Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Hoạch Ðịnh Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở địa chỉ: 17151 Newhope Street, Suite 113, Fountain Valley, California 92708. Điện thoại: (714) 531-7080, website: www.lylylaw.com
Luật Sư LyLy Nguyễn
Qua các bài trước hẳn quý độc giả đã có khái niệm về Luật Tài Sản Hoa Kỳ liên quan đến việc chuyển tài sản cho người khác khi qua đời với các luật di chúc, luật di sản không trăn trối, và luật tín mục. Như vậy nên chọn cách nào có lợi nhất trong việc để lại của cải cho kế thừa là lập di chúc hay lập tín mục ủy thác hay không lập gì hết?
Điều đầu tiên nên phòng trước là trường hợp bị mất năng lực bất chợt. Đồng bào Việt Nam trong cuộc sống hàng ngày trên đất Mỹ tuy không gặp thảm họa do chiến tranh nhưng cũng không thiếu đủ chuyện bất trắc có thể xảy ra cho bất cứ ai. Chưa kể đến các bệnh nan y như ung thư hay tai nạn xe cộ lấy mạng người như lá rụng mùa thu, chỉ cần một cơn đau tim cấp tính hoặc vài tia mạch máu nhỏ trong não bị vỡ cũng có thể bất chợt quật ngã một người khỏe mạnh khiến tử vong hoặc trở thành tàn phế mất năng lực (at incapacity) – theo luật pháp có nghĩa là mất khả năng không tự lo lấy được sức khỏe và tài chánh của chính mình thí dụ như bị hôn mê dài hạn. Nếu bị tình trạng này mà không có di chúc hay tín mục thì tòa di sản sẽ can thiệp ngay bằng án lệnh chỉ định người giám sát nắm giữ điều hành tài sản của nạn nhân.
Nhân vật được chỉ định này phải đóng tiền thế chân dù người đó chính là hôn phối của đương sự, phải giữ hồ sơ sổ sách kế toán chi tiết và báo cáo cho tòa rồi nơi đây sẽ duyệt xét phê chuẩn mọi khoản chi tiêu cùng kiểm soát tất cả tình trạng tài chánh của người chết cho dù nạn nhân có di chúc thì cũng bị tòa di sản nắm giữ giống như trên. Ngược lại nếu có tín mục sinh thời thì tòa không có quyền nhúng tay vào. Chính tín viên do người ấy chỉ định có thể là một cá nhân, một ngân hàng hay một công ty tín dụng, sẽ trách nhiệm cai quản trọn vẹn mọi vấn đề tài chánh được ấn định trong văn bản tín mục trước khi lâm bệnh hay qua đời. Do đó lợi điểm của tín mục là bảo vệ được tài sản của người lập lúc còn sống khi không may bị tai nạn trở thành tàn phế và có ưu điểm bớt được thuế tài sản sau cái chết nếu biết cách xếp đặt truớc trong tín mục.
Nếu lúc chết nếu không lập tín mục ủy thác – dù có di chúc hay không – vẫn phải qua thủ tục thanh toán di sản của tòa án. Tòa di sản sẽ ra lệnh trả hết nợ nần cho người chết rồi phần còn lại mới chuyển về tay thân nhân. Nếu có di chúc thì phần này sẽ phân định theo ý muốn của kẻ quá cố, còn không có di chúc thì tòa sẽ chia cho thừa kế theo thứ tự luật định mà thông thường không phải ý muốn của người ấy. Nếu nạn nhân chết tứ cố vô thân không có trăn trối mà tòa qua mọi nỗ lực không tìm ra được thân nhân thì đương nhiên tài sản của người bạc mệnh bị xung vào công quỹ của tiểu bang.
Về án phí cùng tất cả các chi phí linh tinh khác liên quan đến việc thi hành bản án, nếu qua đời mà không di chúc thì thông thường tốn vào khoảng từ 8% tới 12% giá trị của tài sản đó. Nếu bị mất năng lực thì tốn vô cùng không thể ước lượng được. Còn án phí trong trường hợp có di chúc cũng mất như vậy (từ 8% tới 12% tài sản) và sẽ phải trả nhiều hơn nữa nếu có tranh chấp giữa các thân nhân còn lại. Như vậy chỉ cần tính nhẩm một tài sản đáng một triệu Mỹ kim cũng hao đi từ $80,000 tới $120,000 án phí chưa kể đến thuế tài sản và tiền luật sư. Với tín mục ủy thác thì khác hẳn, kể cả trường hợp mất năng lực hay chết đi thì sẽ không tốn kém gì hết nếu biết cách xếp đặt tránh được thuế tài sản. Về thời gian, nếu có di chúc hay không cũng kéo dài ít nhất từ chín tháng tới hai năm từ khi chết đến lúc tài sản được đến tay người thừa hưởng. Trường hợp mất năng lực thì tòa sẽ can thiệp vào nội vụ cho đến khi nạn nhân phục hồi được sức khỏe hoặc tới lúc chết. Trong suốt thời gian đó không ai có quyền đụng chạm đến tài sản của đương sự, ngược lại nếu có tín mục thì dù trong trường hợp chết hay mất năng lực việc chuyển nhượng cho thừa kế chỉ mất vài tuần lễ mà không bị chậm trễ vì bất cứ lý do gì.
Như vậy lợi điểm của tín mục ủy thác thật rõ ràng, người lập tín mục có quyền nắm giữ tối đa tài sản của mình kể cả lúc lâm trọng bệnh cho tới lúc qua đời, tài sản của người ấy được đặt toàn quyền trong văn bản tín mục và có thể thay đổi hay hủy bỏ bất cứ lúc nào. Tuy nhiên di chúc có lợi điểm khác là tài sản được chia rõ ràng dưới pháp lý theo ý nguyện để lại trong di chúc ấy, trong khi không có di chúc lẫn tín mục thì tòa án hoàn toàn chi phối việc thanh toán di sản theo luật của tiểu bang. Những người có danh vọng lớn như các tỷ phú và các tài tử điện ảnh có tài sản khổng lồ thường lập cả tín mục ủy thác lẫn di chúc, lúc sống nếu bị bất trắc mất năng lực thì tài sản vẫn được điều hành và bảo vệ theo ý muốn và lúc chết đi gia tài được phân chia rõ ràng, minh bạch theo nguyện vọng.
Những người muốn phân chia gia tài cho nhiều thừa kế liên hệ khác nhau cũng tốt hơn hết nên lập di chúc để tránh tranh tụng xâu xé lẫn nhau khi chủ nhân vừa nằm xuống. Riêng tín mục ủy thác còn có lợi điểm khác là việc để lại gia tài hoàn toàn kín đáo riêng tư vì đó không phải là một văn kiện công khố (public record), thân nhân của kẻ quá cố có quyền thu xếp tất cả vấn đề tài sản trong vòng thân tín. Ngược lại nếu chết dù có di chúc hay không, thủ tục thanh toán di sản của tòa án có tính cách công cộng, ai ai cũng có quyền biết nên sẽ không tránh được những khiếu nại phiền phức của những kẻ khai có liên hệ nhưng không đúng theo ý nguyện của người quá cố, hoặc bị các hội đoàn có dính dấp đến xin xỏ hoặc man khai bừa bãi.
Thông thường những người có tài sản đáng kể nên hội ý với một luật sư chuyên môn và tốt hơn hết nên lập cả tín mục ủy thác lẫn di chúc. Một ý tưởng sau cùng, tài sản dù lớn hay nhỏ cũng do công khó một đời người, do đó chúng ta nên lưu tâm ngay đến việc lập cả di chúc lẫn tín mục ủy thác lúc còn khỏe mạnh làm ăn phát đạt để phòng hờ những bất trắc trong cuộc đời phù du này mà bất cứ chuyện gì cũng có thể xẩy ra trở thành biến cố. Ít ra những lo xa ấy cũng sẽ đem lại cho chúng ta yên ổn về tinh thần vì đã tiên liệu được trước được tương lai mà thu xếp mọi việc theo đúng ý muốn về sau của mình mai mốt khi qua đời.
Tuần tới chúng tôi tiếp tục mục tìm hiểu Luật Tài Sản Hoa Kỳ với các luật lệ chuyển chủ quyền tài sản qua hình thức mua bán bất động sản.
Cũng như thường lệ, người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ hoàn toàn được sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quý độc giả một vài kiến thức tổng quát căn bản về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quý độc giả vẫn cần phải thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quý vị.
