Hà Nội: Trên mưa xối xả, dưới ngập thành sông

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Do hoàn lưu bão Matmo (bão số 11), từ rạng sáng 7 Tháng Mười, Hà Nội mưa xối xả khiến hàng trăm địa điểm ngập sâu, trong đó có gần 30 tuyến đường bị tê liệt khiến giao thông hỗn loạn. Nước tràn vào nhà dân và trường học, làm đảo lộn sinh hoạt đầu tuần.

Theo các báo đài trong nước, tính đến chiều cùng ngày, tại thành phố Hà Nội đã có hơn 122 địa điểm bị ngập sâu lên quá vỉa hè từ 30-50 cm, như tuyến đường đại lộ Thăng Long, Trần Cung, Võ Chí Công, Trần Bình, Phan Văn Trường, Thụy Khuê, Đỗ Đức Dục, Tô Hiệu, Nguyễn Trãi, Bùi Xương Trạch, Cự Lộc, Vương Thừa Vũ, Ngọc Lâm, Liễu Giai, Lê Đức Thọ, Nguyễn Hoàng… khiến nhiều xe gắn máy bị chết máy, phải dắt bộ.

Người dân “bơi” trong dòng nước ngập mênh mông như sông ở quảng trường trước sân vận động Mỹ Đình, Hà Nội. (Hình: Văn Ngọc/VNExpress)

Đáng lưu ý, đường Nguyễn Trãi ở phường Thanh Xuân, con đường huyết mạch nối các xã phường phía Nam và Tây Nam với trung tâm thành phố có điểm ngập sâu đến một mét.

Thậm chí, trên các trục đường Đỗ Đức Dục, Mễ Trì Thượng, Trung Văn,… nhiều điểm nước ngập quá yên xe gắn máy, có điểm ngập sâu ngang bụng người đi bộ, nhưng nhiều người phải dắt xe qua lội dòng nước đục ngầu cùng các túi rác nổi lềnh bềnh.

Trong khu vực dân cư, người dân nhiều nơi đã phải “sống chung với lũ” ngay từ sáng sớm.

Người dân trên đường Trần Duy Hưng mang các tấm ván, bao cát ra ngăn nước tràn vào hầm để xe. (Hình: Đức Hiến/Tuổi Trẻ)

Anh Việt Linh, cư dân Hà Nội, cho biết khoảng 5 giờ 30 phút sáng, trên trục đường đại lộ Thăng Long nước đã mênh mông không nhìn thấy mặt đường, nhiều người đi làm sớm phải quay về vì không thể đi qua các khu vực ngập sâu.

“Trên trời thì mưa xối xả, dưới chân thì nước ngập mênh mông như sông, nước ngập gần hết bánh xe. Nhiều người đi xe gắn máy cố đi vào thì chết máy,” anh Linh cho biết.

Mưa ngập đúng vào giờ cao điểm đi làm, đi học buổi sáng nên đã gây ra kẹt xe kéo dài. Nhiều trường học ở Hà Nội đã thông báo cho học sinh không đến lớp và học online.

Khu vực đường Liễu Giai ngập sâu, chính quyên phải để bảng báo cấm qua lại. (Hình: Hoàng Giang/VNExpress)

Tương tự, nhiều doanh nghiệp ở các khu công nghiệp Thạch Thất, Quang Minh, Thăng Long,… cho công nhân nghỉ làm, hưởng 70% lương.

Nói với báo Tuổi Trẻ, ông Văn Sỹ ở phường Hà Đông, cho biết từ hơn 6 giờ sáng, đi khám tại một bệnh viện trên đường Lương Thế Vinh nhưng do nước ngập quá, xe bị chết máy không đi được nên đành dắt bộ đi về, song cũng phải mất gần một tiếng mới về được đến nhà dù quãng đường chỉ 3 km.

Đáng nói, tại khu vực nút giao Tú Mỡ-Phạm Hùng, phường Yên Hòa, nước ngập khoảng 30 cm, nhiều người dân khi đi qua bị tê chân tay, thậm chí có người ngã quỵ, nghi do bị ảnh hưởng bởi dòng điện rò rỉ dưới nước.

Tại khu vực đại lộ Thăng Long, người dân dùng bè tự chế để di chuyển. (Hình: Cường Ngô/Lao Động)

Do vụ ngập toàn thành phố Hà Nội hồi bão Bualoi hôm 30 Tháng Chín, còn ám ảnh, để chống ngập, người dân Hà Nội đã dùng bao cát, cửa, ván gỗ để ngăn dòng nước tràn vào hầm xe, nhà cửa. Tuy nhiên, tại một số khu chung cư và nhà dân nước tràn vào hầm để xe.

Bàn về hai đợt ngập của Hà Nội, nhiều người dân chỉ còn biết nói vui: “Hà Nội hôm nay giảm hẳn về số điểm ngập so với những lần trước đó, từ hơn chục điểm ngập giờ chỉ còn một điểm duy nhất là… toàn thành phố.” (Tr.N) [kn]

Công An Hà Nội khám xét công ty NextTech, ‘Shark’ Bình bị ‘sờ gáy’

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Do số lượng tài liệu nhiều, lực lượng công an đã huy động cả xe vận tải đến trước công ty Cổ Phần Tập Đoàn NextTech, do ông Nguyễn Hòa Bình (thường gọi là “Shark” Bình) làm chủ tịch hội đồng quản trị, để chở về cơ quan điều tra.

Theo báo Người Lao Động, sau khi khám xét từ tối 6 kéo dài đến hôm 7 Tháng Mười, lực lượng nghiệp vụ Công An Thành Phố Hà Nội đã đưa hàng chục thùng carton được dán niêm phong đóng dấu của NextTech từ tòa nhà 18 Tam Trinh, Hà Nội, nơi có trụ sở công ty này, lên xe vận tải và rời đi.

Công an xếp gọn nhiều thùng tài liệu từ trụ sở công ty Cổ Phần Tập Đoàn NextTech của ông Nguyễn Hòa Bình. (Hình: Dân Trí)

Ông Bình được biết đến với biệt danh “Shark” Bình do tham gia chương trình “Shark Tank Vietnam” (Thương Vụ Bạc Tỷ) trên đài Truyền Hình Việt Nam (VTV).

Ngoài lực lượng công an, một số nhân viên công ty Công Nghệ NextTech cũng có mặt tại nơi làm việc.

Theo Phòng An Ninh Mạng và Phòng Chống Tội Phạm Sử Dụng Công Nghệ Cao, Công An Hà Nội, cuộc khám xét được thực hiện khi công an tiếp nhận đơn của một công dân tại Ninh Bình trình báo bị chiếm đoạt khoảng $2,000 khi đầu tư vào dự án tiền số AntEx (token AntEx) của “Shark” Bình.

Trước đó, tại buổi họp báo Bộ Công An chiều 6 Tháng Mười, ông Nguyễn Đức Long, phó giám đốc Công An Thành Phố Hà Nội, cho biết ngay khi dư luận trên mạng xã hội, báo chí phản ảnh thông tin về việc nhiều người mất tiền vì tham gia dự án tiền số AntEx, cũng như việc “Shark” Bình và đội ngũ phát triển của đồng tiền số AntEx “có những tố cáo lẫn nhau gây xôn xao mạng xã hội,” Công An Hà Nội đã chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ nắm tình hình, xác minh để xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.

“Những người có đơn tố giác tội phạm đều sẽ được công an thành phố tiếp nhận, giải quyết theo đúng quy định theo đúng tinh thần ‘không có ngoại lệ, không có vùng cấm,’” ông Long khẳng định.

Theo báo Thanh Niên hôm 26 Tháng Chín, hồi Tháng Chín, 2021, tiền số AntEx gây chú ý khi được ông Bình công bố “đầu tư $2.5 triệu” thông qua quỹ Next100Blockchain.

Trên trang chủ của dự án khi đó, ông Bình được giới thiệu là “cố vấn chiến lược,” cùng một số lãnh đạo khác của tập đoàn NextTech.

Ông Bình dành nhiều lời khen cho AntEx – dự án được mô tả là “hệ sinh thái DeFi toàn diện, xây dựng stablecoin VNDT neo theo Việt Nam đồng.” Tuy nhiên, ngay sau khi niêm yết trên các sàn giao dịch, token ANTEX lao dốc và mất 99% giá trị.

Sự việc khiến các nhà đầu tư dấy lên giận dữ, tố cáo AntEx có dấu hiệu “rút thảm” (một hình thức lừa đảo trong lĩnh vực tiền điện tử và NFT).

Ông Nguyễn Hòa Bình, tự “Shark” Bình, từng quảng bá cho dự án tiền số AntEx. (Hình: Khương Nha/Thanh Niên)

Tuy vậy, “Shark” Bình trên livestream vẫn lên tiếng bảo vệ dự án và bày tỏ tin tưởng AntEx “sẽ đi đường dài.”

Sau bốn năm im ắng, ông Bình bỗng nhiên lên tiếng bình luận về AntEx. Ông nói nhiều “startup” hiện nay phát hành coin (token tiền số) chỉ để huy động vốn sớm.

“Họ tung coin, gom $3-$5 triệu, rồi bắt đầu ‘hư.’ Phần lớn các dự án không triển khai tiếp hoặc thất bại. 99% coin rơi vào cảnh này: Nhà đầu tư mất tiền, trong khi chủ dự án lại ôm tiền hưởng lợi một cách hợp pháp,” ông Bình nói.

Đáng chú ý, “Shark” Bình tự nhận mình cũng là nạn nhân vì bị “rút thảm.”

Dự án tiền số AntEx (token AntEx) ra mắt vào khoảng Tháng Chín, 2021, và từng được giới thiệu là một hệ sinh thái Blockchain “Make in Vietnam” với tham vọng xây dựng sàn giao dịch phi tập trung, ví điện tử và nhiều ứng dụng tài chính số.

Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn ra mắt, tiền số AntEx liên tục lao dốc, mất gần như toàn bộ giá trị, khiến nhiều nhà đầu tư thua lỗ nặng. (Tr.N) [kn]

Vỡ đập thủy điện ở Lạng Sơn, nước lũ đe dọa nhiều khu dân cư

LẠNG SƠN, Việt Nam (NV) – Một mảng lớn của đập thủy điện Bắc Khê 1 ở xã Tân Tiến, tỉnh Lạng Sơn, bị vỡ, dẫn đến nước đổ tràn xuống khu vực hạ du sông Kỳ Cùng khiến nhà dân bị ngập 2-3 mét và chưa có dấu hiệu dừng lại.

Theo báo Tiền Phong, khoảng 1 giờ 30 phút trưa 7 Tháng Mười, tại khu vực đập đất của thủy điện Bắc Khê 1 nằm ở địa phận xã Tân Tiến, bỗng nhiên bị vỡ ở gần cửa xả. Ban đầu vết vỡ nhỏ, sau toác rộng khoảng 4-5 mét, sâu 3-4 mét.

Hiện trường khu vực vỡ đập thủy điện Bắc Khê 1 ở Lạng Sơn. (Hình: Nông Huyền/VNExpress)

Nước từ đập đang tràn xuống vùng hạ du sông Kỳ Cùng – con sông chính của tỉnh Lạng Sơn và là phụ lưu tận cùng cực Nam của hệ thống sông Tây Giang, Trung Quốc, đẩy mực nước sông dâng cao đe dọa nhiều khu dân cư như Bắc Khê, Nà Soong Hợp Lực, Thất Khê, Tràng Định, Kháng Chiến, Quốc Việt …

Trong vòng một tuần, người dân nhiều xã kể trên đã hai lần chạy lũ nên khi vỡ đập, một đợt nước nữa dồn về, nhiều gia đình “không còn biết chạy đi đâu.”

Nói với báo VNExpress, cô Bế Thị Hương ở xã Thất Khê, cho biết buổi sáng nước lên chậm, chưa có dấu hiệu ngập. Song, từ khi vỡ đập thủy điện, nước dâng lên rất nhanh.

“Tới khoảng 3 giờ 30 phút chiều cùng ngày, nước đã tràn vào ngập hết tầng một và chưa có dấu hiệu dừng lại. Cả gia đình vội vã chạy lên tầng hai trú tránh,” cô Hương cho biết.

Tương tự, cô Thanh Hằng, cùng ở xã Thất Khê, cho biết từ 5 giờ sáng 7 Tháng Mười, người dân đã bắt đầu chạy lụt do mưa to sau bão Matmo (bão số 11), nhưng lúc đó nước mới ngấp nghé cửa nhà.

“Sau khi vỡ đập, nước lên nhanh, tới 4 giờ chiều cùng ngày đã dâng cao 2 mét,” cô Hằng nói.

Tại xã Tràng Định, nhiều tuyến đường bị ngập sâu, người dân phải chế bè bằng tre và ống nhựa để đi lại.

Trong khi đó, tại xã Quốc Việt, cách thủy điện hơn 20 km, chính quyền đã yêu cầu người dân di dời tài sản, vật nuôi đến nơi cao ráo; gia cố nhà cửa; chuẩn bị sẵn lương khô, nước sạch, thuốc men, đèn pin, áo phao, sạc dự phòng trường hợp bị ngập, cô lập; không đi qua vùng nước sâu.

Trả lời báo đài trong nước về việc vỡ đập thủy điện, ông Nguyễn Hoàng Hiệp, thứ trưởng Bộ Nông Nghiệp và Môi Trường, cho biết do mưa lớn kéo dài, lượng nước đổ về nhanh và mạnh khiến đập thủy điện Bắc Khê 1 bị vỡ.

Nước bao vây các ngôi nhà, làng bản ở tỉnh Lạng Sơn. (Hình: Nông Quốc Trọng/Dân Trí)

“Theo báo cáo ban đầu của địa phương, đây là thủy điện nhỏ. Sáng cùng ngày, đập thủy điện đã có hiện tượng bị nứt, có vấn đề nên lực lượng chức năng đã chủ động sơ tán dân từ sáng. Hiện nay, đập đã bị vỡ và đến thời điểm hiện tại chưa có thiệt hại về người,” báo Tuổi Trẻ dẫn lời ông Hiệp cho biết.

Theo phúc trình của Ban Chỉ Huy Phòng Thủ Dân Sự Xã Tân Tiến, ước tính ban đầu vụ vỡ đập thủy điện Bắc Khê 1 gây thiệt hại khoảng 50 tỷ đồng ($1.89 triệu).

Giới hữu trách khuyến cáo người dân “không lan truyền thông tin chưa được kiểm chứng để tránh gây hoang mang trong cộng đồng.”

Nằm trên sông Bắc Khê, một chi nhánh nhỏ của sông Kỳ Cùng – thủy điện Bắc Khê 1 có công suất 2.4 MW. Dung tích hồ chứa 4.7 triệu khối, mực nước dâng bình thường 200 mét, diện tích lưu vực 325 cây số vuông.

Tỉnh Lạng Sơn cũng đã phát đi thông báo “lũ khẩn cấp” trên sông Trung. Hiện nay, mực nước lũ trên sông Trung đang lên nhanh và dao động ở mức trên báo động 3. (Tr.N) [kn]

Bondi cáo buộc chính quyền Dân Chủ ‘biến Bộ Tư Pháp thành công cụ chính trị’

WASHINGTON, DC (NV) – Bà Pam Bondi, bộ trưởng Tư Pháp, điều trần tại Quốc Hội hôm Thứ Ba, 7 Tháng Mười, giữa lúc dư luận ngày càng lo lắng Bộ Tư Pháp (DOJ) dưới quyền lãnh đạo của bà bị biến thành vũ khí để trừng phạt người bị Tổng Thống Donald Trump coi là kẻ thù, theo NPR.

Trong buổi điều trần trước Ủy Ban Tư Pháp Thượng Viện, bà Bondi biện minh cho chức bộ trưởng Tư Pháp của bà và liên tục phản bác những lời chỉ trích, thay vào đó, bà cáo buộc những chính quyền trước của Dân Chủ dùng DOJ là công cụ chính trị.

Bà Pam Bondi, bộ trưởng Tư Pháp, điều trần trước Ủy Ban Tư Pháp Thượng Viện tại Quốc Hội ở Washington, DC, hôm Thứ Ba, 7 Tháng Mười. (Hình: Win McNamee/Getty Images)

“Tôi nhận chức vụ này với hai mục tiêu chính, chấm dứt nạn biến công lý thành vũ khí và đưa DOJ trở lại sứ mệnh cốt lõi là chống tội ác bạo lực,” bà Bondi nói ở đầu buổi điều trần. “Mặc dù còn nhiều việc phải làm, tôi tin trong tám tháng ngắn ngủi vừa qua, chúng tôi đạt nhiều tiến bộ hướng tới hai mục tiêu đó.”

Trong khi thượng nghị sĩ Cộng Hòa của Ủy Ban Tư Pháp Thượng Viện nhìn chung khen bà Bondi làm tốt, phía Dân Chủ cho rằng bà dùng DOJ để bảo vệ Tổng Thống Trump và thi hành kế hoạch của ông.

“Cơ quan công lực hàng đầu của đất nước chúng ta trở thành tấm khiên bảo vệ tổng thống và đồng minh chính trị của ông mỗi khi họ làm sai trái,” Thượng Nghị Sĩ Dick Durbin (Dân Chủ-Illinois), thành viên Dân Chủ cấp cao nhất của ủy ban này, cho hay.

“Trong tám tháng ngắn ngủi, bà làm DOJ thay đổi tận gốc và để lại vết dơ khổng lồ trong lịch sử Mỹ. Sẽ mất hàng chục năm mới hồi phục,” ông Durbin thêm.

Phía Dân Chủ của ủy ban này xoáy vào một loạt vấn đề họ cho là chứng tỏ bà Bondi quản trị kém DOJ, chẳng hạn vụ bà quyết định truy tố ông James Comey, cựu giám đốc Cơ Quan Điều Tra Liên Bang (FBI), sau khi bị Tổng Thống Trump công khai thúc giục.

Thượng Nghị Sĩ Mazie Hirono (Dân Chủ-Hawaii), hỏi bà Bondi về vụ đó. Bà Hirono nhắc tới bài viết của Tổng Thống Trump trên mạng xã hội Truth Social trước khi ông Comey bị truy tố chưa đầy một tuần, trong đó, ông Trump ra lệnh “bà Pam” có biện pháp đối với ông Comey.

Khi bà Hirono hỏi có phải bà Bondi là “bà Pam mà tổng thống đề cập” hay không, bà Bondi đáp, “Chắc chắc là tôi.”

“Tôi thấy rõ ràng khi viết như vậy, tổng thống coi DOJ là công ty luật của ông, còn bà là luật sư của ông,” bà Hirono nói.

Hôm 25 Tháng Chín, ông Comey bị đại bồi thẩm đoàn liên bang truy tố hai trong số ba tội danh mà công tố viên đề nghị, một tội khai gian và một tội cản trở công lý. Thứ Tư tuần này, ông sẽ ra tòa liên bang ở Alexandria, Virginia.

Vụ truy tố ông Comey là ví dụ mới nhất, và có lẽ đáng lo lắng nhất, cho thấy DOJ bị biến thành công cụ chính trị dưới thời bà Bondi, theo nhiều chuyên gia pháp lý.

Từ trước tới nay, DOJ thường độc lập với Tòa Bạch Ốc, nhất là khi điều tra và truy tố, để khỏi bị chính trị đảng phái ảnh hưởng.

Nhưng giới phê bình cho rằng “bức tường lửa” đó bị húc sập từ khi ông Trump trở lại làm tổng thống và đưa bà Bondi cũng như nhiều người trung thành khác với ông vào vị trí chủ chốt trong DOJ.

Tháng trước, ông Trump công khai ra lệnh bà Bondi nhắm tới người bị ông coi là đối thủ chính trị, gồm bà Letitia James, bộ trưởng Tư Pháp New York; Thượng Nghị Sĩ Adam Schiff (Dân Chủ-California), thành viên Ủy Ban Tư Pháp Thượng Viện; và ông Comey.

“Chúng ta không thể chậm trễ nữa, như vậy là giết chết uy tín chúng ta,” ông Trump viết trên Truth Social cho bà Bondi. “Phải thực thi công lý ngay bây giờ!” (Th.Long) [kn]

Trung Quốc tung chiêu chỉ mua cau trái dài, bỏ cau tròn, nhà vườn ‘trắng tay’

QUẢNG NGÃI, Việt Nam (NV) – Trung Quốc bất ngờ “quay xe” tuyên bố chỉ mua cau trái dài, bỏ cau trái tròn, khiến nhà vườn trồng cau lao đao.

Vụ cau năm 2024, giá cau trái tại Quảng Ngãi và nhiều tỉnh từng đạt mức kỷ lục 85,000 đồng ($3.2)/kg. Nhưng chỉ trong mười ngày, giá lao dốc còn 25,000 đồng (94 cent)/kg, sau đó thương lái chỉ lựa mua cau đẹp. Song năm nay, còn khốc liệt và diễn ra nhanh hơn.

Cau trái dài đang được thương lái thu mua với giá thấp hơn sáu lần so với thời điểm này năm ngoái. (Hình: Quốc Triều/Dân Trí)

Quảng Ngãi, “thủ phủ cau” lớn nhất nước, vốn được thương lái Trung Quốc đánh giá có trái cau đẹp và phẩm chất bậc nhất Việt Nam.

Thế nhưng, theo ghi nhận của báo Tuổi Trẻ hôm 7 Tháng Mười, giá cau trái ở Quảng Ngãi hiện chỉ còn 12,000 đồng (45 cent)/kg, thấp hơn sáu lần so với năm ngoái khiến người trồng cau thất thu.

Ông Thống, chủ một vườn cau hơn 300 cây ở xã Trà Giang, tỉnh Quảng Ngãi, cho hay vườn cau của gia đình ông năm ngoái cho thu nhập khoảng 130 triệu đồng ($4,931), còn năm nay dù đã vào chính vụ nhưng chỉ thu được hơn 12 triệu đồng ($455).

“Thương lái không mua trái tròn. Họ nói Trung Quốc không ‘ăn’ loại đó, tôi cũng chẳng biết lý do vì sao? Năm ngoái, cau trái tròn hay dài gì họ cũng mua ào ào, còn năn nỉ chủ vườn bán. Nay trái tròn thì tôi cho người hái không,” ông Thống ngán ngẩm nói.

Tại các xã Thiện Tín, Nghĩa Hành, Đình Cương… nơi có khoảng 750 hécta cau, người dân đang “dở khác dở cười” khi Trung Quốc bất ngờ “quay xe” không mua cau tròn.

Một số chủ vườn cau lớn vẫn bán được cau trái tròn nhưng với giá rẻ mạt, chỉ 30,000 đồng ($1.1)/10kg. Người hái và chủ vựa thu mua cau tròn chủ yếu để giữ mối, làm ăn lâu dài với các vườn này.

Chủ một lò hấp cau lớn ở Quảng Ngãi cho biết, họ rất muốn thu mua toàn bộ cau trong vùng, thay vì lựa chọn trái dài, trái tròn như hiện nay. Nhưng do bạn hàng Trung Quốc không “ăn” cau tròn nên đành phải “bó tay.”

“Họ nói không thu mua cau trái tròn, còn qua tận lò xem hàng. Chỉ cần có vài trái tròn lẫn trong cau dài là họ hủy cả lô hàng nên chúng tôi cũng phải cẩn thận, lựa rất kỹ,” chủ lò hấp nói.

Anh H., một thương lái làm việc trực tiếp với đối tác Trung Quốc, cho biết anh đã ngưng thu mua cau hơn một tháng qua vì đối tác quá bất ổn.

Những buồng cau trái tròn không được người hái cau bẻ do Trung Quốc không mua. (Hình: Trần Mai/Tuổi Trẻ)

“Đầu vụ năm nay, giá cau lên cao nhất là 42,000 đồng ($1.6)/kg. Trái dài hay tròn gì cũng mua, nhưng chỉ kéo dài nửa tháng rồi lao dốc và đối tác ngừng mua cau trái tròn. Thị trường khốc liệt quá, tôi phải dừng lại,” anh H. cho biết.

Dù làm việc trực tiếp với thương lái Trung Quốc, anh H. cũng không rõ nguyên nhân khiến họ ngừng mua cau trái tròn. Anh chỉ nghe đối tác nói các công ty lớn ở Trung Quốc đã đủ nguồn cung ứng nên hạn chế nhập thêm.

“Hiện những chủ lò còn mua cau tròn ở Quảng Ngãi chủ yếu để bán cho các chợ trong nước làm mâm lễ cưới, dâng hương… chứ Trung Quốc đã dừng mua cau trái tròn rồi,” anh H. nói thêm.

Như vậy, chỉ sau một năm gieo hy vọng, cây cau – từng được xem là “vàng xanh” của nhà vườn Quảng Ngãi đang bấp bênh trở lại, với sự dè dặt từ chính các thương lái Trung Quốc ngay tại “vựa cau” miền Trung. (Tr.N) [kn]

‘Biển người’ đổ về Tòa Thánh Tây Ninh dự đại lễ 100 năm ‘Hội Yến Diêu Trì Cung’

TÂY NINH, Việt Nam (NV) – Tối 6 Tháng Mười (Rằm Tháng Tám Âm Lịch), cả trăm ngàn tín đồ, người dân và du khách đổ về Tòa Thánh Tây Ninh tham dự đại lễ lần thứ 100 “Hội Yến Diêu Trì Cung 2025” – lễ hội lớn nhất trong năm của đạo Cao Đài.

Đạo Cao Đài có hai ngày lễ lớn nhất trong năm là “Hội Yến Diêu Trì Cung” vào ngày Rằm Tháng Tám và đại lễ vía Đức Chí Tôn vào hai ngày Mùng Tám và Mùng Chín, Tháng Giêng Âm Lịch.

Ước tính có hơn 200,000 người trong hai ngày đổ về Tòa Thánh Tây Ninh dự đại lễ “Hội Yến Diêu Trì Cung 2025” lần thứ 100. (Hình: VNExpress)

Theo báo VNExpress, từ chiều 7 Tháng Mười, tín đồ Cao Đài mặc áo dài trắng, nam giới đội thêm khăn đóng đen, từ nhiều tỉnh thành tại Việt Nam đổ về phủ kín đoạn đường kéo dài khoảng 400 mét từ cổng Chánh Môn đến Tòa Thánh Tây Ninh ở phường Long Hoa, cách trung tâm Tây Ninh 5 km, để tham dự đại lễ “Hội Yến Diêu Trì Cung.”

Không chỉ khu vực trong khuôn viên mà hai bên Tây và Đông chánh đài cũng chật kín người ngồi chờ đến giờ khai hội.

Theo phối sự Ngọc Hồng Thanh, người quản lý Tòa Thánh, năm nay là lần thứ 100 tổ chức lễ nên lượng người tham gia tăng cao so với thường niên, ước tính hơn 200,000 người trong hai ngày.

Để đáp ứng nhu cầu lưu trú của lượng lớn tín đồ, Tòa Thánh đã mở cửa các khu vực như Nhà Thuyền Bát Nhã để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho họ vào ăn ở.

Khoảng 6 giờ chiều cùng ngày, bên trong Tòa Thánh, các phối sư, đầu sư (người đứng đầu, quản lý tòa thành) cùng các đạo hữu xếp hàng dài bắt đầu cúng thời, đọc kinh, bái lạy, nhằm để bày tỏ lòng thành kính, cầu nguyện sự bình an.

Trong suốt buổi lễ, các tín đồ tụng kinh và cầu nguyện riêng cho gia đạo, sức khỏe, hòa bình.

30 phút sau nghi lễ cúng thời, bắt đầu lễ rước cộ bông Đức Phật Mẫu – một vị thiêng liêng, ngang hàng Đức Chí Tôn, và Cửu Vị Tiên Nương, múa rồng nhang, Ngọc Kỳ Lân, Quy, Phụng.

Dẫn đầu là các đạo hữu mang theo cờ Thiên Nhãn – tượng trưng cho Thượng Đế Toàn Năng của đạo Cao Đài. Phía sau là các đoàn rước Đức Phật Mẫu, Cửu Vị Tiên Nương.

Theo sau cộ bông, hai con rồng nhang dài 39 mét, được xem đặc trưng văn hóa dịp đại lễ “Hội Yến Diêu Trì Cung,” chỉ có ở Tòa Thánh Tây Ninh.

Rồng nhang phun lửa được xem đặc trưng văn hóa dịp đại lễ “Hội Yến Diêu Trì Cung,” chỉ có ở Tòa Thánh Tây Ninh. (Hình: VNExpress)

Mỗi con rồng nhang được hơn 50 người điều khiển múa uốn lượn, phun lửa, múa cùng bốn linh vật Long, Lân, Quy, Phụng khiến đám đông xung quanh cuồng nhiệt.

“Các đoàn múa rồng, phượng rất công phu và đẹp mắt, mỗi năm chỉ có một ngày nên tôi cố gắng đưa con đi xem dù có vất vả,” anh Phương cho biết.

Diễn hành cùng đoàn múa rồng, nhiều cô gái từ các dân tộc xếp thành hàng đi bộ giữa đám đông.

Được thành lập ở miền Nam Việt Nam hồi năm 1926, đạo Cao Đài lấy sự thương yêu làm nền tảng, nhân nghĩa làm phương châm hành đạo, lấy việc phụng sự chúng sinh làm hành động… để xây dựng một xã hội đạo đức, an lạc bằng tinh thần thương yêu đồng đạo.

Tôn giáo này hiện có khoảng 2.4 triệu tín đồ, xếp thứ tư trong 16 tôn giáo được nhà nước CSVN công nhận, phạm vi hoạt động ở 35 tỉnh, thành phố ở Việt Nam. (Tr.N) [kn]

Giá vàng lần đầu tiên lên $4,000 một ounce, dự trù sẽ tăng thêm

NEW YORK, New York (NV) – Giá vàng hôm Thứ Ba, 7 Tháng Mười, lần đầu tiên lên $4,000, do nhu cầu đầu tư tăng mạnh giữa lúc tình hình địa chính trị và kinh tế bất ổn, cũng như do người ta kỳ vọng Ngân Hàng Trung Ương Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục hạ lãi suất, theo Reuters.

Từ đầu năm 2025 tới nay, giá vàng tăng 51% do ngân hàng trung ương các nước mua nhiều, đồng đô la suy yếu và nhu cầu đầu tư tăng mạnh giữa lúc thương mại và địa chính trị ngày càng căng thẳng. Quý 1 năm nay, giá vàng tăng trở lại mạnh nhất kể từ năm 1986.

Vàng nén sản xuất tại ABC Refinery ở Sydney, Úc, hôm 29 Tháng Tư. (Hình minh họa: David Gray/AFP via Getty Images)

Giá vàng thường tăng khi lãi suất thấp và kinh tế bất ổn. Vàng được coi là khoản đầu tư chắc chắn và có thể chống chọi lạm phát vì nhà đầu tư tin tưởng vàng sẽ giữ được giá khi lạm phát tăng.

Tình trạng chính phủ Mỹ đóng cửa khiến nhà đầu tư cũng như nhà hoạch định chính sách không có dữ liệu liên bang để tham khảo, đặc biệt là bản phúc trình việc làm hằng tháng, vốn rất quan trọng.

Tuần tới sẽ có dữ liệu lạm phát Tháng Chín. Do đó, nhà đầu tư đành dựa vào dữ liệu phụ, không phải của chính phủ, để dự đoán khi nào Fed sẽ tiếp tục giảm lãi suất và giảm bao nhiêu.

Giới phân tích vẫn dự đoán Fed sẽ hạ lãi suất 0.25 điểm trong cuộc họp cuối Tháng Mười và 0.25 điểm vào Tháng Mười Hai, bằng với mức giảm hồi Tháng Chín.

“Tôi nghĩ giá vàng sẽ lên $4,300 một ounce trong sáu tháng tới giữa lúc đồng đô la Mỹ dự trù tiếp tục mất giá,” ông Michael Langford, giám đốc đầu tư công ty khai thác khoáng sản Scorpion Minerals của Úc, cho hay.

Hôm Thứ Hai, ngân hàng đầu tư Goldman Sachs của Mỹ nâng dự báo giá vàng cho Tháng Mười Hai, 2026, từ $4,300 lên $4,900.

Tháng Chín vừa qua là tháng thứ 11 lên tiếp ngân hàng trung ương Trung Quốc mua thêm vàng để dự trữ, theo dữ liệu ngân hàng này. (Th.Long) [kn]

Hàng ngàn chuyến bay bị trễ vì thiếu kiểm soát viên không lưu, do chính phủ đóng cửa

BURBANK, California (NV) – Hàng ngàn chuyến bay tại một số phi trường ở Mỹ bị trễ hôm Thứ Hai, 6 Tháng Mười, vì thiếu kiểm soát viên không lưu do chính phủ đóng cửa, theo dữ liệu liên bang, CBS News đưa tin.

Trong số phi trường bị ảnh hưởng hôm Thứ Hai có phi trường ở Chicago, Illinois; Denver, Colorado; Newark, New Jersey; và Burbank, California.

Phi cơ cất cánh ở Phi Trường Hollywood Burbank, California, hôm 6 Tháng Mười. (Hình: Mario Tama/Getty Images)

Mấy ngày gần đây, số đài kiểm soát không lưu được Cơ Quan Hàng Không Liên Bang (FAA) đánh dấu thiếu nhân viên tăng đáng kể, theo dữ liệu FAA mà CBS News phân tích.

Tình trạng thiếu kiểm soát viên không lưu ở một số phi trường xảy ra giữa lúc chính phủ Mỹ đóng cửa được một tuần, trong đó, hàng loạt cơ quan liên bang phải đóng cửa theo.

Các chuyến bay tới Phi Trường Hollywood Burkbank, phi trường phục vụ Los Angeles, bị trễ tới 1 giờ sáng Thứ Ba, trung bình hai tiếng rưỡi mỗi chuyến, theo dữ liệu FAA. Không có kiểm soát viên không lưu nào làm việc ở phi trường này hôm Thứ Hai, ông Gavin Newsom, thống đốc California, viết trên mạng xã hội.

Theo đài CBS News Los Angeles, phi công những chuyến bay cất cánh ở Burbank được yêu cầu liên lạc với SoCal Approach, công ty ở San Diego, để được hướng dẫn cất cánh.

Mỗi khi thiếu kiểm soát viên không lưu, FAA giảm số chuyến bay cất cánh và hạ cánh để bảo đảm nhân viên đang làm việc không bị quá sức và hệ thống vẫn an toàn. Nhưng điều đó có thể khiến chuyến bay bị trễ hoặc bị hủy.

Hôm Thứ Hai, tổng cộng gần 6,000 chuyến bay ở Mỹ bị trễ, gồm 42% chuyến bay cất cánh ở Phi Trường Quốc Tế O’Hare của Chicago, Illinois, và 23% ở Phi Trường Hollywood Burbank, theo trang web theo dõi chuyến bay FlightAware. Thời tiết xấu cũng làm một số chuyến bay bị trễ hôm Thứ Hai.

Tính tới 9 giờ sáng Thứ Ba, giờ miền Đông, hơn 600 chuyến bay bị trễ, theo FlightAware.

Hôm Thứ Hai, Hiệp Hội Kiểm Soát Viên Không Lưu Quốc Gia (NATCA), nghiệp đoàn đại diện kiểm soát viên không lưu ở Mỹ, kêu gọi thành viên của họ tiếp tục làm việc trong lúc chính phủ đóng cửa. Vì được xếp loại là nhân viên thiết yếu, kiểm soát viên không lưu phải tiếp tục làm việc mà không có lương, và sẽ được trả lương bù khi chính phủ mở cửa lại.

Từ khi chính phủ đóng cửa hôm 1 Tháng Mười tới nay, số kiểm soát viên không lưu gọi điện thoại xin nghỉ phép vì bệnh tăng nhẹ, ông Sean Duffy, bộ trưởng Giao Thông Vận Tải, cho hay trong buổi họp báo tại Phi Trường Quốc Tế Newwark.

Gần cuối giai đoạn chính phủ đóng cửa 34 ngày vào cuối năm 2018 và đầu năm 2019, hàng loạt chuyến bay bị trễ vì thiếu kiểm soát viên không lưu. (Th.Long) [kn]

Thượng đỉnh ASEAN: Ông Trump muốn ‘săn ảnh’ Thái Lan và Cambodia cho giải Nobel

play-rounded-fill
Thượng đỉnh ASEAN: Ông Trump muốn ‘săn ảnh’ Thái Lan và Cambodia cho giải Nobel

Tổng thống Donald Trump đã yêu cầu chủ trì lễ ký kết thỏa thuận hòa bình giữa Campuchia và Thái Lan khi ông tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN tại Kuala Lumpur vào cuối tháng này, theo bốn nguồn tin ngoại giao và chính phủ Malaysia xác nhận với This Week in Asia

CDC bỏ khuyến cáo mọi người chích ngừa COVID-19

WASHINGTON, DC (NV) – Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC) làm theo lời đề nghị của nhóm cố vấn chích ngừa mới, bỏ khuyến cáo mọi người chích ngừa COVID-19 – để bệnh nhân tự quyết định, theo AP.

Hôm Thứ Hai, 6 Tháng Mười, CDC loan báo họ làm theo lời đề nghị hồi tháng trước của nhóm cố vấn chích ngừa mới do ông Robert F. Kennedy Jr., bộ trưởng Y Tế, chọn.

Chích ngừa COVID-19 ở Los Angeles, California, năm 2022. (Hình minh họa: Frederic J. Brown/AFP via Getty Images)

Trước năm 2025, theo lời khuyên của chuyên gia bệnh truyền nhiễm, giới chức y tế Mỹ khuyến cáo mọi người ở Mỹ từ 6 tháng tuổi trở lên chích ngừa COVID-19 hằng năm để tiếp tục phòng ngừa vì virus này vẫn biến đổi.

Khi đại dịch COVID-19 giảm bớt, giới chuyên gia đề nghị chỉ chích ngừa COVID-19 cho người 65 tuổi trở lên vì họ nằm trong nhóm dễ bị bệnh nặng và thiệt mạng nếu nhiễm virus này.

Tuy nhiên, là người từ lâu nghi ngờ vaccine COVID-19 không an toàn, hồi Tháng Năm, ông Kennedy tuyên bố bỏ khuyến cáo chích ngừa cho trẻ em khỏe mạnh và phụ nữ mang thai. Ông cũng sa thải toàn bộ thành viên Ủy Ban Cố Vấn Chích Ngừa (ACIP) của CDC rồi đưa người do chính ông chọn vào ủy ban độc lập này.

Tháng trước, nhóm cố vấn mới bỏ phiếu khuyên để người Mỹ tự quyết định chích ngừa COVID-19 hay không. Nhưng CDC cũng cho hay khi quyết định chích ngừa hay không, mọi người, nhất là người cao niên, nên hỏi bác sĩ, y tá hoặc dược sĩ.

Tuần trước, ông Jim O’Neill, thứ trưởng Y Tế và quyền giám đốc CDC, chuẩn thuận lời khuyến cáo của ACIP, nhưng tới Thứ Hai, giới chức Bộ Y Tế mới công bố.

Hồi Tháng Chín, ACIP cũng khuyên CDC cảnh báo rủi ro khi chích ngừa COVID-19 bằng từ ngữ mạnh mẽ hơn, bất chấp các tổ chức y khoa bên ngoài cho hay vaccine COVID-19 chứng tỏ an toàn thông qua hàng tỷ liều đã chích khắp thế giới.

Trong thông cáo báo chí của CDC hôm Thứ Hai, ông O’Neill hoan nghênh sự thay đổi này. Ông cho rằng lời khuyến cáo của những nhóm cố vấn trước đây “khiến bác sĩ và bệnh viện khó nói về rủi ro và lợi ích khi chích ngừa.”

Hiện tại, những hội y khoa lớn vẫn khuyên chích ngừa COVID-19 cho trẻ em, phụ nữ mang thai và những người khác dễ bị bệnh nặng. Họ lưu ý khi nói về rủi ro của vaccine COVID-19, chính quyền Tổng Thống Donald Trump nhấn mạnh quá lố về những tác dụng phụ hiếm xảy ra mà phớt lờ những mối nguy hiểm khi nhiễm COVID-19. (Th.Long) [kn]

Trump sắp bán đấu giá ‘giấc mơ học đường’ của sinh viên Mỹ

play-rounded-fill
Trump sắp bán đấu giá ‘giấc mơ học đường’ của sinh viên Mỹ

Theo Reuters, chính phủ Hoa Kỳ đang xem xét khả năng bán một phần khoản nợ sinh viên trị giá khoảng $1.6 ngàn tỷ. Bán nợ sinh viên cho tư nhân không phải là “hiệu quả ngân sách”. Đó là sự thương mại hoá đạo đức quốc gia — biến nợ học thành công cụ lợi nhuận, và biến giáo dục thành trò đầu cơ.

Israel, Hamas đàm phán ngưng bắn vào lúc kỷ niệm 2 năm cuộc chiến

JERUSALEM, Israel (NV) – Israel và Hamas bắt đầu đàm phán không trực tiếp về kế hoạch hòa bình do Tổng Thống Donald Trump của Mỹ đưa ra, vào lúc kỷ niệm hai năm chiến tranh bùng nổ ở Trung Đông, theo NBC News hôm Thứ Ba, 7 Tháng Mười.

Ngày 7 Tháng Mười, 2023, Hamas bất ngờ tấn công miền Nam Israel, làm khoảng 1,200 người thiệt mạng, rồi bắt cóc hơn 250 người làm con tin.

Người tham dự ôm nhau cạnh hình ảnh nạn nhân tại lễ kỷ niệm hai năm vụ tấn công của Hamas ở Reim, miền Nam Israel, hôm Thứ Ba, 7 Tháng Mười. (Hình: John Wessels/AFP via Getty Images)

Trong vụ tấn công đó, các tay súng Hamas bay dù lượn vào một lễ hội âm nhạc và chiếm khu định cư Do Thái ở biên giới Gaza, sát hại, gây thương tích và bắt cóc dân thường.

Hầu như ngay lập tức, Israel mở chiến dịch quân sự rầm rộ ở Gaza để trả thù, gây ra cuộc khủng hoảng nhân đạo kéo dài tới nay. Chiến dịch của Israel làm hơn 67,000 cư dân ở Gaza thiệt mạng và nhiều người khác bị thương.

Ngoài ra, phần lớn trong số hơn 2 triệu cư dân Gaza đành phải bỏ nhà cửa ra đi. Tình trạng suy dinh dưỡng xảy ra lan tràn, Liên Hiệp Quốc công bố nạn đói ở một số nơi của lãnh thổ này, và nhiều khu vực rộng lớn bị san bằng.

Sau vụ tấn công của Hamas, ông Benjamin Netanyahu, thủ tướng Israel, thề sẽ “làm thay đổi Trung Đông.” Ông mở cuộc chiến nhiều mặt trận, tấn công cả Lebanon, Syria, Yemen và Iran.

Mặc dù hầu hết đồng minh lâu năm của Israel ủng hộ hành động của nước này ngay sau khi Hamas tấn công, nhưng qua thời gian, dân thường thiệt mạng quá nhiều, khiến đồng minh cũng phẫn nộ và lên án Israel, và hàng loạt cường quốc, như Anh và Pháp, tuyên bố công nhận nhà nước Palestine.

Hôm Thứ Ba, Israel và Hamas bắt đầu đàm phán không chính thức ở Ai Cập về kế hoạch hòa bình gồm 20 điểm của Tổng Thống Trump, nhằm kết thúc chiến tranh và thả số con tin vẫn còn bị Hamas giam giữ ở Gaza, có lẽ khoảng 48 người.

Trong ngày đầu đàm phán, hai bên cố gắng xác định những điểm trở ngại chính, Bộ Ngoại Giao Qatar cho hay, theo CNN.

Theo dự trù, ông Steve Witkoff, đặc phái viên của Mỹ, và ông Jared Kushner, con rể Tổng Thống Trump, sẽ đi Ai Cập vào Thứ Tư, hai người biết vấn đề này nói với CNN. (Th.Long) [kn]

Chánh Lục Sự Hugh Nguyễn cùng với tiểu bang đưa dịch vụ công chứng đến Orange County

SANTA ANA, California (NV) – Để tiết kiệm thời gian và chi phí cho cư dân, Văn Phòng Chánh Lục Sự Hugh Nguyễn phối hợp với Bộ Hành Chánh California mang Văn Phòng Công Chứng Tạm Thời (Apostille Pop-Up Shop) đến Tòa Nhà Hành Chính Orange County, 601 N Ross St, Santa Ana, CA 92701, từ 8 giờ sáng đến 4 giờ chiều Thứ Năm, 23 Tháng Mười.

Không cần phải hẹn trước. Dịch vụ sẽ được cung cấp theo thứ tự ưu tiên, đến trước được phục vụ trước.

(Hình minh họa: OC Clerk-Recorder)

“Lượng người tham dự đông đảo tại ba Văn Phòng Công Chứng Tạm Thời vừa qua cho thấy tầm quan trọng của dịch vụ công chứng trong cộng đồng,” Chánh Lục Sự Hugh Nguyễn phát biểu. “Tôi tự hào giúp cư dân tiết kiệm thời gian và chi phí khi không cần phải đi Los Angeles hoặc gửi yêu cầu đến Sacramento. Hãy ghé thăm Văn Phòng Công Chứng Tạm Thời để được hỗ trợ ngay tại chỗ. Đây là lần cuối cùng trong năm văn phòng này có dịch vụ tại Orange County.”

Công chứng (Apostille) là gì?

-Công chứng là giấy chứng nhận xác thực chữ ký của các công chức công cộng tại California trên các tài liệu sử dụng bên ngoài nước Mỹ.

-Các ví dụ về tài liệu bao gồm giấy khai sinh, giấy kết hôn, giấy chứng nhận tình trạng độc thân, hồ sơ học vấn, và nhiều loại giấy tờ khác.

-Thông thường, những người muốn sử dụng dịch vụ công chứng trực tiếp phải đến Văn Phòng Bộ Trưởng Hành Chánh California ở Los Angeles hoặc Sacramento, hoặc có thể gửi yêu cầu qua thư đến văn phòng tại Sacramento.

Để bảo đảm bảo mọi chuyện suôn sẻ, vui quý vị vui lòng mang theo:

-Một tài liệu có chữ ký của một công chức công cộng tại California hoặc một tài liệu đã được công chứng và/hoặc chứng nhận bản gốc. Bản sao sẽ không được chấp nhận.

-Đơn yêu cầu dịch vụ Văn Phòng Công Chứng Tạm Thời đã điền đầy đủ thông tin, có thể tìm thấy tại: https://notary.cdn.sos.ca.gov/forms/apostille-request-apus.pdf.

-Lệ phí Công Chứng Chính Thức của California là $20 cho mỗi hồ sơ được công chứng, cộng thêm một phụ phí đặc biệt là $6 cho việc chứng thực chữ ký của mỗi giới chức. Các lệ phí cho dịch vụ này có thể được trả bằng các thẻ Visa, Mastercard, ngân phiếu, hoặc money order. Không nhận tiền mặt.

-Các dịch vụ Thị Thực Chữ Ký và Hồ Sơ sẽ có sẵn tại chỗ từ Văn Phòng Thư Ký của Hội Đồng Giám Sát Orange County với lệ phí $15 cho mỗi chữ ký và chỉ nhận trả bằng chi phiếu hoặc tiền mặt. Chi phiếu xin đề trả cho: “The County of Orange.”

Thông tin về dịch vụ công chứng tại Orange County. (Hình: OC Clerk-Recorder)

Để biết thêm thông tin về việc xin Công Chứng (Apostille), xin vui lòng truy cập trang web Bộ Hành Chánh California https://www.sos.ca.gov/notary/request-apostille.

Mọi thắc mắc xin gọi đường dây thông tin của phòng ban theo số (714) 834-2500 trong giờ hành chính từ Thứ Hai đến Thứ Sáu, từ 8:00 sáng đến 4:30 chiều, trừ các ngày lễ. Truy cập OCRecorder.com để biết thêm chi tiết.

Đối với các yêu cầu truyền thông, vui lòng liên lạc với Billy Lê tại số 714-834-2248. [đ.d.]

10 khuyến mãi xe hơi tốt nhất Tháng Mười

QUẬN CAM, California (NV) – Tháng Mười không có những ngày lễ quốc gia với những chương trình khuyến mãi đặc biệt, nhưng là thời điểm nhiều mẫu xe 2026 đến các đại lý, cho nên cũng có nhiều ưu đãi cho các mẫu xe đời 2025. Trang mạng xe hơi kbb.com có đưa ra danh sách các ưu đãi mua xe hơi tốt nhất Tháng Mười, bao gồm cả ưu đãi giảm giá tiền mặt và lãi suất thấp.

2025 Kia EV6 đang khuyến mãi với lãi suất 0%. (Hình của nhà sản xuất Kia)

1. 2025 Kia EV6
Ưu đãi hiện tại: Lãi suất 0%
MSRP: $44,395
Hết hạn: 3/11/2025
Kia EV6 với kiểu dáng đẹp mắt, có nhiều tính năng an toàn và công nghệ tiên tiến, phạm vi hoạt động tối đa khoảng 319 dặm, sạc nhanh và điều kiện bảo hành hàng đầu. Những người mua xe điện đang tìm kiếm cảm giác mạnh sẽ thích mẫu EV6 GT dẫn động bốn bánh toàn thời gian (AWD), có thể đạt tốc độ 60 mph chỉ trong 3.4 giây. Trang bị tiêu chuẩn bao gồm hàng loạt tính năng hỗ trợ người lái, màn hình thông tin kép 12.3 inch, sạc điện thoại không dây. Thời hạn vay là 72 tháng, và bao gồm $2,000 giảm giá tiền mặt thêm vào khoản thanh toán trước.

2. 2025 Toyota Corolla
Ưu đãi thuê: Trả trước $2,999 và trả góp $229/tháng trong 36 tháng
MSRP: $23,520
Hết hạn: 3/11/2025
2025 Toyota Corolla tiếp tục giữ vững ngôi vị là mẫu xe bán chạy nhất thế giới. Trong suốt 58 năm qua, Corolla chứng tỏ là một chiếc xe sedan nhỏ gọn thiết thực, đáng tin cậy, tiết kiệm nhiên liệu. Trang bị tiêu chuẩn bao gồm màn hình cảm ứng 8 inch, Apple CarPlay/Android Auto không dây. Ưu đãi thuê dành cho phiên bản LE cơ bản. Thời hạn hợp đồng là 36 tháng.

3. 2025 Hyundai Ioniq 6
Ưu đãi hiện tại: Lãi suất 0%
MSRP: $39,095
Hết hạn: 3/11/2025
Mẫu xe điện 2025 Hyundai Ioniq 6 không chỉ thu hút bằng vẻ ngoài bóng bẩy. Xe có phạm vi hoạt động lên đến 361 dặm, các tính năng công nghệ tiên tiến và điều kiện bảo hành tuyệt vời,. Trang bị tiêu chuẩn bao gồm màn hình cảm ứng 12.3 inch, cụm đồng hồ kỹ thuật số 12.3 inch, ghế trước có sưởi… Thời hạn vay là 48 tháng và không cần trả trước.

4. 2025 Kia K5
Ưu đãi hiện tại: Lãi suất 0.9%
MSRP: $28,365
Hết hạn: 3/11/2025
2025 Kia K5 có vẻ ngoài thể thao, nội thất cao cấp, là một chiếc sedan cỡ trung với khả năng vận hành mạnh mẽ, được bảo hành tuyệt vời. Xe được trang bị tiêu chuẩn màn hình cảm ứng/thông tin người lái kép mới cho năm 2025. Các tính năng tiêu chuẩn đáng chú ý khác bao gồm kiểm soát hành trình thông minh của Kia, cảm biến đậu xe trước và sau. Thời hạn vay là 48 tháng.

5. 2025 Hyundai Sonata
Ưu đãi hiện tại: lãi suất 1.99%
MSRP: $28,145
Hết hạn: 3/11/2025
Hyundai Sonata là một chiếc sedan cỡ trung rộng rãi, được trang bị các tính năng tiêu chuẩn và trang bị công nghệ cao. Xe có điều kiện bảo hành tuyệt vời, điểm an toàn hàng đầu. Ưu đãi trả góp có thời hạn 60 tháng.

6. 2025 Honda Prologue
Ưu đãi hiện tại: lãi suất 0%
MSRP: $48,895
Hết hạn: 3/11/2025
Honda Prologue thực dụng là một chiếc SUV điện với phạm vi hoạt động lên đến 308 dặm. Xe có nội thất rộng rãi. Các tính năng tiêu chuẩn bao gồm Apple CarPlay/Android Auto không dây, màn hình hiển thị thông tin người lái kỹ thuật số 11 inch, màn hình cảm ứng thông tin giải trí 11.3 inch, hệ thống thông tin giải trí dựa trên Google. Thời hạn hợp đồng 60 tháng.

7. 2025 Volkswagen ID.4
Ưu đãi hiện tại: lãi suất 0%
MSRP: $46,520
Hết hạn: 3/11/2025
Chiếc SUV điện 2025 Volkswagen ID.4 2025 có phạm vi hoạt động tối đa vào khoảng 291 dặm, nội thất rộng rãi và công nghệ tiên tiến, thiết kế đẹp mắt. Trang bị tiêu chuẩn bao gồm bộ công cụ hỗ trợ lái xe IQ.Drive của Volkswagen. Tính năng Park Assist Plus với chức năng ghi nhớ vị trí đậu xe, có thể ghi nhớ tới năm thao tác tự đậu xe cho những lần đậu xe lặp lại. Thời hạn vay là 72 tháng.

8. 2025 Buick Encore GX
Ưu đãi hiện tại: lãi suất 0.9%
MSRP: $27,335
Hết hạn: 3/11/2025
2025 Buick Encore GX là một chiếc SUV subcompact cao cấp với nội thất thoải mái, là một trong những nội thất yên tĩnh nhất trong phân khúc. Trang bị tiêu chuẩn là cụm đồng hồ kỹ thuật số 8 inch, màn hình cảm ứng thông tin giải trí 11 inch, và Apple CarPlay/Android Auto không dây.

9. 2024 Dodge Hornet
Ưu đãi hiện tại: lãi suất 0%
MSRP: $42,995
Hết hạn: 3/11/2025
2024 Dodge Hornet với vẻ ngoài bóng bẩy, mạnh mẽ, thể thao. Phiên bản R/T plug-in hybrid có thể di chuyển tới 33 dặm sau mỗi lần sạc đầy; khả năng tăng tốc từ 0-60 mph trong khoảng 5.6 giây. Các tính năng tiêu chuẩn bao gồm hệ dẫn động bốn bánh, thắng khẩn cấp tự động, giám sát điểm mù, hỗ trợ giữ làn đường, kiểm soát hành trình thích ứng. Thời hạn vay là 72 tháng.

10. 2025 Subaru Solterra
Ưu đãi hiện tại: lãi suất 0%
MSRP: $39,915
Hết hạn: 31/10/2025
Subaru Solterra là một chiếc SUV điện nhỏ gọn với nội thất khá rộng rãi, nhiều tính năng an toàn tiên tiến. Vì là một chiếc Subaru nên hệ dẫn động bốn bánh toàn thời gian là tiêu chuẩn. Xe có gầm xe cao, và nhiều trạng thái lái, thí dụ như X-Mode cho những loại đường địa hình đầy thử thách. Solterra cũng có tính năng lái rảnh tay với tốc độ lên đến 25 mph. Thời hạn vay là 72 tháng và không yêu cầu trả trước. (HD)

Sài Gòn – ‘người đàn bà đa nhân cách’

Dorian Nguyen

Trước khi về Sài Gòn chơi, tôi đã tự nhủ với lòng mình rằng là sẽ ngồi viết một bài về thành phố này bởi như bao nhiêu người yêu mến Sài Gòn, tôi luôn có cảm xúc mãnh liệt và một tình yêu đặc biệt mỗi lần nghĩ về Sài Gòn, đọc về Sài Gòn, nghe về Sài Gòn, và đến Sài Gòn.

Ấy thế mà suốt thời gian ở trong Sài Gòn, tôi lại không thể nào ngồi xuống viết mấy dòng.

Tôi đã từng nghĩ là buổi sáng trước khi tôi bay trở ra Hải Phòng, tôi sẽ vác cái iPad Pro này ra quán cafe Ciao để viết rồi đến giờ thì tôi sẽ ra Tân Sơn Nhứt để bay về Hải Phòng. Nhưng tôi lại không làm như thế. Chẳng phải vì tôi không có cảm xúc để viết mà là vì chính Sài Gòn đã rù quến tôi đến mức tôi chỉ muốn ở lại đến lúc tôi quay trở lại Mỹ thôi.

Cái tình cảm của người Sài Gòn, cái tính cách của Sài Gòn, cái bản chất của Sài Gòn, sự đáng yêu của Sài Gòn, sự xô bồ của Sài Gòn, và màn đêm của Sài Gòn cũng như là vô vàn những thứ khác của Sài Gòn đã đưa tôi vô một cái màng tơ không thể nào thoát ra được và tôi cũng chẳng muốn thoát ra. Tại sao chớ? Bởi tôi đã được đắm chìm trong cái đẹp của Sài Gòn cơ mà.

Buổi sáng hôm đó, tôi quyết định để đồ đạc lại khách sạn để tự mình đi bộ từ khách sạn ra quán cafe Ciao. Hên là lần nào vô Sài Gòn, tôi cũng được ưu tiên ở Quận 1 nên việc di chuyển ra những chỗ iconic của Sài Gòn rất dễ dàng. Dù tôi chưa từng một lần đến quán cafe Ciao trước đây, nhưng tôi lại có cảm giác rằng, nơi đây vào những năm 90 của thế kỷ trước, đã từng có rất nhiều những tâm hồn lãng mạn đã từng đến đây để viết văn, để sáng tác những nhạc phẩm để đời, để vui vẻ với bạn bè cùng giới, để tán gẫu với nhau về một câu chuyện nào đó qua những tách cafe mang đậm chất Ý trong đó.

Cafe Ciao đâu chỉ là nơi bán cafe đâu. Đó còn là một quán ăn và một quán bar nữa. Đồ ăn ở Ciao rất ngon và hạp khẩu vị của các thực khách, dù đó là những thực khách khó tánh nhứt. Ciao đã từng nói lời chia tay với Sài Gòn một thời gian để tu sửa lại. Tôi đã tò mò search coi xem hồi trước Ciao nó ra sao. Tôi hoàn toàn choáng ngợp với vẻ bề ngoài của Ciao. Một toà nhà sơn màu vàng mang hơi hướng vintage.

Quán Ciao được bao phủ bởi màu đỏ. Bên trong, Ciao được trang trí hơi hướng của thập niên 80, 90. Khi nhìn qua những hình ảnh của Ciao trước kia, tôi có thể tưởng tượng nơi đây đã từng náo nhiệt ra sao, từng sôi động thế nào, và từng yên tĩnh đến lạ. Ciao đã thay đổi để phù hợp hơn với thời đại. Nhưng dù có thay đổi thế nào đi chăng nữa, tôi vẫn thấy Ciao không hề mất đi cái bản chất của nó. Vẫn là cái nét vintage, không gian lãng mạn, vibe an yên qua những bản nhạc jazz, và ly cafe với dĩa đồ ăn sáng chào đón tôi vào khung cảnh đó. Tôi ngồi cạnh cửa sổ hướng ra đại lộ Nguyễn Huệ.

Tôi ngắm nhìn dòng người vội vàng bước qua cùng với những chiếc xe nối đuôi nhau chạy bon bon trên đường. Tôi không mang chiếc iPad Pro của mình đi cùng vì tôi muốn dành chút thời gian cuối cùng ở Sài Gòn để yêu thêm một chút nữa thôi. Như thể tôi là một người con của Sài Gòn vậy. Tôi ngồi suy nghĩ bên ly cafe phin trong lúc nó đang chảy. Ánh mắt tôi nhìn ra đại lộ Nguyễn Huệ và nhớ lại xem một tuần qua mình đã làm gì ở mảnh đất Sài Gòn này.

Kể ra mà nói, một tuần ở Sài Gòn đối với tôi là không đủ bởi trong một tuần đó, tôi còn đi xuống 4 tỉnh miền Tây: Cần Thơ, Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng. Lần nào cũng có hứa hẹn với Sài Gòn là sẽ ở lâu hơn một chút để ôm trọn thành phố này vô vòng tay và lưu giữ lại trong trái tim của mình nhưng lại chẳng bao giờ làm được cả. Buồn quá trời luôn! Dân Hà Nội hay nói rằng Hà Nội không vội được đâu bởi kiểu gì thì kiểu, Hà Nội cũng sẽ đợi bạn bằng cách này hay cách khác mà thôi.

Còn với Sài Gòn, một thành phố chẳng bao giờ chịu đứng yên một chỗ, lúc nào cũng muốn chuyển mình để theo kịp thời đại và để đón những thị dân vô đây lập nghiệp và làm việc, nó không thể đợi mình được, dù muốn dù không. Lần này về Sài Gòn đã thay đổi rồi mai đây, Sài Gòn sẽ còn phải thay đổi nữa. Chỉ là bản thân của một đứa yêu Sài Gòn như tôi sẽ tìm cách lưu giữ những hình ảnh đẹp và những kỹ niệm về Sài Gòn trong trái tim của mình mà thôi. Những con đường, những đại lộ, những chỗ thân quen, những tụ điểm bậc nhứt, những nơi định hình lên thành phố xinh đẹp này, những quán cũ rồi cũng sẽ trở thành ký ức trong mỗi trí óc của người Sài Gòn và những kẻ si mê Sài Gòn như tôi.

Tuy nhiên, mọi người có biết cái gì của Sài Gòn sẽ không bao giờ thay đổi không? Chính là bản chất của Sài Gòn. Người làm cho tôi yêu mảnh đất Sài Gòn này đó chính là nhà báo MC Trác Thuý Miêu, một người si mê và yêu Sài Gòn bất chấp. Cô là một người lưu giữ những ký ức và những câu chuyện về Hòn Ngọc Viễn Đông. Cô sành sõi trong mọi câu chuyện về Sài Gòn, kể cả những câu chuyện mà chính những thị dân Sài Gòn chánh gốc còn chẳng biết nữa mà.

Năm 2022, tôi mua cuốn Vọng Sài Gòn của cô để đọc. Chỉ trong vòng một tuần ở Sài Gòn, tôi đã đọc xong và đến bây giờ mỗi lần có cơ hội là tôi lại lôi ra đọc ngấu nghiến như những đứa nhóc lúc nào cũng chỉ biết đọc truyện tranh thôi. Cuốn Vọng Sài Gòn như cái tên của nó là vọng về quá khứ để kể chuyện cho người ta về một Sài Gòn xưa nhưng không cũ, về một Sài Gòn với những câu chuyện chắc chỉ kể cho nhau trong những lúc trà dư tửu hậu, về một Sài Gòn khi đêm xuống, về một Sài Gòn để nhớ, và về một Sài Gòn đã từng trải qua những cuộc bể dâu của thời đại để kiến tạo nên một Sài Gòn như bây giờ. Tất cả đều được kể qua góc nhìn của một người con Sài Gòn chánh gốc, Trác Thuý Miêu.

Đọc từng dòng văn một, tôi cảm giác như Sài Gòn đang hiện ra ngay trước mắt tôi vậy đó và tôi ước gì có một cỗ máy thời gian có thể đưa tôi ngược về quá khứ để sống trong thời hoàng kim của Sài Gòn. Khác với những tác giả khác như Phạm Công Luận, Cù Mai Công, cụ Vương Hồng Sển, Lê Văn Nghĩa, Đàm Hà Phú, là họ đi sâu vào lịch sử văn hoá và thị dân Sài Gòn cùng với những tản văn và những câu chuyện vô cùng sâu sắc và độc đáo, thì nhà báo Trác Thuý Miêu lại chọn cách viết về kỷ niệm. Cô tránh xa những thứ vốn dĩ đã quá quen thuộc với biết bao nhiêu người để tập trung vô những dòng cảm xúc của cô, tình yêu của cô, và nỗi niềm của cô về Sài Gòn.

Đó là những câu chuyện về tà áo dài, về gói mì tôm, về cải lương, về thoại kịch, về món ăn, về những con đường, và nhiều hơn thế nữa. Mỗi một chương là một kỷ niệm, và mỗi một kỷ niệm là một câu chuyện mà chỉ có Trác Thuý Miêu mới có thể kể cho người ta nghe. Nghe câu này thì có vẻ như là sáo ngữ nhưng Trác Thuý Miêu làm cho người ta yêu Sài Gòn hơn và si mê Sài Gòn một lần nữa.

Ngay từ trang đầu tiên, Trác Thúy Miêu đã thẳng thắn nhận xét rằng Sài Gòn là một ả đàn bà. Tôi không bao giờ có thể quên được những lời này. “Dù phong trần hải hồ quảng giao và hào sảng đến đâu, Sài Gòn, với bản chất phù phiếm nhẹ dạ cả lòng ấy, với lòng phù thịnh những đãi suy hồn hậu đó, khi như nhân tình, như hồng nhan tri kỷ, có khi lại như những bà thím bà má Nam Bộ xởi lởi nơi những nếp gia kiếp thưa mà lu nước mưa luôn đầy mát lòng người lỡ bộ.” Chao ôi, sao cái câu văn đó nó hay mà nó tình cảm thế không biết?

Nhưng khi mới đầu tôi đọc câu văn đó, tôi hoàn toàn không hiểu được tại sao Trác Thuý Miêu lại ví Sài Gòn như một ả đàn bà. Kể cả khi đọc rất nhiều lần cuốn Vọng Sài Gòn, tôi cũng chưa thể hiểu hết được những lớp lang ý nghĩa khi Trác Thuý Miêu “cố tình” nói đặt giới tính cho Sài Gòn. Phải đến khi tôi quay trở lại Sài Gòn, tôi mới hiểu được câu nói của cô.

Quả đúng là như vậy, Sài Gòn là một ả đàn bà. Tại sao lại không cơ chớ khi nàng có thể chào đón bất kỳ ai đến với nàng nhưng không phải ai cũng có thể nhận được tình yêu của nàng?

Nàng có thể thay đổi cuộc đời của những gã trai mặt non choẹt, chân ướt chân ráo vô Sài Gòn lập nghiệp. Và nàng cũng có thể quay lưng lại với những ai không biết chân quý nàng để rồi họ phải ngậm ngùi ca “cho rất nhiều, nhưng nhận chẳng có bao nhiêu.” Hay đôi khi cũng là những bà má, bà thím “xởi lởi” chào đón những cư dân mới vô đây, đối đãi nhẹ tay với họ khi chẳng may họ xa cơ lỡ vận, rộng lòng tha thứ cho những ai trót lầm đường lạc lối, và chào đón bất cứ ai đã rời xa để trở về.

Giới tính của Sài Gòn phải là đàn bà, không thể nào là đàn ông được. Mọi người có biết tại sao không? Bởi người đàn ông, cho dù đứng trước mọi khó khăn thách thức nào, hay bất kỳ cuộc chuyển mình nào cũng sẽ luôn luôn đứng vững, mạnh mẽ trước thời cuộc. Họ phải biết đưa ra những quyết định nhanh chóng trước mỗi sự việc, cho dù đó là những quyết định sai lầm. Còn với người đàn bà, người ta thường hay nói rằng phận gái 12 bến nước, biết bến nào trong bến nào đục. Người đàn bà bị đóng đinh bởi một vòng tròn “tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử.”

Cho dù ở bất kỳ thời đại nào, người đàn bà luôn giỏi hơn đàn ông rất nhiều. Bạn thử nhìn coi có ai chịu đựng giỏi bằng người đàn bà không? Có ai chịu nhiều đau khổ của cuộc đời bằng người đàn bà không? Có ai nhẫn nhục bằng người đàn bà không? Có ai yêu da diết bằng người đàn bà không? Có ai chấp nhận thay đổi bản thân để hợp với thời cuộc không?

Và có ai bao dung bằng người đàn bà không? Họ là những bà mẹ, những người người vợ, những bà dì, bà thím, những nhân tình quyến rũ. Sài Gòn quả là hiện thân của người đàn bà.

Trải qua bao nhiêu biến động của thời cuộc. Từ thời mới khai sanh ra Sài Gòn cho đến những năm tháng chiến tranh khốc liệt. Từ thời kỳ vàng son, hoàng kim của Hòn Ngọc Viễn Đông cho đến những năm đói khổ sau chiến tranh. Từ thời kỳ đổi mới để vươn mình theo kịp thời đại cho đến sự chuyển mình hoàn toàn mới mẻ. Sài Gòn đã biết bao lần thay da đổi thịt, thay đổi những bộ váy để có thể phù hợp đón tiếp những thị dân mới. Sài Gòn đã phải gánh chịu những thứ mà đáng lẽ nàng không đáng phải trải qua. Sài Gòn oằn mình chống chế trước những khắc nghiệt của thời cuộc.

Sài Gòn chịu đựng những đắng cay tủi nhục ở những thời điểm dường như chính bản thân nàng đã từng cảm thấy mình không thể tiếp tục được nữa. Sài Gòn phải rũ bỏ những lớp áo cũ để sánh vai với những thành phố lớn trên thế giới chơi dù đó là những thứ đã định hình lên hai chữ Sài Gòn. Sài Gòn phải bắt buộc liên tục thay đổi bản thân, chuyển mình giữa vũ bão để cùng hội nhập và phát triển.

Trước sự đổi thay của thời cuộc đó, Sài Gòn không bao giờ bỏ rơi thị dân nơi đây. Hãy nhìn xem! Sài Gòn vẫn giữ nguyên bản chất của nàng rằng nàng vẫn luôn mở rộng vòng tay để chào đón bất kỳ ai. Nói Sài Gòn chảnh khi không mang lại thành công cho những người vô đây lập nghiệp là không đúng chút nào cả.

Đã nói rồi, Sài Gòn đâu chỉ là một người tình đâu mà là một người mẹ, người dì, người thím, người bà nữa mà. Người mẹ lúc nào cũng yêu thương con của mình. Người bán lúc nào cũng yêu cháu của mình. Vậy thì khi trắng tay ở mảnh đất này, Sài Gòn vẫn luôn mở rộng vòng tay để ôm lấy những ai chẳng may sa cơ lỡ vận mà. Bạn vẫn có thể tiếp tục ở lại Sài Gòn, bắt đầu lại từ đầu ở Sài Gòn, và trở thành người Sài Gòn mà. Người ta thường hay nói với nhau rằng “khi vui thì vỗ tay vào, đến khi hoạn nạn thì nào thấy ai.”

Nhưng Sài Gòn sẽ không bỏ rơi bất kỳ ai cả. Bạn có thể đến rồi ghé tạm một chút và sau đó bỏ đi. Sài Gòn vẫn đứng đó chào đón bạn bất cứ lúc nào bạn muốn tìm về. Bạn có thể ở lại nếu Sài Gòn mang đến cho bạn sự thịnh vượng và hạnh phúc. Sài Gòn sẽ là một người tình của bạn bởi chính sự quyến rũ của Sài Gòn đã đưa bạn vô cõi mộng. Như nhạc sĩ Phạm Duy từng viết “tôi đang mơ giấc mộng dài, đừng lay tôi nhé cuộc đời chung quanh.” Sài Gòn thật là đa dạng và phong phú. Nàng có thể trở thành bất kỳ ai tuỳ vào người đặt chân đến nơi đây.

Sài Gòn lúc nào cũng đáng yêu như vậy đó. Một người đàn bà chung thuỷ với bất kỳ ai và cũng sẵn sàng che chở cho ai muốn thành một người của Sài Gòn. Sài Gòn cũng giống như Paris của Pháp hay New York của Mỹ vậy đó. Tinh hoa hội tụ. Nhưng Sài Gòn còn hơn như thế nữa.

Danh tính của Sài Gòn là một người đàn bà là quá hiển nhiên rồi. Nhưng Sài Gòn là ai trong mắt mọi người thì hãy để chính bản thân mọi người hãy tự tìm một câu trả lời chính đáng nhất dành cho mình bởi chỉ có như vậy thì những ai yêu Sài Gòn mới có thể thêm yêu mảnh đất này nhiều hơn thôi.

Từ ký ức đến sáng tạo qua triển lãm ‘On Refuge: 50 Years of Recomposition’ của VAALA

Trà Nhiên/Người Việt 

SANTA ANA, California (NV)Hội Văn Học Nghệ Thuật Việt Mỹ (VAALA) khai mạc triển lãm “On Refuge: 50 Years of Recomposition” (“Nơi Tị Nạn: 50 Năm Tái Tạo”), vào tối Thứ Bảy, 4 Tháng Mười, thu hút đông đảo giới mộ điệu và khán giả đến thưởng lãm các tuyệt tác của 13 nghệ sĩ Việt Nam thuộc thế hệ 1.5 và thế hệ thứ 2.     

Khán giả thưởng lãm tác phẩm của họa sĩ Angela Anh Nguyễn. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)

Triển lãm được tổ chức tại Trung Tâm Nghệ Thuật Đương Đại Orange County (Orange County Center for Contemporary Art – OCCCA), Santa Ana, để kỷ niệm 50 năm cộng đồng người Mỹ gốc Việt.

Các nghệ sĩ tham gia triển lãm gồm có Angela Anh Nguyễn, An Hà, Anh Đào Hà, Anh Nguyễn, Ann Lê, Đan Lynh Phạm, Dinh Q. Lê, Felisa Nguyễn, Hùng Lê, Huyền Trần, Phùng Huỳnh, Tuấn Andrew Nguyễn, và Vivian Trần.

“50 Năm Tái Tạo”

Giám tuyển Audrey Bùi chia sẻ việc tuyển chọn cho buổi triển lãm này khá khó và có phần áp lực vì 50 năm là một cột mốc rất quan trọng với nhiều người.

“Tôi không muốn tự định nghĩa hay bao quát toàn bộ ý nghĩa của 50 năm hình thành cộng đồng người Mỹ gốc Việt, mà chỉ muốn thể hiện những mảnh ghép, những lát cắt, những góc nhìn khác nhau,” cô Audrey nói. 

Các nghệ sĩ, từ trái, Angela Anh Nguyễn, Phùng Huỳnh, Ann Lê, giám tuyển Audrey Bùi, Vivian Trần, An Hà, và Hùng Lê. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)

Cô tiếp: “Triển lãm này mang tính gần gũi, mỗi nghệ sĩ đều sử dụng chất liệu và ngôn ngữ sáng tạo riêng để thể hiện chủ đề tái cấu trúc – quá trình chuyển hóa, di dời, thích nghi, và phát triển trong bối cảnh mới.”

“Các tác phẩm tuy đa dạng về nội dung, nhưng đều thống nhất trong chủ đề về ký ức, văn hóa và truyền thống, vừa tôn vinh, vừa đặt câu hỏi: Làm thế nào để chúng ta thay đổi mối liên hệ và cách hiểu của mình với lịch sử,” nữ giám tuyển cho hay.

Cô Lê Đình Ysa, giám đốc điều hành VAALA, cho biết triển lãm mỹ thuật đương đại này lấy dấu mốc 50 năm với chủ đề phong phú từ bản sắc, văn hóa, truyền thống, gia đình… 

“Các nghệ sĩ trẻ có rất nhiều sáng tạo, sử dụng các chất liệu đa dạng như vải, đất… cũng như các phương tiện kỹ thuật mới. Chiều sâu mỹ thuật của các nghệ sĩ rất mới mẻ và tràn đầy sức sống,” cô Ysa nhận xét.

Cô thêm: “Các tác phẩm nghệ thuật này tuy mang nét hoài niệm về quá khứ và lịch sử của cộng đồng nhưng cũng đặt câu hỏi hướng về tương lai một cách rất ý nhị nên đôi lúc phải xem kỹ mới nhận ra.”

Tác phẩm “Con Rồng Cháu Tiên” của nghệ sĩ Anh Nguyễn. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)

Đang đứng hàn huyên là ba nghệ sĩ trẻ Hùng Lê, Vivian Trần, và An Hà.

“Tôi rất háo hức và vinh dự vì đây là lần đầu tiên tôi được tham gia một triển lãm nhóm có phần lớn là nghệ sĩ gốc Việt mà tôi ngưỡng mộ,” nghệ sĩ Hùng Lê nói. 

“Tôi lớn lên ở miền Nam và vùng Trung Tây nước Mỹ, nơi đa số khán giả là người da trắng, nên việc được trưng bày trước cộng đồng Việt Nam tại Orange County thật sự mang lại cảm giác rất đặc biệt,” anh Hùng Lê cho hay

Anh tiếp: “Khán giả Việt có thể cảm nhận được nhiều tầng ý nghĩa tinh tế trong tác phẩm, những điều mà khán giả da trắng có thể không cảm nhận được vì không có cùng trải nghiệm văn hóa.”

Nữ nghệ sĩ Vivian Trần chia sẻ: “Có rất nhiều lịch sử đằng sau việc gia đình tôi đến được đây, mà tôi – sinh ra sau này – đôi khi không hiểu hết được. Nhưng khi có mặt ở đây, giữa không gian triển lãm này, tôi cảm nhận được sự kết nối với tổ tiên, với lịch sử của người đi trước.”

“Tôi thật sự biết ơn khi được hiện diện ở đây hôm nay, trong không khí này như thể dòng máu và ký ức của bao thế hệ đang chảy trong từng tác phẩm,” cô Vivian nói.

Cô Lê Đình Ysa (trái), giám đốc điều hành VAALA, và cô Julie Võ, phó chủ tịch Hội Đồng Quản Trị của VAALA. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)

Bạn đồng môn với cô Vivian từ Boston bay qua là nghệ sĩ An Hà.

Anh nói: “Khi thấy tác phẩm của mình được trưng bày ở đây, tôi cảm thấy rất tự hào và xúc động.”

“Nghệ thuật mang lại cho tôi một sự tự do rất đặc biệt, dĩ nhiên có nhiều thách thức, nhưng đó là một dạng tự do mà tôi không tìm thấy trong các ngành nghề khác,” anh An Hà bộc bạch.

Sáng tạo lạ trong hình thức mới

Đang chiêm ngưỡng các tác phẩm là họa sĩ Phan Chánh Khánh, họa sĩ thuộc thế hệ thứ nhất và có thâm niên triển lãm ở Little Saigon và Orange County.

“Tôi nhận thấy thế hệ của tôi và thế hệ trẻ là hai thế giới hoàn toàn cách biệt. Nếu cho tôi sắp đặt phòng tranh này với tác phẩm của tôi thì không khí sẽ rất khác,” họa sĩ Phan Chánh Khánh nói.

Nghệ sĩ Ann Lê bên tác phẩm của mình. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)

Ông thêm: “Các tác phẩm của các em nghiêng về chiều hướng sáng tạo, quá mới, tạm gọi là tạo hình đương đại. Thế hệ chúng tôi thì nghiêng về tạo hình tâm lý con người, và trừu tượng nhiều hơn.”

Em Trần TịnhNhư, học sinh cấp Hai, được cha dẫn đến xem triển lãm, chia sẻ rằng em ấn tượng với nhiều tác phẩm nhưng đặc biệt chú ý tới bức màn màu xanh ngọc được treo giữa khán phòng của nghệ sĩ Anh Đào Hà.

“Theo em đọc chú thích thì bức màn và hình thức sắp đặt này được dùng để làm nền cho chiếc quan tài nhưng không có chiếc quan tài nào cả nên dụng ý là mời khán giả tưởng tượng về sự mất mát,” em TịnhNhư chia sẻ.

“Em rất thích hội họa và mong ước một ngày sẽ làm một người giám tuyển nghệ thuật,” em cười nói.

Tác phẩm của nghệ sĩ Hùng Lê. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)

Nằm trong khuôn khổ chương trình “Art Walk” của thành phố Santa Ana, diễn ra vào mỗi Thứ Bảy đầu tiên hằng tháng, triển lãm thu hút đông đảo khán giả thuộc nhiều sắc dân đến chiêm ngưỡng và cảm nhận. 

Triển lãm “On Refuge: 50 Years of Recomposition” tái hiện nửa thế kỷ thăng trầm của cộng đồng người Mỹ gốc Việt, nơi những thế hệ nghệ sĩ gặp nhau trong không gian của ký ức và sáng tạo – để cùng soi lại bản ngã và niềm kiêu hãnh mang tên “tị nạn.”

Triển lãm diễn ra đến ngày 24 Tháng Mười với giờ mở cửa từ Thứ Năm đến Chủ Nhật, từ 12PM đến 5PM, tại Trung Tâm Nghệ Thuật Đương Đại Orange County (Orange County Center for Contemporary Art), 117 N Sycamore St, Santa Ana, CA 92701 [đ.d.]

Liên lạc tác giả: [email protected]

IBC-TV tổ chức Tết Trung Thu tại chùa Điều Ngự

Lâm Hoài Thạch/Người Việt

WESTMINSTER, California (NV) – Đông đảo thiếu nhi cùng gia đình và đồng hương đến dự Tết Trung Thu, do IBC-TV tổ chức tại chùa Điều Ngự, Westminster, chiều Thứ Bảy, 4 Tháng Mười.

Màn trình diễn của nhóm Thiếu Nhi CLB Tình Nghệ Sĩ tại Tết Trung Thu do đài IBC-TT tổ chức tại chùa Điều Ngự, Westminster. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Với nhiều tiết mục ca nhạc, múa lân, ảo thuật, trò chơi thiếu nhi, bốc thăm trúng thưởng, đố vui, biểu diễn võ thuật Thiếu Lâm Tự, thi vẽ về đề tài Trung Thu, thi trang trí lồng đèn, thi mặc trang phục dân tộc… các em đến tham dự còn được nhận miễn phí bánh Trung Thu, lồng đèn, bong bóng và rất nhiều đồ chơi khác.

Theo ban tổ chức, Tết Trung Thu là một lễ hội lâu đời của truyền thống văn hóa Việt Nam, mang ý nghĩa đoàn viên sum họp. Người dân tổ chức lễ hội này để cảm tạ trời đất đã ban cho mùa màng bội thu, đem lại sự ấm no. Đồng thời, đây cũng là dịp để kết nối bạn bè, làng xóm. Trung Thu còn là dịp để gia đình quây quần bên nhau, trẻ em vui chơi và mọi người tặng quà cho nhau, cùng chúc nhau những điều tươi đẹp nhất.

MC Tuyết Nha, điều hợp chương trình, nói: “Tại hải ngoại, Tết Trung Thu còn được ghi đậm nét đặc thù của dân tộc, không chỉ thể hiện tình yêu thương cha mẹ luôn dành cho trẻ thơ, mà còn góp phần vào việc duy trì và phát triển truyền thống văn hóa Việt trên xứ người. Hy vọng trong tương lai, khi các em đã trưởng thành vẫn luôn mang theo ký ức của các em những kỷ niệm tuổi thơ vô giá này.”

Màn trình diễn của nhóm Thiếu Nhi Gia Đình Phật Tử Chánh Đạo. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

“Trong bầu không khí hân hoan của chương trình vui Tết Trung Thu năm 2025, chúng con xin chân thành cảm tạ nhị vị Hòa Thượng Thích Viên Lý, viện chủ chùa Điều Ngự; và Hòa Thượng Thích Viên Huy, trụ trì chùa Điều Ngự; cùng chư tôn giáo phẩm chùa Điều Ngự và chùa Diệu Pháp, San Gabriel, đã tạo thuận duyên cho IBC-TV tổ chức chương trình Tết Trung Thu tại nơi này,” cô nói thêm.

Chương trình vui Tết Trung Thu không thể thành công, nếu thiếu đi sự đồng hành quý báu của các các nhà bảo trợ, dân cử, cơ quan truyền thông, đại diện các hội đoàn, cùng đồng hương tại nhiều nơi đã luôn ủng hộ chương trình văn hóa của IBC-TV.

Màn trình diễn của nhóm Thiếu Nhi Hoa Hậu Từ Thiện. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Các nhà bảo trợ gồm: Hệ thống Siêu Thị Thuận Phát, IBCHomeshoping, Hội Từ Thiện Hoa Sen Việt, Tổ Hợp IAA, Love & Care Financial Group, A&D Auto Center, B&T Insurance, Thị Trưởng Westminster Chí Chalie Nguyễn, Tiến Sĩ Trinh Hà, Bác Sĩ Võ Đình Hữu, nhạc sĩ Cao Minh Hưng, và nhiều người khác.

Hòa Thượng Thích Viên Lý, cũng là chủ tịch Hội Đồng Điều Hành Tăng Đoàn Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Hải Ngoại, ban đạo từ: “Tết Trung Thu là dịp tạo niềm vui cho thiếu nhi. Nhưng nếu không có sự tham dự của những người lớn, thì không thể tạo niềm vui cho thiếu nhi và tuổi trẻ được. Chúng ta biết rằng, ở đâu có tuổi trẻ thì ở đó có tương lai. Nhưng tương lai đó sẽ như thế nào, tốt hay không, điều đó tùy thuộc vào sự hướng dẫn của những người đi trước. Nếu tuổi trẻ không được quan tâm, không được giáo dục thì chắc chắn là sẽ không có tương lai sau này.”

Màn trình diễn của nhóm Thiếu Nhi Believe & Dance Team. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Sau đó là lời phát biểu của các dân cử đến dự.

Chương trình văn nghệ đặc sắc, do các em thiếu nhi của các ban văn nghệ trình diễn, bao gồm các nhóm: Tuổi Thần Tiên, Thiếu Nhi Hoa Hậu Từ Thiện, Thiếu Nhi Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ, Believe & Dance Team, Gia Đình Phật Tử Chánh Đạo, và một số tiếng hát của ca sĩ tại Little Saigon.

Họa sĩ Hoàng Vinh, một giám khảo thi vẽ của các thiếu nhi, nói: “Ban tổ chức đã có cuộc thi vẽ cho các em thiếu nhi, để tạo niềm vui cho các em trong lãnh vực tranh tài về họa, và cũng là niềm vui cho các phụ huynh khi chứng kiến con của mình đang ngồi thi vẽ tranh. Theo tôi, đây là cũng là hình thức duy trì văn hóa Việt tại hải ngoại, vì trong tương lai, có thể có vài em trở thành họa sĩ để phục cho xã hội về nghệ thuật hội họa.”

Khu vực phát lồng đèn và bong bóng cho thiếu nhi. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Cô Trinh Hà, từ tiểu bang Washington đến, hiện là ứng cử viên Hạ Viện Hoa Kỳ, tại Địa Hạt 8 của tiểu bang này.

Cô tâm tình: “Đến dự Tết Trung Thu trên xứ người, tôi bùi ngùi nhớ lại những kỷ niệm khi được rước đèn Trung Thu Rằm Tháng Tám tại quê hương mình. Lúc đó thì tôi còn bé lắm, và cho đến bây giờ thì những kỷ niệm êm đềm của tuổi thơ, tôi không bao giờ quên được.”

Một trong số những nhà bảo trợ, ông Anh Andy Nguyễn, chủ nhân A&D Auto Center, Westminster, nói: “Thiếu nhi là tài sản rất quan trọng đối với bất cứ dân tộc nào. Vì thế, chăm sóc thiếu nhi, hướng dẫn tuổi trẻ đi theo con đường tốt, cũng có nghĩa là chúng ta đã và đang bảo vệ được tài sản vô giá của đất nước chúng ta.”

Khu vực các thiếu nhi thi vẽ. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Trung Thu do IBC-TV tổ chức có sự hiện diện của Dân Biểu Trí Tạ (Địa Hạt 70), Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn (Westminster), Luật Sư Nguyễn Quốc Lân (chủ tịch Học Khu Garden Grove), Bác Sĩ Kimberly Hồ (cựu nghị viên Westminster), và nhiều người khác.

Chương trình Tết Trung Thu cũng được truyền hình trực tiếp trên IBC-TV, băng tần 57.19 Nam California, và 16.12 băng tần Bắc California; 27.7 tại Houston, Texas, và Galaxy 19 tại Mỹ và Canada. [đ.d.]

Murdy Elementary School tổ chức Tết Trung Thu

Lâm Hoài Thạch/Người Việt

GARDEN GROVE, California (NV) – Nhiều phụ huynh của nhiều sắc dân, các em thiếu nhi, và đồng hương đến dự Tết Trung Thu tại trường tiểu học John Murdy Elementary School, Garden Grove, chiều Thứ Sáu, 3 Tháng Mười.

Các em học sinh lớp Vỡ Lòng trong hoạt cảnh “This Little Light of Mine.” (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Năm nay là năm thứ tư trường tổ chức đón Tết Trung Thu, với các tiết mục văn nghệ do học sinh từ lớp Vỡ Lòng đến lớp Sáu trình diễn. Đây cũng là dịp giới thiệu đến bạn bè các sắc tộc khác biết thêm về văn hóa cổ truyền Việt Nam.

Các thiếu nhi thuộc nhiều sắc tộc khác trong bộ quốc phục truyền thống Việt Nam cùng ông bà cha mẹ, thầy cô giáo hân hoan chào đón Lễ Hội Trung Thu. Đặc biệt nhất là đoàn lân trung học La Quinta cùng ông địa nhảy múa tưng bừng đón Tết Trung Thu cùng với các thiếu nhi hồn nhiên, vui vẻ trong không khí của đêm trăng tròn Tháng Tám Âm Lịch.

Trong khuôn viên trường, các em tập trung trước và sau sân khấu, được thầy cô giáo hướng dẫn theo thứ tự, xếp hàng theo từng lớp, chuẩn bị các màn trình diễn.

Đoàn lân trung học La Quinta khai mạc lễ hội Tết Trung Thu tại Murdy Elementary School. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Khai mạc lễ hội, đội lân của trường La Quinta nhảy múa tưng bừng cùng ông địa, chào đón mọi người.

Cô Michele Lương, hiệu trưởng, và thầy Thảo Tô, phó hiệu trưởng, ngỏ lời chào mừng và cám ơn mọi người đến dự.

Trong diễn văn khai mạc, Hiệu Trưởng Michele Lương nói: “Trước hết, tôi xin ngỏ lời cám ơn các giáo viên đã tận tâm và dành thời gian tập luyện cho các em học sinh, và các nhân viên của trường đã bảo đảm đủ mọi phương tiện cần thiết cho buổi tối hôm nay. Xin cám ơn hội phụ huynh học sinh của trường đã làm việc liên tục với ban giám hiệu, và các tổ chức tình nguyện của các trường trung học ở đây để chuẩn bị cho đêm Trung Thu.”

Các em học sinh lớp Ba trong hoạt cảnh “Em Bé Quê.” (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Phó Hiệu Trưởng Thảo Tô tiếp lời: “Chúng tôi rất vui mừng khi chứng kiến sự đông đảo quý vị đến tham dự, để thưởng thức một số hoạt cảnh ca múa, do chính các em học sinh của trường trình diễn, mà các thầy cô giáo và em đã tập dượt công phu trong nhiều tháng qua, để có một chương trình Lễ Hội Trung Thu với truyền thống văn hóa của dân tộc Việt. Chúng ta sẽ không có buổi Trung Thu tuyệt vời nếu không có quý vị tham dự.”

MC cũa chương trình văn nghệ là hai em Charlotte Vũ và Francis Phạm.

Rất dễ thương và mộc mạc, Charlotte Vũ chào đón mọi người: “Kính thưa quý vị quan khách, quý phụ huynh, quý thầy cô và các bạn. Chúng con là học sinh lớp Sáu trong chương trình song ngữ của trường tiểu học Murdy. Chúng con rất hân hạnh được hướng dẫn chương trình văn nghệ hôm nay.”

Các em học sinh lớp Sáu trong hoạt cảnh “Em Đi Xem Hội Trăng Rằm” dưới ánh trăng tròn Tháng Tám. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

MC Francis Phạm tiếp lời: “Năm nay là năm thứ tư trường tiểu học Murdy tổ chức Tết Trung Thu, nhờ sự giúp đỡ của cô hiệu trưởng, thầy hiệu phó, các giáo viên, Hội Phụ Huynh Murdy, và các phụ huynh khác mà chúng con mới có một chương trình thật hay và nhiều ý nghĩa của lễ hội hôm nay. Tết Trung Thu như một lễ hội quan trọng của tình thân, của lòng yêu thương và sự sum vầy, mọi người cùng ngắm trăng, thưởng thức bánh Trung Thu và trao nhau những món quà có ý nghĩa.”

Trong số quan khách đến dự có Luật Sư Nguyễn Quốc Lân, chủ tịch Học Khu Garden Grove.

Các em học sinh lớp Mẫu Giáo trong hoạt cảnh “Rước Đèn Tháng Tám.” (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Ông nói: “Tết Trung Thu là một nét văn hóa cổ truyền của dân tộc Việt Nam. Trong nhiều thế kỷ qua, lễ hội này dần phát triển từ trong nước, và nhiều thập niên qua tại hải ngoại. Tết Trung Thu tạo sự tin tưởng và hãnh diện của các em gốc Việt về văn hóa của mình. Trường Murdy cũng có truyền thống tổ chức những lễ hội của các sắc dân khác, rất tốt cho việc học của các em, và cũng là điểm son của trường về sự giao hòa các truyền thống văn hóa của nhiều sắc dân khác.”

Cô Trâm Nguyễn, có con gái học từ lớp Vỡ Lòng đến lớp Bốn, nói: “Tết Trung Thu là Tết của các thiếu nhi Việt Nam, nhưng được tổ chức tại trường tiểu học Murdy ở hải ngoại, đó là điều hãnh diện cho dân tộc Việt Nam mình. Đây cũng là dịp để các em thiếu nhi cùng gia đình đến với nhau, tạo nên sự liên hệ giữa thầy cô và học sinh, và cũng là cơ hội để các em học sinh gốc Việt biết thêm về văn hóa lịch sử nước nhà.”

Các em thiếu nhi cùng phụ huynh và các thầy cô giáo rước đèn Trung Thu dưới ánh trăng tròn Tháng Tám. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Người Việt ly hương mang theo những nét đặc thù của dân tộc, trong đó có Lễ Hội Tết Trung Thu. Hạnh phúc của các em, niềm mơ ước của các em, thể hiện qua nét văn hóa Tết Trung Thu, và cũng là truyền thống của trường Murdy Elementary School đã thực hiện trong nhiều năm qua, càng ngày càng chu đáo hơn với đông đảo các cư dân đến tham dự.

Tiết mục cuối cùng không thể thiếu là các em thiếu nhi cùng phụ huynh và thầy cô cùng rước đèn Trung Thu. Tất cả mọi người cùng chung vui rộn ràng trong tiếng trống của đoàn lân trung học La Quinta, ấm áp bên niềm vui tuổi thơ dưới ánh trăng Rằm Tháng Tám. [đ.d.]

Trung Quốc dùng AI để biến hóa tuyên truyền như thế nào?

Trúc Phương/Người Việt

Loạt cảnh báo mới đây cho thấy Trung Quốc đang tận dụng tối đa trí tuệ nhân tạo (AI) như một công cụ mạnh mẽ trong các chiến dịch tuyên truyền xuyên biên giới. Nghiên cứu gần đây của các tổ chức quốc tế khác nhau đã chỉ ra sự tinh vi của những chiến dịch này.

DeepSeek, một công ty AI của Trung Quốc giúp Bắc Kinh tuyên truyền và thu thập thông tin mạnh mẽ khắp toàn cầu. (Hình minh họa: Anthony Kwan/Getty Images)

Tháng Tám, 2025, Graphika (trụ sở New York) – công ty phân tích phương tiện truyền thông được các tập đoàn Fortune 500, các tổ chức nhân quyền và nhiều trường đại học tin cậy – công bố báo cáo “Falsos Amigos,” tiết lộ một mạng lưới gồm 11 tên miền và 16 tài khoản mạng xã hội sử dụng AI để “tẩy rửa” nội dung từ CGTN (China Global Television Network – “Trung Quốc Quốc Tế Điện Thị Đài,” cơ quan truyền thông nhà nước Trung Quốc), và phát tán bằng nhiều ngôn ngữ như Anh, Pháp, Tây Ban Nha và cả tiếng Việt.

Những trò ma quái của GoLaxy

Theo điều tra, các tài khoản vừa đề cập hoạt động trên những nền tảng quen thuộc như Facebook, Instagram, Mastodon, Threads và X, chủ yếu nhắm đến đối tượng thanh niên, từ Châu Phi, Mỹ Latin, Châu Á đến Châu Âu. Chúng sử dụng quảng cáo để tăng cường khả năng tiếp cận và lan tỏa thông điệp ủng hộ Trung Quốc và chống phương Tây.

GoLaxy (“Trung Khoa Thiên Ky”), một công ty có liên kết với Viện Hàn Lâm Khoa Học Trung Quốc, đã phát triển hệ thống AI dựa vào mô hình AI DeepSeek, được thiết kế để mô phỏng dư luận và tạo ra các nhân vật ảo (AI personas). Tài liệu thu thập được cho thấy GoLaxy đã gom dữ liệu liên quan 2,000 chính trị gia và tư tưởng gia của Mỹ; thực hiện các chiến dịch gây nhiễu loạn tại Hong Kong và Đài Loan. Hệ thống này cho phép tạo ra các phản hồi nhanh chóng, đồng nhất và có khả năng “dìm” các quan điểm đối lập, từ đó kiểm soát và định hướng dư luận theo hướng có lợi cho Bắc Kinh.

Một bài báo của The New York Times (“China Turns to A.I. in Information Warfare”) cho biết, vụ việc chỉ bắt đầu xì ra khi xuất hiện tài liệu bị rò rỉ bởi một nhân viên bất mãn về lương và điều kiện làm việc tại GoLaxy. Phần lớn tài liệu không có ngày tháng nhưng đa số tài liệu nằm trong các năm 2020, 2022 và 2023. Chúng được thu thập bởi Viện An ninh Quốc gia (thuộc Đại học Vanderbilt), một trung tâm nghiên cứu và giáo dục phi đảng phái chuyên nghiên cứu về an ninh mạng, tình báo và các thách thức trong thế giới toàn cầu.

Trên bề mặt, GoLaxy quảng bá họ là công ty thuần túy thu thập dữ liệu và phân tích dư luận xã hội cho các khách hàng công ty và chính phủ Trung Quốc. Nhưng tài liệu rò rỉ cho thấy GoLaxy sử dụng công nghệ AI để định hình và tác động dư luận thay mặt chính phủ Trung Quốc. GoLaxy nhắm chính xác tới từng người dùng mạng xã hội thông qua công nghệ gọi là Hệ Thống Tuyên Truyền Thông Minh (Smart Propaganda System) hay GoPro.

Nhóm Vanderbilt cho biết GoLaxy có khả năng khai thác hồ sơ mạng xã hội và tùy chỉnh nội dung nhằm tạo ra “cảm giác chân thực, thích ứng thời gian thực và tránh bị phát hiện.” Nhóm Vanderbilt cảnh báo: “Hệ thống tuyên truyền do AI điều khiển không còn là mối đe dọa tương lai giả định. Nó đã được vận hành một cách tinh vi và đang thay đổi cách dư luận bị thao túng trên quy mô lớn.”

Trong các đợt phá hoại thông tin quy mô – chẳng hạn chiến dịch của Nga năm 2016 khi gieo rắc hỗn loạn mùa bầu cử Mỹ – thông tin sai lệch được tạo ra từng mảnh, khi bot tự động khuếch đại một số thông điệp. Tuy nhiên, với cách này, người ta phải dùng đến nguồn nhân sự lớn, với hàng trăm hoặc thậm chí hàng ngàn người viết bài tung tin giả. Trong khi đó, GoLaxy có tiềm năng thay đổi hoàn toàn việc tác động dư luận, tạo ra luồng tuyên truyền đáng tin cậy hơn, trên quy mô lớn hơn, và chỉ cần dùng công cụ AI.

Kỷ nguyên của tuyên truyền bằng AI

GoLaxy đã thu thập hàng chục triệu dữ liệu, từ những bài đăng đến thông tin người dùng Weibo, “đọc” 1.8 triệu bài viết mỗi ngày từ WeChat, giám sát bốn triệu bài đăng từ X và 10,000 bài đăng Facebook – tất cả được dùng làm “chất liệu” để biến hóa thông tin theo cách của họ.

GoPro “có khả năng nhận biết tình hình chính trị, giám sát dư luận theo thời gian thực, tạo nội dung chất lượng cao và thực hiện phản công nhanh” – tài liệu nội bộ của GoLaxy viết – đồng thời khẳng định rằng hệ thống của họ “đã tạo ra một số hiệu ứng chính trị trong các cơ quan nhà nước liên quan.” Làm việc cho nhiều cơ quan trung ương Trung Quốc, đặc biệt giới tình báo, GoLaxy đã xây dựng hồ sơ ảo của 117 thành viên Quốc Hội Mỹ đương nhiệm lẫn hưu, trong đó có Dân Biểu Byron Donalds (Florida), Chip Roy (Texas) và Andy Biggs (Arizona). Tất cả dân biểu được liệt kê trong tài liệu mà nhóm Vanderbilt thu thập được đều thuộc đảng Cộng Hòa.

Chưa hết, GoLaxy cũng theo dõi và thu thập thông tin liên quan hơn 2,000 nhân vật chính trị và công chúng Mỹ; 4,000 người có ảnh hưởng trong giới cánh hữu; cùng các nhà báo, học giả và cả doanh nhân.

Điểm nổi bật nhất của GoLaxy là sự tích hợp AI để thu thập lượng dữ liệu cá nhân khổng lồ. Hệ thống GoLaxy có thể liên tục khai thác dữ liệu từ các nền tảng mạng xã hội để xây dựng kho hồ sơ tâm lý; phân nhóm dựa vào quan điểm sống, niềm tin, xu hướng cảm xúc và điểm yếu của từng cá nhân.

Các “nhân vật AI” của GoLaxy sau đó tương tác với người dùng trong những cuộc trò chuyện hệt như thật mà không ai nhận biết. Kết quả là một “cỗ máy tuyên truyền” hiệu quả cao, gần như không thể phân biệt với các tương tác trực tuyến bình thường, được thực hiện tức thời trên quy mô chưa từng thấy trước đây.

Một bài báo khác của The New York Times (“The Era of A.I. Propaganda Has Arrived, and America Must Act”) cho biết thêm, trong thực tế, GoLaxy từng sử dụng công nghệ AI của họ để giảm thiểu làn sóng phản đối nhằm vào Luật An Ninh Quốc Gia Hong Kong 2020, giúp xác định hàng ngàn người tham gia biểu tình đòi dân chủ; và bằng việc lọc 180,000 tài khoản Twitter tại Hồng Kông, họ phát hiện những ai có tầm ảnh hưởng. Sau đó, GoLaxy nhắm vào những gì họ đánh giá là “thông tin sai lệch” rồi chỉnh sửa.

GoLaxy cũng hoạt động mạnh trước cuộc bầu cử Đài Loan 2024, khi các nhóm thân Trung Quốc tung tin tham nhũng giả nhằm vào một số chính trị gia đảo quốc này. Trong chiến dịch trên, GoLaxy thậm chí đưa ra những đề xuất làm suy yếu đảng Dân Tiến của Đài Loan.

Với sự bùng nổ AI, hoạt động phá hoại và gây nhiễu thông tin ngày càng trở nên phức tạp và khó kiểm soát. Tháng Hai, OpenAI cho biết một mạng có nguồn gốc từ Trung Quốc đã sử dụng ChatGPT để xây dựng một công cụ biên soạn và phân tích nội dung trên mạng xã hội nước ngoài nói chung nhằm “thuật toán hóa” cách dư luận đang theo dõi những vấn đề chính trị nhạy cảm để có thể “điều hướng” luồng dư luận theo cách mà họ muốn.

Đầu năm nay, tổ chức tư vấn Trung Mỹ Expediente Abierto và hãng truyền thông nghiên cứu kỹ thuật số ProBox (Mỹ Latin) cũng công bố báo cáo bằng tiếng Tây Ban Nha về tuyên truyền kỹ thuật số của Trung Quốc tại Trung Mỹ. Nghiên cứu cho thấy Trung Quốc không áp dụng một chiến lược chung cho tất cả mà thay vào đó, họ điều chỉnh các luận điệu cho phù hợp với bối cảnh chính trị, kinh tế và văn hóa của từng quốc gia.

Một cảnh báo cho nước Mỹ

Có nhiều cách tinh quái khi dùng AI cho tuyên truyền và phá hoại. Mới đây, bài báo Taipei Times (“China uses AI as cognitive warfare tool, official says”) cho biết, cơ quan an ninh quốc gia Đài Loan đang điều tra một kênh YouTube có tên “AI Shared Destiny” (AI命運共同體 – Mệnh vận cộng đồng thể), nơi phát một video AI mô phỏng cuộc nói chuyện giữa Tổng Thống Lại Thanh Đức (William Lai) và Phó Tổng Thống Tiêu Mỹ Cầm (Hsiao Bi-khim). Trong đoạn hội thoại bịa, “Tổng Thống Lại” nói rằng Mỹ thời Trump không thể kiềm chế Trung Quốc, rằng việc Đài Loan mua sắm vũ khí chẳng mang lại tích sự gì, và Lại Thanh Đức nên ăn ngon ngủ yên hơn là lo nghĩ cách chống lại “mẫu quốc” Bắc Kinh…

Trí tuệ nhân tạo nói chung đang trở thành đấu trường mới đầy rẫy nguy cơ trong chiến tranh thông tin. Không còn là các chiến dịch tin giả thủ công hay những bài viết lan truyền nửa vời trên mạng xã hội, AI giờ đây có thể tự động tạo ra nội dung, mô phỏng giọng nói, dựng video giả với độ tinh vi đến mức gần như không thể nhận ra sự thật.

Dù các cơ quan tình báo Mỹ vẫn theo dõi những chiến dịch phá hoại thông tin từ nước ngoài, việc giải tán hàng loạt nhóm chuyên trách tại Bộ Ngoại Giao, FBI và Cơ Quan An Ninh Mạng & Cơ Sở Hạ tầng (CISA – Cybersecurity and Infrastructure Security Agency) dưới thời Trump đã tạo ra một khoảng trống chiến lược nghiêm trọng. Những đơn vị này từng đóng vai trò cảnh báo và phối hợp với các cơ quan liên quan để ứng phó kịp thời trước các mối đe dọa thông tin. Khi chúng bị xóa bỏ hoặc rút gọn, khả năng nhận diện sớm các chiến dịch tinh vi và bảo vệ dư luận trước tác động ngoại lai bị suy giảm mạnh. Đó là chưa kể việc chính quyền Trump đóng cửa hoặc cắt tài trợ những cơ quan ngôn luận “đối lập” với Trung Quốc như VOA, RFA, NPR…

Điều đáng lo ngại là những mối đe dọa vừa đề cập không chỉ tồn tại trong không gian mạng; chúng có thể tác động trực tiếp đến bầu cử, chính sách công, và niềm tin của công chúng vào các thể chế dân chủ. Khi công cụ AI phổ biến và tinh vi hơn, khoảng trống mà chính quyền Trump tạo ra sẽ trở thành điểm yếu chiến lược mà các đối thủ sẵn sàng khai thác. Trong thế giới mà thông tin trở thành vũ khí, việc thiếu các đơn vị chuyên trách không khác gì trao quyền kiểm soát dư luận cho chính kẻ thù của mình. [kn]

Ông Bênêđitô Đoàn Văn Phụng

Tin mới cập nhật