử thọ trai trong chánh niệm. Đó là những sinh hoạt trong ba ngày tu tập tại chùa Huệ Quang.
Phật tử đến thắp hương tại tôn tượng Quán Thế Âm trong khuôn viên tổ chức. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Đại Đức Thích Huệ Đức cho hay: “Cứ mỗi định kỳ vào Mùng Một và ngày Rằm trong tháng, tại chùa Huệ Quang đều có tổ chức cho đồng hương đến chùa lễ Phật và dùng bữa cơm trưa tại chùa miễn phí. Nhân dịp này, quý Phật tử đang đi làm, khi đến giờ nghỉ trưa có thế đến chùa để dùng bữa cơm chay thân mật này. Đặc biệt buổi ăn trưa hôm nay là món bún Thái nóng hổi cho đồng hương dùng liền tại chỗ.”
Chương trình văn nghệ hát cho nhau nghe do Mạnh Hùng Band thực hiện cùng các ca sĩ Yến Phương, Hoàng Cương, Tony Ngô, Hữu Danh và ban văn nghệ Diệu Âm.
Ban Diệu Âm múa mừng New Year 2026 tại chùa Huệ Quang. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Nhạc sĩ Mạnh Hùng tâm tình: “Nhóm ca sĩ của Mạnh Hùng Band cứ mỗi ngày Mồng Một và ngày Rằm trong tháng đều đến thực hiện chương trình văn nghệ tại chùa Huệ Quang. Nhân dịp Tết Bính Ngọ sắp đến, chúng tôi sẽ trình diễn văn nghệ trong đêm Giao Thừa Xuân Bính Ngọ, 2026 và sẽ kéo dài đến Mùng 6 Tết. Rất kính mong đồng hương Phật tử đến tham dự lễ hội đầu năm của chùa Huệ Quang. Thứ nhất, chúng ta chiêm bái chư Phật, thứ nhì là hái lộc đầu năm Bính Ngọ và thưởng thức chương trình văn nghệ do Mạnh Hùng Band thực hiện.”
Cô Tuyết Minh, trưởng ban Diệu Âm, chia sẻ: “Hôm nay là ngày Rằm Tháng Mười Một, không còn bao lâu nữa là đến Tết Nguyên Đán. Trong không khí đón chào năm mới của 2026, ban Diệu Âm chúng tôi đến hát cúng dường trong lể hội ‘Khánh Vía Đức Phật A Di Đà’ để tỏ lòng tôn kính các chư Phật, chư bồ tát đã hộ trì cho tất cả Phật tử và chúng sinh một năm qua được nhiều hạnh nguyện tốt đẹp và sức khỏe dồi dào.”
Phần trình diễn của ca sĩ Yến Phương (trái) và nhạc sĩ Mạnh Hùng. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Ca sĩ Hoàng Cương định cư tại Hoa Kỳ được 15 năm. Trước đó, tại Việt Nam ông cũng là một trong nhóm đạo diễn thực hiện những thước phim về Phật Giáo. Khi đến Hoa Kỳ, ông cũng từng đi hát cho những lễ hội của cộng đồng tổ chức.
Hoàng Cương tâm tình: “Mỗi khi chùa Huệ Quang có tổ chức chương trình văn nghệ thì nhóm ca sĩ của ban nhạc Mạnh Hùng cùng đến để hát cúng dường. Là Phật tử, đầu năm mới được hát cho lễ hội của chùa Việt Nam tổ chức, đó là niềm hạnh phúc và sự may nắm của mình trong suốt năm nay.”
Hai ca sĩ, Tony Ngô (trái) và Hoàng Cương, đến hát cúng dường. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Ca sĩ Tony Ngô nói: “Hát cho đồng hương nghe là phục vụ văn nghệ cho quần chúng. Hát cúng dường trong ngày Lễ “Vía Đức Phật A Di Đà” là thể hiện đạo hạnh của người Phật tử. Tôi rất hân hạnh được đóng góp tiếng hát của mình trong chương trình văn nghệ hôm nay.”
Đồng hương sau khi mừng New Year 2026 được những ngày nghỉ dài cuối tuần và cũng là dịp để họ tham dự ba ngày chay tịnh kính mừng lễ hội “Khánh Vía Đức Phật A Di Đà” tại chùa Huệ Quang từ 7 giờ sáng cho đến 8 giờ tối. [kn]
THANH HÓA, Việt Nam (NV) – Một nữ hướng dẫn viên được nêu tên tắt là cô P., phụ trách tại Chính Điện Lam Kinh, tỉnh Thanh Hóa, bị cho ngưng việc sau khi một đoạn clip được lan truyền cho thấy cô nói rằng “phản động Tây Sơn về đây đốt phá…”
Theo báo Người Lao Động, Chính Điện Lam Kinh là công trình kiến trúc gỗ lim xanh lớn nhất Việt Nam, từng là nơi các đời vua nhà Lê thiết triều nghị bàn việc nước, nghỉ ngơi khi về bái yết tổ tiên.
Hướng dẫn viên được nêu tên tắt là cô P. trong đoạn video clip quay tại Chính Điện Lam Kinh, tỉnh Thanh Hóa. (Hình: Chụp qua màn hình)
Trong đoạn clip gây nhiều tranh cãi trên mạng xã hội hôm 4 Tháng Giêng, cô P. mặc áo dài, thuyết minh trước một nhóm khách tham quan, quy kết “quân phản động Tây Sơn về đây đốt phá các chân tảng, cột đá của Chính Điện Lam Kinh…”
Theo báo VietNamNet cùng ngày, đoạn clip được quay từ mùa Hè năm 2024.
Cô P. được xác nhận là cán bộ Ban Quản Lý Di Tích Lịch Sử Lam Kinh, nay đổi tên thành Ban Quản Lý Di Sản Thành Nhà Hồ và Các Di Tích Trọng Điểm Tỉnh Thanh Hóa.
Cơ quan này cho rằng trong đoạn clip, cô P. “đã trình bày nội dung không đúng với kịch bản thuyết minh đã được phê duyệt, dẫn đến sự cố đáng tiếc.”
Sau khi cho cô P. ngưng việc, đại diện Ban Quản Lý Di Sản Thành Nhà Hồ hứa hẹn “chấn chỉnh toàn diện hoạt động thuyết minh, hướng dẫn tại di tích.”
Tuy vậy, dường như phần thuyết minh của cô P. nhận được nhiều sự đồng tình trên mạng xã hội.
Facebooker Quang Phan ở Hà Nội, bình luận trên trang cá nhân: “Với người Lam Kinh thì Tây Sơn chính là phản động chứ là cái gì nữa? Tây Sơn ủi bỏ nhà Lê, làm quốc vương hợp pháp của Annam, Lê Duy Kỳ (Chiêu Thống) phải bôn tẩu tứ tung, chít [chết] nơi đất khách quê người để lại trái tim thắm đỏ. Với nhiều trí thức Bắc Hà, Tây Sơn chả qua là đám Cuồng Chiêm làm loạn Hạ trung. Hạ ở đây là Hoa Hạ tức là vùng đất văn hiến. Tây Sơn cũng tàn phá Lam Kinh. Thế thì không phải là phản động thì là cái gì nữa?”
Chính Điện Lam Kinh. (Hình: Người Lao Động)
Facebooker nêu trên cũng cho rằng việc nữ hướng dẫn viên bị Thanh Hóa cho ngưng việc là “tôn vinh một chiều nhà Tây Sơn” và “một lần nữa thủ tiêu ký ức vùng miền.”
Theo Wikipedia, nhân vật tạo lập Lam Kinh là Lê Thái Tổ. Sau 10 năm lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Lam Sơn (1418-1428) đánh đuổi giặc nhà Minh và lên ngôi hoàng đế đóng đô ở Đông Kinh (Thăng Long), vua Thái Tổ lấy niên hiệu là Thuận Thiên.
Đồng thời nhà vua cho xây dựng ở quê hương đất tổ Lam Sơn một kinh thành gọi là Lam Kinh hay còn gọi là Tây Kinh. Khu di tích lịch sử Lam Kinh rộng khoảng 30 hécta, gồm những lăng phần, đền miếu… (N.H.K) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Ngoại Trưởng Marco Rubio hôm Chủ Nhật, 4 Tháng Giêng, cho hay Tổng Thống Donald Trump luôn luôn có nhiều cách để chọn cho tương lai Venezuela, sau khi Mỹ không kích và bắt giữ tổng thống nước này, ông Nicolas Maduro, theo CBS News.
Trong chương trình “Face the Nation with Margaret Brennan” của đài CBS hôm Chủ Nhật, khi bà Brennan yêu cầu ông Rubio nói rõ Mỹ không có kế hoạch chiếm đóng Venezuela, ông cho biết “tổng thống luôn luôn giữ nhiều cách để lựa chọn cho bất cứ điều gì và cho tất cả vấn đề này.”
Người dân Mỹ gốc Venezuela xuống đường ăn mừng ở Doral, tiểu bang Florida, hôm 4 Tháng Giêng, sau khi Tổng Thống Nicolas Maduro của Venezuela bị Đặc Vụ Hoa Kỳ bắt giữ mang về New York. (Hình: GIORGIO VIERA / AFP via Getty Images)
“Theo Hiến Pháp Mỹ, ông chắc chắn có khả năng và có quyền ra tay giải quyết những mối đe dọa sắp xảy ra và khẩn cấp đối với đất nước,” ông Rubio nói.
Tối Thứ Bảy, ông Maduro bị đưa tới trại giam ở thành phố New York và bị truy tố một loạt tội về ma túy và vũ khí. Ông bác bỏ những cáo trạng này. Theo dự trù, trưa Thứ Hai, ông sẽ ra tòa ở thành phố New York.
Hôm Thứ Bảy, Tổng Thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ tạm thời “điều hành” Venezuela trong giai đoạn chuyển tiếp chính quyền, khiến dư luận thắc mắc về tương lai nước này.
Tổng Thống Trump khẳng định ông “không sợ” để quân đội Mỹ “đặt giày lên lãnh thổ” Venezuela. Hôm Chủ Nhật, Ngoại Trưởng Rubio giải thích thêm rằng ông Trump “cảm thấy ông sẽ không loại trừ những cách nào Mỹ có thể sử dụng, cho dù quý vị không thấy ngay bây giờ.”
“Điều quý vị thấy ngay bây giờ là phong tỏa dầu mỏ để chúng ta có thể tạo sức ảnh hưởng lớn trong những chuyện xảy ra kế tiếp,” ông Rubio nói.
Trong khi đó, người biểu tình xuống đường ở một loạt thành phố lớn trên thế giới để lên án chiến dịch quân sự của Mỹ ở Venezuela, theo CNN.
Mặc dù một số công dân Venezuela hoan nghênh bắt giữ ông Maduro, nhìn chung, người biểu tình chỉ trích chiến dịch của Mỹ là đi quá đà và sỉ nhục nền tự trị của Venezuela.
Tại cuộc biểu tình trước Tòa Đại Sứ Mỹ ở thủ đô Madrid của Tây Ban Nha, bà Eugenia Contreras, công dân Venezuela, nói với hãng tin Reuters rằng “đáng tiếc” là có người Venezuela vui mừng vì ông Maduro bị bắt. Tây Ban Nha có nhiều người Venezuela sinh sống, gồm nhà lãnh đạo đối lập Edmundo Gonzalez.
“Đây là tội ác đối với đất nước chúng tôi, vì can thiệp vào lãnh thổ chúng tôi, vào người dân chúng tôi, là hành vi xâm lược,” bà Contreras cho hay.
Đặc vụ liên bang đứng gác trước trại giam Metropolitan Detention Center, nơi ông Nicolas Maduro bị giam, ở Brooklyn, thành phố New York, hôm Chủ Nhật, 4 Tháng Giêng. (Hình: Leonardo Munoz/AFP via Getty Images)
Ông Carlos, cư dân Madrid, cho CNN hay Tổng Thống Trump “không che giấu” rằng chiến dịch này “nhằm kiểm soát dầu mỏ” của Venezuela.
Hàng chục ngàn người xuống đường ở thủ đô Havana của Cuba hôm Thứ Bảy, theo Reuters. Tới nay, chính phủ Cuba vẫn ủng hộ ông Maduro và lên án chiến dịch của Mỹ.
Một loạt cuộc biểu tình tương tự được tổ chức ở thủ đô Bogota của Colombia, thủ đô New Delhi của Ấn Độ, và thủ đô Ankara và thành phố Istanbul của Thổ Nhĩ Kỳ.
Sáng Thứ Bảy, Mỹ không kích thủ đô Caracas của Venezuela trước khi lính Mỹ tiến vào bắt giữ ông Maduro và vợ, bà Cilia Flores.
Hôm Chủ Nhật, Bộ Tư Pháp, Cơ Quan Điều Tra Liên Bang (FBI) và Cơ Quan Chống Ma Túy (DEA) ra bản tuyên bố chung cho hay Mỹ lên kế hoạch cho chiến dịch này suốt nhiều tháng và chỉ tiến hành sau khi xem xét “mọi cách hợp pháp để giải quyết vấn đề này một cách ôn hòa.”
“Bộ Chiến Tranh dẫn đầu chiến dịch đặc biệt này,” theo bản tuyên bố chung được ông Kash Patel, giám đốc FBI, đăng lên mạng. “Chúng tôi không biết cảm ơn những người hùng can đảm trong quân đội của chúng ta sao cho đủ.”
DOJ cho biết thêm rằng chiến dịch này được “tiến hành hoàn hảo” và có “sự hợp tác và tin tưởng mạnh mẽ trong đội ngũ Tổng Thống Trump.”
Giới lãnh đạo khắp thế giới phản ứng khác nhau với vụ Mỹ bắt tổng thống Venezuela, theo BBC.
Ông Keir, thủ tướng Anh, tuyên bố chính phủ ông sẽ “không rơi nước mắt” vì chính quyền ông Maduro kết thúc.
Các quốc gia láng giềng của Venezuela ở Châu Mỹ La Tinh, cũng như hai đồng minh lâu năm của nước này là Nga và Trung Quốc, lên án chiến dịch của Mỹ.
Trung Quốc nói họ “vô cùng sửng sốt và mạnh mẽ lên án” sử dụng vũ lực đối với quốc gia có chủ quyền và tổng thống của quốc gia đó. Trung Quốc kêu gọi Mỹ thả vợ chồng ông Maduro ngay lập tức và “ngưng lật đổ chính phủ Venezuela.”
Nga cáo buộc Mỹ “xâm lược bằng vũ trang.”
Ủng hộ viên của ông Nicolas Maduro cầm súng đứng canh không cho người bán hàng ở Caracas lợi dụng tăng giá hàng hóa hôm Chủ Nhật, 4 Tháng Giêng. (Hình: Pedro Mattey/AFP via Getty Images)
Bà Kaja Kallas, nhà ngoại giao hàng đầu Liên Âu (EU), nhắc lại lập trường của EU rằng ông Maduro thiếu hợp pháp, rằng Mỹ nên tổ chức chuyển giao quyền lực ôn hòa, và rằng phải tôn trọng luật pháp quốc tế.
Ông Antonio Guterres, tổng thư ký Liên Hiệp Quốc, cho hay ông “vô cùng lo lắng vì quy tắc của luật pháp quốc tế không được tôn trọng,” và “vô cùng lo sợ” vì chiến dịch này tạo ra “tiền lệ nguy hiểm,” theo phát ngôn viên của ông Guterres.
Tại Mỹ, Thượng Nghị sĩ Chuck Schumer (Dân Chủ-New York), trưởng Khối Thiểu Số Thượng Viện, tuyên bố: “Tôi xin nói rõ, ông Maduro là nhà độc tài bất hợp pháp, nhưng mở chiến dịch quân sự mà không được Quốc Hội cho phép, mà liên bang không có kế hoạch cho chuyện xảy ra kế tiếp, là thiếu thận trọng.”
Trong khi đó, Venezuela đang bước vào thời kỳ mới rất bất định sau khi Mỹ bắt giữ ông Maduro, tổng thống Venezuela 12 năm qua, theo CNN.
Giữa lúc người dân lo lắng không biết tương lai ra sao, đường phố thủ đô Caracas và nhiều thành phố khác trở nên yên ắng. Mọi người ngại ra khỏi nhà, lực lượng an ninh căng thẳng. Nhưng rất ít dấu hiệu các nhóm bán quân sự được chính phủ Venezuela hậu thuẫn xuất hiện ngoài đường phố.
Người nào đánh liều ra khỏi nhà đều ưu tiên làm một việc: Mua nhu yếu phẩm về dự trữ để đề phòng giao tranh hoặc hôi của xảy ra ở thủ đô. Không có dấu hiệu mua sắm ồ ạt nhưng người dân Venezuela đã quen với việc dự trữ mỗi khi có khủng hoảng. (Th.Long) [kn]
GARDEN GROVE, California (NV) – Một cảnh sát viên thành phố Garden Grove bị xe tông nguy kịch khi đang chạy bộ đuổi theo nghi can có vũ khí vào sáng Chủ Nhật, 4 Tháng Giêng, cảnh sát loan báo.
Khoảng 0 giờ 5 phút sáng Chủ Nhật, cảnh sát đang điều tra vụ tấn công bằng vũ khí sát thương ở khu vực đường Brookhurst và Stanford, Sở Cảnh Sát Garden Grove (GGPD) ra thông cáo báo chí cho hay.
Tại hiện trường, cảnh sát cố gắng bắt giữ người đàn ông có dao dính líu tới vụ tấn công, GGPD cho biết.
Nghi can không tuân lệnh cảnh sát, và cảnh sát rượt đuổi nghi can, theo GGPD.
Một cảnh sát viên bị chiếc xe không liên hệ tới vụ này tông trên đường Brookhurst. Nhân viên cấp cứu chở cảnh sát viên này đi bệnh viện trong tình trạng nguy kịch.
Sau đó, nghi can bị bắt giữ.
Sở Cảnh Sát Anaheim, Sở Cảnh Sát Orange và Cảnh Sát Tiểu Bang California hỗ trợ GGPD trong vụ này. (Th.Long) [kn]
SACRAMENTO, California (NV) – Một số chủ nhà tại các khu vực có nguy cơ cháy rừng cao ở California có thể nhận được tiền hỗ trợ để thay mái nhà mới hoặc xây dựng các vùng chống cháy xung quanh bất động sản của mình trong tương lai, đó là nội dung một đạo luật mới của tiểu bang có hiệu lực từ 1 Tháng Giêng, theo báo mạng Calmatters.
Chương trình trợ cấp Safe Homes được thiết kế nhằm giúp các chủ nhà có thu nhập thấp và trung bình thực hiện các biện pháp giảm thiểu nguy cơ cháy rừng. Những người đủ điều kiện có thể sử dụng tiền trợ cấp để tạo vành đai chống tàn lửa rộng 5 ft quanh nhà, còn gọi là “Zone Zero” – yêu cầu bắt buộc theo luật tại một số khu vực.
Người dân tưới nước lên mái nhà để bảo vệ nhà trước vụ cháy rừng ở San Bernardino Mountain hồi Tháng Chín, 2024. (Hình minh họa: Apu Gomes/Getty Images).
Bộ Bảo Hiểm California – cơ quan chịu trách nhiệm khai triển chương trình – hiện đang hoàn thiện các chi tiết liên quan đến điều kiện đủ tiêu chuẩn, mức tiền trợ cấp và cách phân phối. Cơ quan này đang xây dựng website nộp đơn trực tuyến và hy vọng sẽ sẵn sàng vào khoảng Tháng Ba, theo ông Michael Soller, phát ngôn viên của bộ.
“Toàn bộ các chi tiết liên quan đến việc cấp trợ cấp sẽ do Sở Bảo hiểm phụ trách,” ông Mike Dayton, chánh văn phòng của Dân Biểu Lisa Calderon (Dân Chủ) – đại diện khu vực Los Angeles và là chủ tịch Ủy Ban Bảo Hiểm ở Hạ Viện California, người soạn thảo đạo luật – cho biết.
Cho đến nay, chương trình được phân bổ $3 triệu trong ngân sách tiểu bang để khởi động.
Theo ông Soller, chủ nhà có hợp đồng bảo hiểm với các hãng bảo hiểm được tiểu bang chấp thuận hoặc thuộc chương trình FAIR Plan, và sinh sống trong khu vực có nguy cơ cháy cao, sẽ phải đáp ứng giới hạn thu nhập do Bộ Gia Cư tiểu bang quy định để đủ điều kiện nhận trợ cấp. Mức trợ cấp cụ thể hiện vẫn chưa được xác định. Ngoài ra, các cộng đồng, thành phố và quận hạt có dự án giảm thiểu nguy cơ cháy rừng cũng có thể nộp đơn xin trợ cấp.
Ông cũng cho biết Bộ Bảo hiểm có kế hoạch vận động để có thêm nguồn tài trợ bổ sung và lâu dài cho chương trình.
Một nguồn tài trợ khác có thể đến từ chính phủ liên bang, bao gồm Cơ Quan Tình Trạng Khẩn Cấp Liên Bang (FEMA), theo ông Soller. Tuy nhiên, gần đây Thống Đốc Gavin Newsom không thành công trong nỗ lực gặp FEMA để thảo luận về hỗ trợ thiên tai liên quan đến các vụ cháy ở Los Angeles County.
Bên cạnh đó, hai dân biểu California tại Quốc Hội Mỹ đề nghị một dự luật nhằm thiết lập chương trình trợ cấp liên bang và tín thuế cho các biện pháp giảm thiểu nguy cơ cháy rừng.
Dân Biểu Mike Thompson – đại diện Napa (Dân Chủ), và Dân Biểu Doug LaMalfa – đại diện Oroville (Cộng Hòa), giới thiệu dự luật này trong hai phiên họp gần đây, nhưng dự luật vẫn chưa được đưa ra bỏ phiếu tại Hạ Viện tiểu bang.
Gần đây, Hội Đồng Lâm Nghiệp và Phòng Cháy Chữa Cháy California gia hạn thời hạn hoàn tất các quy định liên quan đến vùng đệm Zone Zero xung quanh nhà ở sang nửa đầu năm sau. Các quy định này dự kiến sẽ bắt đầu áp dụng đối với các khu nhà vào năm 2029. (T.Nhiên) [kn]
Dù có thể không là sự việc điên rồ hay kỳ quặc nhất xảy ra trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai tại Tòa Bạch Ốc của Tổng Thống Donald Trump nhưng loạt lùm xùm quanh Trung Tâm Biểu Diễn Nghệ Thuật John F. Kennedy (Kennedy Center) chắc chắn là một trong những chuyện kỳ lạ nhất lịch sử hoạt động văn hóa-nghệ thuật Mỹ.
Bên trong Kennedy Center, nay đổi tên là “Trump Kennedy Center” ở Washington, DC. (Hình minh họa: Brendan Smialowski/AFP via Getty Images)
Trump “ghép đôi” với Kennedy, có gì đó nghe rất… sai
Ngay sau khi nhậm chức vào Tháng Giêng, 2025, Trump đã nhanh chóng “tiếp quản” Kennedy Center – một trong những biểu tượng văn hóa hàng đầu nước Mỹ, nhằm biến Kennedy Center trở thành “VĨ ĐẠI TRỞ LẠI,” như ông viết trên Truth Social vào Tháng Hai.
Chỉ bảy ngày sau lễ nhậm chức của Trump, Deborah Rutter – chủ tịch Kennedy Center từ Tháng Chín, 2014 – tuyên bố từ chức. Là phụ nữ đầu tiên ở cương vị đứng đầu Kennedy Center, bà Deborah Rutter là nhân vật lừng lẫy trong giới nghệ thuật. Trước khi về Kennedy Center, Rutter là chủ tịch Dàn Nhạc Giao Hưởng Chicago (2003-2014), một trong năm dàn nhạc giao hưởng lớn nhất nước Mỹ (The Big Five).
Một trong những việc đầu tiên của Trump là thanh trừng hội đồng quản trị. Trên Truth Social, ông viết: “Tôi đã quyết định ngay lập tức sa thải nhiều cá nhân khỏi hội đồng quản trị, trong đó có chủ tịch, những người không chia sẻ tầm nhìn của chúng ta về một Thời Kỳ Vàng Son trong nghệ thuật và văn hóa. Chúng ta sẽ sớm công bố hội đồng mới, với một chủ tịch tuyệt vời, DONALD J. TRUMP!”
Với vai trò “bầu sô,” Trump rà soát toàn bộ hoạt động thuần túy nghệ thuật của Kennedy Center, kể cả lịch trình diễn, đặc biệt sàng lọc các nghệ sĩ chống ông, yêu cầu duyệt nội dung các vở nhạc kịch mới, đặc biệt nếu tác phẩm nào có “mùi” “văn hóa thức tỉnh” (“woke”).
Richard Grenell – cựu viên chức ngoại giao, từng giữ chức quyền giám đốc Tình Báo Quốc Gia vào năm 2020 thời Trump nhiệm kỳ một, được coi là quan chức đầu tiên cấp nội các công khai là người đồng tính trong lịch sử Mỹ, một người hoàn toàn không có kinh nghiệm và kiến thức về nghệ thuật – được bổ nhiệm làm “giám đốc điều hành tạm quyền.” Trump nói rằng Grenell sẽ nỗ lực bảo đảm không còn “TUYÊN TRUYỀN CHỐNG MỸ” trong hoạt động của Kennedy Center.
Tiếp đó, Trump công bố danh sách thành viên hội đồng mới. Trong khi các thành viên hội đồng Kennedy Center trước đây luôn cân bằng giữa Dân Chủ và Cộng Hòa, tân hội đồng do Trump chọn chỉ là những người “thỏa mãn điều kiện” trung thành với ông, trong đó có nhiều nhân vật thuộc bộ máy chính quyền Trump (Bộ Trưởng Tư Pháp Pam Bondi, Chánh Văn Phòng Susie Wiles, Usha Vance – vợ của Phó Tổng Thống JD Vance), cùng một số nhân vật ngành giải trí như ca sĩ nhạc đồng quê Lee Greenwood và người dẫn chương trình Fox News Laura Ingraham.
Đỉnh điểm của trò “lố bịch” – như cách viết của Rolling Stone ngày 30 Tháng Mười Hai (“Chaos at the Kennedy Center: Everything That Happened This Year Under Donald Trump”) – là việc đổi tên Kennedy Center thành “Trump-Kennedy Center” vào ngày 18 Tháng Mười Hai. Việc đổi tên là do “hội đồng quản trị thống nhất đồng ý điều này” nhằm ghi nhận “những công lao phi thường mà Tổng Thống Trump đã làm trong năm qua để cứu tòa nhà” – Thư Ký Báo Chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt viết trên X (Twitter). Sự “đùa dai” chưa dừng lại, khi Trump tỏ ra “ngạc nhiên” và “vinh dự” lúc “biết tin” tên mình xuất hiện trong tên chính thức của trung tâm (“The Donald J. Trump and the John F. Kennedy Memorial Center for the Performing Arts”).
Việc “ghép đôi” tên Trump vào Kennedy Center đã vấp phải sự phản đối dữ dội. Cuộc thăm dò ý kiến hơn 1,500 người trưởng thành ở Mỹ được thực hiện từ ngày 20 đến 22 Tháng Mười Hai do The Economist và YouGov cho thấy chỉ có 18% ủng hộ (“Trump’s Kennedy Center Takeover Plunges Further Into Chaos”/Mother Jones). Cần nhắc lại, trong nhiệm kỳ đầu tiên, Trump không xem Kennedy Center là “cái đinh gì” và không bao giờ có mặt trong chương trình vinh danh nghệ sĩ được tổ chức thường niên ở đây.
“Không phải gu của tôi”
Tất cả dẫn đến làn sóng chỉ trích và phản ứng gay gắt. Hàng loạt nghệ sĩ hủy biểu diễn tại Kennedy Center, trong khi những người khác từ bỏ vai trò cố vấn. Phần mình, “bầu sô” Trump tỏ ra hào hứng với vai trò trở thành một “nhà văn hóa lớn.” Ông thậm chí làm người dẫn chương trình tại buổi lễ Kennedy Center Honors (ngày 7 Tháng Mười Hai) – giải danh dự thường niên do Kennedy Center tổ chức nhằm tôn vinh những cá nhân có đóng góp xuất sắc cho nền văn hóa-nghệ thuật quốc gia.
Những nhân vật “honors” năm nay đều là “fan cứng” của Trump: Sylvester Stallone, Gloria Gaynor, George Strait, nhóm rock Kiss, Michael Crawford. Danh sách này “được chính tôi duyệt chọn” – Trump nói vào Tháng Tám – “Tôi đã loại bỏ vài kẻ theo chủ nghĩa thức tỉnh. Giờ đây, chúng ta có những người tuyệt vời.”
Một ngày trước chương trình Honors, Trump háo hức: “Tôi tin rằng, và tôi sẽ đưa ra một dự đoán, đây sẽ là chương trình có rating cao nhất… Trước đây chưa từng có tổng thống nào làm người dẫn chương trình trao giải. Đây là lần đầu tiên. Tôi chắc chắn họ sẽ đánh giá cao tôi, phải không?”… Thực tế là “không phải.” Theo số liệu Nielsen Live, chương trình Kennedy Center Honors 2025 có mức rating thấp nhất mọi thời đại, với khoảng 3.01 triệu lượt xem (so với 4.1 triệu lượt vào năm 2024).
Một cách tổng quát, “hiệu ứng Trump” đã làm thay đổi gần như toàn bộ hoạt động và hình ảnh của Kennedy Center. Nữ ca sĩ soprano nổi tiếng Renée Fleming từ bỏ vai trò cố vấn nghệ thuật (Renée Fleming dự trù có trình diễn tại đây vào Tháng Năm, 2026); Shonda Rhimes – nhà sản xuất, kịch tác gia, đạo diễn từng đoạt Emmy và Quả Cầu Vàng – từ chức thủ quỹ; Ben Folds từ chức cố vấn cho Dàn Nhạc Giao Hưởng Quốc Gia mà Kennedy Center quản lý. “Không phải gu của tôi,” Ben Folds viết trên Instagram khi công bố từ chức.
Tổng cộng, hơn 100 người từng làm việc tại Kennedy Center đã từ chức hoặc bị sa thải từ khi Kennedy Center có một “Chủ tịch tuyệt vời, DONALD J. TRUMP!” (như Trump tự viết về mình trên Truth Social ngày 7 Tháng Hai, 2025).
Làn sóng tẩy chay “Trump-Kennedy Center” lan mạnh đến cuối năm. Nhạc sĩ jazz Chuck Redd hủy chương trình Đêm Giáng Sinh; ca sĩ Kristy Lee thông báo hủy buổi trình diễn miễn phí dự trù vào ngày 14 Tháng Giêng, 2026; nhóm jazz The Cookers hủy buổi trình diễn Đêm Giao Thừa.
Nói về lý do không trình diễn, The Cookers viết: “Nhạc jazz ra đời từ đấu tranh và từ sự kiên định không ngừng về tự do: tự do tư tưởng, tự do biểu đạt và tự do thể hiện tiếng nói con người một cách trọn vẹn. Một số thành viên trong nhóm chúng tôi đã chơi nhạc trong nhiều thập niên, và lịch sử đó vẫn định hình chúng tôi. Chúng tôi không quay lưng lại với khán giả, và chúng tôi muốn rằng khi trở lại sân khấu thì không gian khán phòng phải là nơi có thể cùng nhau tôn vinh trọn vẹn âm nhạc. Chúng tôi trung thành đi theo con đường nghệ thuật nối kết qua các ranh giới, chứ không phải khoét sâu thêm sự chia rẽ.”
Doug Varone and Dancers, một công ty múa ở New York, cũng loan bố hủy chương trình dự kiến vào Tháng Tư, 2026. Trong thông báo, Doug Varone and Dancers viết: “…Với hành động mới nhất của Donald J. Trump khi đổi tên trung tâm theo tên của ông, chúng tôi không thể cho phép mình cũng như yêu cầu khán giả bước vào thể chế từng vĩ đại này.” Mới đây nhất, ngày 2 Tháng Giêng, 2026, Stephen Schwartz, nhà soạn nhạc lừng danh, cho biết ông “sẽ không bao giờ đặt chân đến đó nữa” bởi “nơi đó không còn đại diện cho một không gian phi chính trị dành cho sự thể hiện nghệ thuật tự do như mục đích ban đầu.”
Nếu tự do bị “cưỡng hiếp”
Richard Grenell đã chỉ trích các nghệ sĩ, gọi họ là “đám chính trị cực tả,” hành động của họ là “trò hề chính trị.” Xin mở ngoặc, Grenell là chủ tịch (president) trong khi Trump là chủ tịch Hội Đồng Quản Trị (board chairman) của “Trump-Kennedy Center.” Không chỉ kiện nhạc sĩ jazz Chuck Redd đòi bồi thường $1 triệu, Richard Grenell thậm chí nói, dù không có bằng chứng, rằng các hãng truyền thông lớn “đang khuyến khích giới nghệ sĩ tẩy chay” Kennedy Center.
Trong thực tế, doanh thu vé đã giảm mạnh suốt nhiều tháng từ khi Kennedy Center bị xáo trộn. Một tương lai ảm đạm của địa điểm này trong ba năm tới là điều hoàn toàn có thể hình dung. Cái gọi là “phong trào MAGA” không thể cứu nổi “Trump-Kennedy Center,” khi nhiều người trong số họ chưa từng đặt chân vào đó hoặc sẵn lòng mua một tấm vé tượng trưng chỉ để ủng hộ tinh thần “ông bầu.”
Điều đó cho thấy câu chuyện không giới hạn ở việc giới nghệ sĩ phản ứng mà khán giả cũng tẩy chay khi thánh đường văn hóa một thời này bắt đầu trở thành điểm bung xung của “trò hề chính trị,” từ việc tổ chức buổi cầu nguyện cho nhà hoạt động cánh hữu bị ám sát Charlie Kirk đến việc thay đổi gần như toàn bộ nội dung chương trình biểu diễn truyền thống. Với giới hoạt động nghệ thuật nói chung và nghệ sĩ nói riêng, vấn đề không hẳn là “chống Trump” mà là thái độ của người làm văn hóa khi không khí nghệ thuật bị chính trị hóa và tư duy nghệ thuật bị kiểm soát.
Cách chụp mũ “woke” (thức tỉnh – hiểu theo “định nghĩa” MAGA là “đạo đức giả,” “áp đặt chuẩn mực,” “phá hoại truyền thống”) chẳng khác nào cách chụp mũ “nghệ thuật suy đồi” (“Entartete Kunst”) mà Đức Quốc Xã từng sử dụng để lên án, bôi nhọ và đàn áp các trào lưu nghệ thuật hiện đại mà họ cho là “lệch lạc,” “phi Đức,” “phá hoại đạo đức” hoặc “bị Do Thái đầu độc.” Nó cũng giống như cách chụp mũ và đàn áp văn hóa thời “trăm hoa đua nở” ở Trung Quốc do Mao Trạch Đông khởi xướng hay thời Nhân Văn Giai Phẩm ở miền Bắc Việt Nam thời Hồ Chí Minh.
Tự do sáng tạo, tự do hoạt động nghệ thuật và tự do tẩy chay là truyền thống của văn hóa Mỹ. Suốt bề dày lịch sử, văn hóa Mỹ gần như không bao giờ chấp nhận để tinh thần bị bức hại và linh hồn bị “cưỡng hiếp.”
Văn hóa Mỹ từng tôn vinh những nhân vật văn hóa bất đồng chính kiến bị trù dập vì thái độ phản kháng như Václav Havel (Tiệp Khắc) hoặc Ngải Vị Vị (Trung Quốc) thì không có lý do gì họ khước từ lòng tự trọng chính mình để cúi đầu phục vụ cho bất kỳ ai, ngoài khán giả của họ. [kn]
BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Trung Quốc bỏ chính sách miễn thuế suốt hàng chục năm nay đối với những biện pháp tránh thai, như bao cao su và thuốc ngừa thai, nhằm cố gắng ngăn chặn tình trạng dân số liên tục giảm, theo Newsweek hôm Thứ Năm, 1 Tháng Giêng.
Từ hôm 1 Tháng Giêng, bao cao su và thuốc ngừa thai bị đánh thuế 13%, trong khi dịch vụ giữ trẻ, kết hôn, chăm sóc người già lại được miễn thuế.
Thành phố Thượng Hải, Trung Quốc, ngày 1 Tháng Mười, 2024. (Hình minh họa: Hectort Retamal/AFP via Getty Images)
Trước đó, bao cao su và thuốc ngừa thai được miễn thuế kể từ năm 1994 vào thời kỳ Trung Quốc áp dụng chính sách một con. Nay, việc đánh thuế những sản phẩm này nằm trong một loạt biện pháp mới nhất được chính phủ Trung Quốc đưa ra nhằm khuyến khích sinh con.
Năm 2015, chính phủ Trung Quốc nâng mức giới hạn sinh con lên hai đứa. Khi dân số bắt đầu lên tới mức cao nhất rồi sụt giảm, năm 2021, Trung Quốc nâng mức giới hạn sinh con lên ba đứa.
Biện pháp khuyến khích khác bao gồm nới lỏng thủ tục kết hôn, tăng số ngày nghỉ phép cho cha mẹ sau khi sinh con, trợ cấp tiền cho cha mẹ mới có con, và trợ cấp dịch vụ giữ trẻ.
Chính quyền Trung Quốc thay đổi chính sách giữa lúc họ ngày càng lo lắng về tình trạng dân số giảm cũng như hậu quả về kinh tế của một xã hội ngày càng nhiều người già hơn người trẻ. Theo dữ liệu chính thức, năm 2024, Trung Quốc chỉ có 9.54 triệu em bé chào đời, bằng khoảng một nửa so với 10 năm trước. Tới nay, dân số nước này giảm ba năm liên tiếp.
Giữa lúc số người chết tăng nhanh hơn số người sinh ở Trung Quốc, năm 2023, Ấn Độ qua mặt Trung Quốc, trở thành quốc gia đông nhất thế giới.
Nhiều quốc gia, trong đó có Mỹ, cũng đang bị sinh suất giảm, nhưng không nhiều bằng Trung Quốc. Tính tới cuối năm 2024, sinh suất ở Mỹ xuống thấp kỷ lục, còn khoảng 1.6 đứa con mỗi phụ nữ, thấp hơn nhiều so với mức sinh thay thế 2.1 đức con mỗi phụ nữ, theo dữ liệu mới nhất của CDC hồi giữ năm 2025. (Mức sinh thay thế (replacement level) là số ca sinh trung bình mà dân số cần để tự thay thế qua nhiều thế hệ.) (Th.Long) [kn]
MILWAUKEE, Wisconsin (NV) – Một chánh án ở Wisconsin nộp đơn từ chức sau khi bị kết tội cản trở công lực vì giúp người nhập cư lậu trốn tránh Cảnh Sát Di Trú (ICE), theo ABC News.
Bà Hannah Dugan, chánh án tiểu bang, nộp đơn từ chức cho Thống Đốc Tony Evers (Dân Chủ) hôm Thứ Bảy, 3 Tháng Giêng. Trước đó, phía Cộng Hòa lên kế hoạch luận tội để truất phế bà Dugan sau khi bà bị kết tội hôm 19 Tháng Mười Hai. Phát ngôn viên của Thống Đốc Evers xác nhận họ nhận được đơn từ chức của bà Dugan, và ông sẽ cố gắng nhanh chóng tìm người thay thế bà.
Bà Hannah Dugan ra khỏi tòa liên bang ở Milwaukee, Wisconsin, hôm 15 Tháng Năm, 2025. (Hình: Scott Olson/Getty Images)
Trong đơn, bà Dugan cho hay 10 năm qua, bà giải quyết hàng ngàn vụ bằng “lời cam kết đối xử với mọi người một cách có phẩm giá, tôn trọng; làm việc một cách công bằng, có cân nhắc kỹ lưỡng, nhất quán; và giữ gìn sự đứng đắn, an toàn mà công chúng xứng đáng được hưởng ở tòa án.”
Nhưng bà Dugan nhấn mạnh vụ án của bà gây xao lãng quá mức.
“Như quý vị biết, tôi là đối tượng của vụ án liên bang chưa từng thấy, một vụ án còn lâu mới kết thúc nhưng đang tạo ra nhiều vấn đề vô cùng lớn và phức tạp, đe dọa tính độc lập của tòa án. Tôi đang đấu tranh cho bản thân tôi cũng như hệ thống tư pháp độc lập của chúng ta,” bà Dugan viết.
Tháng Tư năm ngoái, bà Dugan bị FBI bắt với cáo buộc cản trở ICE bắt giữ một người đàn ông nhập cư bên ngoài tòa án của bà rồi dẫn ông này đi cửa riêng. Hồi Tháng Mười Hai, bà bị bồi thẩm đoàn liên bang kết tội đại hình cản trở công lực.
Vụ án của bà Dugan được Tổng Thống Donald Trump làm rùm beng giữa lúc ông tiếp tục chiến dịch trấn áp người nhập cư lậu. Đảng Dân Chủ cáo buộc ông Trump cố dùng vụ án này để đe dọa chánh án nào phản đối chiến dịch của ông.
Ngày 18 Tháng Tư năm ngoái, đặc vụ ICE tới tòa Milwaukee County của bà Dugan sau khi hay tin ông Eduardo Flores-Ruiz, 31 tuổi, công dân Mexico, vào nước Mỹ trở lại bất hợp pháp và sẽ ra tòa này để bị xét xử tội hành hung.
Bà Dugan chặn đặc vụ phía trước tòa rồi đưa họ tới văn phòng cấp trên của bà, Chánh Án Carl Ashley, vì bà nói trát hành chánh của họ không đủ căn cứ để bắt ông Flores-Ruiz.
Sau khi đặc vụ bỏ đi, bà Dugan dẫn ông Flores-Ruiz và luật sư của ông đi cửa riêng dành cho bồi thẩm đoàn. Đặc vụ ICE thấy ông Flores-Ruiz ngoài hành lang, bám theo ra khỏi tòa rồi bắt giữ ông sau khi chạy bộ đuổi theo. Hồi Tháng Mười Một, Bộ Nội An loan báo ông đã bị trục xuất. (Th.Long) [kn]
