Hoàng Hường, nữ doanh nhân rải tiền trên cầu thang, bị bắt

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bị can Hoàng Thị Hường, tự Hoàng Hường, 38 tuổi, chủ công ty Dược Phẩm Hoàng Hường, bị bắt, khởi tố với cáo buộc “vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.”

Bà Hoàng Hường từng gây tranh cãi trên mạng xã hội khi thường xuyên phô trương sự giàu có bằng cách rải tiền trên cầu thang, dẫm lên tiền, khoe dinh thự triệu đô…

Bị can Hoàng Thị Hường, chủ công ty Dược Phẩm Hoàng Hường. (Hình: VTV)

Theo báo Tuổi Trẻ và VNExpress hôm 3 Tháng Mười, cùng bị bắt và khởi tố với bị can Hường là hai em rể và ba nhân viên của bà ta.

Bị can Hường bị cáo buộc để ngoài sổ sách kế toán doanh thu 1,800 tỷ đồng ($68.2 triệu).

Kết quả điều tra của Bộ Công An Việt Nam cho hay, bị can Hường sở hữu 18 công ty, 25 hộ kinh doanh và 44 cá nhân đứng tên kinh doanh nằm trong hệ sinh thái do bà ta lập ra để bán các sản phẩm thực phẩm bổ sung, thực phẩm bảo vệ sức khỏe cùng một số sản phẩm khác.

Khi bị bắt, bị can Hường khai rằng bà ta tập trung cho việc bán hàng và quảng bá sản phẩm.

Về việc vận hành doanh nghiệp, nữ bị can giao phó cho một ê kíp đứng sau bà ta.

Bị can Hường được ghi nhận nổi tiếng từ các buổi livestream bán hàng trực tuyến nhờ liên tục phô trương tài sản và hứa hẹn tặng quà có giá trị lớn cho người mua hàng.

Trước lúc bị bắt, bà ta sở hữu nhiều trang Facebook, kênh TikTok thu hút hàng triệu người theo dõi.

Bị can Hường từng được nhìn thấy giới thiệu sản phẩm có công dụng “chữa hôi miệng từ kiếp trước,” “giải quyết toàn bộ vấn đề xương khớp từ đầu đến chân”…

Bị can Hoàng Hường từng gây tranh cãi khi phô trương sự giàu có bằng cách rải tiền trên cầu thang, dẫm lên tiền, khoe dinh thự triệu đô… (Hình: Chụp qua màn hình)

Hồi năm 2023, trong một phiên livestream, bị can Hường gây tranh cãi khi gọi người dân Hà Giang làm dịch vụ hoa tươi là “ăn xin,” so sánh món mèn mén (bột bắp hấp chín) – đặc sản của người H’Mông – là “cám lợn” và “món ăn giải nghiệp.”

Đáng nói, hồi Tháng Tư, 2022, sau khi bị công luận phản đối, đài Truyền Hình Việt Nam (VTV) đã gỡ bỏ video clip “vinh danh” thương hiệu dược phẩm Hoàng Hường trong chương trình “Điểm Tựa Tương Lai’ phát sóng trên kênh VTV1 và trang web của nhà đài.

Trong đoạn clip, một bà cao niên được nhìn thấy quỳ lạy bị can Hường như một nhân vật “cứu nhân độ thế.” (N.H.K) [qd]

Gây quỹ Les Perles

Sỏi Ngọc

Khi xe tôi dừng lại ngã tư đèn đỏ buổi sáng sớm đi công việc, đường còn vắng tanh, mây hồng của mùa thu Tháng Chín nhè nhẹ bao phủ cả bầu trời, ngày thứ sáu nên ít xe vào buổi sáng hơn mọi ngày, chắc là ngày cuối tuần nên ai cũng muốn làm việc ở nhà; nhìn qua hai bên đường chỉ có mỗi xe của tôi.

Bất chợt hai người vô gia cư ở hai phía trái và phải nhào ra, mỗi người một cái cây dài nhúng sẵn nước xà bông, giành nhau lau kiếng xe phía trước, và hai bên cho tôi, xong lau khô lập tức. Ngồi trong xe, tôi vội vàng xua tay, đầu lắc lia lịa nói “no… no,” nhưng họ đã lau xong rồi, tội bắt buộc hạ kiếng xuống bỏ vào cái lon sắt của mỗi người 50 xu.

Đèn xanh bật lên, khi chạy được một khoảng, tôi định thần, nghĩ 50 xu bây giờ có mua được gì đâu, hồi xưa cách đây cả chục năm thì họ còn mua được 2 điếu thuốc, bây giờ chắc chỉ được nửa điếu thôi! Tôi hối hận sao cho họ ít quá, mà thực sự họ làm bất thình lình và quá nhanh làm tôi không kịp phản ứng, hai người lại giành lau một cái kiếng xe, tôi không biết phải cho ai nữa, lục trong ngăn để café trong xe, thấy còn 4 cái 25 xu nên chia đại cho hai người.

Đến metro, tôi đậu xe để lấy metro đi vào downtown cho bớt kẹt xe.

Trời mùa thu lành lạnh, gió thổi lùa vào trong áo, tôi rùng mình, đẩy cửa metro bước vào bên trong, trên sàn đất hai ba người vô gia cư nằm la liệt, mỗi người nằm một kiểu, người thì co quắp vì không đủ quần áo lạnh, đôi lông mày nhíu lại, kẻ thì ngủ thật say, khuôn mặt thanh bình thoải mái như trên chiếc giường nệm ấm êm vậy. Lẽ ra họ không được ngủ trong metro như thế này đâu, chắc người an ninh của nơi đây đã thấy tội nghiệp nên không nỡ đuổi họ ra khi trời trở gió thu.

Đi một khúc vào trong, tôi bắt gặp một em trai nhỏ khoảng 6-7 tuổi, ngồi bên cạnh đứa em gái 4-5 tuổi, khuôn mặt lấm lem, tóc bết vào đầu, người anh đang móc trong túi áo ra một bịch nilon nhỏ, trong đó có một chút cơm mới xin với vài miếng thịt gà, nó mở ra bốc bỏ vào miệng em với bàn tay đen òm không cần muỗng nĩa, cô bé nhỏ nhai ngấu nghiến, vẻ đói lắm, lấy tay giằng chiếc túi nilon, cho hẳn miệng vào ăn một cách thèm thuồng.

Ông đi qua, bà đi lại, mọi người bận rộn buổi sáng, đi thật nhanh, không ai để ý đến cảnh vật chung quanh, những người ăn xin hình như cũng bắt đầu làm việc vào giờ này, họ đứng giữ cánh cửa metro nặng chịch cho khách vào, ai thương thì cho 50 xu, ai bận quá, không có tiền lẻ, không cho cũng chẳng sao. Họ làm việc hối hả cũng như chúng tôi vội vàng đến sở vậy.

Nghĩ lại thấy mình đầy đủ, may mắn hơn họ nhiều quá, tôi ước mong sao có thể chia sẻ một chút gì bình thường nhưng ấm áp như một bữa cơm, một ly café, một chén soup nóng cho họ, như ông già Noel phát quà cho những em nhỏ có những ước mơ mà không thực hiện được.

***

Ở một đoạn sâu bên trong, bất giác tiếng đàn guitar hun hút vọng ra với nhạc phẩm Cô Đơn quen thuộc, gần gũi của Nguyễn Ánh Chín được một người đàn ông có tuổi, tóc muối tiêu, đeo cặp mắt kính đen của người mù, âm thanh trầm bổng réo rắt vẻ tiếc nuối, mang theo nỗi nhớ nhung của một quá khứ không nguyên vẹn. Ông ngồi trên một chiếc loa vuông, mặc bộ đồ lính của thời VNCH hồi xưa, một chân đi botte, còn một chân lủng lẳng… chỉ là ống quần không.

… Người hỡi cho tôi quên đi bao nhiêu kỷ niệm xa xưa
Người hỡi cho tôi quên đi bao nhiêu mộng đẹp nên thơ
Tình yêu đã chết trong tôi nụ cười đã tắt trên môi
Chỉ còn tiếc nuối khôn nguôi cô đơn bơ vơ, tiếng hát lạc loài….

(Cô đơn- Nguyễn Ánh 9)

Nghe bài hát Cô Đơn quen thuộc vang lên trong metro, nhiều người Việt đã tìm đến chỗ phát ra tiếng đàn, một số đứng lại thưởng thức, một số ngắm nhìn ông thương cảm rồi nhẹ nhàng bỏ vào bao đựng đàn mà ông để trước mặt những tờ giấy 50, 20,10 cad như lòng tri ân. Lẫn trong những tờ giấy bạc khách cho trong bao đựng đàn, tôi đọc được dòng chữ ông viết nguệch ngoạc, chữ này trồng lên chữ kia vì ông nhìn không rõ, trên tấm bìa carton “Cám ơn tấm lòng tốt của quý khách cho những người lính Thương Phế Binh VNCH còn sống sót và bị lãng quên tại quê nhà.”

Đã 50 năm sau ngày miền Nam bị cưỡng chiếm, người dân trong nước vẫn sống đời cơ cực mất tự do nhân quyền, còn những người Thương phế binh VNCH thì ra sao đây? Họ sống bên ngoài xã hội, bị lãng quên và nghèo đói. Những cơ quan nào ra tay giúp đỡ thì bị nhà cầm quyền CS tìm cách chống đối, bắt bớ, trừng phạt; phần lớn họ đã trên 70, nhiều người đã âm thầm nằm xuống vì bệnh tật, tù đày, hoặc vì tuổi tác.

Mảnh giấy của người đàn ông trong metro, như một lời nhắc nhở cuộc sống an nhàn của chúng tôi vào thời ấy chính là do sự hy sinh của những người lính xả thân vì tổ quốc, họ đã mang trách nhiệm của người trai, vì tổ quốc lâm nguy, yêu dân tộc nên đã bỏ gia đình, làng mạc, người thân, ra chiến trường nhằm mang lại hòa bình cho những người họ yêu thương. Giờ đây cuộc chiến đã chấm dứt, họ trở về trong niềm đau bại trận, đau cả thể xác lẫn tinh thần mà cả cuộc sống tương lai không thể nào quên!

Tôi đứng ngắm nhìn ông yên lặng đàn, những ngón tay móc trên phím dây khéo léo và tài tình, ông để cả tâm hồn vào bản nhạc, nhất là hai câu cuối của điệp khúc

Nghe như chim trời phiêu lãng
Theo mây trời lang thang rong chơi cùng năm tháng.

Ôi đêm đêm cùng tiếng hát
Cho vơi niềm thương nhớ còn gì cho ước mơ

Ông đàn nhẹ tênh và nắn nót từng chữ … “còn gì cho ước mơ” nghe lòng trĩu nặng cảm xúc, ưu tư.

Những người xung quanh đứng nghe, nói với nhau:

-Ông ấy góp tiền của khách qua đường rồi gởi về cho những người bạn TPB VNCH của ông, ông gởi về một năm mấy lần để nuôi họ vì chính quyền đã không màng tới họ nữa, rất thương tâm.

Ông đã không lành lặn, lại phải gánh theo một gánh nặng bên kia bờ Đại Dương nữa! thật đúng với câu châm ngôn: Lá lành đùm lá rách, tôi thêm vào lá rách đùm lá…tả tơi!

***

Hai chiếc vé trong túi áo khoác mà tôi vừa mới mua của một người trong ban tổ chức để tham dự gala ngày 7 Sept 2025 của nhóm Les Perles, tại nhà hàng Tongpor gồm hai mục đích:

-Ủng hộ làm bữa cơm tình thương cho những người vô gia cư Montreal Canada, quê hương thứ hai đang cưu mang những người Việt Nam chúng ta từ những năm 1975, ông bà cha mẹ đã nằm xuống vì tuổi cao, thế hệ tiếp nối thứ hai, thứ ba, đã rất thành công trên miền đất hứa. Họ đang lập nghiệp, sáng tạo và xây dựng, đóng góp tích cực vào sự phát triển của đất nước Canada đa văn hóa, như một đóng góp tri ân xứ sở thân yêu này.

Poster Ngày gây quỹ 7 Sept 2025 (trái) và Xổ số đấu giá. (Hình: Sỏi Ngọc)

-Gây quỹ cho những người Thương Phế Binh VNCH, thế hệ chúng tôi cũng đã chịu ơn các anh chiến sĩ trong vài năm đầu của trận chiến, được an lành cắp sách đến trường. Thực sự, giúp đỡ TPB VNCH phải là một trách nhiệm, rất nên làm thành phong trào để các anh không bị bỏ quên bên lề cuộc sống.

Những party khác có thể bỏ qua, nhưng ủng hộ cho người đã hy sinh một phần thân thể của họ ngoài mặt trận cho cuộc sống yên lành của chúng ta… làm sao tôi có thể làm ngơ!

Đây là năm thứ tư mà Les Perles tổ chức, chương trình rất phong phú và đặc sắc, tôi thấp thỏm chờ đến ngày để được thưởng thức.

Khi đến hơi sớm một chút, ban tổ chức lăng xăng trang trí sân khấu, người thổi bóng, kẻ giăng hoa, sửa soạn projector cho những slideshow chiếu trên màn ảnh, tất cả rất bận rộn, nhưng hân hoan và đoàn kết.

Ban nhạc gồm hai anh Nguyên Lộc và Hữu Thọ phụ trách keyboard, dàn loa âm thanh được bảo trợ bởi Phong Lê, trị giá 500$ do anh Sơn của nhà hàng phở Mimi ở Montreal sắp xếp.

Phần dẫn chương trình đến 4 người MC gồm hai nam, hai nữ, cho khách tham dự thấy được sự trân trọng của ban tổ chức.

Chương trình thật đồ sộ với 350 người tham gia, chật hết cả khán phòng tiếp tân có sức chứa đến 400 người. Có sự hiện diện của ông chủ tịch cộng đồng người Việt tại Montreal, với tư cách khách tham dự; vài người khách đến từ xa như Mỹ, Úc.

Tôi được biết Les Perles là những viên ngọc trai trắng, quý, tự nó sẽ góp nhặt sao cho bản thân sáng long lanh qua những hành động tốt, lòng nhân ái, san sẻ cho người thiếu may mắn. Chuỗi hạt trai này sẽ được kết nối dài hơn theo ngày tháng với số người thiện lành, tâm Bồ tát.

Những nhà hảo tâm bảo trợ cho chương trình gồm:

-Clinic LuQi therapeutique tặng 1 carte Cadeau có giá trị $300 cho dịch vụ 3 lần massage bấm huyệt.

-Bức tranh với tựa đề Đường Về của nghệ sĩ Nhung Bùi giá $200

-Gội đầu dưỡng sinh, một voucher 110$ của thương hiệu Lotus relaxation spa, chủ nhân là cô Huỳnh thị Xuân Hồng.

-Chị Phan T Mai Trinh tặng hai chiếc bóp dạ hội có giá trị $100/chiếc

-Cô Phương Võ, tiệm Ongles 4 saisons tặng một voucher, trị giá $50.

Chương trình văn nghệ thật đặc sắc với những tiếng hát hàng đầu của Montreal, các ca sĩ: Xuân Thảo-Lê Duy, Mai Thy, Miên Thúy, Phan Duy, cùng các ca sĩ địa phương rất có chất lượng.

Ngoài ra còn có những màn xen kẽ để chương trình thêm phần nổi trội: trình diễn võ thuật Vovinam của các em trong gia đình Phật Tử chùa Quan Âm, màn thổi saxophone thật sống động, trình diễn đàn tranh, thổi sáo rất đặc biệt, nhảy hiphop của nhóm trẻ “Làm như mình hay ho” thật dễ thương, và vui tươi.

Múa võ Vovinam- GDPTQA (trái) và nhóm trẻ “Làm như mình hay ho” (Hình: Sỏi Ngọc)

Đặc biệt và là mục chính của chương trình gây quỹ là màn hoạt cảnh gồm ba ca khúc: anh đi chiến dịch của Phạm Đình Chương, Kỷ vật cho em, thơ Linh Phương, nhạc Phạm Duy, nhớ người thương binh của Phạm Duy, với tiếng đàn keyboard của anh Lê Đại Quang, hòa theo tiếng hát của anh Kevin Hiển, chị Kiều Sơn và anh Đào Trọng Quyền.

Tả những anh chiến sĩ VNCH từ giã làng quê, mẹ già, người yêu, dấn thân vào sa trường, bảo vệ sự an lành cho người ở hậu phương.

…Không quên lời xưa đã ước thề
Dâng cả đời trai với sa trường
Nam nhi cổ lai chinh chiến hề

Nào ai ngại gì vì gió sương. (Anh Đi Chiến Dịch-Phạm Đình Chương)

Rồi mùa hè đỏ lửa 1972, khói lửa ngút ngàn, đỉnh tận cùng của điêu linh, thẳm sâu của tang tóc, đẩy người dân xuống đáy địa ngục. Trước vực thẳm tử sinh, người dân miền Nam từng bước gập ghềnh, chênh vênh trên chiếc cầu định mệnh. Máu và nước mắt, thây người và khăn sô!

… Em hỏi anh, em hỏi anh bao giờ trở lại?
Xin trả lời, xin trả lời mai mốt anh về.
Anh trở về chiều hoang trốn nắng
Poncho từng phủ kín hồn  anh
Anh trở về bờ tóc em xanh
Chiếc khăn tay ngăn dòng lệ ứa. Em ơi!

(kỷ vật cho em-thơ Linh Phương, nhạc Phạm Duy)

Các anh chiến sĩ đã làm xong bổn phận của người trai thời loạn, trở về trên chiếc nạng gỗ, trên chiếc xe lăn, kẻ cụt tay, gãy chân, đi bán vé số nuôi thân và gia đình, nhưng không nỗi đau nào bằng niềm đau bại trận luôn đeo đẳng theo các anh. Xã hội mới của những người Cộng Sản đã đẩy các anh vào hoàn cảnh thật bi phẫn.

Chàng về, chàng về nay đã cụt tay
Máu đào đã nhuốm trên thây bao nhiêu quân thù
Từ ngày chinh chiến mùa thu, từ ngày chinh chiến mùa thu

(Nhớ người thương binh- Phạm Duy)

Hoạt cảnh này đã làm động lòng khán giả, có người đã rút tờ $100 ra tặng, chiếc nón của anh TPB ngồi trên chiếc xe lăn, để trên đùi khi đi bán vé số đầy ắp những tiền.

Màn văn nghệ chấm dứt trong tiếng vỗ tay vang dội, có những dòng nước mắt tuôn rơi, ngậm ngùi cho số phận của quê hương sau ngày 30/4/0975, những kỷ niệm đau thương vẫn mãi là vết thương âm ỉ, chưa lành trong lòng những người dân miền Nam tại hải ngoại.

Vài hình ảnh tại buổi gây quỹ Les Perles. (Hình: Sỏi Ngọc)

Họ đóng rất thật, rất hay với những chiếc nón sắt, bộ quần áo rằn ri, đôi bottes de saut, chiếc thẻ bài… Lô cốt được làm bằng những bao cát như ở chiến trường thật, họ đã thuyết phục được trái tim của khán giả; có người chậm mắt kể lại kỷ niệm của những năm 1972, của 81 ngày đêm nơi chiến trường Quảng Trị, bom đạn đã xé toạc tất cả, những bức tường loang lổ máu khô, ký ức của người dân bị bứng khỏi mặt đất.

Tôi đã không ngoại lệ, cố nuốt nước mắt vào trong, rời khỏi chỗ ngồi để lên khen tặng ban tổ chức, chắc chắn họ đã phải tập dợt nhiều công phu lắm, họ đã thực hiện ngày gây quỹ này với cả trái tim, và tâm Bồ Tát!

Nhóm Les Perles không những tổ chức gala lớn này, mà còn tổ chức thêm ở những nơi nhỏ hầu gom được thêm đồng nào hay đồng đó, họ sợ rằng những người TPB VNCH không còn sống được bao lâu nữa, vì đã lớn tuổi, thêm phần bệnh hoạn, không có tiền chạy chữa thuốc men, mặt khác những người làm thiện nguyện ở trong quê hương, họ cũng đã lớn tuổi, hoặc vì một lý do an ninh nào đó, họ sợ bị làm “khó dễ.”

Vài hình ảnh tại buổi gây quỹ Les Perles. (Hình: Sỏi Ngọc)

Do đó ban tổ chức Les Perles muốn gửi tất cả số tiền thu được, đến xu cuối cùng về cho các anh TPB VNCH lần này.

Chúng tôi ra về trong niềm hân hoan, hạnh phúc vì chương trình thật thành công, và chúng tôi đã đặt niềm tin đúng chỗ; những người vô gia cư sẽ có bữa cơm nóng ngon miệng như tôi hằng mong mỏi, cũng như những anh Thương Phế Binh VNCH sẽ có cuộc sống cải thiện hơn đến cuối đời.

Tôi cũng cầu mong cho những người có tâm tốt, có trái tim yêu thương san sẻ, sẽ mãi nhiều sức khỏe, bình an để có thể giúp lan tỏa ngọn lửa yêu thương rực sáng trong từng bước đi của chúng ta mai sau.

(Montreal, Sept’25)

Những tiểu bang vẫn giảm giá cho EV và plug-in hybrid

QUẬN CAM, California (NV) – Ngành công nghiệp xe hơi Hoa Kỳ đang tiến đến một bước ngoặt. Chính quyền Trump đã bãi bỏ khoản tín dụng liên bang trị giá $7,500. Cho đến ngày 30 Tháng Chín, người mua xe điện đổ xô đi mua xe để vẫn được giảm giá, giúp các nhà sản xuất bán được kỷ lục 410,000 xe điện trong quý 3, chiếm 11% tổng doanh số, theo Cox Automotive.

Theo trang mạng xe điện insideevs.com, một số tiểu bang của Hoa Kỳ sẽ tiếp tục cung cấp các khoản tín dụng thuế, ưu đãi riêng, tạo điều kiện cho cư dân tiếp tục mua xe điện.

Một số tiểu bang vẫn giảm giá cho EV và plug-in hybrid. (Hình minh họa: HD/Người Việt)

Tính đến ngày 1 Tháng Mười, số lượng tiểu bang tiếp tục cung cấp khoản tài trợ xe điện là khoảng 15 tiểu bang. Đáng chú ý là California, nổi tiếng đi đầu trong các khoản tài trợ hào phóng dành cho xe điện, lại không có trong danh sách này. Chương trình “Clean Vehicle Rebate Project” của tiểu bang đã kết thúc vào năm 2023, và các cuộc đàm phán về việc khôi phục lại chương trình này cho đến nay vẫn chưa thành công.

Một số tiểu bang ủng hộ xe điện khác như Minnesota, Washington, Vermont, đã hết kinh phí cho các chương trình hỗ trợ xe điện trong năm nay. Họ có thể tiếp tục chương trình vào năm tới, nhưng sẽ cần sự chuẩn thuận từ các nhà lập pháp tiểu bang.

Các tiểu bang chưa sử dụng hết khoản ngân sách tín dụng thuế xe điện bao gồm New Jersey, New York, Connecticut, Oregon, Illinois, Delaware, Colorado… Tương tự như tín dụng thuế liên bang, các tiểu bang này có các tiêu chuẩn đủ điều kiện cụ thể khác nhau. Họ chủ yếu ưu tiên các gia đình có thu nhập thấp và trung bình. Các điều kiện khác tùy thuộc vào nghĩa vụ thuế, giá xe, dung lượng bình điện, năm sản xuất, phạm vi di chuyển…

Một số tiểu bang cũng chi trả toàn bộ hoặc một phần chi phí lắp đặt bộ sạc tại nhà Cấp độ 2, phương thức sạc được ưa chuộng ở Hoa Kỳ. Ngay cả khi chính quyền tiểu bang không có ưu đãi cho bộ sạc, một số công ty điện sẽ làm điều đó.

Một số tiểu bang không có yêu cầu nghiêm ngặt về xuất xứ vật liệu quan trọng cho bình điện EV như chính phủ liên bang. Vì vậy, ngay cả mẫu xe Toyota bZ do Nhật Bản sản xuất và Volvo EX30 do Bỉ sản xuất cũng có thể đủ điều kiện tham gia một số chương trình tài trợ tiểu bang.

Inside Evs khuyên những người ở các tiểu bang này nên tìm hiểu kỹ thông tin từ nhà sản xuất xe hơi, chính quyền địa phương và các công ty điện lực. Dưới đây là danh sách các tiểu bang vẫn còn duy trì chương trình hỗ trợ xe điện, cùng số tiền tối đa người mua có thể được hưởng. Lưu ý danh sách này có thể thay đổi thường xuyên.
Colorado $6,000
Connecticut $4,000
Delaware $2,500
Illinois $4,000
Maine $7,500
Maryland $3,000
Massachusetts $7,500
New Jersey $4,000
New Mexico $3,000
New York $2,000
Oklahoma $5,500
Oregon Up to $7,500
Pennsylvania $4,000
Rhode Island $1,500
Virginia $4,500
(HD)

Cảng biển VN, lợi ích quốc gia hay chỉ một nhóm quyền lực?

Phạm Hùng Nghị

Bờ biển Việt Nam thường được ví như một hành lang dài hướng ra biển lớn. Các bài học địa lý từ nhiều năm qua vẫn được dạy cho học sinh rằng: bờ biển nước ta dài hơn 3,200 km, nhưng theo Tiến Sĩ Bùi Quốc Nghĩa (một nhà nghiên cứu biển đã có hàng chục công trình được công bố và áp dụng thực tiễn trong cả nước), tổng chiều dài bờ biển Việt Nam có thể lên tới trên14,000 km, nghĩa là gấp hơn 4 lần chiều dài vẫn thường được công bố.

Tiến Sĩ Nghĩa đưa ra con số này từ đầu những năm 2000, dựa trên định nghĩa của các nhà địa lý, hải dương học: “chiều dài bờ biển của một quốc gia là tổng chu vi của khu vực đất liền sát với biển và chu vi của các hòn đảo ngoài khơi thuộc chủ quyền.”

Theo sự bố trí ranh giới các tỉnh mới nhất, tỉnh nào cũng có biển. Cao nguyên Trung phần (gồm 5 tỉnh Tây Nguyên trước đây là Lâm Đồng, Dắklak, Dắk Nông, Gia Lai, Kontum) nay nhập vào Bình Thuận, Phú Yên, Quảng Ngãi, đều có biển. Biển trở thành một thứ tài nguyên kinh tế, xã hội bao la, đồng thời biển luôn là cửa ngõ thông thương với các địa phương khác trong và ngoài nước.

Vào cuối Tháng Mười, 2018, đảng CSVN ban hành nghị quyết “Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045,” trong đó, mục tiêu là xây dựng Việt Nam trở thành một quốc gia mạnh về biển, phát triển bền vững, thịnh vượng và an toàn.

Nghị quyết này đưa ra các định hướng: (1) đến năm 2030, các ngành kinh tế thuần biển chiếm 10% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của cả nước; (2) kinh tế của các tỉnh thành ven biển  đóng góp 65-70% GDP cả nước.

Bản chiến lược cũng xác định 6 ngành kinh tế biển đột phá: đầu tiên là du lịch và dịch vụ biển, tiếp theo là kinh tế hàng hải (cảng, vận tải biển, các dịch vụ logistics), khai thác dầu khí và các tài nguyên khoáng sản biển, nuôi trồng và khai thác hải sản, xây dựng các khu kinh tế biển, phát triển năng lượng tái tạo (gió, năng lượng mặt trời…)

Đến nay, sau đúng bảy năm thực hiện, các kết quả có khả quan, nhưng còn rất khiêm tốn, chưa có đột biến nào. Thực tế, không thể phủ nhận các thành tựu của kinh tể biển Việt Nam trong những năm qua, nhưng biển Việt Nam vẫn chỉ có cá và cá!

Các ngành kinh tế biển mũi nhọn, như du lịch hầu như không có thêm điểm khai thác mới nào, vẫn quanh quẩn những gì đã có:

-Khai thác dầu khí, tuy từ 1986 tới nay đã khai thác  được hàng trăm triệu tấn dầu thô, và hàng trăm tỷ khối khí đốt, nhưng vẫn chưa đủ đáp ứng nhu cầu trong nước, Việt Nam vẫn phải nhập khẩu đầu. Theo các chuyên gia, trữ lượng dầu khí Việt Nam vẫn còn, nhưng phần lớn nằm ngoài khơi xa, khó khai thác vì đòi hỏi công nghệ và chi phí cao.

-Kinh tế hàng hải mà cụ thể là phát triển hệ thống cảng có những thành tựu đáng nói, với những cảng và bến cảng mới được phát triển trong vài năm gần đây.

Rất khó cập nhật được các số liệu đầy đủ, chính xác về cảng và bến cảng hiện nay trên cả nước, bởi lẽ do nhiều nguồn quản lý: cảng này do trung ương (Cục Hàng hải -Bộ Giao thông vận tải), cảng kia do địa phương (tỉnh, thành), cảng khác nữa thuộc các ngành (dầu khí…).

Dù với số liệu được ghi nhận có khác biệt nhau thế nào, nhưng có một thực tế vẫn không hề thay đổi là năng lực hoạt động của các cảng “từ lâu đời” là Hải Phòng, Saigon (TP.HCM), vẫn giữ ngôi đầu, có thêm một vị thế nữa cho cảng Cái Mép (Vũng Tàu, và nay cũng đã thuộc TP.HCM). Cả 3 cảng biển này đã có tên trong bảng xếp hạng100 cảng container có lưu lượng hàng hóa qua cảng lớn nhất thế giới năm 2025, do tạp chí Lloyd’s List của Anh đưa tin.

Phát triển chưa thực sự bền vững

Nếu chỉ căn cứ vào khối lượng hàng hóa thông qua các cảng biển, thì riêng 3 cảng hàng đầu nói trên trong năm 2024 đạt hơn 23.2 triệu TEU, tăng 16% so với năm 2023 (20.1 triệu TEU) và gần 20 triệu TEU năm 2022.

Thành tích này đã đưa Việt Nam xếp thứ 6 trong danh sách quốc gia có cảng biển xử lý khối lượng hàng container lớn, vượt qua nhiều cường quốc biển như UAE (21 triệu TEU), Ấn Độ (17.1 triệu TEU), Nhật Bản (15.6 triệu TEU) và Tây Ban Nha (15.4 triệu TEU).

Theo đánh giá của Lloyd’s List, ngành vận tải biển của Việt Nam có sự gia tăng đột biến về lưu lượng hàng hóa thông qua cảng trong năm qua, chủ yếu do tác động từ căng thẳng thương mại Mỹ – Trung, khiến nhiều nhà đầu tư và các hãng vận tải phải tìm cách đa dạng hóa chuỗi cung ứng ở khu vực Đông Nam Á.

Việt Nam, cùng với Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ, đã tận dụng hiệu quả sự tái cấu trúc chuỗi cung ứng và các hiệp định thương mại khu vực để thúc đẩy tăng trưởng. Nhận định này cho thấy sự tăng trưởng, phát triển của hệ thống cảng biển Việt Nam vẫn chưa thực sự chủ động và có tính ổn định, bền vững.

Từ hàng chục năm trước, một số nhà khoa học và chuyên gia kinh tế đã đặt vấn đề: Việt Nam cần sớm phát triển “cảng trung chuyển quốc tế” để  thoát khỏi cảnh đội thương thuyền của mình chỉ có thể làm nhiệm vụ “gom chân hàng” cho các hãng tàu quốc gia khác, đồng thời cũng tránh được những thiệt hại ít nhất $250 triệu hàng năm do phí trung chuyển ở nước ngoài (theo tính toán với lượng hàng hóa  và chi phí năm 1998).

Cảng trung chuyển, cơ hội bị bỏ lỡ

Cảng Trung chuyển quốc tế – thuật ngữ hàng hải này mới chỉ xuất hiện tại Việt Nam từ đầu những năm 1990. Đây là nơi đưa đón các con tàu có tải trọng lớn và rất lớn ra vào lên xuống hàng hóa.

Đó là các loại tàu biển  Post Panamax (tải trọng 3,000-8,000 TEUs), Panamax (1,000-3.000 TEUs), có mớn nước 14-17 mét, chiều dài trên 400 mét, chiều rộng trên 40 mét. Điều này đòi hỏi “cảng trung chuyển” phải có độ sâu , mặt bằng cảng biển phải đủ rộng lớn bảo đảm cho tầu có thể quay hướng, luồng lạch đủ rộng và sâu. Khu vực cảng cần một diện tích khai thác rộng rãi nhằm bảo đảm cho các hoạt động sản xuất, chế biến, lưu trữ, vận chuyển hàng hóa (nghĩa là đảm bảo một hệ thống logistic hoạt động hiệu quả).

Theo khảo sát thực địa và căn cứ vào các tài liệu thu thập được, các nhà khoa học tại Phòng Thủy Hải Văn Công Trình (Viện Vật Lý, Trung Tâm Khoa Học Tự Nhiên và Công Nghệ Việt Nam – nay là Viện Hàn Lâm Khoa Học Tự Nhiên và Công Nghệ), là các Tiến Sĩ Trương Đình Hiển (đã qua đời), Tiến Sĩ Bùi Quốc Nghĩa, Thạc Sĩ Trần Văn Sâm công bố, xác định Việt Nam có các địa điểm đáp ứng các yêu cầu xây dựng cảng trung chuyển như Chân Mây (Thừa Thiên-Huế), Gò Gia (Cần Giờ-TPHCM).

Một thời gian ngắn sau khi dự án nghiên cứu, đề xuất xây dựng Cảng Trung Chuyển và Khu Công Nghiệp Chân Mây được công bố với đầy đủ các số liệu khoa học về thủy, hải văn…, và đã có những bước đi đầu tiên khá suôn sẻ khi có nhiều nhà đầu tư đổ bộ vào, bỗng có một kỹ sư chuyên ngành vận tải biển, ông Doãn Mạnh Dũng xuất hiện. Ông Dũng đưa ra đề xuất  phát triển cảng trung chuyển tại Vân Phong (Khánh Hòa), và nhận được sự ủng hộ của các quan chức lãnh đạo Bộ Giao Thông Vận Tải, coi đây là “địa điểm duy nhất” làm cảng trung chuyển, đưa vào quy hoạch chính thức.

Vân Phong: giấc mơ lớn hay chiếc bánh vẽ khổng lồ

Vân Phong cách thành phố Nha Trang khoảng 80 km về phía Nam. Nơi đây từng được đánh giá cao về tiềm năng và cơ hội phát triển du lịch; cũng được Posco –một nhà sản xuất Thép lớn của Nam Hàn, liên doanh với tập đoàn Vinashin để đầu tư một tổ hợp gồm các nhà máy sản xuất thép, nhà máy nhiệt điện và một cảng biển, có quy mô vốn tới $11 tỷ.

Cuộc tranh luận Vân Phong: Thép hay du lịch trong dư luận, đã đưa tới chuyện Posco ra khỏi vùng biển này, vào cuối tháng 11/2008.

Chuyện Vân Phong trở thành địa điểm tiềm năng để phát triển cảng trung chuyển khiến nhiều người ngạc nhiên, nhất là những người có chuyên môn và quan tâm tới vấn đề.

Thực tế, không ai phủ nhận khu vực biển Vân Phong rất rộng,  lên tới trên 43,000 ha  (gấp 3 lần vùng vịnh Cam Ranh), được che chắn bởi các bán đảo Hòn Gốm ở phía đông và Hòn Lớn. Vân Phong có độ sâu ổn định vì không bị bồi lắng, lại nằm ở điểm cực đông của Việt Nam, và do đó tiếp cận với các  tuyến hải hành quốc tế (tương tự như các địa điểm khác dọc bờ biển miền Trung Việt Nam như Đà Nẵng, Dung Quất, Quy Nhơn, Cam Ranh…).

Cảng trung chuyển tại Vân Phong, Khánh Hòa. (Hình minh họa: VnExpress)

Tuy nhiên, theo các chuyên gia: trong khu vực vịnh Vân Phong này chỉ có một diện tích nhỏ với phạm vi không thể nào phát triển, bố trí được tới 110 km cầu bến cảng như đề xuất. Ngoài ra, luồng vào khu vực cảng cũng đáng lo ngại. Hầu như chỉ duy nhất có luồng Cửa Bé, đi giữa những hẻm núi đá cao sừng sững, nên gió cuốn hút theo thường rất mạnh dễ tác động lên các con tàu khi ra vào.

Vấn đề nguồn nước ngọt cung cấp cho các con tầu tại cảng (nhằm ổn định trọng tâm cho tầu sau khi đã xuống hàng) cũng chưa có giải pháp khả thi. Việc nối kết  giữa vùng cảng với hệ thống giao thông đường bộ, đường sắt hiện hữu cũng cần phải đầu tư lâu dài và tốn kém.

Trong kế hoạch tổng thể được chính phủ VN công bố vào ngày 11 Tháng Ba 2005,  tại Vân Phong sẽ đầu tư ngay $100 triệu để phát triển đường bộ, làm một cầu tầu 600 mét, nâng cấp mạng điện; xây dựng 41 cầu tầu để có thể xếp dỡ 17 triệu TÉU/năm vào trước năm 2020.

Dự báo tổng vốn đầu tư cho dự án Cảng trung chuyển Vân Phong sẽ lên tới hàng tỷ đôla, được coi là một thách thức lớn đối với các nhà lập quy hoạch. Được biết, tới nay mới duy nhất có Vinlines (Tập Đoàn Hàng Hải Việt Nam) đầu tư các bến đầu tiên, nhưng số vốn khoảng $160 triệu đã khá mệt mỏi, nằm chờ cơ hội duy nhất là có thể huy động vốn từ các nguồn ngoại quốc, thì Vân Phong mới thành hiện thực.

Chân Mây: Mất cơ hội!

Từ những năm đầu 1980, kể từ sau khi có cơ may tiếp cận được với Dự án “Chọn địa điểm Cảng Trung Chuyển và Khu Kinh Tế Biển Chân Mây,” Tập đoàn Đầu tư Quốc tế  Scott (SIIG-Hoa Kỳ) đã vào Chân Mây (Thừa Thiên-Huế).

SIIG đã tiến hành khảo sát thực tiễn và xác nhận độ chính xác, tin cậy của các cơ sở kinh tế kỹ thuật được nêu trong dự án, đồng thời bằng các dự báo mang tính chuyên gia của mình về hướng phát triển trong khu vực Việt Nam với các nước, đã sớm vào Việt Nam.

Nhiều chuyên gia biển xác nhận Chân Mây có đủ các điều kiện để phát triển thành một cảng trung chuyển quốc tế mới không chỉ phục vụ cho Việt Nam mà còn cho tất cả các nước khác trong Tiểu vùng sông Mê Kông, và thế giới.

SIIG nhanh chóng tiếp cận, được sự ủng hộ và các nguồn vốn từ các nhà đầu tư khác là các tổ chức quốc tế và tại Hoa Kỳ để mong  muốn phát triển Cảng Trung Chuyển Quốc Tế Chân Mây. Bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ cho tiến hành các cuộc khảo sát về sản lượng lương thực, thực phẩm tại các quốc gia trong khu vực và đưa ra các chương trình tín dụng xuất khẩu và cơ sở vật chất. Những tín dụng này hoạt động như các khoản vay đầu tư với lãi suất thấp, tương tự như vốn vay tại ngân hàng xuất nhập khẩu Mỹ, nguồn tín dụng này  sẽ chi trả cho việc thiết lập các bồn chứa, thiết bị bố xếp, các thiết bị chế biến sản phẩm nông nghiệp Mỹ, mà Chân Mây được coi là một khu tồn trữ, chế biến quy mô lớn toàn cầu.

Các ông Harter, phó đại sứ tại Hà Nội; ông Charles Ray, tổng lãnh sự tại Saigon; Thượng Nghi Sĩ Billy Mickle; ông Ros Krearrier- đại diện Bộ Nông Nghiệp; Đại sứ Anh Quốc tại Hà Nội, các thành viên chính phủ và cộng đồng đầu tư Nhật Bản… tìm tới Chân Mây. Nhiều nghiên cứu cũng được tiến hành bởi Tổ Chức Hợp Tác Đầu Tư Quốc Tế Nhật Bản (JICA); Viện Chiến Lược Phát Triển Pháp (DATAR)… cũng xác nhận Chân Mây là vị trí lý tưởng nhất cho việc phát triển cảng trung chuyển quốc tế.

Các Cty Kỹ thuật Quốc tế Louis Berger, Cty Tư vấn Kỹ thuật Acadis (là một trong 6 Cty kỹ tuật lớn nhất thế giới) từng đến Chân Mây tham gia lập luận chứng khả thi.

***

Tới nay, có thể nói chưa mấy ai được tiếp cận với dự án nghiên cứu cảng trung chuyển Vân Phong của ông Doãn Mạnh Dũng. “Bản nghiên cứu” của ông được các trang thông tin hữu quan thường nhắc tới là bản tham luận ông đọc tại một hội nghị về phát triển khu vực Vân Phong do UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức tại Nha Trang.

“Bản nghiên cứu” này dài khoảng 4 trang, trong đó ông đề xuất là xây dựng cảng trung chuyển ở đây với một số luận điểm rời rạc. Khi vấn đề Chân Mây được công bố rộng rãi trong dư luận, ông Doãn Mạnh Dũng có gởi một bức thư lên Ban Kinh, lúc nầy do ông Lê Ngọc Hoàn nguyên bộ trưởng Bộ Giao Thông Vận tải làm Trưởng ban, phản bác dự án với điểm cốt lõi là: Vùng biển Chân Mây bị bồi lấp thường xuyên, nên có độ sâu không ổn định, và không thể phát triển cảng trung chuyển.”

“Cơ sở lý luận khoa học” được ông Dũng trưng dẫn là mấy trang photo sách Giáo trình địa lý lớp 5 (bậc tiểu học), trong đó có một hàng ghi nhận rằng vùng biển miền Trung chịu ảnh hưởng của một luồng hải lưu mang bồi lắng tấp vào khu vực biển Thừa Thiên-Huế (!) Rõ ràng, đây là một giáo trình vô cùng đơn giản, giành cho học sinh lớp 5, dòng hải lưu này không hề tồn tại trong bất cứ một tài liệu khoa học nào. Chẳng hiểu vì động cơ kinh tế hay chính trị nào mà một điều thô sơ như thế đã làm biến đổi cả lịch sử phát triển ngành kinh tế biển Việt Nam.

Phải chăng, đây cũng là một nghịch lý đã và đang tồn tại ở Việt Nam, là sự thật, dù là sự thật chân lý khoa học cũng không thể hay rất khó được chấp nhận, nếu nó không phục vụ lợi ích của một nhóm người có quyền lực!

Sai lầm ‘số 1’ mà người Mỹ thường mắc phải khi đầu tư địa ốc

ORANGE COUNTY, California (NV) – Ngay cả những nhà đầu tư địa ốc dày dạn kinh nghiệm cũng có thể mắc sai lầm. Đối với người mới, quá trình học hỏi lại càng gian nan hơn.

Theo trang GOBankingRates, một số lỗi có thể dễ dàng khắc phục, nhưng cũng có những sai lầm khiến một khoản đầu tư đầy hứa hẹn bị “trật đường ray” ngay từ đầu. Theo các chuyên gia, dưới đây là sai lầm “số 1” mà người Mỹ thường mắc phải khi đầu tư vào địa ốc.

Thành phố San Francisco, California, nơi có giá nhà cao hàng đầu nước Mỹ và thu hút các nhà đầu tư địa ốc. (Hình: Justin Sullivan/Getty Images)

Sai lầm “số 1” là do dự

Việc người mới đầu tư tự nghi ngờ bản thân là điều phổ biến, đặc biệt khi một thương vụ nghe có vẻ “quá hời.” Nhưng sự chần chừ đó đôi khi lại khiến bạn đánh mất cơ hội.

“Theo quan điểm của tôi, sai lầm lớn nhất mà tôi thấy người Mỹ thường mắc phải khi đầu tư địa ốc là do dự không hành động ngay khi gặp một thương vụ tốt,” Brian Rudderow, nhà đầu tư địa ốc tại HBR Colorado, cho biết. “Mọi người thường phân tích quá nhiều và bị mắc kẹt vào những chi tiết nhỏ thay vì chỉ cần xoáy sâu vào các con số, khi thấy được tiềm năng lợi nhuận rồi tiến hành hành động ngay.”

Theo Rudderow, nhà đầu tư thường mắc sai lầm này vì bản chất con người vốn sợ rủi ro và không muốn mất tiền. Ngoài ra, không có gì đảm bảo một kết quả thành công.

Sai lầm này còn gây ra hậu quả tài chính cả ngắn hạn lẫn dài hạn.

“Hậu quả tài chính ngắn hạn của việc do dự là bỏ lỡ cơ hội đầu tư, để thua đối thủ cạnh tranh và mất tiền,” Rudderow nói. “Hậu quả dài hạn của việc do dự không hành động là giảm giá trị tài sản ròng theo thời gian, hình thành thói quen chần chừ và trở nên quá thận trọng.”

Để tránh mắc lỗi này, Rudderow khuyên các nhà đầu tư cần có chiến lược rõ ràng và sự tự tin để thực hiện.

“Nhà đầu tư nên rèn luyện quy trình đến mức mà nếu họ nhìn thấy một thương vụ phù hợp với công thức mua của mình, thì lập tức chốt giao dịch và đầu tư thay vì phân tích quá mức và chần chừ,” ông giải thích.

Một sai lầm khác: Không có chiến lược thoát ra

Không có chiến lược thoát cũng là một sai lầm lớn khác mà nhà đầu tư hay mắc phải khi đầu tư địa ốc, theo Andy Heller, nhà đầu tư, đồng thời cũng là tác giả của hai cuốn sách về địa ốc và là diễn giả tại Regular Riches.

“Khi tôi giảng dạy khắp cả nước, tôi thường thấy nhà đầu tư mua một địa ốc chỉ vì họ thấy đó là một ‘thương vụ tốt,’” Heller giải thích. “Tuy nhiên, nhà đầu tư lại không xác định rõ kế hoạch sẽ làm gì với địa ốc đó sau khi mua, và điều này dẫn đến việc mất lợi nhuận kỳ vọng cả ngắn hạn lẫn dài hạn, thậm chí có thể mất tiền.”

Khi xây dựng chiến lược thoát, Heller khuyên nên xác định rõ bạn muốn làm gì với địa ốc sau khi mua, loại địa ốc nào phù hợp với chiến lược đó, rồi chỉ mua các loại địa ốc cụ thể đó.

“Tại sao? Vì hầu hết các chiến lược thoát đều có một loại địa ốc lý tưởng cho chiến lược đó, và do đó nhà đầu tư có thể tập trung mua loại địa ốc phù hợp,” ông nhấn mạnh.

Ví dụ, một nhà đầu tư tìm được một thương vụ rất hời với một ngôi nhà cũ nát, giá rẻ trong khu dân cư có thu nhập thấp và tiến hành sửa chữa lại, Heller nói. Nhà đầu tư chọn chiến lược cho thuê kèm quyền mua (lease/purchase), nhưng lại gặp rắc rối với người thuê không đáng tin và tình trạng bỏ trống nhà thường xuyên. Sau 5 năm và nhiều lần thay đổi người thuê, khoản lợi nhuận kỳ vọng của nhà đầu tư không còn.

Vậy sai lầm ở đâu? Theo Heller, mô hình lease/purchase hiệu quả nhất với nhà biệt lập trong các khu dân cư có thu nhập trung bình, ổn định. Chiến lược thoát của nhà đầu tư không phù hợp với loại địa ốc đó.

“Nó có thể hiệu quả nếu dùng để mùa nhà tân trang rồi bán lại, cho thuê theo chương trình section eight hoặc bán sỉ chẳng hạn. Nhưng không phải để lease/purchase,” ông giải thích. “Đây là một ví dụ về sai lầm phổ biến và theo tôi cũng là sai lầm lớn nhất mà một nhà đầu tư có thể mắc phải.” (Ng.Tr) [kn]

Learner Tien, tay vợt người Mỹ gốc Việt, vẫn ‘chưa đủ tuổi’ đánh bại Jannik Sinner

BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Trong trận chung kết China Open 2025 ngày 1 Tháng Mười tại Bắc Kinh, Jannik Sinner đã chặn đứng hiện tượng đầy bất ngờ của tay vợt trẻ người Mỹ gốc Việt Learner Tien với tỉ số 6–2, 6–2 giành chức vô địch, theo ATP Tour.

Ngay từ những game đầu tiên, Sinner đã chủ động áp đặt lối chơi trước tay vợt trẻ Learner Tien, người một ngày trước đã lội ngược dòng đánh bại nhà vô địch US Open 2021, Daniil Medvedev. Sinner đã phá giao bóng của Tien trong game đầu để dẫn trước 1-0.

Learner Tien (trái) hạng nhì và nhà vô địch China Open 2025 Jannik Sinner sau trận chung kết. (Hình: Lintao Zhang/Getty Images)

Vẫn với thế thượng phong đó, cựu số 1 thế giới vừa về nhì tại US Open tiếp tục duy trì thế dẫn trong suốt set đầu, để rồi khép lại set này với tỉ số 6-2.

Thua chóng vánh, nhiều người nghĩ set 2 sẽ là thời điểm để Tien vùng dậy với sức bật của một tay vợt trẻ có nhiều tiến bộ vượt bậc trong thời gian qua. Tien đã giành được break-point trong game thứ hai, nhưng Sinner kịp thời lấy lại và ổn định nhịp độ của một tay vợt giàu kinh nghiệm đặc biệt ở những trận chung kết.

Vào thời điểm quan trọng, Sinner giữ vững bản lĩnh, không để tay vợt trẻ lội ngược dòng như đã làm với tay vợt Nga hôm trước. Tay vợt Ý đã thắng thêm set 2 với tỉ số 6-2, qua đó ấn định chiến thắng chỉ sau 72 phút thi đấu.

Đây là lần đầu tiên Sinner và Tien gặp nhau ở cấp độ ATP và rõ ràng kinh nghiệm, sự ổn định của tay vợt người Ý đã chiếm ưu thế từ đầu đến cuối. Nói cách khác là tay vợt trẻ nhiều tiến bộ Learner Tien thăng tiến theo thời gian nhưng vẫn “chưa đủ tuổi” để đánh bại đàn anh từng trải ở một trận chung kết.

Với chức vô địch này, Sinner giành danh hiệu ATP Tour thứ 21 trong sự nghiệp và là danh hiệu thứ 3 trong năm 2025 (sau Australian Open và Wimbledon).

Tại China Open nói riêng, đây là lần thứ hai Sinner đăng quang sau lần đầu vào năm 2023. Chiến thắng này giúp Sinner gia nhập vào thành tích từng nhiều lần vô địch tại giải ATP 500 Bắc Kinh cùng hai tay vợt kỳ cựu Nadal và Djokovic.

Chiến thắng trên cũng phần nào tiếp sức cho mục tiêu tranh ngôi số 1 ATP. Ngôi vị mà trước đó Sinner đã để mất vị trí dẫn đầu vào tay Carlos Alcaraz sau khi để thua trong trận chung kết US Open 2025.

Nhắc đến ngôi vương của cựu số 1 thế giới Sinner nhưng người hâm mộ cũng chú ý nhiều đến tay vợt trẻ gốc Việt 19 tuổi Learner Tien. Dù đứng ngoài top 50 ATP nhưng lần đầu góp mặt trong một trận chung kết, Tien cho thấy những bước tiến ấn tượng trong giải đấu này.

Hiện tượng trẻ Learner Tien lần thứ hai liên tiếp đánh bại tay vợt người Nga Daniil Medvedev, nhưng Tien vẫn “chưa đủ tuổi” để vượt qua số 2 thế giới Jannik Sinner trong trận chung kết China Open 2025. (Hình: Shi Tang/Getty Images)

Đó là trận bán kết khi đối đầu với tay vợt Medvedev, một đối thủ vượt trội hơn Tien rất nhiều trên bảng xếp hạng lẫn kinh nghiệm từng trải. Thế nhưng với sức trẻ, sự quyết tâm và cả may mắn, Tien đã lội ngược dòng vượt qua Medvedev 5-7; 7-5; 4-0 (Medvedev bỏ cuộc) để bước vào tranh chung kết.

Việc Tien từng hạ tay vợt người Nga ở vòng 2 Australian Open hồi đầu năm và bây giờ lại là chiến thắng ở bán kết China Open 2025 cho thấy ngôi sao gốc Việt này đang có phong độ rất ổn định.

Trước đó một ngày, Tien đã có chiến thắng trước Lorenzo Musetti ở tứ kết và tính đến trước trận chung kết thì ngôi sao trẻ gốc Việt này đã có chiến thắng thứ 6 trước các tay vợt trong top 10 thế giới ở mùa giải 2025. (Yến Nhi) [qd]

4 mẹo giảm nghẹt mũi

JACKSON, Mississippi (NV) – Nghẹt mũi là một trong những tình trạng khiến bạn vô cùng khó chịu và hay xảy ra vào thời điểm giao mùa, khiến bạn bị cảm hoặc bị dị ứng.

Nghẹt mũi thực chất là do các mạch máu bị viêm sưng trong xoang, theo Giáo Sư Scott P. Stringer, giảng dạy ở khoa Tai Mũi Họng tại trường đại học University of Mississippi ở Jackson, Mississippi.

Nghẹt mũi thực chất là do các mạch máu bị viêm sưng trong xoang. (Hình: cottonbro studio/Pexels)

Khi chất gây dị ứng hoặc virus kích thích mũi, lưu lượng máu sẽ tăng lên trong mạng lưới mạch máu rộng lớn lót khoang mũi.

“Điều này khiến đường mũi bị sưng lên, khiến việc thở trở nên khó khăn hơn,” Giáo Sư Scott P. Stringer cho biết. Ngoài ra, nó còn có thể giữ lại chất nhầy, làm tắc nghẽn luồng không khí.

Chính vì vậy, nếu bạn bị nghẹt mũi kéo dài hơn một tuần mà không thấy cải thiện, bạn hãy thử áp dụng bốn mẹo nhỏ đơn giản dưới đây, theo trang mạng Everyday Health.

1. Tạo độ ẩm cho không khí

Sử dụng máy tạo độ ẩm hoặc máy phun sương mát trong nhà là một biện pháp dễ dàng có thể giúp giảm tình trạng bị nghẹt mũi. Việc hít thở trong không khí ẩm sẽ làm dịu các mô mũi bị kích ứng, giảm viêm xoang và làm loãng chất nhầy, giúp chất nhầy thoát ra ngoài, Giáo Sư Scott P. Stringer giải thích.

Máy tạo ẩm hay phun sương đều có hiệu quả như nhau trong việc tăng độ ẩm và giảm nghẹt mũi. Tuy nhiên, bạn nên chú ý đến việc thay nước hằng ngày và lui chùi máy theo hướng dẫn để ngăn ngừa vi khuẩn và nấm mốc phát triển.

2. Tắm nước nóng

Bạn có bao giờ nhận thấy khi bị cảm lạnh, việc tắm vòi sen có thể khiến bạn cảm thấy như một con người mới không? Lý do là vì khi bạn hít hơi nước làm giảm đau và áp lực xoang bằng cách giúp chất nhầy thoát ra, làm hơi thở trở lại bình thường, ít nhất là trong một thời gian ngắn.

Máy tạo ẩm hay phun sương đều có hiệu quả như nhau trong việc tăng độ ẩm và giảm nghẹt mũi. (Hình: cottonbro studio/Pexels)

3. Rửa mũi

Rửa mũi bằng dụng cụ như bình rửa mũi giúp làm loãng dịch nhầy đặc, thúc đẩy dẫn lưu xoang và loại bỏ các chất gây kích ứng, dị ứng và vi trùng.

Theo Cơ Quan Quản Lý Thực Phẩm và Dược Phẩm (FDA), bình rửa mũi được xem là an toàn miễn là bạn đổ đầy nước vô trùng hoặc nước cất vào bình, đồng thời tuyệt đối không sử dụng nước máy trừ phi nước đã được đun sôi và để nguội.

Trước tiên, bạn đổ dung dịch muối sinh lý (nước pha từ nước ấm, đã vô trùng, và muối) vào bình. Sau đó bạn ngả người vào bồn rửa và nghiêng đầu sang một bên, giữ trán và cằm ngang bằng nhau để tránh chất lỏng chảy vào miệng.

Trong khi thở bằng miệng, bạn hãy đưa vòi bình rửa mũi vào lỗ mũi trên để chất lỏng có thể chảy qua lỗ mũi dưới, rồi sau đó lặp lại với bên còn lại.

4. Thay đổi thói quen đi ngủ ban đêm

Nghẹt mũi còn sẽ trở nên trầm trọng hơn khi bạn ngủ về đêm. Khi bạn nằm thẳng, trọng lực sẽ khiến chất nhầy tích tụ hoặc trào ngược thay vì thoát ra ngoài, khiến bạn trằn trọc và khó ngủ.

Để thúc đẩy quá trình dẫn lưu xoang tốt, bạn hãy kê thêm một hoặc hai chiếc gối dưới đầu để trọng lực có thể hỗ trợ, thay vì gây bất lợi cho bạn. Ngoài ra, hãy đặt máy tạo độ ẩm hoặc máy phun sương cạnh giường để giúp bạn thở dễ dàng hơn.

Không chỉ vậy, bạn còn có thể đeo miếng dán thông mũi, giúp nâng hai bên mũi và mở rộng đường mũi, điều này sẽ làm dễ thở hơn vào ban đêm. (YY) [qd]

PSG không ‘Quả Bóng Vàng’ vẫn đủ sức hạ Barcelona

BARCELONA, Tây Ban Nha (NV) – Barcelona từng kiêu hãnh ở Camp Nou, trong đêm tiếp đón Paris Saint-Germain (PSG) tại Estadi Olimpic Lluis Companys như đánh mất hình ảnh của nhà vô địch Tây Ban Nha, theo France Football ngày 2 Tháng Mười.

PSG không Quả Bóng Vàng Dembele vẫn đủ sức để ngược dòng đánh bại Barcelona có sự trở lại của Quả Bóng Bạc Lamine Yamal với tỉ số 2–1 ở lượt 2 vòng bảng Champions League.

PSG mừng chiến thắng ngược dòng trên sân nhà của Barcelona dù đội hình khuyết nhiều vị trí quan trọng, trong đó có Quả Bóng Vàng Dembele. (Hình: David Ramos/Getty Images)

Barcelona khởi đầu mạnh mẽ và cụ thể hóa ưu thế bằng bàn mở tỉ số ở phút 19 từ pha kiến tạo của Rashford cho Ferran Torres dứt điểm lạnh lùng qua tay thủ môn Chevalier.

Áp đảo đối thủ và mở điểm từ pha xuống biên sở trường nhưng chính huấn luyện viên Hansi Flick của Barcelona cũng không ngờ rằng thầy trò ông lại bị đối thủ dùng đòn “gậy ông đập lưng ông.”

PSG dần lấy lại thế trận và làm khổ chủ nhà Barcelona bằng những pha phối hợp lên bóng dọc hai biên. Hiệp một dần khép lại thì pha bứt phá thần tốc của Nuno Mendes đã làm khổ hàng thủ Barcelona. Mendes thực hiện đường chuyền ngang sau khi xé nát hành lang phải của Barcelona để tiền đạo trẻ 19 tuổi Senny Mayulu hạ gục thủ môn Szczesny quân bình tỉ số 1–1.

Có Quả Bóng Bạc Yamal trở lại sau chấn thương nhưng sự hiện diện của ngôi sao trẻ này lại bị lu mờ trước một PSG chơi vượt trội hơn cả về tỉ số lẫn thế trận. Đội khách vượt trội trong các thông số, kiểm soát bóng 54% (so với 46% của Barcelona), sút bóng 15 (12), chuyền bóng 472 (422), hưởng phạt góc 9 (4)…

Nhà đương kim vô địch Champions League với sự ăn ý hơn, thể lực vượt trội hơn và đặc biệt là “đôi cánh” mạnh mẽ hơn đã phá vỡ cấu trúc đội hình của chủ nhà Barcelona.

Khi trận đấu bước vào phút 90 cuối trận thì một lần nữa lại là pha tấn công biên mạnh mẽ của PSG. Miếng đánh biên vốn là sở trường của Barcelona lại được chính đội trưởng Hakimi của PSG thực hiện với tốc độ thoát xuống thật nhanh. Từ biên phải, Hakimi thực hiện đường chuyền như đặt cho Goncalo Ramos ở sát lằn ranh việt vị thoát xuống tung cú sút ấn định tỉ số 2-1 cho PSG.

Sao trẻ Nuno Mendes (phải) của PSG không chỉ ngăn chặn Quả Bóng Bạc Yamal mà còn phản đòn xé nát hành lang của Barcelona kiến tạo cho Senny Mayulu quân bình tỉ số 1-1. (Hình: David Ramos/Getty Images)

Sau trận đấu, huấn luyện viên Hansi Flick thừa nhận Barcelona vẫn chưa đạt đẳng cấp của PSG. “Hôm nay, không có lý do gì để nói rằng chúng tôi ở cùng đẳng cấp với PSG. Triết lý chơi bóng của PSG thật tuyệt vời. Họ có những cầu thủ trẻ, họ thay đổi nhân sự, và họ có những cầu thủ phẩm chất cao, nhanh nhẹn, giỏi cầm bóng kể cả những cầu thủ vào sân từ ghế dự bị…”

Cùng thời điểm Barcelona thua PSG 1-2 trên sân nhà, có những kết quả đáng chú ý: Chelsea – Benfica 1-0, Galatasaray – Liverpool 1-0, Villarreal – Juventus 2-2, Arsenal – Olympiacos 2-0, Monaco – Manchester City 2-2. (Anh Khoa) [qd]

Garden Grove mở các lớp huấn luyện ứng phó phòng chống thiên tai miễn phí

GARDEN GROVE, California (NV) – Đội CERT (Community Emergency Response Team) của Garden Grove sẽ có một lớp huấn luyện miễn phí cho cư dân, giúp chuẩn bị những kỹ năng đề phòng thiên tai xảy ra.

Thông cáo của thành phố đưa ra hôm Thứ Năm, 2 Tháng Mười, cho biết các lớp học sẽ diễn ra từ 6 giờ chiều đến 10 giờ tối, Thứ Tư đến Thứ Sáu, từ ngày 22 đến ngày 24 Tháng Mười, và từ 9 giờ sáng đến 5 giờ chiều Thứ Bảy, 25 Tháng Mười.

Học viên tham gia chương trình CERT của Garden Grove. (Hình minh họa: City of Garden Grove)

Để tham gia chương trình, cư dân nên ghi danh trước Thứ Ba, 14 Tháng Mười, tại trang web https://ggcity.typeform.com/ggcert.

Huấn luyện sẽ bao gồm các kỹ năng ứng phó cơ bản, chẳng hạn như an toàn hỏa hoạn, tìm kiếm và cứu hộ, sơ cứu căn bản, sơ cứu nếu gặp tai nạn, hệ thống chỉ huy nếu có thiên tai xảy ra (ICS), chấn thương tâm lý và gia tăng cảnh giác đề phòng khủng bố.

Sau khi hoàn thành chương trình, những người tham gia sẽ được công nhận là học viên tốt nghiệp chương trình và được tuyên thệ.

Học viên sẽ được cấp chứng chỉ hoàn thành.

Những ai muốn tham gia CERT phải trên 18 tuổi, sống và làm việc tại Garden Grove.

Chỗ có giới hạn. Để biết thêm thông tin về chương trình CERT, xin vào trang web https://ggcity.org/cert. (Đ.D.)

Đại học UCI chính thức tiếp quản bảo tàng Nghệ Thuật Orange County

IRVINE, California (NV) Đại học UC Irvine (UCI) hoàn tất thỏa thuận tiếp quản bảo tàng Nghệ Thuật Orange County (Orange County Museum of Art), đánh dấu bước ngoặt biến nơi đây thành trung tâm nghệ thuật sôi động hơn cho công chúng và địa điểm học tập, sáng tạo mới cho sinh viên mỹ thuật, theo nhật báo The Orange County Register hôm Thứ Hai, 29 Tháng Chín. 

Giới chức nhà trường xác nhận thỏa thuận vào Thứ Hai với thay đổi đầu tiên là tên gọi mới “UC Irvine Langson Orange County Museum of California Art.” 

Bảo tàng Nghệ Thuật Orange County ở Costa Mesa sẽ trở thành UC Irvine Langson Orange County Museum of California Art. (Hình: Instagram ucirvine)

Trong vòng một năm tới, nhiều thay đổi khác sẽ diễn ra như cách trưng bày bộ sưu tập 9,000 tác phẩm, tuyển giám đốc bảo tàng mới và tích hợp phòng triển lãm – xưởng nghệ thuật vào chương trình mỹ thuật của UCI.

Mặc dù trong nhiều thập niên qua, UCI và ban lãnh đạo bảo tàng 63 năm tuổi này từng bàn bạc về việc hợp nhất, nhưng đến năm nay ý tưởng này mới được thúc đẩy mạnh.

Tháng Tư vừa qua, bà Heidi Zuckerman, giám đốc bảo tàng, thông báo sẽ rời nhiệm sở khi hợp đồng kết thúc vào Tháng Mười Hai. Đến Tháng Sáu, cả hai bên chính thức xác nhận đàm phán và Hội Đồng Quản Trị Hệ Thống Đại Học UC phê duyệt thỏa thuận vào đầu Tháng Chín, cho phép UCI tiến hành sáp nhập.

Thỏa thuận này không liên quan đến tiền bạc, và cam kết giữ nguyên việc cho công chúng vào cửa miễn phí trong 10 năm tới.

Đối với UCI, việc tiếp quản bảo tàng địa phương là bước đi nhằm mở rộng ảnh hưởng vào đời sống hằng ngày của Orange County. Nhà trường cũng đang thực hiện nhiều dự án lớn, từ khảo sát chính trị đến việc xây dựng bệnh viện mới. 

Ông Howard Gillman, viện trưởng UCI, nhấn mạnh trường cam kết mang đến cho cộng đồng một viện bảo tàng nghệ thuật đẳng cấp, vừa phục vụ học thuật, vừa nuôi dưỡng thế hệ sáng tạo mới.

Thỏa thuận này cũng giúp UCI tiết kiệm chi phí. Trường từng kêu gọi gây quỹ khoảng $2 tỷ cho các dự án xây dựng, trong đó có kế hoạch lập bảo tàng nghệ thuật mới trị giá trên $100 triệu. Giờ đây, UCI có được cơ sở nghệ thuật hiện đại 53,000 sq ft tại khu Segerstrom Center for the Arts mà không cần tốn khoản này.

Đây cũng là cơ hội để củng cố chương trình mỹ thuật của UCI. Dù nổi tiếng về khoa học và kỹ thuật, trường có truyền thống lâu đời về nghệ thuật với sự hiện diện của nhiều họa sĩ danh tiếng như David Hockney, Ed Moses, Robert Irwin, Chris Burden, hoặc James Turrell. 

Một góc bảo tàng Nghệ Thuật Orange County. (Hình: Instagram ucirvine)

Hiện có khoảng 200 sinh viên theo học mỹ thuật tại trường, và giới chức tin rằng hợp nhất với bảo tàng lớn nhất quận hạt sẽ là yếu tố thu hút sinh viên tương lai.

Về phía bảo tàng, thỏa thuận mang lại sự ổn định lâu dài sau nhiều thập niên di chuyển địa điểm kể từ khi thành lập năm 1962 tại Balboa Island. Việc chuyển sang cơ sở mới năm 2022 gần South Coast Plaza được xem là bước nâng tầm vị thế bảo tàng. Triển lãm gần đây của họa sĩ Yoshitomo Nara (Nhật) là minh chứng cho tầm ảnh hưởng quốc tế ngày càng tăng.

Một số chi tiết vẫn chưa rõ ràng như UCI đang tìm giám đốc bảo tàng mới để dẫn dắt giai đoạn hợp nhất, chưa có quyết định về việc sắp xếp Bộ Sưu Tập Gerald Buck và Bộ Sưu Tập Bảo Tàng Irvine khi hợp đồng thuê ở Irvine hết hạn năm sau. Viện Nghệ Thuật Jack and Shanaz Langson cũng sẽ tiếp tục hoạt động độc lập và có thể chuyển về khuôn viên UCI.

Hiện giờ, hai bảo tàng – UCI Langson Museum of Art và Orange County Museum of Art – sẽ dùng chung một trang web, và dự kiến hợp nhất hoàn toàn trong năm tới. (T.Nhiên) [đ.d.]

Đứa bé ở Orange County mắc bệnh sởi, nhưng có lẽ không lây cho người khác

SANTA ANA, California (NV) – Một đứa bé ở Orange County được chẩn đoán mắc bệnh sởi nhưng có lẽ không lây cho người khác, giới chức y tế quận hạt loan báo hôm Thứ Ba, 30 Tháng Chín.

Mới đây, đứa bé này được cho đi chơi trong nước Mỹ, Cơ Quan Y Tế Orange County (OCHCA) ra thông cáo báo chí cho hay. Cơ quan này đang thông báo cho bất cứ ai có lẽ đã tiếp xúc với đứa bé này ở bệnh viện hay phòng mạch bác sĩ.

Bác sĩ chích ngừa sởi-quai bị-rubella cho trẻ em ở Lubbock, Texas. (Hình minh họa: Jan Sonnenmair/Getty Images)

Giới chức y tế cho rằng ca sởi này không lây lan cho cộng đồng vì gia đình bệnh nhân bị cách ly suốt thời gian virus có thể lây lan, OCHCA cho biết.

Từ đầu năm 2025 tới nay, Mỹ xác nhận 1,514 ca sởi, trong đó có 23 ca mới chỉ trong mấy tuần qua, theo Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC). Đây là số ca sởi trong một năm nhiều nhất ở Mỹ hơn 30 năm nay.

“Sởi là bệnh truyền nhiễm mạnh, có thể gây bệnh nặng như viêm phổi, phù não và thậm chí thiệt mạng, đặc biệt là đối với trẻ em không chích ngừa,” Bác Sĩ Regina Chinsio-Kwong, giới chức OCHCA, cho hay trong thông cáo báo chí. “Mấy năm gần đây, cứ tám người ở Mỹ được chẩn đoán mắc bệnh sởi thì khoảng một người phải vào bệnh viện. Đối với trẻ em dưới 5 tuổi, cứ năm em mắc bệnh sởi thì một em phải vào bệnh viện.”

Triệu chứng thông thường của bệnh sởi gồm sốt, ho, ngứa mắt, chảy nước mắt, và nổi ban, thường là từ trên đầu. Virus sởi lây lan mạnh vì lây lan qua không khí và qua tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân, theo OCHCA.

Virus sởi bắt đầu lây lan trước khi nổi ban bốn ngày và sau khi ban sởi lặn bốn ngày, theo OCHCA.

Ai có triệu chứng sởi nên gọi cho bác sĩ trước khi đi ra ngoài để tránh lây bệnh cho người khác, OCHCA khuyên.

Cách tốt nhất ngừa bệnh sởi là chích ngừa, OCHCA cho hay. (Th.Long) [qd]

Em gái nhạc sĩ Nguyễn Vũ viết về anh trai: Nụ cười hiền hòa không bao giờ tắt

Đoan Trang

Vậy là anh Hai tôi, nhạc sĩ Nguyễn Vũ, đã được Chúa gọi về.

Nhạc sĩ Nguyễn Vũ. (Hình: gia đình cung cấp)

Anh ra đi thật bất ngờ, vì mới đầu Tháng Chín, lúc tôi gọi về, còn được nghe giọng nói sang sảng: “Anh không cần gì đâu, các cháu lo cho anh đầy đủ rồi. Út Trang về chơi là được.”

Anh ra đi quá đột ngột, nhưng tôi tin, đó là điều Chúa sắp đặt, và có lẽ cũng là ước nguyện của anh, vì trước đó anh đã dọn sẵn cho mình ngày được Chúa gọi, nên thường nói với vợ con: “Khi Bố mất, không đưa vào nhà thờ, không kinh kệ, kèn trống, không chụp hình quay phim, không thông báo cho bạn bè,… Bố không muốn làm phiền ai.”

Và gia đình đã làm đúng ý nguyện của anh. Một đám tang lặng lẽ, nhưng rất trang nghiêm, chỉ có những giọt nước mắt chảy ngược vào bên trong.

***

Anh tôi tên Nguyễn Tuấn Khanh, người con thứ hai trong nhà, nhưng là trưởng nam. Năm anh 20 tuổi, tôi mới được sinh ra đời. Ngày mẹ tôi chuyển dạ sinh tôi, đúng vào dịp Tết, nhà thương ở Đơn Dương không có người trực, chị lớn của tôi khi đó là nữ hộ sinh, xin bác sĩ cho mẹ được sanh nở tại nhà. Trong lúc chị lo chuẩn bị đỡ đẻ, thì ba tôi và anh “mở tiệc” ăn mừng.

“Giàu con út, khó con út.” Nhà tôi nghèo, biết út thiệt thòi, nên tôi được ba mẹ và các anh chị cưng nhất nhà.

Các chị kể lại, hồi gia đình tôi còn ở Đà Lạt, sau chuyển qua Đơn Dương – cách Đà Lạt khoảng hơn 40 km, anh xin ba mẹ cho lên Sài Gòn học nhạc, học đàn. Nhà đã nghèo còn đông con, vợ chồng con cái tổng cộng tới chín người, một mình ba đi làm nuôi cả gia đình, tiền đâu mà đua đòi lên chốn phồn hoa đô thị học cái nghề cũng… nghèo rớt mồng tơi ấy! Ba tôi không cho.

Thương con, mẹ tôi dấm dúi cho anh ít tiền, nói cứ lên Sài Gòn mà học. Sau này anh Nguyễn Vũ nói với các em: “Hồi đó, Mợ mà không cho anh tiền lên Sài Gòn, chắc anh không trở thành nhạc sĩ.”

Khi tôi được một tuổi, ba tôi đưa cả nhà lên Sài Gòn, chọn ở khu Ông Tạ, vì nơi đây có nhiều người Bắc 54. Lúc đó anh Nguyễn Vũ đi lính Hải Quân, nhưng là “lính kiểng,” không phải đi đánh nhau, vào quân đội chỉ để sáng tác và phục vụ văn nghệ, thỉnh thoảng mới có vài chuyến hải hành. Có lẽ một trong những chuyến lênh đênh trên biển ấy, anh viết bài “Một Loài Chim Biển.”

Dù là “lính kiểng” nhưng anh cũng có lương, và làm nhạc có tiền, nên anh hay cho các em đi ăn nhà hàng, rồi đi xem phim.

Những năm 1970, chị thứ ba của tôi đi tu dòng Mân Côi, được học đàn và sáng tác Thánh Ca trong nhà dòng. Còn ở nhà, anh dạy cho người em trai thứ tư và ba đứa em gái chơi guitar. Tôi được anh dạy chơi classic, và nhiều bài accord (đệm). Bàn tay quá bé, mà cây đàn thì to, ba tôi thấy vậy, mua cho tôi một cây guitar bé xíu. Nhưng anh nói, “đàn nhỏ âm thanh không hay, Út ráng chơi cây đàn của anh đây này.” Và tôi ráng.

Mỗi khi sáng tác bài hát mới, anh lại kêu các chị của tôi ra để nghe và góp ý cho chỗ nào anh thấy chưa hay. Tôi chỉ nhớ, các chị lúc nào cũng khen lấy khen để về những tác phẩm của ông anh mình. Chị em tôi không thuộc nổi lời bài hát do anh sáng tác, nhưng mẹ tôi có thể hát không cần nhìn giấy, và không sai một từ, những bản nhạc anh viết, từ “Bài Thánh Ca Buồn,” “Lời Cuối Cho Em,” “Nhìn Nhau Lần Cuối,” “Huyền Thoại Chiều Mưa,” “Chuyện Loài Cỏ Đêm,” “Ga Chiều Phố Nhỏ,”…

Thời ấy, mỗi khi có dịp gia đình sum vầy cùng nhau, gia đình tôi lại “lập ban nhạc” có anh chơi solo, tôi đệm theo, và các chị hát. Hoặc mấy anh em cùng nhau chơi những bài của ban nhạc The Shadow, The Ventures, The Beatles,… Tôi thích đệm cho anh đi solo những bài nghe vui tai, như “Walk, Don’t Run,” “The House of The Rising Sun,” “Apache,”…

Đã lâu rồi, tôi không còn có dịp đệm đàn cho anh đi solo, và sẽ mãi mãi không còn.

Nhưng giờ thì anh đã được gặp ba mẹ, chị lớn và anh thứ tư của tôi rồi. Ba tôi chắc sẽ không trách sao con cãi lời ba mà lên Sài Gòn học nhạc. Còn mẹ tôi có lẽ đang ngân nga “Nếu ngày mai nếu chúng mình xa nhau, anh xin muôn kiếp yêu em mà thôi…” (Lời bài “Nhìn Nhau Lần Cuối”). Còn anh, ở đâu đó, sẽ tiếp tục sáng tác, cho một tương lai khác, bởi vì “Sự sống không mất nhưng chỉ đổi thay… Dù sống hay chết tin vào ngày mai.” (Lời bài “Sự Sống Thay Đổi Mà Không Mất Đi” của tác giả Phanxico).

Tôi tin, anh tôi chưa mất, cuộc sống của anh chỉ đổi thay, đến một thế giới khác, yên bình hơn, nơi mà anh mãi nở nở nụ cười hiền hòa, không bao giờ tắt…

Tại sao ‘bí thư tỉnh thành không phải người địa phương’ ?

video
play-rounded-fill
Tại sao ‘bí thư tỉnh thành không phải người địa phương’ ?
 
Bộ Chính Trị của đảng CSVN ‘thống nhất cao chủ trương trong nhiệm kỳ 2025-2030, tất cả bí thư tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc trung ương sẽ không phải là người địa phương và sẽ được hoàn tất trước đại hội thứ 14.

Hàng ngàn người và nhiều nhà hàng vùng Little Saigon tham gia ‘Foods of Garden Grove’

Văn Lan/Người Việt

GARDEN GROVE, California (NV) – Hàng ngàn người và nhiều nhà hàng địa phương hàng đầu vùng Little Saigon tham gia “Foods of Garden Grove Live 2025” tại Village Green Park, Garden Grove, vào chiều tối Thứ Sáu, 26 Tháng Chín. Đây là sự kiện ẩm thực hằng năm do thành phố Garden Grove tổ chức, và là năm thứ hai với sự tham gia của rất nhiều nhà hàng trong vùng.

Thức uống bơ dầm sầu riêng của tiệm Chubbi Tea được chiếu cố trong ngày ẩm thực Garden Grove. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Năm nay có 25 nhà hàng tham dự, giới thiệu những món ngon của mình, trong đó có những thương hiệu của người Việt như Phở RedBo, Chubbi Tea, Bò No Nabe, cùng những món ẩm thực của các nhiều nhà hàng địa phương trong vùng Little Saigon, như Mornings Coffee Garden Grove, Shawarma House, Brothers Products, Henry’s Bar & Grill, Estrada’s Grill, Amarith Farmhouse, Luv Fish, Tomy’s Fast-N-Fresh Burgers, Los Cotijas Taco Shop, Kaju Soft Tofu Restaurant, SmoKING Ribs, Claws and Cream, và Jerusalem Roastery.

Cũng có những nhà hàng mới tham gia với các thương hiệu quen thuộc như Los Sanchez, Sabroso! Mexican Grill, Apollo Burgers, Barrio, Carolina’s Italian Restaurant, Phin Smith, Phúc Long, Smoke Queen BBQ, Azteca Restaurant and Lounge, và Nova Kitchen and Bar.

Trong không khí rộn ràng của hương vị ẩm thực còn có gian hàng cho trẻ em đến sáng tác những tranh vẽ trên thân một chiếc xe màu trắng toát, tạo nên những hình thù đẹp mắt tùy theo trí tưởng tượng của các em.

Ông Carlos Jimenerz, chủ nhân chiếc xe cổ, cho biết chiếc xe được sản xuất từ năm 1939 nhưng vẫn còn chạy được, chính ông lái xe từ nhà đưa đến tham gia sự kiện. Ông chia sẻ: “Với ý tưởng để trẻ em tự suy nghĩ rồi vẽ lên chiếc xe tạo nhiều hình thù thú vị, các em có thể vui chơi trong trí tưởng tượng của mình. Mỗi bức tranh vẽ trên xe tạo nên một hình ảnh mới lạ trong lễ hội.”

Gian hàng Kaju Soft Tofu được người thưởng thức đánh giá gần giống món ăn Việt. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Anh Phi Nguyễn, cư dân Garden Grove, đi cùng vợ và con trai 4 tuổi đang say mê vẽ tranh trên xe, cho biết lễ hội rất vui, mang lại nhiều sắc thái mới cho niềm vui cuối tuần cùng với gia đình.

Anh chia sẻ: “Thành phố đã tạo một không khí vui chơi thoải mái để từ trẻ nhỏ cho đến người cao niên đều đến thưởng thức món ăn ngon. Chắc chắn tôi sẽ tìm thấy những món ăn để thử khẩu vị, có thể là món sườn nướng, hoặc những món ăn đường phố. Thức ăn nào được đưa đến đây giới thiệu là phải độc đáo, tôi tin như thế.”

Bà Ykari, người Nam Hàn, chủ nhân của Kaju Soft Tofu, cho biết đây là lần đầu tiên bà tham gia lễ hội ẩm thực đường phố này. Bà giới thiệu món ăn này đặc biệt làm từ đậu hũ, thịt bò ướp hương vị hơi cay, kimchi, thịt gà với nước xốt và cơm gạo, hy vọng thích hợp với người thưởng thức.

Tại gian hàng Bò No Nabe, dòng người nối tiếp chờ được phục vụ món bún bò xào sả, món ăn thuần túy Việt Nam, với hương vị đậm đà đứng từ xa là đã thấy thèm.

Anh Lộc Đặng, chủ nhân nhà hàng Bò No Nabe, Garden Grove, cho hay món này gồm có bún thịt bò xào sả, với một ít rau và nước mắm. “Tôi tham gia sự kiện này là năm đầu tiên, và khi thấy đa số người Mỹ đến mua thưởng thức xong, trở lại mua thêm nữa, khiến tôi rất ngạc nhiên và rất vui vì họ đã biết thưởng thức món ăn Việt Nam,” anh chia sẻ.

Cô Kristy Thái, nhân viên giao tế cộng đồng thành phố Garden Grove, nhận xét: “Năm nay có nhiều quán ăn Việt tham gia hơn, rất mừng là có nhiều sự ủng hộ cả người Việt và các sắc dân khác nữa. Mỗi món ăn đều tuyệt vời với nhiều hương vị khác nhau nên ai cũng thích. Các vị chủ nhân các gian hàng đều tham gia để ủng hộ thành phố, và giới thiệu đến cộng đồng những hương vị độc đáo, mời mọi người thưởng thức món ăn của mình. Hy vọng sự kiện này sẽ được thành phố tổ chức hằng năm cho mọi người đến vui chơi.”

Anh Phi Nguyễn cùng vợ và con trai 4 tuổi thích thú khi vẽ tranh trên xe hơi. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Bà Yesenia Muneton, nghị viên Garden Grove đại diện Địa Hạt 5, khen ngợi: “Tôi vừa thưởng thức năm món ăn ở đây rồi, rất ngon. Tôi muốn ủng hộ Phở RedBo là một thương hiệu của người Việt ở Garden Grove và Westminster, nơi rất nhiều người Việt lập nghiệp và thành công, nhất là những cơ sở kinh doanh nhỏ ở địa phương.”

Cô Xuka Hồng Xuyến, chủ nhân thương hiệu Chubbi Tea nổi tiếng với món bơ dầm sầu riêng và bơ dầm dừa sáp, lần đầu tiên tham gia hội chợ ẩm thực Garden Grove cho biết: “Hôm nay tôi rất vui khi khách đến thưởng thức rất đông, đến nỗi chuẩn bị nhiều sản phẩm đem đến giới thiệu mà vẫn không đủ, phải cho nhân viên về cơ sở mang lên thêm. Năm tới tôi sẽ chuẩn bị nhiều hơn nữa, với nhiều món đặc sản từ trái bơ.”

Cô Cindy Trần, nghị viên Garden Grove đại diện Địa Hạt 3, nói: “Những thương hiệu ẩm thực nổi tiếng hôm nay đều tham dự, giới thiệu những hương vị đặc biệt món ăn độc đáo, trong đó có món ăn Việt. Cám ơn những đồng hương đã đến từ khắp nơi, có người từ Riverside cũng đến ủng hộ.”

Lễ hội ẩm thực Garden Grove càng về đêm càng đông người thưởng thức, với sự hài lòng về hương vị ẩm thực, hòa quyện cùng với sự thịnh vượng của một thành phố đa văn hóa, cùng phát triển hài hòa trong cuộc sống. (Văn Lan) [qd]

‘Shutdown’: Khi Chính Phủ Liên Bang thành con tin của Obamacare

video
play-rounded-fill

‘Shutdown’: Khi Chính Phủ Liên Bang thành con tin của Obamacare

Cộng Hoà và Dân Chủ chỉ trích nhau trong vụ chính phủ đóng cửa vì không bên nào muốn nhượng bộ trong việc gia tăng ngân sách cho Obamacare.

Trump kêu gọi dùng thời gian chính phủ đóng cửa để ‘dọn dẹp đồ bỏ’

WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump kêu gọi đảng Cộng Hòa của ông dùng thời gian chính phủ đóng cửa để “dọn dẹp đồ bỏ,” theo Newsweek hôm Thứ Năm, 2 Tháng Mười.

Tổng Thống Trump đưa ra lời kêu gọi này sau khi tỏ ý nói ông có thể dùng tình trạng chính phủ đóng cửa làm công cụ cắt giảm nhân viên liên bang.

Nhân viên đóng cổng vào Everglades National Park Shark Valley vì chính phủ đóng cửa hôm 1 Tháng Mười, trong Công Viên Quốc Gia Everglades, Florida. (Hình: Joe Raedle/Getty Images)

“Đảng Cộng Hòa phải dùng cơ hội đóng cửa do đảng Dân Chủ ép buộc này để dọn dẹp đồ bỏ, nạn lãng phí và gian lận. Chúng ta có thể tiết kiệm được hàng tỷ đô la. Hãy làm nước Mỹ vĩ đại trở lại!” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social của ông hôm Thứ Tư.

Hôm Thứ Tư, lần đầu tiên trong sáu năm, chính phủ liên bang bắt đầu đóng cửa sau khi phía Cộng Hòa và Dân Chủ ở Quốc Hội không thông qua được ngân sách tạm thời cho chính phủ.

Tình trạng bế tắc này chủ yếu liên quan tới vấn đề nên gia hạn trợ cấp bảo hiểm y tế Affordable Care Act, thường gọi là Obamacare, hay không. Phía Dân Chủ yêu cầu dự luật ngân sách phải bao gồm gia hạn Obamacare, nhưng phía Cộng Hòa không đồng ý.

Mấy ngày qua, Tổng Thống Trump đe dọa sẽ dùng tình trạng chính phủ đóng cửa để sa thải nhân viên liên bang hàng loạt nếu tình trạng này tiếp tục.

Hôm Thứ Ba, ông Trump tuyên bố sẽ dùng tình trạng này để dẹp bỏ những chương trình được đảng Dân Chủ ủng hộ. Ông gọi đây là cơ hội “dọn dẹp rất nhiều thứ.”

Cùng ngày, trả lời phỏng vấn của Fox Business, ông Russ Vought, giám đốc Văn Phòng Quản Trị Ngân Sách (OMB) của Tòa Bạch Ốc, tỏ ý nói có thể tới 300,000 nhân viên liên bang sẽ bị sa thải.

Hôm Thứ Tư, Tòa Bạch Ốc gia tăng đe dọa. Bà Karoline Leavitt, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, tuyên bố hàng loạt nhân viên sẽ bị sa thải trong vòng hai ngày. “Có lúc người ta phải làm những việc họ không muốn làm,” bà Leavitt cho hay, và nhấn mạnh “đảng Dân Chủ đẩy chúng tôi vào tình thế này.”

Một số nhân viên bị cho nghỉ việc tạm thời hôm Thứ Tư. Nhưng chính quyền Tổng Thống Trump cũng đe dọa sa thải lâu dài.

“Thành thật mà nói, nếu chuyện này kéo dài, chúng tôi sẽ phải sa thải nhân viên,” Phó Tổng Thống JD Vance cho hay trong buổi họp báo với bà Leavitt.

Khoảng 750,000 nhân viên liên bang, từ nhân viên công viên quốc gia tới viên chức quản trị tài chính, có thể bị sa thải mỗi ngày vì chính phủ đóng cửa, theo Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội (CBO), tiết kiệm khoảng $400 triệu tiền lương mỗi ngày.

Nhân viên liên bang thuộc lĩnh vực “thiết yếu,” như quân nhân và công lực, sẽ tiếp tục làm việc nhưng tới khi nào chính phủ có ngân sách mới được trả lương.

Trong khi đó, ở Quốc Hội, hiện vẫn không có nhiều hy vọng tình trạng chính phủ đóng cửa sẽ sớm kết thúc.

“Không có gì để thương lượng. Chúng tôi không thể lấy bất cứ thứ gì ra khỏi dự luật này để làm cho nó gọn hơn hay sạch hơn bây giờ,” Dân Biểu Mike Johnson (Cộng Hòa-Louisiana), chủ tịch Hạ Viện, cho hay.

Theo dự trù, vào Thứ Sáu, Thượng Viện sẽ bỏ phiếu một lần nữa cho dự luật ngân sách tạm tới ngày 21 Tháng Mười Một do phía Cộng Hòa soạn thảo và đã được Hạ Viện thông qua.

Đa số người dân Mỹ đổ lỗi cho Tổng Thống Trump và các nhà lập pháp Cộng Hòa về việc chính phủ đóng cửa. Theo thăm dò của Washington Post, 47% người Mỹ cho rằng ông Trump và đảng Cộng Hòa gây ra tình trạng này, trong khi chỉ 30% đổ lỗi cho đảng Dân Chủ. Khoảng 23% nói họ không biết lỗi tại ai.

Washington Post thăm dò 1,010 người hôm 1 Tháng Mười, sai số là 3.5 điểm. (Th.Long) [qd]

Nhóm G7 tuyên bố trừng phạt nước nào tiếp tục mua dầu Nga

WASHINGTON, DC (NV) – Bộ trưởng Tài Chính nhóm bảy cường quốc công nghiệp G7 hôm Thứ Tư, 1 Tháng Mười, tuyên bố sẽ cùng nhau gia tăng áp lực lên Nga bằng cách trừng phạt nước nào tiếp tục mua dầu mỏ của Nga và nước nào giúp Nga né lệnh cấm vận của Tây phương, theo Reuters.

Trong tuyên bố chung sau khi họp qua video, bộ trưởng Tài Chính G7 cũng cho hay họ đồng ý phải dùng biện pháp thương mại, như áp thuế quan và cấm xuất cảng và nhập cảng, để cắt đứt nguồn doanh thu của Nga, nhằm trừng phạt Nga vì xâm lăng Ukraine.

Cờ quốc gia G7, cờ Liên Âu và cờ hội nghị thượng đỉnh G7 năm 2022 tại lâu đài Elmau, Đức, hôm 28 Tháng Sáu, 2022. (Hình minh họa: Kerstin Joensson/AFP via Getty Images)

Thời gian qua, Mỹ liên tục kêu gọi đồng minh Tây phương áp thuế quan đối với những quốc gia mua dầu mỏ của Nga, như Ấn Độ và Trung Quốc. Mặc dù không tăng thuế quan đối với Trung Quốc vì vụ nước này mua dầu mỏ của Nga, nhưng Tổng Thống Donald Trump của Mỹ tăng thuế quan đối với Ấn Độ lên 50%.

Trong tuyên bố chung hôm Thứ Tư, bộ trưởng Tài Chính G7 không nêu tên Ấn Độ hay Trung Quốc.

Nga bắt đầu xâm lăng Ukraine hồi Tháng Hai, 2022. Trước đó tám năm, Nga chiếm và sáp nhập bán đảo Crimea của Ukraine năm 2014.

Nga bị nhiều cường quốc Tây phương cấm vận nặng nề vì cuộc xâm lăng này. (Th.Long) [qd]

Ông Alabama để râu dài kỷ lục thế giới, hơn 3 foot

BIRMINGHAM, Alabama (NV) – Một ông ở Alabama được công nhận là người có bộ râu bện dài nhất thế giới, hơn 3 foot, Kỷ Lục Guinness Thế Giới (GWR) loan báo hôm Thứ Tư, 1 Tháng Mười.

Ông Rudolf Martino, từng sống ở California nhưng dọn tới Birmingham, Alabama, năm 2015, được GWR trao danh hiệu người còn sống có bộ râu bện tự nhiên dài nhất, tổng cộng 3 foot 6 inch, dài hơn cả chiều cao của người phụ nữ thấp nhất thế giới.

Ông Rudolf Martino, cư dân Birmingham, Alabama. (Hình: GWR)

Ông Martino cho GWR hay ông lấy ý tưởng để râu dài từ giới tu sĩ Ấn Độ cách đây hơn 10 năm.

Ông cho biết ông rửa râu hai tuần một lần và bộ râu mất hai tới ba ngày mới khô hẳn.

Ông cho biết ông không có ý định cắt tóc hay râu trong tương lai gần.

“Cũng giống như cây có rễ, cành, lá và một ít trái, tôi có biểu tượng là bộ râu, gốc, độ dài và độ chắc của râu,” ông cho hay. (Th.Long) [qd]

Chính quyền Trump sa thải công tố viên bị vu cáo phản đối truy tố Comey

WASHINGTON, DC (NV) – Chính quyền Tổng Thống Donald Trump sa thải công tố viên liên bang hàng đầu ở Virginia về an ninh quốc gia sau khi người này bị vu cáo phản đối truy tố ông James Comey, cựu giám đốc Cơ Quan Điều Tra Liên Bang (FBI), theo hai người biết vụ sa thải này, CNN đưa tin hôm Thứ Năm, 2 Tháng Mười.

Ông Michael Ben’Ary là người phụ trách lĩnh vực an ninh quốc gia tại văn phòng công tố liên bang ở Alexandria, Virginia, và từng làm việc tại trụ sở Bộ Tư Pháp (DOJ) ở Washington, DC. Ông bị DOJ sa thải hôm Thứ Tư, hai người nêu trên cho hay, sau khi bà Julie Kelly, nhà hoạt động và nhà văn cánh hữu, vu cáo ông trên mạng xã hội X rằng: “Người ta chỉ có thể cho rằng ông góp phần lớn trong vụ nội bộ phản đối truy tố ông Comey.”

Bộ Tư Pháp ở Washington, DC. (Hình: Samuel Corum/Getty Images)

Ông Ben’Ary không liên hệ với vụ án ông Comey, một trong hai người nêu trên xác nhận với CNN.

Tuần trước, ông Comey bị đại bồi thẩm đoàn liên bang truy tố hai tội đại hình, gồm khai gian và cản trở công lý, bất chấp nhiều công tố viên trong văn phòng ở Alexandria viết thư gửi nội bộ cho hay họ e ngại không đủ bằng chứng truy tố ông.

Trước đó, Tổng Thống Trump sa thải người mà chính ông đề cử phụ trách văn phòng này rồi đưa bà Lindsey Halligan, luật sư riêng của ông, tới thay thế, mặc dù bà không có kinh nghiệm làm công tố viên. Và chỉ vài ngày trước, ông Trump công khai hối thúc bà Pam Bondi, bộ trưởng DOJ, truy tố đối thủ chính trị của ông, gồm ông Comey.

Ông Comey công khai chỉ trích Tổng Thống Trump từ khi ông làm giám đốc FBI trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump tới nay. Ông Trump sa thải ông Comey năm 2017, khi ông Comey lãnh đạo FBI mới bốn năm trong nhiệm kỳ 10 năm, trong lúc ông Comey đang điều tra vụ Nga can thiệp bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016. (Th.Long) [qd]

Các cách giúp giảm ho do dị ứng

Mục này chỉ nhằm giải đáp các thắc mắc về sức khỏe có tính cách tổng quát. Với các vấn đề cụ thể, chi tiết của từng bệnh nhân, xin liên lạc với bác sĩ để được thăm khám trực tiếp. Nhiều thông tin thiết thực và bổ ích khác về sức khỏe cũng được phát trên đài Radio Chuyện Sáng Chủ Nhật ở vùng Orange County, California, vào mỗi sáng Chủ Nhật từ 6 đến 9 giờ, trong chương trình “Câu Chuyện Sức Khỏe Sáng Chủ Nhật.” Nhiều thông tin sức khỏe bổ ích khác cũng có thể tìm thấy trên các website nguyentranhoang.comradiochuyensangchunhat.com. Quý vị có thể liên lạc bác sĩ qua email: [email protected] hoặc điện thoại (714) 531-7930.

Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng

Phấn hoa là nguyên nhân thường gặp nhất của dị ứng theo mùa. (Hình: Philippe Huguen/AFP via Getty Images)

Dị ứng theo mùa (seasonal allergies), có người còn không may hơn, bị dị ứng quanh năm suốt tháng (perennial allergies), là các bệnh rất thường gặp. Phấn hoa là nguyên nhân thường gặp nhất của các loại dị ứng này. Có những loại hoa chỉ mọc vào một mùa nào đó, và nếu ta dị ứng với chúng, thì khi nào đến mùa của chúng, ta lại sẽ… khốn khổ.

Nếu bệnh chỉ xảy ra vào một mùa, hết mùa bệnh lại đi, với các triệu chứng như ách xì (hắt hơi), sổ mũi, nghẹt mũi, có khi kèm theo mề đay, ngứa ngáy, ho khan, không có sốt, khó thở và đàm, thì có vẻ, nhiều khả năng hơn, đó là một một bệnh rất thường gặp, xảy ra theo mùa, gọi là dị ứng mùa. (Nếu kèm theo khò khè, khó thở ra, thì có thể là dị ứng mùa đi kèm với suyễn, vì các bệnh này có họ hàng với nhau.)

Những cách sau đây có thể giúp giảm bớt các tác động khó chịu của các loại phấn hoa gây ra dị ứng:

-Điều đơn giản nhất là tránh chúng. Mà muốn tránh thì phải biết chúng là gì và hôm nào chúng xuất hiện nhiều hay ít. Điều này có thể thực hiện bằng cách theo dõi các chương trình dự báo thời tiết.

Các chương trình dự báo thời tiết hằng ngày trên báo, radio và TV địa phương, thường dự báo số lượng các loại phấn hoa (pollen counts) trong ngày. Bằng cách theo dõi các chương trình này thường xuyên, ghi chú, để ý xem ngày nào có loại phấn hoa nào nhiều và mức độ trầm trọng của các triệu chứng của mình, ta từ từ có thể suy ra được mình bị dị ứng nhiều với các loại phấn hoa nào. Mặc dù các triệu chứng vẫn có thể xảy ra ngay cả khi số lượng phấn hoa thấp, thường thì trong những ngày mà số lượng phấn hoa (mà ta bị dị ứng với) thấp, triệu chứng có nhiều khả năng sẽ ít nặng hơn.

-Những ngày mưa hay trời âm u, phấn hoa thường thấp hơn. Phấn hoa thường nhiều hơn trong những ngày nắng gió.

-Phấn hoa thường bay trong không khí nhiều nhất vào buổi sáng. Nói chung, những người bị dị ứng với phấn hoa nên ở tránh ra ngoài trước mười giờ sáng vào những mùa có nhiều phấn hoa. Ở trong nhà và đóng kín cửa lại. Nếu cần ra ngoài, nên lên kiếng và mở máy lạnh, chuyển luồng không khí để không cho không khí bên ngoài lùa vào.

-Nên tắm rửa và gội đầu trước khi đi ngủ để giũ sạch hết tất cả bụi phấn đã tích tụ trên người trong ngày hôm đó.

-Vào những mùa phấn hoa, tuyệt đối không nên phơi quần áo ngoài trời.

-Vào những mùa này, nên để người khác làm những việc ngoài trời như làm vườn, cắt cỏ. Nếu muốn làm những việc này, cần phải đeo các khẩu trang chống phấn hoa (pollen mask) và uống các thuốc antihistamines như Allegra, Zyrtec 30 phút đến một tiếng đồng hồ trước khi ra ngoài. Nếu làm việc, nhất là với máy móc, nên tránh các loại có thể gây buồn ngủ như Benadryl. Mỗi loại thuốc thường đều có ghi chú là có gây buồn ngủ hay không.

-Nếu để ý, ta sẽ có thể biết loại cây cỏ nào ít gây dị ứng cho mình hơn, để chỉ chơi với các “bạn hiền” này mà thôi.

-Nhớ đóng kín cửa trong các mùa này, ngay cả khi ngủ.

-Nên thường xuyên (nhờ người khác) lau chùi bụi bặm trên bàn, ghế, kệ, tủ… trong nhà.

Ngoài ra, nên luôn sẵn sàng ngay từ khi các triệu chứng dị ứng bắt đầu xảy ra:

-Nên có sẵn một số thuốc chống dị ứng mua không cần toa và có tác dụng ngay lập tức như diphenhydramine (Benadryl), clemastine (Tavist) và chlorpheniramine (Chlor-Trimeton). Trong số này, Chlorpheniramine là thuốc có tác dụng ngắn nhất và tương đối ít gây buồn ngủ hơn.

-Các thuốc làm khô mũi như pseudoephedrine (Sudafed) có thể giúp giảm bớt các triệu chứng chảy mũi rất khó chịu rất nhanh. Tuy nhiên, những người cao huyết áp cần cẩn thận vì thuốc này có thể làm tăng huyết áp.

-Nếu dùng các thuốc chống dị ứng không gây buồn ngủ (như Claritin, Allegra…), các thuốc corticosteroid hít vào mũi (như Flonase, Rhinocort, Beconase AQ…), trong mùa này, nên dùng thường xuyên chứ không phải đợi có triệu chứng rồi mới dùng, vì các thuốc này cần nhiều thời gian hơn trước khi bắt đầu có tác dụng.

-Nếu bị ngứa và đỏ mắt, một số thuốc không cần toa như Naphcon-A, Opcon-A có thể giúp ích. Tuy nhiên, các thuốc này cũng có thể nguy hiểm ở những người bị cao huyết áp, glaucoma, cường giáp…

Tóm lại, tốt nhất là nên tìm xem mình bị dị ứng với cái gì và tránh tiếp xúc với chúng. Khi đã có triệu chứng, một số thuốc mua không cần toa có thể rất hiệu quả. Tuy nhiên, nếu đã có một bệnh gì khác ngoài bệnh dị ứng này, hoặc ở người lớn tuổi, hoặc nếu thấy bệnh tương đối nặng, nên gặp bác sĩ được được trị một cách thích hợp, tránh các tác dụng phụ và các tương tác thuốc có hại.

Trụ sinh hoàn toàn không giúp ích gì để chữa dị ứng mùa, nếu bệnh nhân không bị nhiễm trùng kèm theo.

Ho hen, nghẹt mũi, sổ mũi cũng có thể là triệu chứng của cảm hay cúm, nhưng mỗi bệnh có những điểm hơi khác nhau.

Cũng có khi, cùng lúc mình có thể bị ho do dị ứng, rồi lại bị cảm, cúm hoặc viêm họng do vi trùng thêm vào. Khi đó phải chữa cùng lúc hai (hay nhiều) bệnh.

Nếu ho lâu, hoặc ho nặng, khó thở, sốt cao, kiệt sức, ho ra máu, hoặc ho hoài mà uống thuốc không cần toa một hai tuần vẫn không hết, thì nên đi bác sĩ sớm để xem là bệnh gì, có nguy hiểm nhiều hay ít, và được điều trị thích hợp.

Tin mới cập nhật