HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Cục Điện Ảnh, Bộ Văn Hóa-Thể Thao và Du Lịch Việt Nam yêu cầu Netflix gỡ bỏ phim “Tôi Thấy Ánh Dương Rực Rỡ” (Shine On Me) của Trung Quốc trên ứng dụng (app) của hãng này vì trong phim có “đường lưỡi bò.”
Việc gỡ bỏ được yêu cầu diễn ra trong vòng 24 giờ kể từ đêm 3 Tháng Giêng.
Một cảnh trong bộ phim “Tôi Thấy Ánh Dương Rực Rỡ” có thể hiện “đường lưỡi bò.” (Hình: Chụp qua màn hình)
Đây là bộ phim tình cảm, lãng mạn dài 27 tập, do hai diễn viên Triệu Kim Mạch (Zhao Jinmai) và Tống Uy Long (Song Weilong) đảm nhận vai chính.
“Đường lưỡi bò” hay còn gọi là “đường chín đoạn” là để chỉ khu lãnh hải tại Biển Đông mà Bắc Kinh chủ trương và đơn phương tuyên bố chủ quyền, bất chấp sự phản đối của các nước có chủ quyền, trong đó có Việt Nam.
Theo tạp chí Tri Thức (ZNews) hôm 4 Tháng Giêng, bộ phim nêu trên bị cáo buộc có nhiều hình ảnh bản đồ chứa “đường lưỡi bò,” “xâm phạm chủ quyền Việt Nam” trong tập 25, từ phút 32 đến phút 34.
Đây là lần thứ nhì trong vòng ba tháng, Việt Nam cấm phim Trung Quốc vì dính “đường lưỡi bò.”
Hồi đầu Tháng Mười năm ngoái, các nền tảng xem phim trực tuyến tại Việt Nam đồng loạt gỡ bỏ phim “Hãy Để Tôi Tỏa Sáng” (Love’s Ambition) của Trung Quốc do xuất hiện hình ảnh bản đồ chứa “đường lưỡi bò” trong tập 16.
Thời điểm đó, bộ phim truyền hình do hai diễn viên Triệu Lộ Tư (Zhao Lusi) và Trần Vỹ Đình (William Chan) đóng vai chính, đang thu hút nhiều bình luận rôm rả trên các nền tảng mạng xã hội tại Việt Nam.
Theo báo Dân Trí và Tuổi Trẻ hôm 3 Tháng Mười, bốn nền tảng phát hành phim có bản quyền tại Việt Nam gồm FPT Play, VieON, K+ và TV360 đã đồng loạt gỡ bỏ 16 tập “Hãy Để Tôi Tỏa Sáng” khỏi danh mục phim. Ngay cả các trang phim lậu cũng có hành động này.
Hai diễn viên chính của phim “Tôi Thấy Ánh Dương Rực Rỡ” là Triệu Kim Mạch và Tống Uy Long. (Hình: Chụp qua màn hình)
Trước đó, các phim “Hướng Gió Mà Đi,” “Lấy Danh Nghĩa Người Nhà,” “Tình Yêu 199 – Muốn Mãi Mãi Yêu”… cũng từng vướng tranh cãi và bị xử lý tương tự.
Ngoài phim ảnh, “đường lưỡi bò” còn xuất hiện cạnh thương hiệu trà sữa và đồ chơi “Baby Three” nhập cảng từ Trung Quốc.
Hồi giữa Tháng Bảy, trong ngày đầu khai trương ở phường Tân Hưng, quận 7 trước đây, Sài Gòn, đám đông đổ xô đến chen nhau mua trà sữa Chagee của Trung Quốc như chưa từng có vụ tẩy chay vì vụ ứng dụng có hình “đường lưỡi bò” hồi bốn tháng trước.
Chỉ có một khác biệt là một ngày sau khi mở tiệm đầu tiên tại phường Tân Hưng, thương hiệu trà sữa Chagee bị xử phạt hành chính 60 triệu đồng ($2,293) vì dính vụ “đường lưỡi bò” trước đó. (N.H.K) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Sau hơn một năm gây ra vụ trộm vàng của người tình đồng giới ở tỉnh Cà Mau, nghi can Lê Phương Yến, 29 tuổi, bị bắt ở phường Cát Lái, Sài Gòn, trong bộ dạng con trai.
Theo báo VnExpress hôm 4 Tháng Giêng, hồi giữa năm 2019, nghi can Yến quen một cô gái qua mạng xã hội, sau đó cả hai nảy sinh tình cảm và thuê nhà chung sống với nhau.
Nghi can Lê Phương Yến (giữa) lúc bị bắt. (Hình: Công An Cà Mau)
Cuối năm 2023, nữ nghi can đưa người tình về sống tại nhà cha mẹ ruột ở xã Long Điền, tỉnh Cà Mau.
Khoảng Tháng Tám, 2024, nhân lúc người tình vắng nhà, nghi can Yến lấy trộm 1.5 lượng vàng 24K của cô này rồi tráo bằng vàng giả.
Đến trung tuần Tháng Mười cùng năm, khi kiểm tra 15 chiếc nhẫn vàng, nạn nhân phát giác dấu hiệu bất thường và yêu cầu người tình giải thích. Sau khi thừa nhận hành vi trộm cắp, nghi can Yến bỏ trốn khỏi địa phương.
Nạn nhân trình báo công an dẫn đến việc nghi can Yến bị Công An Cà Mau phát lệnh truy nã.
Trong thời gian lẩn trốn tại Sài Gòn, nghi can Yến được ghi nhận thay đổi ngoại hình, giả dạng nam giới để qua mặt công an.
Bản tin không cho biết nữ nghi can đã dùng số tiền bán vàng trộm được vào việc gì.
Trong một vụ trộm vàng khác xảy ra gần đây, báo VnExpress hôm 31 Tháng Mười Hai, 2025, cho biết, nghi can Đỗ Tấn Được, 39 tuổi, ở Đồng Nai mau chóng bị bắt giữ.
Vụ trộm vàng xảy ra ở xã Long Điền, tỉnh Cà Mau. (Hình: Cà Mau)
Một tuần trước đó, nghi can Được chạy xe gắn máy đến các bệnh viện ở Biên Hòa tìm cơ hội trộm cắp.
Khi đến bệnh viện Đồng Nai, nhân lúc bãi giữ xe bệnh viện vắng người, nam nghi can cạy cốp xe gắn máy của một nữ bệnh nhân, lấy được 1 tỷ đồng ($38,022), 11 chỉ vàng 9999, đôi bông bằng vàng trắng, một “giấy chứng nhận sử dụng đất,” ba sổ tiết kiệm cùng một số giấy tờ tùy thân.
Sau khi khổ chủ báo công an, lần theo camera an ninh, nghi can Được bị đưa vào tầm ngắm.
Khi bị đưa về đồn, nghi can Được cho biết sau khi trộm được vụ này đã mua một chiếc xe gắn máy để tẩu thoát. Nam nghi can dành 500 triệu đồng ($19,011) từ số tiền trộm được để tặng bạn gái. (N.H.K) [kn]
QUẢNG NGÃI, Việt Nam (NV) – Ba ngày sau khi gây ra vụ cướp tiệm vàng Toàn Hằng, ở xã Nhân Cơ, tỉnh Lâm Đồng, nghi can Phan Bảo Nhật, 33 tuổi, bị bắt giữ tại cửa khẩu Bờ Y, khi chuẩn bị trốn sang Lào.
Cửa khẩu Bờ Y nằm tại huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum trước đây, nay thuộc Quảng Ngãi, tiếp giáp với Cambodia và Lào.
Nghi can Phan Bảo Nhật (giữa) lúc bị bắt. (Hình: Công An Lâm Đồng)
Theo báo VnExpress hôm 4 Tháng Giêng, khi bắt nghi can Nhật, công an tịch thu được số vàng trị giá 500 triệu đồng ($19,011) là tang vật vụ cướp tiệm vàng cách đó 450 km.
Kết quả điều tra sơ bộ cho hay, vào chiều 1 Tháng Giêng, nghi can Nhật mặc áo khoác xám, đội mũ, đeo kính đen, trùm hai lớp khẩu trang chạy xe gắn máy đến tiệm vàng Toàn Hằng, hỏi mua nữ trang cưới.
Ông ta đề nghị bà chủ tiệm cho xe nhiều loại trang sức để chọn lựa. Khi bà chủ tiệm vừa báo giá, đặt vàng xuống để quay sang tiếp một khách khác đang hỏi mẫu, nam nghi can lập tức chộp lấy toàn bộ số vàng rồi bỏ chạy.
Khổ chủ cùng một người hàng xóm đuổi theo nhưng bất thành. Số nữ trang bị cướp bao gồm vòng cổ, lắc (vòng đeo tay), bông tai, nhẫn và dây chuyền vàng.
Đến nay, hầu hết các nghi can cướp tiệm vàng tại Việt Nam đều mau chóng bị bắt giữ, ngoại trừ vụ cướp tiệm vàng Kim Khoa, thành phố Cam Ranh trước đây, tỉnh Khánh Hòa, xảy ra hồi Tháng Chín, 2023.
Thời điểm đó, Công An Khánh Hòa loan báo truy tìm 12 mẫu trang sức vàng và một chiếc xe gắn máy sơn màu đỏ, đen để lần ra dấu vết hai nam nghi can được cho là khoảng 25-30 tuổi.
Hình ảnh nghi can Phan Bảo Nhật do camera an ninh của tiệm vàng Toàn Hằng, ở xã Nhân Cơ, tỉnh Lâm Đồng, ghi lại. (Hình: Chụp qua màn hình)
Một đoạn video clip do camera an ninh của tiệm vàng ghi lại cho thấy một nghi can đội nón bảo hiểm, bịt mặt, đeo balô phía trước, tay cầm súng, tay cầm búa đập vỡ tủ trưng bày, lấy vàng nhét vào balô.
Nghi can này được cho là đội tóc giả khi gây án nên nhiều nhân chứng tưởng là phụ nữ.
Nghi can còn lại cầm hai khẩu súng uy hiếp một số nhân viên, vào bên trong quầy lấy hộp đựng tiền rồi chạy ra cửa canh chừng.
Sau chưa đầy một phút, cả hai lên xe gắn máy tẩu thoát về huyện Bác Ái, tỉnh Ninh Thuận trước đây, nay thuộc Khánh Hòa.
Đến hồi Tháng Tư năm ngoái, báo Người Lao Động dẫn lời ông Trần Minh Trúc, phó giám đốc Công An Khánh Hòa giải thích chuyện chưa bắt được hai nghi can vụ do “đây là vụ án phức tạp.” (N.H.K) [kn]
Năm 1894 hạm đội hải quân của Minh Trị Thiên Hoàng Nhật Bản đánh bại và tiêu diệt hạm đội hùng mạnh Bắc Dương của triều đại Mãn Thanh Trung Hoa tại biển Hoàng Hải, mở đầu cho việc Nhật chiếm đóng quần đảo Đài Loan trong suốt nửa thế kỷ sau đó. Năm 1945 đế quốc “Mặt Trời Mọc” đầu hàng vô điều kiện trước quân đội Đồng Minh (bao gồm Hoa Kỳ và Trung Hoa Dân Quốc*), đế quốc Nhật trao trả quần đảo này về lại cho Trung Hoa.
Bản đồ Đài Loan. (Hình ATNT Tours & Travel)
Năm 1949, Trung Hoa Quốc Dân Đảng thất bại trong cuộc chiến tranh Quốc Cộng đành phải rút lui về Đài Loan ẩn náu, chờ ngày phục hận trở về Đại Lục như giấc mơ của Thống Soái Tưởng Giới Thạch. Nhưng 66 năm đã trôi qua, giấc mơ của vị thống soái họ Tưởng vẫn chỉ là giấc mơ. Ngày nay, “dung nhan” quần đảo Đài Loan giờ đã ra sao!
Để hình dung ra hình thù đất nước Việt Nam, người ta thường đem ra một ví dụ một dải đất hình chữ S nằm dọc theo Biển Đông. Cũng như thế để hình dung ra đảo Taiwan, người ta thường gán vào hình ảnh một củ khoai trôi nổi trên biển. Quả thực như vậy, đây là một “củ khoai lang mập” dài hơn 390 km, bề ngang chừng 140 km và nằm cách lục địa Châu Á khoảng 150 km. So với diện tích phần đất lục địa thì phần đất hải đảo này chẳng thấm thía gì, nhưng đây lại là một hải đảo hết sức sinh động và phát triển trong mọi lãnh vực sinh hoạt của con người từ năm 1975 đến nay.
Ngày nay, ít người có thể hình dung ra được bộ mặt của Đài Loan vào thời điểm giữa thế kỷ thứ 19 vì lẽ lúc đó có rất ít người dân Trung Hoa sinh sống ở đây, có chăng phần lớn là sinh hoạt của người dân bản địa và ngư dân các vùng cận biển đại lục như Phúc Kiến đến đây.
Quảng trường Tự Do & Nhà Tưởng Niệm Tưởng Giới Thạch tại Taipei. (Hình ATNT Tours & Travel)
Đế quốc Nhật thống trị Đài Loan trong vòng năm mươi năm, dĩ nhiên người dân thuộc địa sống dưới ách thực dân luôn luôn bị đè đầu, bóc lột. Nhưng thời điểm đó, có lẽ người Đài Loan vẫn còn may mắn hơn người dân phần đất đại lục, họ đã không bị thảm sát như ở Nam Kinh. Ngược lại, sau khi thất trận đế quốc Nhật cũng đã để lại một số những ảnh hưởng về đời sống về một số các công trình giáo dục kiến trúc cho Đài Loan như các đường hầm tunnel bên phía Đông đảo Đài Loan, đập thủy điện trên Nhật Nguyệt Đàm. Ngay cả Dinh Tổng Thống Đài Loan hiện tại cũng là Dinh Toàn Quyền của Nhật Bản xưa kia (1912-1919). Ai muốn đến thành phố Hoa Liên nằm về nên phía Đông đảo Đài Loan đều phải đi qua các đường đèo và đường hầm nối liền từ Đài Bắc đến Hoa Liên. Các công trình xây dựng hạ tầng của vùng này đã được đế quốc Nhật xây cất trong thời gian xâm chiếm vẫn còn xử dụng cho đến ngay nay. Hoa Liên là một thành phố ven biển đẹp, nhưng đường đi rất mệt vì quá nhiều đường hầm/đèo quanh co khúc khuỷu. Có lẽ vì thế mà du khách đến đây không nhiều như các thành phố khác nằm bên phía miền Tây đảo.
Viện Bảo Tàng Cố Cung Quốc Gia Đài Bắc. (Hình ATNT Tours & Travel)
Các thành phố lớn và phát triển của Đài Loan thường tập trung vào vùng bình nguyên phía Tây đảo như Đài Bắc (Taipei), Tân Đài Bắc (New Taipei), Đài Trung (Taichung), Đài Nam (Tainan), Cao Hùng (Kaohsiung). Từ ngày ông Tưởng Kinh Quốc đắc cử tổng thống Đài Loan (1978-1988), ông đã thay đổi rất nhiều mọi lãnh vực từ chính trị đến kinh tế. Ông đã tạo cơ hội cho Đài Loan trở thành một trong bốn con rồng của kinh tế Châu Á. Thành phố Đài Bắc đã vươn vai đứng lên trở thành cao lớn hơn, người ta phải nâng cấp Taipei thành New Taipei (Tân Đài Bắc) cho xứng với thành phố có bốn triệu dân, đông dân nhất Đài Loan. Năm 1949, dân số Đài Loan chỉ chừng hơn 5 triệu và bây giờ đã tăng vụt lên con số gần 24 triệu dân (2015). Sự tăng trưởng dân số đòi hỏi sự thay đổi và phát triển kinh tế vượt qua hệ lụy chủ nghĩa tư tưởng giáo điều mị dân như ở nhiều xứ độc tài, giáo điều trên thế giới.
Song song sự phát triển kinh tế, đảo quốc Đài Loan không quên đi phần nghệ thuật văn hóa của riêng mình để tạo ra các điểm hấp dẫn và thu hút du khách đến với xứ đảo nhỏ bé này (chỉ có 36 ngàn cây số vuông). Viện bảo tàng Cố Cung Quốc Gia (Cố Cung Bảo Tàng Viện Quốc Gia) là một nơi thu hút sự tò mò hiếu kỳ của du khách khi đến Đài Loan. Những bảo vật được kể ra như miếng “ngọc cải thảo màu xanh lục trắng” (Thúy Ngọc Bạch Thái), miếng “thịt heo kho bằng ngọc” trông giống như thật đã là những bảo vật mà du khách muốn tận mắt nhìn thấy. Đây là những vật quí hiếm trong Cố Cung Tử Cấm Thành Bắc Kinh đã được Tưởng Giới Thạch đem về đây trước năm 1949.
Tọa điểm thắng cảnh thiên nhiên nổi tiếng Nhật Nguyệt Đàm (Hình ATNT Tours & Travel)
Ngoài Bảo Tàng Viện, Taipei còn là thành phố khoe sự giàu sang và thăng tiến của mình qua hình ảnh tháp 101 cao tầng với những shop hàng hiệu trên thế giới. Nguyên thủy, đây là tòa nhà tài chính “Taipei World Financial Center” một biểu tượng cao nhất thế giới mà người Đài Loan một thời hãnh diện vào những năm 2004.
Nhưng nói đến Đài Loan – Taiwan mà quên nói về những khu phố Chợ Đêm – Night Markets thì cả một điều thiếu sót về điểm văn hóa ẩm thực. Chợ đêm ngày nay đã trở thành một sinh hoạt văn hóa về đêm của nhiều đất nước Đông Nam Á, đất nước Đài Loan cũng cuốn theo cao trào sinh hoạt ăn uống về đêm như tất cả các thành phố Á Châu khác. Night Markets ở Đài Bắc, Đài Trung, Đài Nam, Cao Hùng, Hoa Liên, Cơ Long, Gia Nghĩa đều ngợp người suốt từ 7 giờ tối đến 11 giờ đêm mỗi ngày. Bạn có biết “trà sữa trân châu – Milk Tea Boba,” một món uống nổi tiếng mà người Á Châu ưa thích là món giải khát do người Đài Loan sáng chế.
Phật Quang Tự tại Cao Hùng ngôi chùa lớn nhất Đài Loan. (Hình ATNT Tours & Travel)
Hải đảo Đài Loan có nơi nào giúp bạn nghỉ ngơi tĩnh dưỡng sau những căng thẳng làm việc của đời sống không? Đề nghị bạn hãy thử đến một địa danh nằm trên một vùng đất cao nguyên khoảng giữa đảo, có tên nghe ra cũng hơi là lạ “Nhật Nguyệt Đàm,” người Việt nôm na gọi là Hồ Nhật Nguyệt. Người ta cho rằng hồ này có tên “nhật-nguyệt” vì hình dáng của hồ giống như là hình “mặt trời ôm lấy vành khuyết của mặt trăng” nên gọi tên Hán Việt là hồ “nhật-nguyệt.” Kể ra người Hoa rất khéo tưởng tượng trong trí óc hình tượng của họ. Không gian Nhật Nguyệt Đàm quả thực rất đẹp, nếu không đẹp thì làm sao Tưởng Giới Thạch lại cho xây nhà làm nơi nghỉ mát với Tống Mỹ Linh! Người giàu có hay người quyền cao chức trọng có bao giờ tìm đến chốn lao xao ổ chuột.
Mỗi lần đến hồ Nhật Nguyệt, tôi lại nhớ đến bài nhạc “Cũng Sẽ Chìm Trôi” của Trịnh Công Sơn ”Nhật Nguyệt trên cao, ta ngồi dưới thấp. Một dòng trong veo, sao lòng còn đục…” Nước Hồ Nhật Nguyệt trong veo thật đấy, nhưng rõ ràng lòng tôi vẫn đục mỗi khi nhìn thấy ngôi Miếu Văn Võ thờ Đức Khổng Tử, Quan Công và Nhạc Phi. Người Trung Hoa thờ ba vị này tượng trưng cho Văn (Khổng Tử) và Võ (Quan Công Tam Quốc và Tống Nhạc Phi) vì trong lịch sử họ, họ cho ba vị này có chỗ đứng xứng đáng trong lịch sử văn hóa Trung Hoa. Tôi thường hay có thói nhìn ông Quan Vân Trường và so sánh ông với Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn của lịch sử Việt Nam. Qua nhân cách của hai vị tướng, tôi cho là Quan vân Trường của Tam Quốc còn thua xa tài đức của Hưng Đạo Vương Việt Nam – một người đã vì nước mà dẹp bỏ thù nhà sang một bên để chống ngoại xâm Nguyên Mông. Tan giặc ngài lui về ẩn dật, vì lo toan cho sự sống còn của Đại Việt mà ngài tạm quên chuyện thù nhà cho đến lúc mất. Tướng Quan Vân Trường chỉ có lòng trung với Lưu Bị, có tiết tháo với chúa, nhưng ông hữu dũng vô mưu nên mới bị Lã Mông của Đông Ngô bắt và giết đi. Người Hoa tôn Quan Vân Trường lên hàng Quan Thánh và thờ ông, nhưng đó là chuyện của người Hoa. Người Việt Nam cũng tôn Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn lên thành Hưng Đạo Đại Vương và tôn thờ ngài là Đức Thánh Trần Hưng Đạo mà chúng ta hay gọi tắt “Đức Thánh Trần.” Chúng ta, hậu duệ của ngài mà quên đi công lao của ngài cống hiến cho Đại Việt mà đi tôn thờ “thánh khác” thì quả thực tủi hờn cho nước Việt. Lòng tôi “vẫn đục” ở Nhật Nguyệt Đàm là vì thế!
Wen Wu Temple tại Sun Moon Lake “Nhật Nguyệt Đàm.” (Hình ATNT Tours & Travel)
Có người hỏi tôi ở Cao Hùng Đài Loan có gì để xem! Tôi có thể trả lời như thế này “có sông tình yêu Ái Hà thơ mộng về đêm, có chợ đêm sầm uất nhộn nhịp Lục Hợp và có ngôi chùa Phật Quang Tự lớn nhất Đài Loan. Bạn hãy dìu người bạn yêu đến thưởng ngoạn con sông Ái Hà tình tứ, đưa người yêu đến Phật Quang Tự xin làm lễ cưới và đi ăn tối ở chợ đêm Lục Hợp. Kể ra cũng gọn ghẽ đấy chứ!
Đài Loan vẫn còn Đài Trung, Đài Nam, và một số các thành phố khác đáng để bạn đến du ngoạn. Hải đảo Đài Loan tuy nhỏ, nhưng thắng cảnh hãy còn rất rộng cho du khách.
(*): Trung Hoa Dân Quốc do Trung Hoa Quốc Dân Đảng, Tưởng Giới Thạch lãnh đạo, được gọi là Trung Quốc. Không phải là Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa do Đảng Cộng Sản Trung Hoa (Trung Cộng) Mao Trạch Đông lãnh đạo, thành lập từ Tháng Mười, 1949.
Các chuyến tour do ATNT Tours tổ chức và hướng dẫn (tour guide nói tiếng Việt và tiếng Anh chuyên nghiệp)
=> Có bán vé máy bay về Việt Nam. Xin gọi ngay ATNT Travel để biết thêm thông tin chi tiết về chuyến bay.
=> Bus Tour sáng đi chiều về: 1-Santa Barbara – Solvang; 2-La Jolla – San Diego
=> ATNT Bus Tours: Las Vegas – Zion Park – Valley Of Fire – Hoover Dam – Premium Outlets (3 ngày 2 đêm)
=> Tour Yellowstone National Park & Mt. Rushmore (6 ngày/Air tour), du lịch bằng máy bay cùng ATNT Tours đến Mt. Rushmore & Yellowstone N.P, quý khách sẽ tiết kiệm được rất nhiều thời gian: Yellowstone – Mt. Rushmore – Crazy Horse – Devils Tower – Idaho Falls – Great Salt Lake
=> Tour Nevada – Utah (5 ngày 4 đêm): Valley Of The Fire – Zion N.P – Bryce Canyon – Delicate Arches N.P – Las Vegas
=> Tour National Parks of The Southwest (6 ngày): Salt Lake City – Zion Park – Arches N. P – Bryce Canyon – Antelope – Grand Canyon South Rim – Sedona
=> Tour Canada – USA: Niagara Falls – Toronto – Thousand Islands – Ottawa – Montréal – Quebec – Boston – New York
=> Tour Niagara Falls – Toronto – Montreal – Quebec – Boston – New York
=> Tour Tây Bắc Hoa Kỳ: Sacramento – San Francisco – Lake Tahoe – Portland – Seattle
=> Tour Niagara Falls (US side) – Albany – Boston – New York – Philadelphia – Washington DC
=> Tour Hawaii (7 ngày): Hai đảo Oahu (Honolulu – Waikiki Beach – Pearl Harbor – Polynesian Cultural Center) và Big Island (Black Sand Beach – Rainbow Falls – Volcano N.P – Akaka Falls – Kalapana Lava Flow Beach)
=> Tour Salt Lake City – Arches N.P – Bryce Canyon – Horseshoe Bend – Grand Canyon South Rim – Sedona (6 ngày)
=> Tour Tây Âu: Anh – Pháp – Thụy Sĩ – Monaco – Ý
=> Tour Tây Nam Âu Châu: Morocco – Tây Ban Nha – Bồ Đào Nha
=> Tour Đông Âu (15 ngày): Poland – Hungary – Austria – Czech – Slovakia – Slovenia – Croatia – Germany
=> Mysteries of Peru: Lima – Machu Picchu – Cusco – Lake Titicaca
=> Tour Turkey – Greece
=> Tour Israel – Jordan – Egypt
=> Tour Israel – Jordan – Dubai – Abu Dhabi
=> Tour South Africa – Zimbabwe Safari
=> Tour South America: Brazil – Argentina – Peru
=> Tour Chile: Atacama – Santiago – Patagonia
=> Tour Fiji Island – New Zealand: Auckland – Bay of Islands
=> Tour Australia: Melbourne – Phillip Island – Canberra – Sydney
=> Tour Nepal – Bhutan – Dubai – Abu Dhabi
=> Tour Nepal – Bhutan – Tibet (optional)
=> Tour Nhật Bản – Đài Loan – Nam Hàn: Mùa Xuân – Mùa Thu
=> Tour Singapore – Malaysia – Thailand
=> Tour Singapore – Malaysia – Indonesia
=> Tour Thailand – Lao – Cambodia
=> Tour Việt Nam: Những nẻo đường Việt Nam (15 ngày & 23 ngày)
Nhận làm các dịch vụ:
=> Có bán vé máy bay về Việt Nam, vé máy bay trong nước Hoa Kỳ, và khắp nơi trên thế giới.
=> Visa nhập cảnh Ấn Độ, Việt Nam, Miến Điện, Úc.
=> Renew passport Mỹ khẩn cấp và passport Việt Nam.
=> Xin lại Giấy Quốc Tịch Hoa Kỳ (đã làm mất bản chính).
Xin liên lạc văn phòng ATNT Tours để biết thêm chi tiết:
9106 Edinger Ave., Fountain Valley, CA 92708
Điện thoại: (714) 841-2868 – (888) 811-8988
Website: www.ATNTtour.com
Email: [email protected]
*Đón xem trên YouTube: “ATNT Travel & Tours.”
*Đón nghe chương trình Radio VNR 106.3 FM mỗi tối Thứ Bảy từ 10 PM đến 10:30 PM.
*Đón xem chương trình TV “Thế Giới Trong Tầm Tay Bạn” mỗi tuần vào Thứ Sáu, Thứ Bảy, và Chủ Nhật trên đài VBS 57.6.
SAN RAFAEL, California (NV) – Mưa lớn và triều cường có lẽ cao nhất trong 20 năm làm ngập lụt nhiều nơi ở Bắc California hôm Thứ Bảy, 3 Tháng Giêng, khiến đường sá bị chặn và nhiều người mắc kẹt trên xe, theo AP.
Suốt 15 dặm đường từ vùng Sausalito tới San Rafael bị ngập lụt sau khi mưa lớn đúng vào lúc xảy ra triều cường kỷ lục “King Tide,” Trung Sĩ Michael Dobbins của Sở Cảnh Sát Marin County cho hay.
Đường sá ở Marin County, California, bị ngập lụt hôm 2 Tháng Giêng. (Hình: Marin County Sheriff’s Office)
Nhân viên cứu hộ được huy động để giải cứu nhiều người mắc kẹt trên xe bị ngập sâu 3-4 foot, ông Dobbins cho biết.
“Đường sá đầy nước,” ông Dobbins nói, cho biết thêm rằng có người cho hay đợt triều cường này lớn nhất trong 20 năm. “Cùng với mưa lớn, đợt triều cường này tạo ra tình huống dễ dàng làm ngập lụt đường sá.”
Chính quyền địa phương những nơi bị ảnh hưởng, phía Bắc San Francisco, khuyến cáo cư dân ở nhà tới khi nước rút. Có người chèo thuyền trên đường ngập nước, có người lội nước cao hơn đầu gối.
Lệnh báo động lũ lụt có hiệu lực cho vùng San Francisco tới 2 giờ trưa Thứ Bảy và lệnh đề phòng lũ lụt có hiệu lực tới 2 giờ trưa Chủ Nhật, theo Cơ Quan Khí Tượng Quốc Gia (NWS). Trời sẽ tiếp tục mưa khắp tiểu bang vào Chủ Nhật và Thứ Hai, NWS dự báo.
Ở Santa Barbara County, một số con đường bị chặn do ngập lụt và một xa lộ lớn gần Goleta bị chặn do hàng loạt vụ trượt bùn. Một người đàn ông thiệt mạng sau khi bị nước lụt cuốn trôi xuống suối, cảnh sát quận hạt này xác nhận.
“King Tide” là hiện tượng tự nhiên xảy ra khi mặt trời, mặt trăng và Trái Đất thẳng hàng và mặt trăng ở gần Trái Đất nhất, tạo ra lực hút mạnh hơn. (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Dân Biểu Nancy Pelosi (Dân Chủ-California), cựu chủ tịch Hạ Viện Hoa Kỳ, cáo buộc Tổng Thống Donald Trump “đạo đức giả” trong vụ truy tố và bắt giữ Tổng Thống Nicolas Maduro của Venezuela, vì ông Trump ân xá cho cựu Tổng Thống Juan Orlando Hernandez của Honduras hồi năm ngoái sau khi ông Hernandez cũng bị kết tội về ma túy.
“Nếu tổng thống làm những việc này dựa trên cáo trạng buôn lậu ma túy, như vậy hoàn toàn là đạo đức giả, vì mới đây, ông ân xá cho cựu Tổng Thống Juan Orlando Hernandez của Honduras mặc dù ông này chịu trách nhiệm trong vụ đưa hơn 400 tấn cocaine vào Mỹ để ‘nhét lượng ma túy này thẳng vô mũi bọn ngoại quốc,’” bà Pelosi viết trên mạng xã hội X hôm Thứ Bảy.
Người đi bộ ngoài đường ở thủ đô Caracas hôm Chủ Nhật, 4 Tháng Giêng, sau ngày Tổng Thống Nicolas Maduro của Venezuela bị Mỹ đột kích bắt giữ. (Hình: Federico Parra/AFP via Getty Images)
Bà Pelosi lưu ý Hernandez “cũng bị bồi thẩm đoàn ở Mỹ kết tội đó, vậy mà ông Trump ân xá cho ông ta.”
Tháng Mười Một năm ngoái, Tổng Thống Trump ân xá cho ông Hernandez sau khi ông này bị kết tội đồng lõa hơn 10 năm với bọn buôn lậu ma túy âm mưu đưa ma túy vào Mỹ. Ông Trump tuyên bố ông Hernandez bị “đối xử tàn nhẫn và bất công,” đồng thời cáo buộc chính quyền cựu Tổng Thống Joe Biden “gài bẫy” trong vụ bắt giữ và kết tội ông Hernandez.
Trước đó, sáng Thứ Bảy, Mỹ không kích thủ đô Caracas của Venezuela trước khi lính Mỹ tiến vào bắt giữ ông Maduro và vợ, bà Cilia Flores.
Bà Pam Bondi, bộ trưởng Tư Pháp Mỹ, loan báo vợ chồng ông Maduro bị truy tố tội đồng lõa khủng bố ma túy, đồng lõa nhập cảng cocaine, tàng trữ súng máy và thiết bị hủy hoại, và đồng lõa tàng trữ súng máy và thiết bị hủy hoại chống lại Mỹ.
Bà Pelosi cho hay chính quyền Tổng Thống Trump phải báo cáo với Quốc Hội về vụ tấn công hôm Thứ Bảy cũng như kế hoạch “thay đổi chính quyền ở Venezuela, mục tiêu và quy mô chiến dịch này, và cách chính quyền ông Trump dự định ngăn chặn hậu quả mà chiến dịch này có thể gây ra cho khu vực đó.”
“Venezuela do một chính quyền bất hợp pháp cai trị, nhưng chính quyền ông Trump không chứng minh được an ninh quốc gia Mỹ đang gặp nguy hiểm khẩn cấp tới mức cần sử dụng vũ lực quân sự,” bà Pelosi thêm.
Bà Pelosi cũng chỉ trích Tổng Thống Trump vì không xin phép Quốc Hội trước khi tấn công Venezuela.
Hiện chưa rõ vụ tấn công này có thể làm bao nhiêu người Venezuela thiệt mạng hoặc bị thương. Tướng Padrino Lopez, bộ trưởng Quốc Phòng Venezuela, cho biết nhiều nhà dân bị ảnh hưởng trong vụ tấn công của Mỹ và chính quyền Venezuela vẫn đang kiểm tra xem có ai chết hoặc bị thương hay không, theo báo chí địa phương.
Trong buổi họp báo tại dinh thự Mar-a-Lago ở Florida hôm Thứ Bảy, Tổng Thống Trump cho hay Mỹ sẽ “điều hành” Venezuela “tới khi nào chúng tôi có thể chuyển giao an toàn, phù hợp, sáng suốt.”
Tổng Thống Trump cho biết Mỹ cũng sẽ kiểm soát kỹ nghệ dầu mỏ Venezuela, tuyên bố “kỹ nghệ dầu mỏ Venezuela bị phá sản, hoàn toàn phá sản suốt thời gian dài.”
Các nhà lập pháp Mỹ bị chia rẽ hầu như theo đảng phái về vụ tấn công Venezuela. Phía Dân Chủ cáo buộc chính quyền Tổng Thống Trump tấn công “bất hợp pháp,” còn phía Cộng Hòa hoan nghênh bắt giữ ông Maduro.
Trên mạng xã hội X, Dân Biểu Thomas Massie (Cộng Hòa-Kentucky), người kịch liệt phê bình ông Trump, cũng nghi vụ tấn công này bất hợp pháp. (Th.Long) [kn]
Trump bắt TT Venezuela, “tạm thời điều hành”, có hợp pháp? Kỷ nguyên rủi ro mới, bóng ma Iraq, Afghanistan
Theo New York Times,việc chính phủ Trump bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro rồi tuyên bố Mỹ sẽ “tạm thời điều hành” Venezuela, đã làm bùng lên một cuộc tranh luận pháp lý nghiêm trọng và mở ra một kỷ nguyên rủi ro mới, phủ bóng bởi quá khứ sa lầy tại các cuộc chiến ở Iraq, Afghanistan.
LOS ANGELES, California (NV) – Một ông bị bắt vị bị nghi đột nhập rồi phá hoại Tòa Thị Chính Los Angeles ngày đầu năm mới, làm hư hại nặng nề cả bên trong lẫn bên ngoài tòa nhà này, cảnh sát loan báo hôm Thứ Bảy, 3 Tháng Giêng, theo đài KTLA.
Khoảng 6 giờ rưỡi chiều Thứ Năm, cảnh sát nhận được tin báo Tòa Thị Chính bị phá hoại, Sở Cảnh Sát Los Angeles (LAPD) cho hay.
Tòa Thị Chính Los Angeles. (Hình minh họa: Patrick T. Fallon/AFP via Getty Images)
Nghi can đột nhập tòa nhà này từ cổng ra vào trên đường 1st, đập bể cửa kính có khóa, rồi đi lên tầng ba và phá hoại nhiều nơi, gồm hành lang và khu vực mái vòm, LAPD cho biết.
Sau đó, nghi can ra khỏi Tòa Thị Chính và bị bắt mà không chống cự, theo LAPD.
Cảnh sát nhận diện nghi can là Jose Gonzalez Chavez và bắt giam vì tội đại hình phá hoại, LAPD cho hay. Cảnh sát sẽ chuyển vụ này cho Biện Lý Cuộc Los Angeles County xem xét truy tố.
Hôm Thứ Bảy, bà Karen Bass, thị trưởng Los Angeles, cho biết nghi can Chavez làm hư hại cửa sổ, tủ trưng bày bằng kính, thiết bị máy điện toán, và Katowicz Menorah (cây đèn sống sót qua sự kiện diệt chủng người Do Thái) ở khu vực mái vòm Tòa Thị Chính.
Bà Bass xác nhận không có dấu hiệu vụ phá hoại cây đèn này là tội ác thù ghét, nhưng bà lưu ý vụ này rất đáng lo ngại vì cây đèn này rất quan trọng về lịch sử.
Nghi can Chavez đang được khám tâm thần và chính quyền địa phương đang kiểm tra lại toàn bộ biện pháp an ninh tại Tòa Thị Chính Los Angeles, theo bà Bass.
LAPD kêu gọi ai biết thông tin liên quan tới vụ này thì gọi điều tra viên số 213-833-3750, hoặc muốn giấu tên thì gọi Cơ Quan Chống Tội Ác Los Angeles County số 1-800-222-TIPS. (Th.Long) [kn]
QUẬN CAM, California (NV) – Trước tình hình giá bảo hiểm xe hơi tăng vọt, nhiều người lái xe chú ý đến giá bảo hiểm nhiều hơn. Có người phát hiện ra rằng khi dời nhà chỉ một vài block đường nhưng giá bảo hiểm xe lại tăng đáng kinh ngạc. Chuyện chì đã xảy ra? Các công ty bảo hiểm có “cắt cổ” người mua một cách vô lý?
Trên trang mạng tin tức Newsbreak.com có đăng một bài viết phân tích về tình trạng này. Hãy tưởng tượng một người chuyển đến ở một con phố đẹp hơn một chút, gần quán cà phê ngon hơn, ít vỉa hè lộn xộn hơn… Nhưng rồi họ phát hiện ra phí bảo hiểm xe hơi tăng vọt như thể mình vi phạm một lỗi lái xe nghiêm trọng. Một chỗ ở tốt hơn có liên quan gì đến bảo hiểm xe?
Các công ty bảo hiểm đánh giá khu dân cư theo yếu tố rủi ro. (Hình minh họa: HD/Người Việt)
Thực ra, trong khi người dân thường nhìn hai con phố với cây cối, vỉa hè, chỗ đậu xe gần như giống hệt nhau, thì các công ty bảo hiểm lại nhìn theo cách hoàn toàn khác. Đối với họ, khu phố mới không chỉ đơn thuần là một nơi chốn để ở, mà là một tập hợp của những thống kê rủi ro. Kết quả là họ tăng giá bảo hiểm và cho rằng hợp lý; trong khi người mua lại cảm thấy phi lý.
Các công ty bảo hiểm lại phân loại các khu dân cư theo những dữ liệu thống kê rủi ro rất chi tiết. Hai khu gần kề nhưng có thể có mức độ rủi ro đối với xe cộ hoàn toàn khác nhau. Mà giá bảo hiểm xe hơi được tính dựa trên một hệ thống tính toán lạnh lùng. Nếu thống kê về rủi ro tăng, phí bảo hiểm sẽ tăng.
Thử liệt kê một số yếu tố ảnh hưởng đến bảo hiểm. Nếu khu phố nằm trong “khu vực tổn thất” đắt đỏ hơn, phí bảo hiểm xe sẽ cao hơn. Thống kê về tỉ lệ tội phạm là quan trọng. Sự khác biệt về báo cáo trộm cắp, các vụ phá hoại, tỷ lệ người lái xe không có bảo hiểm có thể thay đổi đáng kể từ con phố này sang con phố khác.
Công ty bảo hiểm còn đánh giá cách thức đậu xe trong khu vực. Nếu con phố có nhiều xe đậu trên lề đường, chỗ đậu xe chật hẹp hơn, hoặc lối vào nhà thường xuyên có thùng rác nằm lăn lóc, thì việc tính toán rủi ro sẽ tăng. Những khu phố gần một ngã tư nơi đèn giao thông thường bị hỏng, công ty bảo hiểm sẽ tự động cho đó là một khu vực nguy hiểm.
Các công ty bảo hiểm còn quan tâm nhiều đến các đặc điểm dân cư không thể nhìn thấy bằng mắt thường: Độ tuổi của người lái xe, số lượng người đi lại hàng ngày, lưu lượng giao thông vào giờ cao điểm… Ngay cả khi hai khu phố trông giống hệt nhau, nhưng một khu phố có thể được thống kê là có nhiều yêu cầu bồi thường thiệt hại do mưa đá, trộm cắp, tai nạn xe cộ. Những thống kê đó là một trong những yếu tố lớn ảnh hưởng đến giá bảo hiểm.
Người lái xe khắp nơi ở Mỹ đều chịu chung cách đánh giá của các công ty bảo hiểm. Đặc biệt ở các thành phố, phí bảo hiểm xe hơi có thể khác nhau dù hai địa chỉ khá gần nhau. Đó không phải là dấu hiệu của sự phân biệt đối xử tùy tiện. Đó đơn giản chỉ là cách các mô hình bảo hiểm dựa trên thống kê để tính toán, mặc dù chúng có thể gây khó hiểu.
Người lái xe nên làm gì trước tình trạng này? Việc tìm hiểu, so sánh giữa nhiều công ty bảo hiểm là một trong những cách hiệu quả nhất để có được mức giá thấp. Mỗi công ty bảo hiểm xây dựng bản đồ rủi ro khác nhau; một khu phố có thể mức độ rủi ro khác nhau tùy công ty, dẫn đến sự khác biệt về giá cả. Ngoài ra, có thể gọi cho công ty bảo hiểm để mặc cả. Nói với họ về hồ sơ lái xe tốt, số dặm đi lại thấp, hoặc bất kỳ yếu tố nào có thể làm giảm rủi ro. Cung cấp thông tin chính xác, cập nhật đôi khi có thể giúp giảm phí bảo hiểm. (HD)
SACRAMENTO, California (NV) — Theo trang tin tức krcrtv.com, vào thời điểm những kỳ lễ cuối năm 2025, Nha Lộ Vận California (DMV) và Cảnh sát Xa lộ California (CHP) đã giới thiệu một chương trình thử nghiệm nhằm ngăn chặn những kẻ lái xe chạy quá tốc độ 100 mph.
Cảnh sát CHP ký khoảng 1,600 giấy phạt mỗi tháng cho vi phạm chạy quá 100 mph. (Hình minh họa: Apu Gomes/Getty Images)
Chương trình Hành Động Chuyển Tiếp Phạt Tốc Độ (Forwarded Actions for Speeding Ticket- FAST) sẽ tự động chuyển những người vi phạm đến DMV để xem xét lại quyền lái xe của họ. Những tài xế bị CHP phạt vì lái xe vượt quá 100 mph sẽ bị chuyển giấy phạt đến Chi nhánh An toàn lái xe của DMV xem xét, bất kể hồ sơ trước đó của họ như thế nào. Sau đó, DMV sẽ xem xét lịch sử của người lái xe để xác định các bước tiếp theo. Hình phạt có thể là đình chỉ hoặc thu hồi giấy phép lái xe. Qui trình hành chính này có thể tiến hành độc lập với các bản án khác của tòa án.
Bộ trưởng Giao Thông Vận Tải California, Toks Omishakin, khẳng định quyết tâm của tiểu bang đối với an toàn giao thông đường bộ. Ông tuyên bố: “Chương trình thử nghiệm FAST là cam kết đối với sự đổi mới, trách nhiệm và ngăn ngừa; nhằm ngăn chặn hành vi lái xe nguy hiểm dẫn đến tai nạn chết người.” Giám đốc DMV Steve Gordon nói thêm: “Chúng tôi muốn hành động ngay lập tức đối với những người lái xe nguy hiểm, trước khi sự cẩu thả của họ dẫn đến các vụ tai nạn chết người.”
Sáng kiến này là một phần của nỗ lực rộng lớn nhằm giải quyết tình trạng số vụ tai nạn giao thông chết người gia tăng, bảo đảm giao thông đường bộ của California được an toàn hơn. Ủy viên CHP Sean Duryee cho rằng lái xe với tốc độ trên 100 mph không phải là một lỗi lầm bình thường; đó là một lựa chọn liều lĩnh gây nguy hiểm cho tất cả mọi người trên đường.
Chương trình được đưa ra trong tình hình cảnh sát CHP đã ký khoảng 1,600 giấy phạt mỗi tháng cho những người lái chạy quá tốc độ trên 100 mph. Chỉ riêng trong năm 2024 đã có hơn 18,000 giấy phạt cho vi phạm nguy hiểm này. DMV sẽ theo dõi chặt chẽ hiệu quả của chương trình thử nghiệm đối với việc giảm tai nạn, tăng cường an toàn giao thông đường bộ.
Theo một cuộc điều tra của CalMatters, trong 10 năm qua, gần 40,000 người chết, hơn 2 triệu người bị thương do tai nạn giao thông trên các tuyến đường California. Các nhà nghiên cứu đã theo dõi hành vi lái xe quá 100 mph trên 10 xa lộ thuộc tiểu bang, chủ yếu ở miền Nam California. Năm xa lộ nguy hiểm nhất:
Xa lộ liên bang 15 ở Quận San Bernardino: 48 người chết năm 2022
Xa lộ liên bang 10 ở Quận Riverside: 31 người chết năm 2022
Xa lộ liên bang 5 ở Quận San Diego: 21 người chết năm 2022
Xa lộ liên bang 5 ở Quận Cam: 16 người chết năm 2022
Xa lộ 101 ở Quận Santa Barbara: 15 người chết năm 2022 (HD)
Nếu không có biến cố nào đáng kể thì đúng hai tuần nữa đảng CSVN sẽ tổ chức đại hội lần thứ 14 (từ 19 đến 25 Tháng Giêng 2026) để bầu ra ban chấp hành trung ương (BCHTƯ) mới, ban bí thư mới, bộ chính trị mới và tổng bí thư mới.
Ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, tham dự kỳ họp của Quốc Hội CSVN hôm 20 Tháng Mười, 2025. (Hình: Nhac Nguyen/AFP via Getty Images)
Tuy được xem là mới nhưng chắc chắn cả nhân sự lẫn đường lối của BCH TƯ đảng CSVN nhiệm kỳ mới vẫn thế – vẫn tiếp tục duy trì sự độc đoán về chủ trương, cực kỳ khắc nghiệt trong hành xử nhưng không bao giờ nhận lãnh trách nhiệm.
Đề cập đến Việt Nam sau đại hội 14 của đảng CSVN, ông Tô Lâm tuyên bố đó sẽ là “kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” nhưng tổng bí thư BCH TƯ đảng nhiệm kỳ 13 không thể trưng ra bất kỳ yếu tố nào sẽ giúp tạo lập cái “mới” làm nền tảng “vươn mình.”
Cho dù xác định “nhân sự” là then chốt của “kỷ nguyên mới,” hứa hẹn thiết lập bộ máy tập họp những cá nhân “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm” để “đột phá vì dân” giúp xứ sở “vươn mình” nhưng tổng bí thư BCH TƯ đảng nhiệm kỳ 13 không chỉ hoan hỉ vì tạo ra, giành được một trong những suất là “trường hợp đặc biệt” để tiếp tục tham chính ở nhiệm kỳ sau, mà còn lờ đi trách nhiệm của chính ông ta cũng như BCH TƯ đảng nhiệm kỳ 13 khi lựa chọn – sắp đặt sai, cuối cùng phải khai trừ, cách chức, cho thôi chức vụ/nghỉ công tác theo nguyện vọng, thậm chí phải tống giam khoảng 30 thành viên BCH TƯ đảng, trong đó có bảy là ủy viên bộ chính trị, một là thành viên ban bí thư.
Nếu BCH TƯ đảng nhiệm kỳ này không phạm hàng loạt sai lầm trong lựa chọn – sắp đặt nhân sự, hiện trạng kinh tế-xã hội không thảm thương, bế tắc như đang thấy!
Bởi ông Tô Lâm và đồng đảng lặp đi lặp lại về “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm,” thực tế cho thấy họ liều lĩnh thế nào trong suy nghĩ, táo tợn thế nào trong hành động, trừ chịu trách nhiệm, xin giới thiệu một trong những trường hợp có thể dùng như ví dụ tham khảo về trách nhiệm.
***
Đến giờ, mỗi khi bàn tới nhận thức về trách nhiệm cá nhân và sự tự trọng, tự xử, vẫn có khá nhiều người dẫn trường hợp tướng Hitoshi Imamura của quân đội Thiên Hoàng (sinh năm 1886, mất năm 1968).
Imamura tốt nghiệp trường võ bị của Nhật và trong Thế Chiến II là chỉ huy nhiều đại đơn vị viễn chinh của Nhật ở khu vực Đông Á, Đông Nam Á: Tư lệnh Sư Đoàn 5 – trấn đóng ở Trung Quốc từ 1938 đến 1940. Tư lệnh Quân Đoàn 16 – xâm chiếm Indonesia lúc đó là thuộc địa của Hòa Lan (nay là Indonesia) hồi đầu 1942. Từ cuối 1942 là Tư lệnh Quân Đoàn 8 – đại đơn vị trấn đóng và đối đầu với Mỹ, Úc ở Tây Nam Thái Bình Dương, khu vực xảy ra rất nhiều trận huyết chiến, giành giật quyền kiểm soát Papua New Guinea, quần đảo Solomon, Vanuatu, Fiji, Tonga, Samoa,… cho đến khi Thế Chiến II kết thúc.
Tuy chọn binh nghiệp làm lẽ sống nhưng Imamura không cực đoan, khắc nghiệt với đối phương và dân chúng các khu vực bị xâm chiếm như nhiều viên tướng khác của quân đội Thiên Hoàng trong Thế Chiến II (Tojo, Yamashita, Homma,…).
Dân chúng Java (Indonesia) xác nhận khi Imamura là tư lệnh Quân Đoàn 16, binh lính Nhật không tra tấn, đánh đập họ như vẫn thường thấy ở các khu vực khác, quốc gia khác.
Java dưới quyền kiểm soát của Imamura cũng là nơi quân chiếm đóng duy trì bộ máy hành chính địa phương chứ không giải tán, quân chiếm đóng trả tiền lương thực chứ không tịch thu bừa bãi. Còn các tù binh người Hòa Lan và Anh bị giam giữ tại Java khẳng định, vào thời điểm Imamura là tư lệnh quân chiếm đóng, khẩu phần tuy ít nhưng ổn định, một số sĩ quan, binh sĩ Nhật bị kỷ luật vì đánh đập tù binh.
Theo một cựu tù binh người Hòa Lan: Điều đó là khác thường ở Đông Nam Á vào lúc ấy. Sau khi thu thập, đối chiếu dữ liệu, các sử gia nhận xét: Java là một trong số rất ít những khu vực dù bị Nhật chiếm đóng song tỷ lệ tử vong của tù binh thấp hơn trung bình. Một số sĩ quan là thuộc cấp của Imamura kể rằng, vị tướng này rất kiên định với những suy nghĩ như: Cai trị bằng trật tự sẽ hiệu quả hơn cai trị bằng cách tạo ra sự sợ hãi. Hoặc: Hủy diệt con người để chiến thắng sẽ tạo ra thù hận kéo dài nhiều thế hệ.
Tháng Chín, 1945, theo lệnh của Thiên Hoàng, Imamura và binh sĩ Nhật đồn trú ở Rabaul (Papua New Guinea) đầu hàng quân đội Úc – lực lượng đại diện cho phe Đồng Minh. Sau đó, Imamura bị truy tố như một tội phạm chiến tranh.
Trong thời gian Imamura là tư lệnh Quân Đoàn 8, một số sĩ quan, binh sĩ Hải Quân Nhật đã nhốt tù binh Úc vào lồng sắt rồi dìm xuống biển khiến tù binh chết đuối (Pig Basket Atrocity). Cho dù nhiều tù binh Úc và Mỹ làm chứng rằng chỉ có một số trại tù binh do hải quân Nhật và hiến binh Nhật điều hành mới đối xử tàn bạo với tù binh và cho dù hải quân Nhật, hiến binh Nhật ở Papua New Guinea không được đặt dưới sự kiểm soát trực tiếp của Imamura, Imamura cũng là người cấm hành quyết tù binh, nhưng Imamura vẫn bị truy cứu trách nhiệm vì là người chỉ huy khu vực Tây Nam Thái Bình Dương.
Tháng Năm, 1947, tại tòa án quân sự tổ chức ở Úc, Imamura không đẩy lỗi cho cấp trên, đổ lỗi cho cấp dưới. Ông khẳng định: Nếu binh lính phạm tội thì đó là vì người chỉ huy không đủ năng lực kiểm soát họ! Imamura bị phạt mười năm tù vì trách nhiệm liên đới.
Nhiều sĩ quan thuộc phe Đồng Minh nghiêng mình khi nhận định: Imamura là một trong số rất ít người thực sự hiểu khái niệm trách nhiệm chỉ huy.
Imamura trở thành một ví dụ được nêu trong các trường võ bị, Tòa Hình Sự Quốc Tế: Chỉ huy phải chịu trách nhiệm nếu biết, hoặc lẽ ra phải biết, mà không ngăn chặn tội ác.
Tuy nhiên chuyện chưa ngừng ở đó. Sau khi thi hành bản án mười năm tù tại trại giam Sugamo (Tokyo) Imamura được phóng thích năm 1954. Dẫu tự do song Imamura tự thấy, ông có trách nhiệm đối với cái chết của hàng ngàn người, hình phạt mười năm tù là quá nhẹ, do vậy, Imamura đã tự xây một căn phòng nhỏ như phòng giam tại tư gia và tự giam mình tại nơi ông gọi là “nhà tù lương tâm,” tiếp tục ăn/ngủ như tù nhân, không ra ngoài, không giao tiếp, ghi chép và sám hối.
Người ta xem cách thức mà Imamura lựa chọn là một lọai thông điệp: Pháp luật có thể xóa bỏ trách nhiệm hình sự, trách nhiệm dân sự nhưng trách nhiệm đạo đức thì không. Theo một học giả Nhật: Imamura đã làm điều mà cả xã hội Nhật thời hậu chiến né tránh – nhận lỗi mà không nại lý do!
Quý vị tin vào “dám nhận trách nhiệm” kiểu nào? Kiểu Imamura hay kiểu đảng CSVN? [kn]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Giá trị nhà ở suy giảm trong phần lớn thời gian của năm 2025, khi mức độ tăng mạnh theo năm trước đây bị co lại gần như bằng không. Hệ quả là khiến nhiều chủ nhà đang mất dần vốn chủ sở hữu tích luỹ trong căn nhà của họ.
CNBC trích dẫn theo báo cáo của Cotality, vốn chủ sở hữu của người vay giảm 2.1% trong quý thứ ba năm 2025 so với cùng kỳ năm trước, tương đương tổng mức sụt giảm $373.8 tỷ. Điều này diễn ra sau nhiều năm giá nhà tăng vọt và vốn chủ sở hữu đạt mức cao kỷ lục. Mặc dù giảm, nhưng tổng vốn chủ sở hữu ròng của các căn nhà đang còn vay thế chấp vẫn đạt đến $17,100 tỷ.
Một căn nhà rao bán ở Los Angeles, California, nơi vốn chủ nhà chịu sụt giảm mạnh nhất. (Hình minh họa: PATRICK T. FALLON/AFP via Getty Images)
Với chủ nhà trung bình, mức giảm vốn chủ sở hữu trong quý thứ ba tương đương khoản hao hụt $13,400. Đồng thời, số căn nhà rơi vào tình trạng âm vốn — tức giá trị thấp hơn khoản vay thế chấp — tăng 21% so với một năm trước, lên 1.2 triệu căn.
“Khi tốc độ tăng giá nhà chậm lại và thị trường điều chỉnh sau giai đoạn đỉnh điểm thời đại dịch, chúng tôi thấy vốn chủ sở hữu đang có xu hướng dịch chuyển rõ rệt,” bà Selma Hepp, Kinh tế gia trưởng của Cotality, cho biết.
“Tình trạng âm vốn đang gia tăng, một phần do áp lực chi trả khiến nhiều người mua nhà lần đầu và các hộ thu nhập thấp vay quá khả năng tài chính thông qua các khoản vay đi kèm hoặc trả trước thấp.”
Những chủ nhà rơi vào âm vốn nhiều khả năng đã mua nhà trong thời gian gần đây, khi lãi suất vay cao và giá nhà ở mức đỉnh. Trong vài năm qua, nhiều chủ nhà cũng đã rút thêm vốn từ căn nhà của mình nhờ mức tăng giá rất lớn.
Theo chỉ số giá nhà quốc gia S&P Cotality Case-Shiller, giá trị nhà ở hiện cao hơn khoảng 52% so với Tháng Giêng năm 2020. Ngay cả sau khi lãi suất vay tăng trong năm 2023, mức tăng vốn chủ sở hữu trung bình của mỗi chủ nhà vẫn đạt $25,000. Sang năm 2024, con số này là $4,900.
Tuy nhiên, không phải thị trường nào cũng có diễn biến giống nhau.
Theo báo cáo của Cotality, ở Boston, Chicago và New York vẫn ghi nhận mức vốn chủ sở hữu nhà dương. Trong khi đó, các nơi chịu sụt giảm mạnh nhất là Los Angeles, San Francisco, Washington, Miami và Houston, Texas.
“Hiệu quả trong tương lai của các khoản vay có đòn bẩy cao sẽ phụ thuộc vào sức khỏe của nền kinh tế và thị trường lao động Mỹ,” bà Hepp nói.
“Ngay cả khi kỳ vọng giá nhà tiếp tục tăng và kinh tế duy trì khả năng chống chịu, việc theo dõi sát những khoản vay này trong thời gian tới sẽ vẫn là điều hết sức cần thiết.” (Ng.Tr)[kn]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Thị trường địa ốc hiện đang là bài toán khó không những cho người mua mà cả người bán. Theo Zillow Research, giá nhà bình quân quốc gia gần như đi ngang trong năm 2025, khiến nhiều người bán thất vọng vì không còn nắm lợi thế như giai đoạn đại dịch COVID-19.
Tuy nhiên, theo trang GOBankingRates, mức giá “đứng yên” đó cũng không giúp ích gì cho người mua vốn đã bị đẩy ra ngoài thị trường nhà ở. Cộng thêm sự bất ổn cứ xoay quanh lãi suất vay mua nhà, tất cả những điều đó tạo nên một công thức dẫn đến tình trạng đình đốn. Dù vậy, thị trường địa ốc vốn mang tính chu kỳ, nên những gì đang đúng vào Tháng Mười năm 2025 có thể sẽ không còn đúng nữa khi bước sang năm mới.
Một căn nhà rao bán ở Miami, Florida. (Hình minh họa: Joe Raedle/Getty Images)
Khi năm 2025 đã qua đi gần hết quý thứ tư, các phân tích và dự báo về thị trường nhà ở bắt đầu xuất hiện nhiều hơn. Dưới đây là nhận định của các chuyên gia về hướng đi của thị trường nhà ở trong năm 2026.
Giá nhà
Zillow Research dự báo giá nhà sẽ không thay đổi cho đến hết Tháng Giêng, sau đó tăng chậm, với mức tăng cao nhất gần 1.9% vào Tháng Tám tới.
Trong khi đó, các kinh tế gia của Hiệp Hội Ngân Hàng Thế Chấp (MBA) lại có quan điểm thận trọng hơn. Theo thông tin được “Realtor.com” truyền tải tại hội nghị thường niên của MBA vào Tháng Mười, tổ chức này dự đoán giá nhà sẽ giảm trong vài quý tới của những năm sắp tới và không kỳ vọng giá nhà sẽ tăng trên phạm vi toàn quốc cho đến năm 2028.
Lãi suất vay mua nhà
Fannie Mae dự báo lãi suất vay mua nhà sẽ giảm xuống 6.4% vào cuối năm nay và tiếp tục hạ dần, còn 5.9% vào cuối năm 2026. Tuy nhiên, đây có thể là kịch bản khá lạc quan.
Dự báo được công bố trong Tháng Mười của MBA cũng cho rằng lãi suất cuối cùng sẽ giảm, nhưng phải đợi đến năm 2027, và mức giảm rất nhẹ, chỉ 0.1%, từ 6.4% trong các năm 2025 và 2026 xuống 6.3%.
Giao dịch mua bán nhà
Từ nay đến cuối năm, doanh số bán nhà được dự báo khó có biến động lớn. Tuy nhiên, nghiên cứu của Zillow cho biết nguồn cung nhà ở có khả năng tăng nhanh hơn tốc độ bán, điều này có thể mang lại cho người mua nhiều lựa chọn hơn trong năm tới.
Trái lại, Fannie Mae có cái nhìn khá tích cực về doanh số bán nhà trong năm 2026. Dù đã điều chỉnh giảm dự báo hồi Tháng Chín, tổ chức này vẫn kỳ vọng doanh số sẽ tăng theo năm qua từng quý trong suốt năm 2026, với tổng mức tăng 8.9% vào cuối năm.
Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc Quốc Gia (NAR) đưa ra dự báo doanh số bán nhà dựa trên giả định lãi suất vay mua nhà giảm xuống còn 6%. Trong cuộc phỏng vấn với Newsweek, bà Nadia Evangelou, kinh tế gia cao cấp kiêm giám đốc nghiên cứu địa ốc của NAR, cho biết ở mức lãi suất đó sẽ có thêm 5.5 triệu hộ gia đình đủ khả năng mua nhà.
Ngay cả MBA cũng dự báo doanh số bán nhà sẽ tăng trong năm tới, bất chấp lãi suất vẫn duy trì ở mức cao. Theo thông tin Realtor.com, MBA ước tính sẽ có 5 triệu giao dịch nhà mới và nhà cũ trong năm 2026, so với 4.8 triệu trong năm 2025.
Nên mua nhà bây giờ hay đợi?
Như có thể thấy, các chuyên gia hàng đầu vẫn bất đồng quan điểm về nhiều khía cạnh khác nhau của thị trường nhà ở năm 2026. Hơn nữa, chỉ cần điều kiện thị trường thay đổi, các dự báo này có thể không còn chính xác nữa. Đó là lý do vì sao những tổ chức như Fannie Mae hay MBA liên tục cập nhật dự báo hàng tháng.
Với đa số người mua, cách tiếp cận hợp lý nhất là dùng các dự báo để hiểu thị trường, thay vì cố “canh thời điểm.” Cuối cùng, thời điểm tốt nhất để mua hay bán nhà vẫn là khi nào mà bạn đã sẵn sàng cả về mặt tài chính lẫn tâm lý để đưa ra quyết định. (Ng.Tr)[kn]
WESTMINSTER, California (NV) – Đêm nguyện ca ‘Mẹ Maria, Người Vá Áo’ diễn ra tại Lavender’s Hall, Westminster, trong cơn mưa lạnh vào chiều Thứ Sáu, 2 Tháng Giêng 2026, đến với công chúng lần đầu ở Orange County.
Linh Mục Nguyễn Tầm Thường trong đêm nguyện ca “Mẹ Maria, Người Vá Áo.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Linh Mục Nguyễn Trọng Tước thuộc Dòng Tên, với bút hiệu Nguyễn Tầm Thường, cũng là một nhà văn, nhà thơ, thường nói hiện nay có nhiều người mang những vết rách trong lòng, là những sự tổn thương về tâm linh, những vết rách của tâm hồn, của gia đình, xã hội.
Các MC Ngọc Chiệu, Vũ Dũng và Anh Thư giới thiệu khai mạc: “Cùng với giáo hội hoàn vũ, hôm qua chúng ta cùng nhau mừng Lễ Đức Mẹ là Mẹ Thiên Chúa, trong tâm tình ấy, chúng ta cùng nhìn lại chính mình, không ai là không mang những vết rách, những mệt mỏi tổn thương của tâm hồn. Chính trong những lúc ấy, có đôi tay âm thầm chờ đợi của Đức Mẹ, vá áo thật đơn sơ nhưng đầy hy vọng dù tâm hồn chúng ta có sờn rách đến đâu, Mẹ vẫn gom từng sợi chỉ, từng mảnh vỡ trong tâm hồn chúng ta để vá lại bằng sự chuyển cầu và lời dịu dàng của Mẹ.”
Linh Mục Nguyễn Thái (phải) ban phép lành trong đêm nguyện ca “Mẹ Maria, Người Vá Áo.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Với chủ đề “Mẹ Maria, Người Vá Áo,” đem đến cho những người con của Mẹ, không hẳn nghiêng về ca nhạc, mà còn là vấn đề tâm linh qua những ca khúc, những lời thơ của Linh Mục Nguyễn Tầm Thường, nhạc sĩ Vũ Học phổ nhạc, là sự hướng dẫn, gợi ý vào tâm linh qua văn-thơ-nhạc, “Khi áo tình nghĩa vợ chồng RÁCH không vá được. Áo RÁCH trong Giáo Hội, áo RÁCH của Linh Hồn, chỉ có thể vá bằng Ơn Thánh của Chúa. Và Mẹ Maria thương những tâm hồn mặc áo rách.”
Đêm ca nguyện có sự tham dự của Linh Mục Nguyễn Thái, giám đốc Trung Tâm Công Giáo Việt Nam, Giáo Phận Orange, cùng các linh mục, tu sĩ nam nữ cùng toàn thể các cộng đoàn.
Ca sĩ Lam Anh trong ca khúc “Mẹ Maria, Người Vá Áo” trong đêm nguyện ca. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Chủ đề đêm nay là hành trình lắng đọng, chữa lành. Lời nhạc là những khoảng lặng giúp nghe được tiếng thì thầm của Mẹ đang vá lại từng mảnh vỡ trong từng con người, và Linh Mục Nguyễn Tầm Thường với những suy niệm sâu lắng đã mở lòng, đưa mọi người về đến an bình hạnh phúc đích thực, là lý do hôm nay có buổi cầu nguyện hướng về Đức Mẹ trong văn chương nghệ thuật.
Linh Mục Nguyễn Tầm Thường chia sẻ: “Đêm nay tôi muốn trở về với những kỷ niệm xa xưa của màu áo dòng. Cách đây mấy tháng, nhân dịp ghé lại Orange County, vài anh chị em gợi ý với tôi là đầu năm mới này, có khóa tĩnh tâm nào không. Không có tĩnh tâm, không giảng thuyết, tôi đề nghị chỉ có buổi tối cầu nguyện với Đức Mẹ với chủ đề “Mẹ Maria, Người Vá Áo.”
“Hơn 50 năm về trước khi còn là một chủng sinh, tôi viết bài thơ ‘Mẹ Maria, Người Vá Áo,’ khi ấy quê hương Việt Nam còn nghèo, có ai vứt áo cũ đâu, thường áo rách rồi vá lại, tôi đã từng mặc áo vá,” Linh Mục Nguyễn Tầm Thường tâm sự. “Cảnh tượng rất đẹp là mẹ vá áo rách cho con, và Mẹ Maria cũng có những giây phút như những bà mẹ Việt Nam ngồi vá áo cho con.”
Không gian thinh lặng trong tiếng kinh cầu. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
“Nay đã thành linh mục rồi, thấy áo của cuộc đời rách nhiều quá, trong tình nghĩa vợ chồng, tình nghĩa anh em, và có những loại áo rách không phải vì sờn vai sứt chỉ mà vì người ta xé nhau cho rách, không để vết thương lành. Có những khủng hoảng trong đời sống hôn nhân, gia đình mất nhau, vợ chồng đều khoác áo rách, con cái đều chán nản, tất cả đều mặc áo rách. Trong những trường hợp áo rách như vậy vẫn có thể vá được, với tình thương của Mẹ Maria sẽ hóa giải, xin Mẹ vá áo đời con.”
Ca sĩ Thúy An mở đầu chương trình bằng nhạc phẩm nổi tiếng “Ave Maria” sáng tác Schubert.
Từ trái, Thúy An, Thùy Trang, Hoàng Hiệp, và Tấn Đạt, trong ca khúc “Mẹ Là Mùa Xuân.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Tiếp đến là nhạc phẩm “Mẹ Maria, Người Vá Áo” thơ Linh Mục Nguyễn Tầm Thường, nhạc Vũ Học, ca sĩ Lam Anh trình bày với những đoản khúc thật xúc động: “… Áo vá càng lâu, càng thêm hạnh phúc/Áo rách càng nhiều, tình yêu càng sâu…” Ca sĩ Lam Anh nói khi cô nhận hát bài này, vì lời nhạc rất dễ thương mộc mạc giống như tâm tình của Mẹ Maria.
Trong đêm ca nhạc, Linh Mục Nguyễn Tầm Thường kể về Đức Giáo Hoàng Phao Lô II bị ám sát hụt vào ngày 13 Tháng Năm 1981, và Đức Mẹ có ý nghĩa gì khi đã hiện diện trong biến cố chấn động thế giới. Theo lời kể, kẻ ám sát bắn với khẩu súng quá gần, viên đạn xuyên qua người Đức Giáo Hoàng, gây vết thương nơi bụng, cùi chỏ phải và ngón tay trỏ. Tay súng bị bắt.
Dịp Lễ Giáng Sinh 1983, Đức Giáo Hoàng Phao Lô II đích thân đến nhà tù thăm kẻ sát nhân Alì Agca, người luôn tự hỏi tại sao nạn nhân lại thoát chết! Có lẽ ông ấy hiểu được rằng vượt lên trên khả năng giết người, còn có một quyền lực khác mạnh hơn nhiều!
Linh Mục Nguyễn Tầm Thường tiếp: “Tất cả minh chứng có Ơn Thánh Chúa. Agca biết rõ phải bắn như thế nào để đạt mục tiêu. Chỉ có điều lạ là hình như có ‘ai đó’ lái viên đạn đi nơi khác! Và Đức Giáo Hoàng Phao Lô II cảm nghiệm rõ ràng có bàn tay che chở, với sự lưu tâm đặc biệt của Hiền Mẫu Thiên Quốc, minh chứng Đức Mẹ mạnh hơn viên đạn có sức giết người! Một lần nữa, Ngài trở thành người mang ơn, kẻ mắc nợ Đức Mẹ.”
Nghệ sĩ Ngọc Huỳnh độc tấu đàn tranh trong không gian thinh lặng. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Bà Jacklyn Huỳnh từng đi cùng các chuyến hành hương với Linh Mục Nguyễn Tầm Thường, đến viếng Thánh Địa 12 lần, cùng viếng các nhà thờ bên Châu Âu, chia sẻ: “Linh Mục Nguyễn Tầm Thường viết rất nhiều sách, đó là kho tàng quý báu giúp người đọc với những bài học rất hay. Qua nội dung nói về tâm linh, vừa có tính cách giáo dục về luân lý lại vừa có thể áp dụng vào đời sống khi gặp phải những lúc đau khổ, sẽ được sự bình an.”
Không gian tĩnh lặng với ánh nến lung linh khi Linh Mục Nguyễn Thái ban phép lành, kết thúc chương trình.
Đêm nhạc trôi qua với nhiều ca khúc phổ nhạc từ thơ của Linh Mục Nguyễn Tầm Thường, mọi người được chiêm nghiệm về cuộc sống bình an nơi trần thế, nơi luôn cần đến “Mẹ Maria, Người Vá Áo” để luôn được gần Mẹ nhiều hơn. [dt]
WESTMINSTER, California (NV) – Cựu Kỵ Binh Vũ Đình Lưu sinh năm 1946 tại Quận Phù Mỹ, Tỉnh Bình Định, thuộc vùng duyên hải Miền Trung. Năm 1968, trong lúc ông dạy học trường Trung Học Tư Thục Lê Bảo Tịnh, Sài Gòn thì có lệnh gọi tổng động viên. Ông nhập ngũ Tháng Tư, 1968 khóa 2/68 Trừ Bị Thủ Đức. Giai đoạn 1 ông học căn bản quân sự tại Trung Tâm Huấn Luyện Quang Trung ba tháng, và giai đoạn 2 ở Trường Bộ Binh Thủ Đức ba tháng.
Vũ Đình Lưu và đứa con trai, năm 1972. (Hình: Vũ Lưu cung cấp)
Khóa 2/68 Trừ Bị Thủ Đức khoảng 2,000 Sinh Viên Sĩ Quan (SVSQ). Phân nửa được thụ huấn ở Quân Trường Thủ Đức, và số còn lại thụ huấn tại Quân Trường Đồng Đế, Nha Trang. Khóa 2/68 là khóa sĩ quan đầu tiên có tại Trường Đồng Đế Nha Trang. Tất cả các SVSQ/K2/68 của hai quân trường đều ra trường khoảng cuối Tháng Chín, 1968.
Sau đó tân Chuẩn Úy Vũ Đình Lưu được thụ huấn Khóa 23 Căn Bản Thiết Giáp trong khuôn viên Trường Bộ Binh Thủ Đức. Đầu năm 1969, ông ra trường Thiết Giáp.
Kể với phóng viên nhật báo Người Việt tại Westminster, Little Saigon, ông Lưu cho biết sau khi chấm dứt chiến dịch Toàn Thắng tại Cambodia vào năm 1972, là chuyện Chi Đoàn 2/5 Thiết Kỵ và ông giải cứu tiền đồn Xà Bang. Rồi sau đó, ông tham gia những trận đánh tại Long Khánh. Trong thời gian này, Cựu Đại Úy Vũ Đình Lưu là chi đoàn trưởng, Chi Đoàn 2/5 Thiết Kỵ.
Sau nhiều trận đánh ác liệt, Chi Đoàn 2/5 Thiết Kỵ tiếp tục tham chiến nhiều trận đánh trong những ngày của Tháng Tư, 1975, trong đó có trận tử chiến với Cộng Sản Bắc Việt tại Đồi Móng Ngựa.
Mở “đường máu” để thoát sự bao vây của địch
Trong trận đánh tại Đồi Móng Ngựa bị địch bao vây tứ phía, Đại Úy Lưu và Đại Úy Mừng liền nghĩ ngay một kế sách, là phải “mở đường máu” xuyên qua vòng vây của địch, và Đại Tá Dũng cũng đồng ý với kế sách này.
Đại Úy Lưu liền lệnh cho các Chi Đội kêu bộ binh lên xe, gần xe nào lên xe ấy. Họ quyết định “mở đường máu” về phía Tây vườn cao su để về ấp Bàu Hàm. Đây là một ấp nhỏ của người Nùng chuyên sống về nghề rẫy hoa màu phụ, trồng cây thuốc lá… Nơi này cách ngã ba Dầu Giây khoảng 7 km về hướng Tây Bắc. Ngay trong lúc này, họ đã nhìn thấy nhiều chiến xa địch xuất hiện trên Quốc Lộ 20 và bắt đầu tác xạ vào đội hình của các chiến sĩ VNCH.
Dựa vào hỏa lực mạnh, di chuyển nhanh của Thiết Giáp VNCH, và những yếu tố bất ngờ, đoàn quân lui binh đã xuyên phá vòng vây của địch.
Ba Chiến Xa M41 dẫn đầu, các xe M113 bố trí trái và cùng tiến về phía trước với đội hình “quả trám.” Cũng may vườn cao su non nên Chiến Xa dễ dàng cán rạp, đè bẹp hầm hố địch. Tất cả các loại súng liên tiếp nhả đạn, Đại Bác 76 ly của Chiến Xa M41 hạ thấp nòng bắn trước đầu xe bằng đạn nổ, xới tung từng hầm hố. Hàng chục khẩu Đại Liên 50 và Đại Liên 30, hàng trăm cây M79 và M16 thi nhau bắn xối xả về phía trước và bên hông xe để địch không ngóc đầu lên bắn B40 và Đại bác 75 ly.
Địch quân chống trả mãnh liệt, nhưng Thiết Giáp vẫn càn qua đầu địch mà tiến, chúng bung ra khỏi chốt, chạy tán loạn và bị bắn hạ. May mắn thay, Chi Đoàn có hai hạ sĩ quan trưởng xa và hai anh tài xế là người địa phương trước làm rẫy ở ấp Bàu Hàm. Họ đóng góp phần quan trọng vào việc dẫn đoàn quân thoát nhanh và chính xác ra khỏi vòng vây địch quân, vì các anh rành rẽ địa thế nơi này chỉ có một khoảng duy nhất của con suối rộng chừng 50 mét, để lúc trước cho xe bò, xe be băng qua khi chuyên chở hoa màu hay cây gỗ.
Hậu cứ Chi Đoàn 2/5 Thiết Kỵ tại Long Khánh. (Hình: Vũ Lưu cung cấp)
Vừa di chuyển vừa bắn cũng có nhiều trở ngại gặp phải, như suối sâu, đá to, gốc cao su lớn vừa cưa chưa mục, lởm chởm dễ dàng làm trật xích Chiến Xa. Mà bị trật xích trong tình huống hiểm nghèo này thì kể như chạm mặt với tử thần. Hỏa lực địch chống trả mạnh nhất trong bề dày 500 mét đầu, nhưng khi tới gần bờ suối của Bàu Hàm thì áp lực địch nhẹ dần.
Ông Lưu nhớ lại: “Hơn một giờ hành quân vượt thoát, lực lượng chúng tôi bắt tay được với Chi Đoàn 1/15B hổn hợp của Đại Úy Phạm Văn Bản, anh là bạn cùng khóa Thiết Giáp với tôi, và đang là Chi Đoàn Trưởng, thuộc Lữ Đoàn 3 Kỵ Binh.
Đến gần ấp Bàu Hàm, chúng tôi bố trí phòng thủ trong một khu rừng chồi thưa thớt. Xa xa, về hướng ấp Nguyễn Thái Học lửa còn cháy đỏ cả vòm trời. Lúc đó là khoảng 8 giờ tối ngày 15 Tháng Tư, 1975, một ngày dài nhất trong cuộc đời binh nghiệp của tôi. Trên bầu trời hàng chục ánh hỏa châu treo lơ lửng cộng với khói và những áng mây trôi bàng bạc, tất cả quyện vào nhau tạo thành một thứ ánh sáng vàng vọt buồn phiền. Nơi đóng quân cây cối, xe cộ, bóng người lúc ẩn lúc hiện chập chờn ma quái.”
“Tôi mời Đại Tá Dũng ở lại xe, ăn cơm và nghỉ ngơi qua đêm. Ăn cơm gạo sấy nóng và cá Tuna. Thiết Giáp lúc nào cũng được ăn cơm nóng, chỉ cần đổ nước vào bịch gạo sấy, treo ở nắp bô xe là có cơm nóng ăn khi tới chỗ dừng quân. Một người lính của tôi bưng ra một nón sắt đầy nước mời Đại Tá Dũng và tôi rửa mặt. Hai người vội vàng bốc nước vào mặt để xóa bớt những bụi, khói và mồ hôi bám dầy từ sáng đến giờ, rồi ra tuyến phòng thủ,” ông kể thêm.
Lực Lượng Đặc Nhiệm 52 bị thất thủ
Sau khi mở “đường máu” để vượt thoát sự bao vây của địch, Đại Tá Ngô Kỳ Dũng và Đại Úy Vũ Đình Lưu đến từng Chi Đội để kiểm tra đôn đốc, và quan trọng là ngỏ lời khen ngợi để củng cố tinh thần anh em binh sĩ. Ở đây tất cả các y tá đều làm việc hết sức mình, do sự điều động của Bác Sĩ Nam, trưởng toán Đại Đội 183 Quân Y Tiền Phương. Cả hai dừng lại từng xa đội để thăm hỏi.
Ông Lưu tâm tình: “Trong lúc này, những cảnh tượng quá đau thương. Tim tôi nhói lên mỗi khi nghe những người lính Bộ Binh, Thiết Giáp và Pháo Binh rên rỉ. Tuy rằng, họ đã cố gắng chịu đựng những cơn đau nhức, và vết thương đã được băng bó tạm thời, nhưng rồi cũng làm cho họ vô cùng đau đớn. Lòng tôi quặn thắt trước những chiến hữu đã hy sinh vì tổ quốc nằm gọn trong chiếc poncho cuộn tròn buồn thảm. Trong các xe M113 còn rất nhiều thương binh. Nhưng trời đã tối và tình hình còn nguy hiểm nên không thể tản thương được. Tôi ngậm ngùi trở về xe chỉ huy với Đại Tá Dũng. Nhìn xa xa còn vài vòm lửa của xe cháy thuộc Lữ Đoàn III.”
Đại Tá Dũng và Đại Úy Lưu nhìn nhau rồi cúi mặt, cơm nuốt không vô mặc dù từ sáng sớm đến giờ, họ không có gì trong bụng ngoài một ly cà phê nóng, trong lòng dâng tràn nỗi nghẹn ngào. Lực Lượng Đặc Nhiệm 52 gánh vác một công việc quá lớn, quá tầm tay. Nhưng không được yểm trợ phi pháo, không được các đơn vị bạn tiếp cứu kịp thời.
Tổng kết quân số vô cùng đau đớn, 3/4 quân số bị thương và tử trận của Trung Đoàn 52 Bộ Binh, chỉ còn vỏn vẹn chỉ 200 chiến sĩ. Về Thiết Giáp, tám chiếc M113 và một Chiến Xa M41 bị tiêu hủy, với hơn một phần tư quân số bị loại ra khỏi vòng chiến chỉ trong 15 ngày đêm.
Ông Lưu ngậm ngùi kể: “Phải chăng đây là đỉnh tột cùng đau thương và nghiệt ngã đời lính? Chúng tôi không thể hình dung nổi ngày mai của cuộc chiến sẽ như thế nào, cho tôi và đồng đội thân yêu. Một tình huống đau thương xảy ra, đó là trong ngày 14 Tháng Tư, 1975, Đại Úy Hoàng Đình Đạt, trưởng Ban 4 của Trung Đoàn 52 theo trực thăng đến Chiến Đoàn để lo việc tiếp tế. Anh quyết ở lại mặc dù Đại Tá Dũng bảo anh về lại Long Bình ngay.
Anh chỉ vội viết vài hàng gởi cho vợ để báo tin là anh sẽ ở lại chiến trường, mà lúc đó là lúc đoàn quân sắp ‘mở đường máu’ để vượt thoát vòng bao vây của địch. Chính Đại Tá Dũng và tôi bảo anh lên xe chỉ huy, nhưng anh không chịu, để đi bộ cùng anh em trong toán tiếp liệu. Nhưng rồi, Đại Úy Hoàng Đình Đạt cùng cả toán đã bị hạ sát thảm thương trên đường lui binh.”
Thiết Giáp M113 của Chi Đoàn 2/5 Thiết Kỵ tại Long Khánh. (Hình: Vũ Lưu cung cấp)
Thoát được vòng bao vây của địch
Trong cuộc lui binh này, những quân nhân của các đơn vị còn sống sót như Pháo Binh của Tiểu Đoàn Phó Thiếu Tá Trước, Công Binh, Hỏa Tiễn TOW, Đại Đội Phó 183 Quân Y- Bác Sĩ Nam và nguyên toán Quân Y, đã được Chi Đoàn 2/5 Thiết Kỵ đưa ra khỏi vòng vây hãm của địch.
Ngày 16 Tháng Tư, 1975, từ sáng sớm toàn bộ Chiến Đoàn 52 còn lại di chuyển ra hương lộ đất đỏ, nối liền Quốc Lộ 1 và ấp Bàu Hàm. Họ vừa đến cùng lúc với đoàn xe GMC và Hồng Thập Tự, để tản thương và đưa Trung Đoàn 52 Bộ Binh về Long Bình. Và kể từ giờ phút này đơn vị Trung Đoàn 52 của Sư Đoàn 18 BB xem như không còn nữa!
Ông Lưu nói: “Tôi tiễn Đại Tá Dũng đến tận xe jeep của ông, chào tạm biệt và bắt tay từ giả. Ông bắt tay tôi thật chắc, thật lâu và nói hy vọng chúng ta còn gặp nhau trên cùng một chiến trường và cảm ơn với giọng trầm buồn. Nhưng vận nước nổi trôi, từ đó đến giờ tôi và ông chưa một lần gặp mặt. Tôi trở lại và đứng nghiêm trên xe, và hầu hết Kỵ Binh của Chi Đoàn đều đứng nghiêm đưa tay chào khi đoàn xe bắt đầu chuyển bánh.”
Trước khi Chiến Đoàn 52 bị thất thủ hoàn toàn không có một quả bom hạng nặng nào được thả xuống để ngăn chặn địch quân. Trong khi đó, chỉ có hai quả bom BLU được thả xuống khu đồn điền cao su Bình Lộc cách ngã ba Dầu Giây khoảng 6 Km về hướng Đông Bắc vào sáng ngày 16 Tháng Tư, 1975.
Ông Lưu nói: “Chào vĩnh biệt các chiến sĩ Quân Lực VNCH, các anh đã anh dũng hy sinh vì tổ quốc để làm tròn nhiệm vụ của người trai trong thời chinh chiến. Bây giờ các anh đang được vui sống muôn đời, như trong Kinh Hòa Bình đã nói, ‘Chính lúc chết đi, là khi vui sống muôn đời.’ Xin chào tạm biệt các chiến sĩ đang còn được sống sót. Các anh đã hiên ngang chiến đấu, can trường xả thân vì dân tộc trong suốt 12 ngày đêm vừa qua cùng với Chi Đoàn 2/5 Thiết Kỵ. Nguyện cầu cho các anh gặp nhiều may mắn trong thời gian tới.”
Tất cả quân nhân của Chi Đoàn 2/5 Thiết Kỵ đều đứng nghiêm chào, cho đến khi đoàn xe khuất hẳn sau đám bụi đỏ mịt mù. [dt]
LOS ANGELES, California (NV) – Một nghiên cứu của đại học UCLA công bố hôm Thứ Sáu, 2 Tháng Giêng, cho thấy các ngôi nhà còn nguyên sau các vụ cháy Eaton và Palisades nhưng bị ảnh hưởng do tro bụi hoặc khói, ghi nhận phẩm chất không khí trong nhà xấu đi theo thời gian, nhật báo The Orange County Register cho hay.
Theo nghiên cứu, nồng độ các hợp chất hữu cơ bay hơi (VOC) – bao gồm “benzene,” “toluene,” “ethylbenzene” và “xylenes” – vẫn ở mức cao đáng kể, thậm chí còn gia tăng sau khi các đám cháy được khống chế và chất lượng không khí ngoài trời phục hồi. Các nhà nghiên cứu bắt đầu thu thập mẫu từ ngày thứ hai của các vụ cháy và kết thúc vào ngày 18 Tháng Hai, 2025.
Khu nhà tan hoang do cháy rừng ở Altadena, Los Angeles County, hồi đầu năm 2025. (Hình minh họa: Trà Nhiên/Người Việt)
“Phát hiện này cho thấy sự cần thiết của các biện pháp can thiệp có mục tiêu nhằm giảm thiểu phơi nhiễm không gian trong nhà trong giai đoạn phục hồi,” đồng tác giả nghiên cứu, Tiến Sĩ Michael Jerrett – giáo sư Khoa Học Sức Khỏe Môi Trường thuộc Khoa Fielding của UCLA và là chủ tịch Jonathan Fielding về Biến Đổi Khí Hậu và Y Tế Công Cộng – cho biết trong một thông cáo.
“Các kết quả này làm dấy lên mối lo ngại về phẩm chất không khí trong nhà sau cháy rừng, cũng như nguy cơ phơi nhiễm kéo dài có thể dẫn đến những tác động nghiêm trọng đối với sức khỏe,” thông cáo tiếp.
Nghiên cứu được đăng trên tạp chí Environmental Science and Technology Letters. Các nhà nghiên cứu thu thập mẫu theo từng giai đoạn tại cả hai khu vực cháy, bao gồm giai đoạn trước khi đám cháy được khống chế 50%, giai đoạn cháy đang diễn ra khi đã khống chế trên 50%, và giai đoạn sau cháy.
Các hợp chất hữu cơ bay hơi khác nhau đạt đỉnh điểm vào những thời khắc khác nhau trong và sau cháy. So với giai đoạn đám cháy đang hoạt động, tỷ lệ nồng độ trong nhà so với ngoài trời cao hơn đáng kể ở giai đoạn sau cháy. Mức VOC tăng cao đặc biệt được ghi nhận tại các ngôi nhà không có người ở trong vùng bị cháy.
“Ngay cả sau khi các đám cháy rừng được dập tắt, cư dân vẫn có thể đối mặt với nguy cơ phơi nhiễm VOC trong nhà,” đồng tác giả nghiên cứu, Tiến Sĩ Yifang Zhu – giáo sư Khoa Học Sức Khỏe Môi Trường – cho biết trong một thông cáo.
“Mô hình này cho thấy các vật liệu trong nhà bị ảnh hưởng do khói có thể tiếp tục phát thải VOC vào môi trường trong nhà, tạo ra nguồn phơi nhiễm kéo dài. Để giảm thiểu rủi ro, cư dân quay trở lại các ngôi nhà bị ảnh hưởng nên áp dụng các biện pháp cải thiện thông gió và lọc không khí,” thông cáo cho hay.
Theo UCLA, các biện pháp giảm thiểu bao gồm thường xuyên mở cửa sổ, vận hành hệ thống sưởi ấm, thông gió và điều hòa không khí trung tâm với bộ lọc đạt ít nhất chuẩn chỉ số 13, và sử dụng máy lọc không khí di động hiệu suất cao có kèm bộ lọc than hoạt tính khi có điều kiện.
“Điều khiến các vụ cháy rừng đô thị này đặc biệt đáng lo ngại là độc tính tiềm tàng của khói sinh ra, do các hợp chất hữu cơ bay hơi hiện diện phổ biến trong khu dân cư, với những nguồn thường gặp như vật liệu xây dựng và các sản phẩm gia dụng, bao gồm đồ nấu nướng và chất tẩy rửa,” Tiến Sĩ Yifang Zhu nói. (T.Nhiên) [dt]
VILLEURBANNE, Pháp (NV) – Tony Parker, một trong những hậu vệ vĩ đại nhất lịch sử NBA và cũng là biểu tượng của bóng rổ Châu Âu vừa đề cập đến sự khác biệt giữa NBA và EuroLeague, Giải Vô Địch Bóng Rổ Châu Âu, theo Basket News ngày 1 Tháng Giêng, 2026.
“NBA vẫn là giải đấu số 1 thế giới, nổi bật về tốc độ và thể chất, nhưng nếu nhìn sang bóng rổ Châu Âu thì rõ ràng EuroLeague đang thay đổi mạnh mẽ. Họ học hỏi cách tổ chức của người Mỹ để bắt kịp xu hướng hiện đại của môn thể thao này.”
Tony Parker sau thời gian thi đấu thành công ở NBA, giờ là nhà quản lý cho đội bóng hàng đầu ở EuroLeague. (Hình minh họa: Mike Lawrie/Getty Images)
Tony Parker là người hiếm hoi sống trọn “hai thế giới.” Từ cậu bé Pháp gầy gò bước vào NBA năm 2001, và trở thành cầu thủ có bốn lần vô địch cùng San Antonio Spurs và MVP NBA Finals 2007, cho đến khi giải nghệ và quay về Châu Âu với vai trò chủ tịch câu lạc bộ ASVEL Lyon-Villeurbanne, Pháp, một thế lực đang lên tại EuroLeague.
Chính vì trải nghiệm đủ với NBA và sau đó đắm mình với EuroLeague trong vai trò nhà quản trị nên những nhận định của Tony Parker rất có giá trị.
Tony Parker ca ngợi NBA, giải đấu mà anh từng có đầy đủ các danh hiệu: “NBA là giải đấu có cường độ cao nhất thế giới, nhịp độ trận đấu nhanh hơn, số pha chuyển đổi trạng thái dày đặc hơn, và đặc biệt là yếu tố thể chất vượt trội. Để chơi ở NBA, bạn phải chạy nhanh hơn, nhảy cao hơn, va chạm nhiều hơn. Thậm chí là sai lầm nhỏ, bạn cũng có thể bị trừng phạt ngay lập tức.”
Từ lập luận của Tony Parker có thể suy ra được, NBA có 82 trận mùa thường niên, đòi hỏi thể lực và chiều sâu đội hình cực lớn. Tại NBA, các cầu thủ được tuyển chọn từ khắp thế giới, nhưng phần lớn đều sở hữu thể hình và sức bật hiếm có. Điều đó tạo nên một môi trường mà tốc độ gần như trở thành điều kiện bắt buộc để tồn tại.
Tony Parker (giữa) thừa nhận để trụ được ở NBA, cầu thủ phải nhanh hơn, tốc độ hơn và di chuyển nhiều hơn. (Hình minh họa: Ronald Martinez/Getty Images)
Trong khi đó, nhiều năm qua, EuroLeague nổi tiếng với lối chơi chặt chẽ, thiên về chiến thuật, kiểm soát nhịp độ và hạn chế sai lầm. Parker thừa nhận: “Ngày trước, bạn có thể thắng ở Châu Âu bằng cách phòng ngự tốt và đọc trận đấu thông minh, còn ở NBA, chỉ thông minh thôi là chưa đủ. Tuy nhiên, EuroLeague dậm chân tại chỗ.
Ngược lại, giải đấu Châu Âu này đang thay đổi rõ rệt trong khoảng một thập niên trở lại đây. Nhịp độ trận đấu được đẩy cao hơn, các đội sẵn sàng ném ba điểm nhiều hơn, sử dụng spacing, giãn đội hình rộng hơn.”
Rõ ràng là những khái niệm tưởng như là “đặc sản” của riêng NBA thì EuroLeague đã tiệm cận. Điều đấy rất tốt cho sự phát triển chung của bóng rổ thế giới, thay vì chỉ là người Mỹ độc quyền với một NBA không có sự cạnh tranh. (Yến Nhi) [dt]
SACRAMENTO, California (NV) – Một tòa phúc thẩm liên bang phán quyết rằng lệnh cấm mang súng công khai ở hầu hết các khu vực mà tiểu bang California áp đặt là vi hiến, hôm Thứ Sáu 2 Tháng Giêng, Reuters đưa tin.
Hội đồng thẩm phán của Tòa Phúc Thẩm số 9 ở San Francisco ra phán quyết với tỷ lệ 2/1 đứng về phía một người sở hữu súng rằng lệnh cấm mang theo súng công khai ở các quận hạt có hơn 200,000 người của tiểu bang California vi phạm Tu Chính Án thứ hai về quyền được giữ và mang theo vũ khí.
Một khách hàng đang mua súng với con trai nhỏ ở một cửa hàng súng đạn ở Glendale, California. (Hình minh họa: Gabriel Bouys/AFP via Getty Images)
Thẩm Phán Lawrence VanDyke, người được Tổng Thống Donald Trump bổ nhiệm, cho biết luật kiểm soát súng của tiểu bang không thể đứng vững theo phán quyết mang tính bước ngoặt về quyền sử dụng súng của Tối Cao Pháp Viện hồi năm 2022.
Phán quyết đó, trong vụ kiện của Hiệp Hội Súng Trường Và Súng Lục Tiểu Bang New York, đã được Tối Cao Pháp Viện thông qua với tỷ lệ 6/3. Phán quyết cho rằng các hạn chế về việc sở hữu súng đạn “phải nhất quán với truyền thống lịch sử của đất nước về quy định súng đạn.”
Trong phán quyết ở California, Thẩm Phán VanDyke cùng một thẩm phán bảo thủ khác cũng do ông Trump bổ nhiệm, cho rằng vụ kiện mới nhất “không nghi ngờ gì có liên quan đến việc mang theo vũ khí công khai, vốn có trước khi Tuyên Ngôn Nhân Quyền được phê chuẩn vào năm 1791.”
Ông lưu ý rằng hơn 30 tiểu bang nhìn chung cho phép người dân mang theo súng không cần che đậy. Chính tiểu bang California cho phép mang súng ngắn không cần giấu kín để tự vệ mà không bị phạt cho đến năm 2012, ông lập luận.
“Tư liệu lịch sử cho thấy rõ không thể nhầm lẫn rằng mang súng công khai là một phần của lịch sử và truyền thống của quốc gia này,” Thẩm Phán VanDyke ghi trong phán quyết.
Phán quyết này đảo ngược một phần phán quyết hồi năm 2023 của một thẩm phán tòa cấp dưới vốn đã bác bỏ vụ kiện của ông Mark Baird, một người sở hữu súng, hồi năm 2019, đối với quy định của California.
Mặc dù tòa phúc thẩm đứng về phía nguyên đơn Baird, họ lại bác bỏ khiếu nại của ông đối với quy định của California áp dụng ở các quận hạt có ít hơn 200,000 dân, vốn yêu cầu phải có giấy phép mới được mang theo vũ khí công khai.
Thẩm Phán Randy Smith, người được cựu George W. Bush bổ nhiệm, không đồng ý với phán quyết này. Ông cho rằng các đồng nghiệp của ông “chỉ đúng một nửa trong trường hợp này” vì tất cả các quy định của California đều tuân thủ phán quyết của Tối Cao Pháp Viện.
Phát ngôn viên của ông Rob Bonta, bộ trưởng Tư Pháp California, cho biết ông đang xem xét các lựa chọn. “Chúng tôi cam kết bảo vệ luật sở hữu súng dựa trên lẽ thường của California,” phát ngôn viên cho biết. (NNL) [dt]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Với nhiều dự án xây dựng đang thực hiện hoặc sắp bắt đầu thực hiện tại nhiều xa lộ, cộng với nhiều tuần thử chạy xe điện đầu tiên của quận hạt, 2026 sẽ là một năm bận rộn đối với Orange County, có nhiều công trình làm giảm tắc nghẽn giao thông, theo nhật báo The Orange County Register hôm Thứ Sáu, 2 Tháng Giêng.
“Tôi thật sự nghĩ 2026 sẽ là một năm vô cùng bận rộn. Chúng ta có nhiều dự án đang được thực hiện, và rằng chúng ta đang bắt đầu một số, và rằng chúng ta sắp hoàn thành một số,” ông Darrell Johnson, tổng giám đốc Cơ Quan Giao Thông Orange County (OCTA), nói với OCR. “Tôi nghĩ, 2026 sẽ là một năm bận rộn trên mọi phương diện với những gì chúng ta đang làm về giao thông và di chuyển ở Orange County.”
Dự án phát triển và mở rộng xa lộ 405. (Hình: OCTA)
Có thể nói, dự án lớn nhất dự trù hoàn tất trong năm nay là “OC Street Car,” trị giá $649 triệu, một hệ thống xe điện chở hành khách đi một đoạn đường dài 4.1 dặm, từ trạm xe lửa Santa Ana đến một trạm giao thông mới trên đường Harbor ở Garden Grove. Xe điện này có 10 trạm dừng trên đường đi, bao gồm dừng ở khu vực Trung Tâm Hành Chánh (Civic Center), nơi có các cơ quan quận hạt và thành phố Santa Ana tọa lạc. Nơi đây cũng có tòa án liên bang, tòa kháng án, và tòa thượng thẩm tiểu bang, và gần khu trung tâm Santa Ana.
“Chúng tôi chắc chắn dự trù khai trương vào nửa sau của năm nay,” ông Johnson nói. “Chúng tôi vô cùng hồi hộp với dự án này.”
Sau nhiều năm làm đường rầy – đi qua nhiều con đường của các thành phố – và xây dựng các trạm cũng như đặt hệ thống điều khiển, đường xe điện này đang được thử nghiệm. Cho đến nay, các toa xe này chỉ chạy 2 dặm, không đi qua các con đường. Tuy nhiên, đến đầu năm nay, những toa xe này sẽ bắt đầu đi qua những con đường đó.
“Có một số tiêu chuẩn thử nghiệm đối với hệ thống,” được các nhân viên phụ trách về quy định của tiểu bang đưa ra, và phải mất sáu tháng mới hoàn tất, ông Johnson nói. “Chúng tôi muốn bảo đảm là khi hành khách bắt đầu sử dụng, mọi thứ phải sẵn sàng như trong kế hoạch.”
Xe điện “OC Street Car” chạy từ Santa Ana đến Garden Grove. (Hình: OCTA)
Sẽ có một cuộc vận động giáo dục được thực hiện, ông Johnson nói, tập trung vào việc sử dụng hệ thống xe điện này như thế nào, cũng như tương tác giữa người lái xe với xe điện trên đường phố.
Theo dự trù, xe điện này phục vụ khoảng 5,000 người/ngày một khi dự án hoàn tất, trong thời điểm năm năm, ông Johnson nói.
“Chúng tôi không làm hệ thống này cho năm 2026 mà làm cho năm 2030, cho năm 2035, cho năm 2040, và sau đó nữa. Đây là đầu tư tại một trong những khu vực có mật độ dân cư cao nhất và có thể là phần quan trọng nhất của quận hạt,” ông thêm.
OCTA cũng hoàn tất hai dự án đầu tư xa lộ lớn trong những năm qua – mở rộng cầu và thêm làn xe trên xa lộ 405 trị giá $2.16 tỷ và đầu tư $665 triệu thêm làn xe và điều chỉnh xa lộ 5 để giảm bớt kẹt xe ở ngã ba El Toro.
Nhưng với tiền thu được từ Measure M2 – cứ mỗi đô la thuế thương vụ (sales tax) được lấy nửa cent – cộng với ngân quỹ tài trợ từ liên bang và tiểu bang, OCTA có nhiều dự án đang thực hiện một cách có “trọng tâm” và “tập trung nhiều vào việc giải quyết tắc nghẽn tại một số điểm giao thông dày đặc,” ông Johnson nói.
Trong khi đó, để tìm cách giải quyết các vấn đề dọc xa lộ 91 – huyết mạch giữa vùng Inland Empire, nơi ngày càng có nhiều người cư ngụ, và thị trường lao động Orange County – OCTA đang chi ra $780 triệu tập trung vào ba khu vực.
Xa lộ 91 lối ra đường Kraemer sẽ được OCTA sửa chữa lại. (Hình minh họa: Erika Taylor/Voice of OC)
Giao lộ tại đường Lakeview đang được xây dựng, với một cây cầu mới phía trên, nhằm giảm “giao thông nhập vào nhau” khi các tài xế hoặc ở lại trên xa lộ 91 hoặc rẽ vào xa lộ 55.
Cũng trên xa lộ 91, gần với xa lộ 57, là một dự án tái xây dựng lại hai cây cầu trên đường Tustin và đường Kraemer, mà đáng lẽ đã bắt đầu hồi giữa năm ngoái.
Tại xa lộ 57, liên quan tới cây cầu qua đường La Palma và các làn xe ra vào ở đường Raymond và đường East, OCTA cũng sẽ cải thiện thêm.
Cây cầu qua đường La Palma dự trù sẽ bị đóng suốt mùa Hè, và một số nơi khác cũng sẽ bị đóng để sửa chữa, ông Johnson cho biết, và khuyến khích người lái xe theo dõi các thông báo đóng đường trên trang mạng xã hội của OCTA.
“Có rất nhiều việc để làm nhằm tạo điều điện giao thông dễ dàng và an toàn, bao gồm phát triển điều hành và tiêu chuẩn hóa,” ông Johnson nói về mục đích của các dự án.
Thêm vào đó, OCTA cũng có nhiều dự án khác bao gồm tiêu chuẩn hóa trở lại các xa lộ của Orange County.
Trước đây, Bộ Giao Thông California (Caltrans) cho phép làm nhỏ làn xe lại để có nhiều xe chạy. Tuy nhiên, theo ông Johnson, tốt nhất là mỗi làn xe phải rộng 12 ft. OCTA cũng có các dự án tiêu chuẩn hóa các lối ra vào xa lộ, cũng như xa lộ nối liền với đường, làn xe đạp, và các hạng mục khác có thể thay đổi.
“Tập trung của chúng tôi trong năm 2026 rõ ràng là giảm tắc nghẽn giao thông, gia tăng an toàn, và mở rộng thêm các lựa chọn đáng tin cậy cho tất cả mọi người, cho dù họ đi bằng xe hơi, xe buýt, xe lửa,” ông Johnson nói. “Và đó chỉ là ý tưởng cân bằng nhu cầu và tiếp tục đầu tư vào quận hạt.” (Đ.D.)
ZURICH, Thụy Sĩ (NV) – Chủ Tịch FIFA Gianni Infantino cho biết ông hoàn toàn ủng hộ và đang tiến gần đến việc áp dụng luật việt vị mới từ ý tưởng của cựu huấn luyện viên đội Arsenal, ông Arsene Wenger với mục đích gia tăng bàn thắng và ủng hộ bóng đá tấn công, theo FIFA ngày 1 Tháng Giêng, 2026.
Chủ Tịch FIFA “bật đèn xanh” cho việc ủng hộ ý tưởng từ luật việt vị mới mà trưởng Ban Phát Triển Bóng Đá Toàn Cầu Arsene Wenger đưa ra. Theo đó, việc thay đổi luật việt vị của ông Wenger, người vẫn được gọi là “giáo sư” có sự “thông thoáng” hơn cho cầu thủ tấn công và cũng ít gây tranh cãi hơn.
Trưởng Ban Phát Triển Bóng Đá Toàn Cầu Arsene Wenger (trái) người đưa ra ý tưởng luật việt vị mới. (Hình: Fabrice Coffrini/AFP via Getty Images)
Nếu luật đang áp dụng chỉ cần một phần nhỏ cơ thể ở phía sau hậu vệ đội phòng ngự lúc nhận bóng, thì luật mới chỉ bắt lỗi việt vị khi toàn bộ thân của cầu thủ tấn công ở phía sau.
Chủ Tịch FIFA Gianni Infantino có vẻ thích thú qua phát biểu: “Luật việt vị mới từ ý tưởng của ông Wenger làm cho trận đấu có nhiều pha tấn công hơn và hấp dẫn hơn. Chúng tôi đang xem xét quy tắc việt vị mới được đưa vào. Điều này thúc đẩy bóng đá tấn công và khán giả sẽ được thưởng thức nhiều bàn thắng hơn.”
Ông Gianni Infantino không đề cập đến việc luật việt vị hiện hành cùng với hoạt động của VAR đang làm cho trận đấu bị kéo dài ra với khoảng thời gian chết để trọng tài “soi” đường kẻ việt vị qua video hỗ trợ. Tuy nhiên, giới chuyên môn thừa hiểu rằng nếu luật việt vị mới của ông Wenger được thông qua, VAR sẽ “thất nghiệp.”
VAR sẽ thất nghiệp hoặc ít việc đi rất nhiều nếu luật việt vị mới của Wenger được thông qua và áp dụng. (Hình minh họa: Juan Mabromata – Pool/Getty Images)
Trong vai trò trưởng Ban Phát Triển Bóng Đá Toàn Cầu của FIFA, ông Wenger bắt đầu đề ra ý tưởng thay đổi quy tắc việt vị vào năm 2020. Cho đến Tháng Mười, 2025 ý tưởng của ông Wenger vẫn chỉ ở dạng dự thảo được đưa ra phân tích tại Hội đồng bóng đá quốc tế IFAB.
Qua việc “bật đèn xanh” của chủ tịch FIFA, nếu luật việt vị Wenger được thông qua vào Tháng Hai, 2026 trước khi trải qua thử nghiệm thì đấy sẽ là cuộc cách mạng của bóng đá tấn công.
Tất nhiên khi bóng đá tấn công được “ưu ái,” sẽ là áp lực và cũng là mối đe dọa của các cầu thủ phòng ngự. Các hậu vệ sẽ phải thận trọng hơn đặc biệt khi ứng xử với những tiền đạo có tốc độ. Tương tự các thủ môn sẽ thường xuyên đối mặt với những mối hiểm họa mà với luật việt vị hiện hành, họ ít chịu áp lực hơn với hàng phòng ngự giăng ngang bẫy các tiền đạo đối phương.
Các giải bóng đá lâu nay vẫn thường xuyên chứng kiến những tình huống việt vị hay những bàn thắng thuộc hạng siêu phẩm bị từ chối chỉ vì một bàn tay hay một cái mũi giày vượt hơn cầu thủ phòng ngự. Khán giả lâu nay cũng thường xuyên phải “chịu đựng” thêm thời gian chờ “check VAR” và ngay cả các cầu thủ cũng thế.
Điều này nhiều khả năng sẽ chấm dứt khi luật việt vị mới được thông qua và áp dụng. Thậm chí giới chuyên môn đang rất ủng hộ “luật việt vị Wenger” sớm được đưa vào để kịp cho sân khấu bốn mặt tại World Cup 2026 với sự thay đổi tích cực của bóng đá tấn công. (Anh Khoa) [dt]