Ảnh hưởng thuế với luật bảo vệ tài sản

Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Hoạch Ðịnh Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở địa chỉ: 17151 Newhope Street, Suite 113, Fountain Valley, California 92708. Điện thoại: (714) 531-7080, website: www.lylylaw.com

Luật Sư LyLy Nguyễn

Tại Hoa Kỳ cũng như hầu hết các quốc gia khác mọi công dân đều có bổn phận trợ giúp cho chính quyền trong bổn phận đóng thuế lợi tức cá nhân. (Hình minh họa: Steve Buissinne/Pixabay)

Các kế hoạch bảo vệ tài sản được lập ra để che chở của cải khỏi mất mát hoặc bị tịch biên vì hậu quả trách nhiệm do những tai họa bất thường xảy ra. Ngoài ra luật bảo vệ tài sản Hoa Kỳ còn có lợi điểm tránh bớt được thuế trên những lợi tức thu hoạch do tài sản đem lại. Như vậy ảnh hưởng thuế đối với các kế hoạch bảo vệ tài sản ra sao?

Tại Hoa Kỳ cũng như hầu hết các quốc gia khác mọi công dân đều có bổn phận trợ giúp cho chính quyền trong bổn phận đóng thuế lợi tức cá nhân. Nguyên lý thật giản dị, hễ càng kiếm được nhiều bao nhiêu thì phải nộp thuế nhiều bấy nhiêu. Lợi tức thâu được dưới nhiều hình thức như lương bổng trả bằng hiện kim hoặc trả bằng tài vật như cổ phiếu, trái phiếu, công khố phiếu, đổi công lấy dịch vụ,… Nhiệm vụ tính thuế và thâu thuế do Cơ Quan Thuế Vụ Liên Bang (Internal Revenue Service gọi tắt là IRS) đảm trách. IRS phân chia lợi tức ra làm hai loại căn bản: thứ nhất là lương bổng thông thường (ordinary income) như tiền lương và phụ cấp, tiền lãi hay tiền thưởng; thứ hai là lợi tức đầu tư do tài sản tăng giá trị theo thời gian. Dĩ nhiên lợi tức thông thường bị đánh thuế nặng hơn lợi tức đầu tư. Cũng có một vài loại tiền dưới một giới hạn nào đó được đặc miễn khỏi tính vào tổng số lợi tức như tiền tặng, tiền thừa hưởng gia tài, bất động sản sang chuyển trong gia đình, tiền bồi thường thương tích khi làm việc hay vài loại công khố phiếu tiểu bang hay địa phương. Khi khai thuế còn có nhiều điều luật cho phép khai giảm chi phí giao dịch thương mại, quyên tặng từ thiện, lỗ vốn, dụng cụ lỗi thời và nhiều khoản đặc biệt khác đưa đến mức lợi tức thực sự còn lại rồi căn cứ vào số tiền ấy mà tính thành thuế.

Giữa luật bảo vệ tài sản và luật thuế có nhiều liên hệ tương quan với nhau nên người đóng thuế luôn luôn bị đặt trước thử thách làm sao bảo vệ tài sản cho được nguyên vẹn trong suốt thời gian còn sống để sau này truyền lại cho con cháu thừa kế khi qua đời. Do đó thiết lập kế hoạch bảo vệ tài sản còn có công dụng khác là tìm cách tránh thuế đừng để hao hụt thâm thủng vì thuế luôn luôn như cái thùng không đáy, có đóng mấy cũng không vừa. Các kế hoạch bảo vệ tài sản thường áp dụng lợi điểm giảm thuế hay miễn thuế qua các hình thức lập tổ hợp hay công ty.

Cơ quan thuế vụ IRS chia ra hai loại “công ty” khác nhau để đánh thuế. Trước hết là công ty tiểu chương C (subchapter C corporation) là những đại công ty có phát hành cổ phiếu bán ra cho công chúng như các hãng IBM, Boeing, Microsoft chẳng hạn. Công ty thuộc loại C phải qua thủ tục khai thuế lợi tức giống như cá nhân nghĩa là phải nộp tờ khai thuế hàng năm khai ra tổng số lợi tức sau khi trừ mọi chi phí điều hành rồi tính ra thuế phải đóng theo giá biểu của đại công ty dĩ nhiên nặng hơn giá biểu cá nhân. Chủ nhân của đại công ty là tất cả những người mua cổ phần đều được chia tiền lãi thực sự sau khi đóng thuế, tuy nhiên sau khi nhận được phần lợi tức được chia đó người ấy lại phải khai thành lợi tức cá nhân rồi đóng thuế trên số tiền đó thêm một lần nữa. Các đại công ty loại C chỉ có quyền chia tiền lãi mà không được lấy vốn ra phân phối cho các người nắm cổ phiếu, tuy nhiên có thể khai lỗ vốn hay giảm vốn qua việc bán đi hay trao đổi tài sản của công ty. Các người nắm cổ phiếu thu hoạch lợi tức ngoài kiểu lãi chia (dividend earning) như trên họ còn có thể đem cổ phiếu đi bán kiếm lời bằng cách mua thấp bán cao rồi khai thuế hàng năm là lời đầu tư (capital gain). Giá biểu thuế cá nhân dĩ nhiên nhẹ hơn thuế công ty và lợi tức chỉ đóng một lần chứ không bị kiểu “thuế đôi” như lãi chia.

Thứ đến là công ty tiểu chương S (subchapter S corporation) là những tổ chức kiểu buôn bán nhỏ với một ít nhân viên thí dụ như tiệm ăn, tiệm giặt hay một tổ hợp do gia đình quản lý. Lợi điểm chính của công ty loại S là thông thường không bị đánh thuế trên cấp công ty. Lợi tức chia cho các hội viên hay nhân viên đều kể như lợi tức cá nhân – bất kể có chia vốn hay không – để khai thuế hàng năm và chỉ bị đánh thuế một lần mà thôi. Các kế hoạch bảo vệ tài sản theo mẫu công ty tiểu chương S có ảnh hưởng thuế như sau:

Tổ hợp (partnership) giống công ty loại S được hưởng đặc quyền miễn thuế (pass-through tax treatment) có nghĩa là tổ hợp không phải đóng thuế lợi tức như đại công ty. Các hội viên tự khai tiền vốn hay lãi được chia để đóng thuế hàng năm theo mẫu 1040 cùng với các lợi tức cá nhân khác. Để đạt được lợi thế tối đa về thuế các thành viên trong tổ hợp có quyền tự ấn định với nhau cách phân phối chi thu điều hành cùng cách khai tối đa các chi phí miễn giảm sao cho hợp pháp.

Tổ hợp gia đình hữu hạn (family limited partnership gọi tắt là FLP) có ưu điểm được giảm thuế trên các tài sản của tổ hợp. Khi tính thuế các tài sản này được kể bớt giá trị (discounted) vì lý do không được quyền chuyển nhượng trong nội bộ gia đình. Hội viên trong tổ hợp cũng có quyền chuyển các tài sản sinh lợi vào trong tổ hợp để tránh đóng thuế với điều kiện tổ hợp không bị  IRS xếp vào loại công ty đầu tư. Thông thường các cặp vợ chồng thường chuyển ngôi nhà đang cư ngụ vào tài sản tổ hợp để lập thành kế hoạch bảo vệ tài sản; điều này rất hiệu nghiệm nhưng nếu còn phải trả tiền vay mua nhà (mortgage interest) thì không khai giảm tiền trả lãi được trong tờ khai thuế cá nhân.

Công ty trách nhiệm hữu hạn (limited liability company gọi tắt là LLC) cũng như các công ty loại S trên phương diện thuế được hưởng qui chế tổ hợp, do đó các hội viên chỉ phải khai phần tài sản được chia trong tờ khai thuế lợi tức cá nhân hàng năm. Ngoài ra hội viên còn có lợi điểm khác là được khai thêm một phần lỗ lã của công ty để giảm thuế.

Tín mục (trust) trên phương diện thuế được áp dụng cho công dân và thường trú nhân Hoa Kỳ nên người tín viên (trustee) có trách nhiệm khai thuế lợi tức cho tín mục. Những người thụ hưởng (beneficiaries) chỉ phải chịu thuế trên phần lợi tức được chia mà thôi. Nếu người thụ hưởng là chính tín chủ thì phải đóng thuế theo tổng số tiền lời hoàn toàn của tín mục dù có được chia hay không. Để tránh tình trạng đóng thuế hai lần vừa vào tín mục và vừa vào người thụ hưởng, tín mục được phép khấu trừ khỏi vốn số tiền chia cho các ngưởi thụ hưởng trước khi tính thuế.

Tín mục có nhiều loại khác nhau như sau: (1) Tín mục không chỉ định tín chủ (non grantor trust) theo đó tín viên hàng năm phải khai mẫu 1041 nếu có lợi tức trên $600 (2) Tín mục có chỉ định tín chủ (grantor trust) thông thường cả hai vợ chồng tín chủ đều là tín viên nên họ không phải đóng thuế cho tín mục nhưng sẽ khai lợi tức theo tờ khai thuế cá nhân. (3) Tín mục bỏ qua (bypass trust hay credit shelter trust) lập ra cho thân nhân trong gia đình hưởng lúc còn sống do tiền chia vốn và lãi trong tín mục. Bất cứ người thụ hưởng nào khi qua đời thì phần tài sản của người ấy trong tín mục để lại cho thừa kế sẽ không bị đóng thuế vì lý do người này không phải là người lập ra tín mục, không nắm quyền điều hành và cũng không rút tiền ra khỏi tín mục (4) Tín mục chuyển bất động sản có điều kiện (QTIP trust) là một cách miễn thuế khác cho người chuyển bất động sản cho vợ hoặc chồng lúc còn sống (intervivos trust) hoặc trong lúc vừa mới chết (testamentary trust). Để đủ điều kiện chuyển nhượng miễn thuế, người hôn phối phải là người duy nhất hưởng tất cả mọi lợi tức để lại, suốt đời chưa từng có quyền hạn gì trong việc sang chuyển tài sản trong tín mục cho ai. Ngoài lợi điểm miễn thuế loại tín mục này không phải qua thủ tục thanh toán gia tài (probate) của tòa án. (5) Tín mục loại Crummey, mỗi người thụ hưởng được quyền rút hàng năm $17,000 hoàn toàn miễn thuế.

Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ hoàn toàn được sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quý độc giả một vài kiến thức tổng quát căn bản về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quý độc giả vẫn cần phải thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quý vị.

Trump khoe hiệp ước Trung Đông ‘ngàn năm có một,’ Zelensky khều nhắc Ukraine

play-rounded-fill
Trump khoe hiệp ước Trung Đông ‘ngàn năm có một,’ Zelensky khều nhắc Ukraine
Tại hội nghị thượng đỉnh lịch sử về Gaza, ông Trump đã ký vào thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Hamas, trong lúc từ Châu Âu, Tổng Thống Zelensky lập tức nhắc đừng quên chiến trường Ukraine

Bản tin sáng Người Việt ngày Thứ Hai, 13 Tháng Mười

play-rounded-fill
Bản tin sáng Người Việt ngày Thứ Hai, 13 Tháng Mười

  • Hamas trao trả toàn bộ con tin sống cho Israel – Trump tuyên bố “Chiến tranh Gaza đã kết thúc”

  • Trump chuẩn bị gặp Tập Cận Bình tại Nam Hàn trong nỗ lực hạ nhiệt chiến tranh thương mại Mỹ–Trung

  • Đài Loan công bố hệ thống phòng không “T-Dome” – Tăng khả năng phòng thủ và nâng cao tỷ lệ tiêu diệt mục tiêu

  • Manila tố Bắc Kinh “gây hấn có chủ đích”, trong khi Trung Quốc cảnh báo “chấm dứt khiêu khích.”

  • Chính phủ Mỹ đóng cửa sang ngày thứ 13 – hỗn loạn gia tăng với trễ chuyến bay và hàng nghìn công chức chưa nhận lương, dịch vụ công tê liệt, nền kinh tế đối mặt nguy cơ suy thoái.

Tại sao Kia đang thắng lớn tại Mỹ?

QUẬN CAM, California (NV) – Bất chấp những biến động của chính trường ảnh hưởng đến thị trường xe hơi, Kia đang có một năm thành công ở Mỹ. Những mẫu xe mới như crossover Sorento, sedan K4, chiếc SUV ba hàng ghế Telluride dường như đang hiện diện khắp nơi. Còn phải kể thêm những mẫu xe điện EV6 và EV9. Những mẫu xe này giúp doanh số bán hàng tại Mỹ trong tháng 9 đạt kỷ lục 65,000 xe, tăng 11% so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo trang mạng tin tức finance.yahoo.com, năm 2025 là một năm thành công vang dội đối với Kia. Nhưng câu chuyện của nhà sản xuất xe Hàn Quốc tại Mỹ đã bắt đầu từ rất lâu trước đó.

2025 Kia K4, một mẫu sedan cỡ nhỏ đang được ưa chuộng tại thị trường Mỹ. (Hình: HD/Người Việt)

Kia là nhà sản xuất xe hơi lớn thứ hai của Hàn Quốc, sau công ty Hyundai. Hai công ty đã sáp nhập vào cuối những năm 1990. Kia gia nhập thị trường Mỹ vào năm 1993 với Sportage SUV, một thương hiệu vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay. Nhưng ban đầu, thương hiệu này gặp khó khăn, khi khách hàng Mỹ nhìn thương hiệu với ánh mắt hoài nghi. Kia từng được xem chỉ là một nhà sản xuất xe giá rẻ.

Để mang lại sự an tâm cho người mua, Kia đã thiết lập các chính sách như bảo hành hệ thống truyền động 10 năm/100,000 dặm, một điều chưa từng có vào thời điểm đó. Doanh số của Kia đã cải thiện qua từng năm. Vào năm 2009, công ty mở nhà máy lắp ráp đầu tiên tại Mỹ tại Georgia.

Nhưng hình ảnh của Kia vẫn còn chưa định hình rõ ràng. Những quảng cáo hài hước, thí dụ như những chú chuột hamster rap “Black Sheep” quảng bá cho Kia Soul vào năm 2010, đã góp phần tạo nên bản sắc độc đáo của thương hiệu.

Mẫu xe Kia Stinger GT, một chiếc xe thể thao cạnh tranh với BMW ra mắt năm 2017, đã mang lại cho thương hiệu một cú hích mạnh mẽ. Stinger mang lại cho Kia sự công nhận về khả năng vận hành chứ không chỉ là giá rẻ. Chiến lược tiếp thị và xây dựng thương hiệu được cập nhật, với sự tài trợ các giải thể thao như NBA, đã giúp Kia trở nên phổ biến trong giới trẻ tuổi và thành thị.

Nhưng có một chiếc xe thực sự đã khiến Kia trở thành một đối thủ đáng nể trên thị trường. Telluride là một bước tiến lớn trong việc định nghĩa lại thương hiệu, thu hút một nhóm khách hàng khác biệt. Telluride là một mẫu xe SUV ba hàng ghế hấp dẫn, vững chắc, với nội thất thoải mái (thậm chí là cao cấp), dẫn động bốn bánh toàn thời gian, với mức giá khởi điểm chỉ dưới $37,000. Nhiều khách hàng trước đây không ưa chuộng Kia đã mua Telluride. Trong nhiều khu dân cư trung lưu trên khắp nước Mỹ, Telluride là một trong hai chiếc xe của các gia đình.

Kia đang tiếp tục củng cố vị thế cạnh tranh của mình, đặc biệt là với các mẫu xe điện như EV9 và EV6 thể thao hơn. Nhưng xe hybrid và xe xăng vẫn chiếm một phần lớn trong doanh số bán hàng của Kia. Kia sản xuất thêm nhiều xe tại nhà máy ở Georgia như một chiến lược giảm bớt cuộc chiến thương mại do tổng thống Trump phát động. Lưu ý rằng nhà máy này có dây chuyền sản xuất xe xăng, xe điện và xe hybrid để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

Lãnh đạo của Kia cho biết một sản phẩm mới trong những tháng tới, Kia Telluride hoàn toàn mới, được kỳ vọng sẽ đưa thương hiệu lên “tầm cao mới”. Kia còn đặt mục tiêu giới thiệu một mẫu xe bán tải EV mới tại Bắc Mỹ; công ty kỳ vọng sẽ bán được 90,000 chiếc mỗi năm khi nó được tung ra thị trường. (HD)

Viet Film Fest 2025: ‘The Stringer’ gây kinh ngạc về bức ảnh ‘Em Bé Napalm’

Thiện Lê/Người Việt

SANTA ANA, California (NV) – Nhiều người Việt ở Little Saigon vô cùng kinh ngạc sau khi được xem cuốn phim tài liệu “The Stringer” (Người Cộng Tác) tại buổi công chiếu vào tối Thứ Bảy, 11 Tháng Mười, của Viet Film Fest 2025, ở rạp Frida Cinema, khu trung tâm thành phố Santa Ana.

Ông Nguyễn Thành Nghệ trong một cảnh của “The Stringer.” (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Đây cũng là buổi công chiếu đầu tiên của “The Stringer” tại miền Tây Hoa Kỳ nên không thể nào thích hợp hơn để tìm hiểu về sự thật của bức ảnh “Em Bé Napalm” (Napalm Girl).

Nội dung bộ phim thắc mắc có phải phóng viên ảnh Nick Út của hãng AP là người chụp tấm ảnh bà Phan Thị Kim Phúc, lúc đó 9 tuổi, trên người không một mảnh vải vì bị trúng bom Napalm, chạy trên một quốc lộ tại Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh, vào ngày 8 Tháng Sáu, 1972.

Tấm ảnh này, được cả thế giới biết đến trong vòng 24 giờ sau đó, và được một cơ quan truyền thông coi là “tấm ảnh quan trọng nhất của thế kỷ 20,” cũng như được nhiều nhà quan sát cho rằng nó đóng góp không nhỏ vào việc thay đổi quan điểm của người dân Mỹ về cuộc chiến Việt Nam và Hoa Kỳ phải rút quân khỏi Đông Nam Á.

Dưới sự dẫn dắt của đạo diễn Bảo Nguyễn, phim đưa khán giả đi theo cuộc hành trình của ông Gary Knight, nhiếp ảnh gia chiến trường danh tiếng và nhà sản xuất chính của “The Stringer,” đi nhiều nơi để tìm hiểu về sự thật của bức ảnh “Em Bé Napalm.”

Ông mở đầu phim bằng câu nói: “Chụp hình bằng phim có một điều bí ẩn là bạn biết chắc chắn mình không chụp tấm hình nào.”

Sau 50 năm, ông Carl Robinson, người từng là biên tập viên ảnh của hãng thông tấn AP trong thời Chiến Tranh Việt Nam, liên lạc với ông Knight để kể về sự thật của bức ảnh, và cho biết ông Nick Út không phải là người chụp bức ảnh “Em Bé Napalm” gây chấn động thế giới.

Buổi hỏi đáp của các nhà sản xuất và gia đình ông Nguyễn Thành Nghệ. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Theo ông Robinson, vào ngày 8 Tháng Sáu, 1972, AP nhận được nhiều cuốn phim từ các nhiếp ảnh gia tại Trảng Bàng về sự việc máy bay thả bom napalm vào khu vực có nhiều thường dân. Trong vai trò là biên tập viên nhiếp ảnh của AP, ông Robinson phải chọn nhiều bức ảnh để đăng, nhưng ông quyết định không chọn bức ảnh được biết là “Em Bé Napalm” ngày nay, vì lý do là có hình ảnh khỏa thân của trẻ em được chụp chính diện.

Ông kể mình chọn một bức ảnh do chính ông Nick Út chụp vì chụp cô bé Phan Thị Kim Phúc từ bên hông nên phần nào kín đáo hơn, nhưng Horst Faas, nhiếp ảnh gia người Đức và người đứng đầu hoạt động nhiếp ảnh của AP trong thời Chiến Tranh Việt Nam, quyết định chọn bức ảnh do một cộng tác viên chụp.

Theo ông Robinson, ông Faas tại thời điểm đó có rất nhiều nhiếp ảnh gia tự do muốn bán phim để kiếm tiền, và người thật sự chụp bức ảnh “Em Bé Napalm” là một trong những nhiếp ảnh gia đó.

Khi đang viết chú thích cho bức ảnh, ông Robinson đang định viết “STR/,” có nghĩa là do cộng tác viên chụp, thì nghe ông Faas nói để tên của Nick Út vào. Vì vậy, sau 50 năm giằng xéo, ông Robinson không nhớ tên của người cộng tác đó, và muốn đi tìm người đó để xin lỗi.

Cuộc tìm kiếm của ông Knight có sự hợp tác của nhiều ký giả đến từ nhiều nơi, trong đó có một nhà báo ở Việt Nam tên là Lê Vân, và thậm chí còn nhờ tổ chức điều tra INDEX ở Pháp để họ sử dụng những hình ảnh tại Trảng Bàng vào năm 1972 để tạo ra một trình tự về thời gian và xác nhận ông Nick Út có thật sự là người chụp bức ảnh “Em Bé Napalm” hay không.

Ông Nguyễn Thành Nghệ và con gái Jannie Nguyễn. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Sau nhiều thời gian, các ký giả cuối cùng tìm được người nhận là cộng tác viên của AP đã chụp bức ảnh gây chấn động thế giới, có tên là Nguyễn Thành Nghệ. Sau khi tìm được, nhà báo Lê Vân quyết định đến gặp ông ngay lập tức khi ông đang ở Việt Nam.

“Đó là hình của tôi, thằng Nick lúc đó đứng chụp tầm bậy tầm bạ,” ông Nghệ nói trong phim.

Ông Nghệ còn kể vào năm 1972, ông mướn xe lái ra Trảng Bàng để chụp ảnh và nói “thấy hình chụp đại, ăn tiền là đủ rồi.” Khoảng sáu hay bảy tháng sau, ông mới thấy bức ảnh do mình chụp, và có người nói ông nên khiếu nại khi tấm hình đó đoạt giải.

Khi được hỏi đã gặp ông Nick Út chưa, ông Nghệ trả lời là từng gặp vài lần nhưng “gặp mặt không chào nhau” và còn nói “công mình làm thằng này nó hưởng hết.”

“The Stringer” còn có nhiều lời kể từ gia đình và thân hữu của ông Nghệ về những khó khăn của ông khi phải giấu sự thật trong 50 năm, còn có sự xuất hiện của ông Thomas Fox, một biên tập viên nhiếp ảnh khác của AP trong thời Chiến Tranh Việt Nam, kể lại nhiều đau khổ của đồng nghiệp Carl Robinson.

Có thể nói phần gây kinh ngạc nhất của phim là kết quả điều tra của tổ chức INDEX sau khi dùng hình ảnh từ vệ tinh và dùng những hình ảnh tại Trảng Bảng được cung cấp để dựng mô hình 3D, tạo ra một trình tự thời gian của những bức ảnh.

Đạo diễn Bảo Nguyễn. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Theo phân tích của INDEX, bức ảnh được chụp bằng ống kính 50mm, trong khi ông Nick Út sử dụng ống kính 35mm. Qua trình tự thời gian do mô hình 3D tạo ra, ông Út vẫn còn đứng ở xa khi bà Phan Thị Kim Phúc chạy đến nơi bức ảnh “Em Bé Napalm” được chụp, và kết luận ông cách nơi đó đến 75 m nên không thể nào là người chụp được.

Sau khi có kết quả điều tra, ông Knight đến gặp các đại diện của AP ở London, nhưng họ vẫn đinh ninh là người chụp “Em Bé Napalm” là nhiếp ảnh gia Nick Út. Trong khi đó, tổ chức Word Press Photo quyết định đình chỉ quyền tác giả của bức ảnh đó sau khi biết được về phim tài liệu “The Stringer.”

Các nhà sản xuất phim cho biết ông Nick Út từ chối gặp mặt hay trả lời phỏng vấn, cũng như bác bỏ hết các cáo buộc.

Trong đoạn cuối của phim, ông Nguyễn Thành Nghệ nói: “Tôi giữ sự thật hơn 50 năm rồi, tôi là người chụp tấm hình đó, và bây giờ tôi mới có tiếng nói.”

Sau khi phim kết thúc, đạo diễn Bảo Nguyễn cùng gia đình ông Nghệ và một số người trong đội ngũ sản xuất “The Stringer” lên sân khấu để trình bày suy nghĩ và trả lời một số câu hỏi của khán giả.

Đạo diễn Bảo Nguyễn cho biết ông muốn kể lại câu chuyện của thế hệ trước, những người đã bỏ lại cuộc sống ở quê nhà để tìm cơ hội mới ở Hoa Kỳ, và không nghĩ quá khứ của họ có giá trị nên không muốn kể với bất cứ ai. Vì vậy, ông nói “The Stringer” muốn giúp họ tìm lại được giá trị, tìm lại được nhiều ký ức vì họ không có cơ hội để kể lại câu chuyện.

Ông Trần Văn Thân, anh trai ông Nguyễn Thành Nghệ. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Khi được khán giả hỏi về cảm xúc sau khi xem bộ phim, ông Nguyễn Thành Nghệ cám ơn cộng đồng đã tin tưởng ông, và kể lúc đó ông không nghĩ gì nhiều về bức ảnh, chỉ bán cuốn phim cho AP, nhận được $20 và nhận được một bản của bức ảnh, còn nghĩ đó chỉ là chuyện thường ngày.

Sau đó khoảng một tháng, ông nghe tin bức ảnh gây nhiều xôn xao, rồi định lấy bức ảnh ở nhà mang lên AP, nhưng tiếc là bức ảnh đã bị vợ xé rồi vất đi vì “để hình ở trần ở truồng trong nhà” nên không có bằng chứng.

Kể được một lúc, con gái ông là bà Jannie Nguyễn hỏi: “Ba ơi, ba cảm thấy như thế nào sau khi coi phim?”

Ông trả lời: “Rất rất vui.”

Ông Trần Văn Thân, anh trai của ông Nghệ, kể lại nhiều ký ức trong chiến tranh và chia sẻ đã cùng em trai giữ bí mật về bức ảnh trong 53 năm.

“Tôi cám ơn ban tổ chức, quý ông bà và anh chị em đã họp mặt hôm nay để kể lại một câu chuyện thương tâm mà tôi giữ trong lòng tôi đã 53 năm. Đó là tình người không thể nào quên được,” ông Thân nói.

Buổi công chiếu “The Stringer” ở vùng Little Saigon có thể nói rất thành công, và cho cộng đồng nhiều suy nghĩ mới về bức ảnh “Em Bé Napalm” gắn liền với lịch sử Chiến Tranh Việt Nam. [kn]

—–

Liên lạc tác giả: [email protected]

‘Tát cạn đầm lầy’: Bên này ‘tát’ qua, bên kia sẽ ‘tát’ lại?

Trúc Phương/Người Việt

Hàng loạt cuộc “thanh toán” đầy mùi oán thù dù không “đẫm máu” nhưng càng lúc càng nhốn nháo chính trường Mỹ đều nhân danh việc “tát cạn đầm lầy” – “khẩu ngữ” chính trị quen thuộc của MAGA nói chung và Tổng Thống Trump nói riêng. Vấn đề ở chỗ tất cả vụ việc đầy màu sắc “drama” đang diễn ra có thể trở thành tiền lệ cho những cuộc trả đũa tương tự từ phía Dân Chủ nếu chính quyền trở về tay họ…

Cựu Giám Đốc FBI James Comey là nhân vật tiêu biểu bị chính quyền Trump “tát cạn đầm lầy.” (Hình minh họa: Michael M. Santiago/Getty Images)

Sẽ có màn “ăn miếng trả miếng?”

Ngày 25 Tháng Chín, Bộ Tư Pháp dưới thời Trump truy tố cựu Giám Đốc FBI James Comey. Như Lawrence Douglas của tờ The Guardian nhận xét: “Comey đang bị trừng phạt chứ không phải truy tố, vì đã đặt phục vụ quốc gia lên trên việc tuân lệnh một cá nhân. Trump, như theo kịch bản của các chế độ độc tài, đang khiến Comey trả giá vì lòng trung thành với Hiến Pháp.”

James Comey chỉ là một trong những nhân vật thuộc “chế độ cũ” mà chính quyền Trump muốn “đưa đi học tập cải tạo.” Danh sách, tính đến thời điểm này, thật sự rất dài, từ các bộ trưởng nội các đến cả tướng lĩnh…

Từ khi Trump đắc cử năm 2016, một mô hình chính trị và xã hội mới đã ra đời. Những lý tưởng lâu đời về thể chế, tính ưu việt của Mỹ và bản sắc người Mỹ bắt đầu bị ném ra cửa sổ. Khoảng cách giữa lý tưởng và thực tế ngày càng xa vời. Với một số người, sự thật này đáng sợ đến mức họ không dám đối mặt.

Mới đây, cô đào nổi tiếng Angelina Jolie đã phải thốt lên: “Tôi không còn nhận ra nước Mỹ nữa!” Và Adam Hochschild, sử gia nổi tiếng, nhận định: “Tình hình hiện nay thật sự rất đáng sợ vì nó giống hệt kịch bản chuyển đổi từ nền dân chủ thành chế độ độc tài.”

Rồi sẽ đến lúc Cộng Hòa không còn nắm quyền. Vấn đề là một tiền lệ đã được thiết lập: truy tố những nhân vật thuộc “chế độ cũ.” Chiến dịch tống giam, sa thải hoặc trừng phạt đối thủ chính trị và sử dụng quyền lực nhà nước để đàn áp các tiếng nói tự do, mà Trump thực hiện, đã phá vỡ những chuẩn mực tồn tại qua nhiều thế hệ.

Trump đã “tái định nghĩa” những “tiêu chuẩn mới” cho quyền lực tổng thống. Tuy nhiên, những gì mà Trump mở rộng cho quyền lực tổng thống thì một tổng thống Dân Chủ kế tiếp cũng có thể sẽ “thừa hưởng.” Có nghĩa, một tổng thống Dân Chủ kế tiếp có thể cũng chơi lại những chiêu y hệt Trump.

Nếu tiền lệ do Trump đặt ra trở thành quy tắc, nước Mỹ có thể bước vào thời kỳ mà mỗi chính quyền mới lại trả đũa chính quyền trước, trong vòng xoáy báo thù, vốn quen thuộc trong các chế độ độc tài hơn là ở các nền dân chủ phương Tây.

Giới quan sát chính trị bắt đầu cảnh báo điều này. Sarah Matthews, cựu phó thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc thời Trump, từng từ chức sau vụ bạo loạn tấn công Quốc Hội ngày 6 Tháng Giêng, 2021, nói:

“Giới bảo thủ nên nhìn nhận đúng bản chất vấn đề, những gì đang xảy ra là rất thiển cận và nguy hiểm. Nếu một tổng thống Dân Chủ thắng cử năm 2028, điều gì sẽ ngăn họ sử dụng Bộ Tư Pháp để điều tra quan chức của Trump hay dùng Ủy Ban Truyền Thông Liên Bang để đàn áp Fox News? Trump đang tạo ra một tiền lệ và điều này có thể quay lại ám ảnh cánh hữu, và lúc đó họ chẳng có lý lẽ nào để phản đối nếu Dân Chủ dùng chiêu thức y hệt.”

Đầm lầy, càng tát càng… lầy!

Chiến dịch “tát cạn đầm lầy” – với kỳ vọng làm cho nước Mỹ sạch hơn, trong thực tế, ngày càng “lầy” hơn. Sóng gió chính trị Mỹ tiếp tục u ám với những trận bão hung hãn. Sau cựu Giám Đốc FBI James Comey, đến lượt Bộ Trưởng Tư Pháp New York Letitia James bị lên “đoạn đầu đài.”

Ngày 8 Tháng Chín, trong bài báo độc quyền (exclusive), tờ The Washington Post cho biết Ngũ Giác Đài đang điều tra gần 300 người vì tội “nói nhăng cuội” về cái chết của nhà hoạt động Charlie Kirk, trong đó có quân nhân, nhân viên dân sự và cả nhà thầu. Từ khi nhậm chức, Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth đã nhiều lần phá vỡ chuẩn mực truyền thống của dân nhà binh khi nói tướng lĩnh nào không ủng hộ chính sách của Trump thì cứ việc từ chức.

Cần nói thêm, theo Điều 88 Bộ Luật Quân Sự, quân nhân có thể bị truy cứu nếu dùng “lời lẽ khinh miệt” nhằm vào lãnh đạo quân sự, dân sự hoặc các quan chức được bầu, nhưng luật không áp dụng đối với thường dân.

Khi một bên tạo ra “đầm lầy” nhằm tạo lý do hợp lý để “tát,” thì bên kia, một khi nắm quyền, cũng có thể tạo ra “đầm lầy” và thực hiện chiến dịch “tát” tương tự. Nếu Trump có thể vượt quyền Quốc Hội trong việc chi tiêu, sa thải lãnh đạo khỏi các cơ quan độc lập, tự ý cắt bỏ bộ máy hành chính và đưa quân đội ra đường phố thì tổng thống tiếp theo cũng có thể làm như vậy.

Tờ Wall Street Journal đã đánh động khả năng đó khi viết về nỗ lực của Trump nhằm hạn chế tính độc lập của Cục Dự Trữ Liên Bang (Fed).

“Tôi lo rằng các tổng thống tương lai của cả hai đảng sẽ lạm dụng những quyền lực chưa từng có theo cách Trump đang đòi hỏi” – nhận định của Brendan Nyhan, giáo sư chính trị học Dartmouth College – “Mai này, liệu đảng Cộng Hòa có muốn trao cho Tổng Thống Alexandria Ocasio-Cortez (giả dụ bà dân biểu này trở thành tổng thống) quyền đơn phương quyết định chương trình nào của Bộ Quốc Phòng được tài trợ?”

Chính trị Mỹ chỉ còn là những cuộc “săn phù thủy?”

Một tổng thống Dân Chủ kế tiếp có thể không nhỏ mọn và áp dụng “mưu hèn kế bẩn,” theo kiểu “họ chơi được thì tại sao tôi không thể?” Nhưng với con người nói chung, trả thù thường là tâm lý phổ biến. Tổ chức giám sát phi đảng phái Bright Line Watch, do Brendan Nyhan (giáo sư Dartmouth College) đồng sáng lập, cho biết, sự ủng hộ những hành động phản dân chủ trong giới Dân Chủ đã tăng đáng kể từ khi Trump trở lại nắm quyền. Một báo cáo sắp công bố của tổ chức này cho thấy 50% người Dân Chủ hiện ủng hộ việc hạn chế hoặc đóng cửa Fox News, tăng từ 37% năm 2021.

Phần mình, Tổng Thống Trump và các đồng minh của ông nói đi nói lại rằng chính phe Dân Chủ mới là bên “vũ khí hóa” bộ máy nhà nước trước. Họ dẫn chứng rằng, bốn bản cáo trạng hình sự nhắm vào Trump đều do các quan chức Dân Chủ ban hành sau khi Trump rời nhiệm sở năm 2021. Tuy nhiên, trong khi tố cáo Joe Biden và phe Dân Chủ lạm quyền, Trump lại dùng chính luận điểm này để biện minh cho việc mình làm tương tự.

Mới đây, khi được hỏi có lo ngại một tổng thống Dân Chủ trả đũa như cách Trump đang làm với cựu Giám Đốc FBI James Comey và nhiều người khác (Lisa Cook – thống đốc Fed; Chris Christie, cựu thống đốc New Jersey; John Bolton, cựu cố vấn an ninh quốc gia; Jack Smith, cựu công tố viên đặc biệt…), Trump đáp: “Thì họ đã làm rồi, đúng không? Họ đã làm điều đó với tôi. Suốt bốn năm, họ săn tôi. Họ săn tôi suốt bốn năm.”

Phát ngôn Tòa Bạch Ốc Abigail Jackson nói rằng phe Dân Chủ chẳng có tư cách gì để phàn nàn. “Đó là kiểu đạo đức giả trơ tráo khi phe Dân Chủ và truyền thông gọi việc quy kết trách nhiệm là ‘trả thù chính trị,’ trong khi chính Joe Biden đã dùng cả bộ máy chính quyền để tấn công Tổng Thống Trump và hàng triệu người Mỹ yêu nước.”

Abigail Jackson nói thêm, chính quyền Trump đang “đảo ngược tình trạng chính trị hóa Bộ Tư Pháp” dưới thời Biden, rằng “chính quyền Trump sẽ tiếp tục mang lại sự thật cho người dân Mỹ và khôi phục liêm chính cho hệ thống tư pháp.”

Với phe Dân Chủ và một số đảng viên Cộng Hòa, họ bác bỏ lập luận trên, cho rằng các vụ truy tố Trump đều có căn cứ pháp lý. Hơn nữa, Biden không hề can thiệp trực tiếp như cách Trump làm. Trong khi Trump công khai đòi truy tố James Comey và nhiều “cựu thù,” thậm chí sa thải một công tố viên vì không tuân lệnh, thì không có bằng chứng nào cho thấy Tổng Thống Biden hoặc Tòa Bạch Ốc thời Biden gây áp lực lên Bộ Tư Pháp. Trong thực tế, các cố vấn của Biden từng bực bội vì Bộ Trưởng Tư Pháp Merrick Garland không nhanh chóng truy tố Trump tội nỗ lực đảo ngược kết quả bầu cử 2020.

Ngoài ra, trong khi Bộ Tư Pháp và FBI thời Trump điều tra hàng loạt đối thủ chính trị, họ lại không đụng đến bất kỳ đồng minh nào của Trump. Chẳng phải tự nhiên mà nhiều người cho rằng hai cơ quan này đang trở thành công cụ quyền lực chính trị hơn là cơ quan thực thi pháp luật độc lập. Ngược lại, Bộ Tư Pháp thời Biden đã truy tố nhiều chính trị gia Dân Chủ cấp cao: một thượng nghị sĩ New Jersey, thị trưởng New York, hai dân biểu đương nhiệm…

Tuy nhiên, đó là chuyện thời Biden. Một chính quyền Dân Chủ tiếp theo có thể sẽ rất khác. Những cuộc “săn phù thủy” của Dân Chủ nhằm vào “chế độ Trump” có thể là viễn cảnh không gây bất ngờ. Chính trị Mỹ, cuối cùng, sẽ trở thành nơi người ta dành rất nhiều thời gian để đi tìm “phù thủy,” thậm chí tạo ra “phù thủy,” chỉ để lún sâu vào vòng xoáy thù nghịch và báo oán. [kn]

Trump lên đường đi Israel, tuyên bố chiến tranh ở Gaza kết thúc

WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Chủ Nhật, 12 Tháng Mười, tuyên bố chiến tranh ở Gaza kết thúc, đồng thời bày tỏ tin tưởng Israel và Hamas sẽ tôn trọng thỏa thuận ngưng bắn mà ông giúp hai bên đạt được vài ngày trước, theo Axios.

Tổng Thống Trump tuyên bố như vậy với phóng viên trên phi cơ Air Force One khi ông lên đường đi Israel, chặng dừng chân đầu tiên trong chuyến công du Trung Đông của ông. Lời tuyên bố của ông Trump cũng hàm ý cảnh cáo Israel và Hamas không được vi phạm thỏa thuận ngưng bắn mà hai bên đạt được hôm Thứ Tư tuần trước.

Tổng Thống Donald Trump khi lên phi cơ Air Force One đi Israel từ căn cứ Joint Base Andrews ở Maryland, hôm Chủ Nhật, 12 Tháng Mười. (Hình: Saul Loeb/AFP via Getty Images)

Kế hoạch hòa bình gồm 20 điểm của Tổng Thống Trump giúp chấm dứt cuộc chiến kéo dài hai năm ở Gaza.

Trong lúc Tổng Thống Trump lên đường đi Trung Đông, cả Hamas lẫn Israel đều đang chuẩn bị bước cuối cùng để Hamas thả số con tin Israel còn lại ở Gaza, và Israel thả tù nhân Palestine bị giam trong nhà tù Israel.

Giới chức Israel cho hay họ dự trù Hamas sẽ thả con tin khoảng 8 giờ sáng Thứ Hai giờ địa phương (1 giờ sáng giờ miền Đông nước Mỹ) – chưa đầy hai tiếng trước khi phi cơ chở Tổng Thống Trump đáp xuống Israel.

Theo dự trù, Hamas sẽ thả 20 con tin Israel còn sống và trao trả thi thể 28 con tin khác, trong đó có hai công dân Mỹ.

Israel sẽ thả 250 tù nhân Palestine lãnh án chung thân vì sát hại người Israel, và 1,700 người Palestine bị quân đội Israel bắt giữ ở Gaza sau ngày cuộc chiến bùng nổ hồi Tháng Mười, 2023.

Tổng Thống Trump sẽ ở Israel chưa đầy năm tiếng. Ông sẽ tới Jerusalem phát biểu trước Quốc Hội Israel, gặp gỡ gia đình con tin, và hội đàm với Thủ Tướng Benjamin Netanyahu.

Trên phi cơ Air Force One, Tổng Thống Trump cho phóng viên hay ông tin Israel và Hamas sẽ tôn trọng thỏa thuận ngưng bắn vì cả hai bên đều chán giao tranh và vì hầu hết người dân Israel cũng như những quốc gia khác ở Trung Đông ủng hộ kế hoạch hòa bình của ông.

Tổng Thống Trump nhấn mạnh cả Israel lẫn Hamas đều cam đoan với ông họ sẽ thi hành thỏa thuận.

“Tôi nghĩ không ai muốn làm tôi thất vọng,” ông Trump nói.

Tổng Thống Trump cho biết ông có nhiều điểm bất đồng với ông Netanyahu về cuộc chiến ở Gaza, “nhưng những điểm đó được giải quyết nhanh chóng.” Ông khẳng định mối quan hệ giữa họ đang “rất tốt.”

Tổng Thống Trump nói ông muốn thăm Gaza trong tương lai.

Sau Israel, Tổng Thống Trump dự trù sẽ đi Sharm el-Sheikh, Ai Cập, dự hội nghị quốc tế về kế hoạch hòa bình của ông.

Theo dự trù, hơn 20 nhà lãnh đạo quốc gia Ả Rập, Hồi Giáo và Âu Châu sẽ dự hội nghị này.

Mỹ và Ai Cập thậm chí mời Iran dự hội nghị này, nhưng giới chức Iran từ chối.

Mặc dù ông Netanyahu chưa được mời dự hội nghị ở Ai Cập, nhưng ông Mahmoud Abbas, tổng thống Palestine, có thể sẽ tham dự.

Ngày 7 Tháng Mười, 2023, Hamas bất ngờ tấn công miền Nam Israel, làm khoảng 1,200 người thiệt mạng, rồi bắt cóc hơn 250 người làm con tin.

Hầu như ngay lập tức, Israel mở chiến dịch quân sự rầm rộ ở Gaza để trả thù, gây ra cuộc khủng hoảng nhân đạo kéo dài tới nay. Chiến dịch của Israel làm hơn 67,000 cư dân ở Gaza thiệt mạng và nhiều người khác bị thương. (Th.Long) [kn]

Người Mỹ lo lắng về bảo hiểm y tế hơn khi chính phủ đóng cửa

Thiện Lê/Người Việt

SAN FRANCISCO, California (NV) – Chính phủ liên bang Hoa Kỳ đóng cửa vào ngày 1 Tháng Mười đang gây ra nhiều vấn đề, trong đó đáng chú ý nhất là giá cả của bảo hiểm y tế. Đây cũng là chủ đề của buổi hội thảo do Truyền Thông Cộng Đồng Mỹ (ACoM) tổ chức hôm Thứ Sáu, 10 Tháng Mười.

Người Mỹ đang gặp nhiều khó khăn về bảo hiểm y tế. (Hình minh họa: Karen Bleier/AFP via Getty Images)

Trong Tháng Mười, hàng triệu người Mỹ phải gặp khó khăn vì giá bảo hiểm gần như tăng gấp đôi vì tín dụng thuế từ đạo luật Affordable Care Act sắp hết hạn. Không chỉ vậy, bốn triệu người còn mất bảo hiểm.

Trong một khảo sát, 70% người Mỹ cho biết họ không thể mua được bảo hiểm giá cao hơn được mà không ảnh hưởng đến nhiều chi phí khác cho gia đình. Trong khi đó, những người có thu nhập thấp sắp mất bảo hiểm miễn phí.

Những cắt giảm về y tế này do một số luật lệ và giới hạn mới về Medicaid tạo ra, có thể làm đến 12 triệu người Mỹ mất bảo hiểm y tế.

Diễn giả đầu tiên là ông Anthony Wright, tổng giám đốc Families USA, cho biết Hoa Kỳ bỏ nhiều tiền cho y tế hơn mọi quốc gia công nghiệp khác, một phần là vì không có hệ thống y tế thống nhất.

Về việc tăng giá bảo hiểm, ông cho hay hàng triệu người sẽ đối mặt với vấn đề đó vào cuối năm nay, có giá tăng trung bình 18%, nhưng vì không có tín dụng thuế nên họ phải trả gấp đôi và thậm chí gấp ba lần. Điều đó có thể làm khoảng bốn triệu người mất bảo hiểm, trong đó là 1.5 người mất bảo hiểm chỉ vì tăng giá cho dù tín dụng thuế được gia hạn.

Bảo hiểm sẽ ngày càng khó mua hơn nếu không có tín dụng thuế. (Hình minh họa: Robyn Beck/AFP via Getty Images)

Theo ông Wright, đó là quyết định của Quốc Hội, chứ không phải là chuyện sớm muộn cũng xảy ra. Điều đó sẽ làm những khu vực hẻo lánh gặp nhiều khó khăn vì họ đã phải bỏ nhiều tiền hơn cho bảo hiểm, và mất tín dụng thuế y tế sẽ nhiều bệnh nhân không có điều kiện đi khám nữa và có nhiều người phải khám bệnh không được trả tiền, dẫn đến các phòng khám hay bệnh viện ở vùng hẻo lánh phải đóng cửa hoặc giảm dịch vụ.

Diễn giả thứ hai là bà Jenny Sullivan, giám đốc về bảo hiểm y tế của Beyond the Basics, cho biết những người có nguy cơ mất bảo hiểm cao nhất là 93% những người mua bảo hiểm từ các thị trường; 90% người có thu nhập thấp hơn mức nghèo khó liên bang đến bốn lần; gần một nửa người có thu nhập thấp gấp đôi mức nghèo khó liên bang; 25% chủ doanh nghiệp; và 25% thanh niên.

Không chỉ vậy, 25% người trong độ tuổi 55 đến 64 cũng gặp nguy cơ, và một điều cần chú ý là hơn một nửa người mua bảo hiểm là người thiểu số.

Theo bà, việc giữ bảo hiểm miễn phí cho cư dân rất quan trọng vì có đến 400,000 người không mua được bảo hiểm nếu không có bảo hiểm miễn phí, nhất là đối với những người tại các tiểu bang mà Medicaid không mở rộng. Những chương trình bảo hiểm y tế giảm số người thu nhập thấp không có bảo hiểm đáng kể trong nhiều năm.

Bà Sullivan cho hay chính phủ phải hành động khẩn cấp vì hàng triệu người sẽ mất bảo hiểm, và đây là một vấn đề mà ai cũng thấy từ năm 2022, đã có giải pháp và chỉ cần Quốc Hội giải quyết.

Nhiều người có thu nhập thấp có thể mất bảo hiểm. (Hình minh họa: Justin Sullivan/Getty Images)

Người phát biểu cuối cùng là bà Ashley Kirzinger, cho biết bảo hiểm y tế là một trong những lo lắng tài chánh lớn nhất của người Mỹ, cao hơn cả tiền thuê nhà, tiền nợ nhà, tiền điện nước và tiền cho thực phẩm.

Theo bà, khoảng 50% người lớn ở Hoa Kỳ cho biết họ khó mua được bảo hiểm; khoảng 25% gặp khó khăn khi trả tiền bảo hiểm, kể cả khi có thêm tín dụng thuế. Thêm vào đó là vấn đề về hiểu biết của công chúng, vì chỉ có 40% cư dân biết về việc tín dụng thuế cho Medicaid sắp hết hạn.

Hiện nay, có 70% người Mỹ tự mua bảo hiểm cho biết sẽ không thể mua được nữa nếu tăng giá gấp đối, có 40% cho biết họ sẵn sàng chịu cảnh không có bảo hiểm. Những người không có bảo hiểm thường gặp nhiều khó khăn khi tìm các dịch vụ y tế, thường không muốn tìm các dịch vụ phòng bệnh, và phải chịu nhiều căng thẳng hơn khi phải đối mặt với chi phí của những trường hợp khẩn cấp về y tế. [kn]

—

Liên lạc tác giả: [email protected]

Trực thăng rớt bên bờ biển Huntington Beach, 5 người bị thương

HUNTINGTON BEACH, California (NV) – Một chiếc trực thăng quay vòng vòng mất kiểm soát rồi rớt xuống cầu đi bộ trên đường Pacific Coast Highway (PCH) sát bờ biển Huntington Beach vào trưa Thứ Bảy, 11 Tháng Mười, khiến năm người bị thương, theo nhật báo The Orange County Register.

Ngay sau 2 giờ trưa, chiếc trực thăng bắt đầu quay vòng vòng rồi quất trúng cầu thang dẫn lên cầu đi bộ giữa bãi đậu xe ở bãi biển với khách sạn Hyatt.

Cảnh sát đứng gác hiện trường trực thăng rớt ở Huntington Beach, California, hôm 11 Tháng Mười. (Hình: Michael Heiman/Getty Images)

Theo lịch, vào Chủ Nhật, khu vực này có chương trình triển lãm xe hơi và trực thăng Cars’ N Copters on the Coast, và lúc sự việc xảy ra hôm Thứ Bảy, nơi này đang có “tiệc ngắm trực thăng đáp.”

Hai người trên chiếc trực thăng và ba người dưới đất được chở đi bệnh viện, theo Sở Cảnh Sát Huntington Beach (HBPD). Tin cho biết trong số đó có một đứa trẻ.

Video từ hiện trường của đài OnScene.TV cho thấy chiếc trực thăng đang đáp thì bất chợt quay vòng vòng rồi quất trúng cầu thang dẫn lên cầu đi bộ băng qua PCH.

Trước khi rớt, chiếc trực thăng bị bể mất một phần. Người đứng trên bãi biển ngắm chiếc trực thăng đáp hoảng hồn khi thấy nó rớt, theo một số đoạn video. Họ liên tục hét lên, “Trời ơi,” sau khi chiếc trực thăng bắt đầu quay vòng vòng rồi quất trúng cầu thang.

Tối Thứ Bảy, ông Jerry Miller, cư dân Redlands, xác nhận với báo chí qua điện thoại rằng con rể ông, anh Eric Nixon, là người lái chiếc trực thăng.

“Con rể tôi đang nằm bệnh viện, bị gãy vài xương sườn, dập nát cột sống, và nhiều vết bầm,” ông Miller nói, cho biết thêm, “Nhưng tôi xin lỗi, chúng tôi có vài việc phải làm,” rồi cúp điện thoại.

Thân chiếc trực thăng nằm trên lan can cầu thang và mắc kẹt giữa hàng cây và cột đèn hai bên lối đi lên cầu thang. Hai cây cọ bị gãy nằm trên chiếc trực thăng.

Lúc chiếc trực thăng bị rớt, bầu trời trung tâm Huntington Beach quang đãng, nhiệt độ khoảng 75 độ F, gió Tây Nam khoảng 5 tới 10 dặm một giờ.

Cơ Quan Hàng Không Liên Bang (FAA) sẽ cử nhân viên tới hiện trường, theo phát ngôn viên HBPD.

Cơ Quan An Toàn Giao Thông Vận Tải Quốc Gia (NTSB) cũng sẽ đưa điều tra viên tới hiện trường, ông Matt Kubota, giới chức Sở Cứu Hỏa Huntington Beach, cho hay chiều Thứ Bảy.

Ông Kubota xác nhận chiếc trực thăng đang tham gia chương trình “Cars ‘N Copters on the Coast,” nhưng cho biết ông không có thông tin về năm người bị thương, như tên, tuổi, giới tính, tình trạng thương tích.

Tối Thứ Bảy, phát ngôn viên HBPD cho hay chương trình Cars ‘N Copters vẫn diễn ra đúng lịch vào Chủ Nhật. (Th.Long) [kn]

Pakistan, Afghanistan đụng độ biên giới, hàng chục binh sĩ thiệt mạng

ISLAMABAD, Pakistan (NV) – Hàng chục binh sĩ thiệt mạng trong cuộc đụng độ ở biên giới giữa Pakistan với Afghanistan trong đêm, cả hai bên loan báo hôm Chủ Nhật, 12 Tháng Mười, theo Reuters.

Đây là vụ giao tranh lớn nhất giữa hai nước láng giềng này từ khi Taliban lên nắm quyền ở Afghanistan năm 2021 tới nay.

Lính Taliban cầm vũ khí đứng gác dọc đường quận Zazai Maidan của tỉnh Khost gần biên giới Afghanistan-Pakistan hôm Chủ Nhật, 12 Tháng Mười. (Hình: AFP via Getty Images)

Quân đội Pakistan cho hay họ có 23 binh sĩ thiệt mạng trong vụ xung đột. Taliban cho biết họ có chín binh sĩ thiệt mạng.

Tình trạng căng thẳng tăng lên sau khi Pakistan yêu cầu Taliban giải quyết việc phần tử vũ trang gia tăng tấn công ở Pakistan. Islamabad cáo buộc phần tử vũ trang hoạt động từ nhiều nơi ẩn náu ở Afghanistan. Taliban phủ nhận phần tử vũ trang Pakistan trú ẩn trên lãnh thổ Afghanistan.

Bên nào cũng tuyên bố số binh sĩ thiệt mạng của bên kia thực ra nhiều hơn bên đó loan báo, nhưng không đưa ra bằng chứng. Pakistan khẳng định họ tiêu diệt hơn 200 lính Taliban và tay súng đồng minh, còn Taliban quả quyết họ tiêu diệt 58 lính Pakistan.

Hôm Thứ Năm, Pakistan không kích thủ đô Kabul và khu chợ ở miền Đông Afghanistan, theo giới chức an ninh Pakistan và Taliban, khiến Taliban tấn công trả đũa. Pakistan không chính thức thừa nhận không kích Afghanistan.

Cuối hôm Thứ Bảy, binh lính Afghanistan tấn công đồn biên giới Pakistan. Pakistan cho hay họ trả đũa bằng súng và đạn pháo.

Bên nào cũng khẳng định đã phá hủy đồn biên giới của bên kia.

Vụ giao tranh hầu như kết thúc vào sáng Chủ Nhật, theo giới chức an ninh Pakistan. Nhưng ở vùng Kurram của Pakistan, tiếng súng vẫn thỉnh thoảng vang lên, theo giới chức và cư dân địa phương.

Trước đó, Bộ Quốc Phòng Afghanistan loan báo chấm dứt chiến dịch quân sự lúc nửa đêm.

Hôm Chủ Nhật, Afghanistan cho hay họ dừng tấn công theo lời Qatar và Saudi Arabia yêu cầu.

Tuy nhiên, phát ngôn viên Taliban cho hay giao tranh vẫn xảy ra ở một số nơi.

Hôm Chủ Nhật, giới chức Pakistan cho biết nước này đóng hết cửa khẩu dọc đường biên giới 1,600 dặm đang tranh chấp với Afghanistan. Đường biên giới này do Anh vẽ năm 1893. (Th.Long) [kn]

Bên Ly Cà Phê: Ông Bộ Trưởng do dự

Trần Thế Kỷ

Mới đây, Bộ Trưởng Văn Hóa Lithuania là ông Adomavicius đã phải từ nhiệm chỉ sau một tuần nhậm chức, vì đã có sự do dự khi được hỏi: “Bán đảo Crimea thuộc về nước nào?”

Lính phòng không Ukraine theo dõi bầu trời tại vị trí của họ không xa thành phố Bakhmut bị Nga chiếm đóng, hôm 10 Tháng Mười Hai, 2023. (Hình minh họa: Anatolii Stepanov/AFP via Getty Images)

Trong một cuộc phỏng vấn, khi được phóng viên đặt câu hỏi này, ông Adomavicius đã từ chối trả lời, cho rằng câu hỏi mang tính chính trị. “Đây là câu hỏi mang tính khiêu khích. Nó không liên quan tới Bộ Văn Hóa”, ông Adomavicius nói.

Dù sau đó ông Adomavicius nói rằng Crimea là lãnh thổ Ukraine bị Nga chiếm đóng, phù hợp với lập trường của chính phủ Lithuania, sự thiếu dứt khoát lúc đầu của ông đã vấp phải phản ứng kịch liệt của chính giới Lithuania. Họ cho rằng sự do dự của ông là không thể chấp nhận được, và rằng ông không đủ tư cách để tại nhiệm.

Ngay sau đó, ông Adomavicius đã tuyên bố từ chức. Sự giận dữ của chính giới Lithuania đối với sự do dự của ông Adomavicius là hoàn toàn có thể hiểu được, trong bối cảnh Lithuania nói riêng và ba nước vùng Baltic nói chung có lập trường cứng rắn với Moscow vì cuộc xâm lược Ukraine mà Nga phát động năm 2022.

Nga vốn sáp nhập Crimea của Ukraine bằng vũ lực năm 2014, bất chấp sự phản đối của cộng đồng quốc tế, trong đó có ba nước vùng Baltic, gồm Estonia, Latvia và Lithuania. Ba nước này có tổng dân số khoảng 6 triệu người và nằm sát biển Baltic ở phía Tây, phía Bắc giáp Nga, phía Đông giáp Belarus.

Thời Thế Chiến 2, ba nước Baltic bị sáp nhập vào Liên Xô như là các nước Cộng hòa thuộc Liên Xô. Sự sáp nhập này không được đa số các quốc gia khác công nhận. Mãi tới năm 1991, ba nước này mới giành lại được độc lập. Sau năm 1991, các nước vùng Baltic đã phát triển thịnh vượng và tăng cường quan hệ với Phương Tây bằng việc gia nhập EU và NATO.

Ba nước Baltic nằm trong những nước ủng hộ mạnh mẽ lập trường của Phương Tây về cuộc xung đột ở Ukraine, xem Nga là bên xâm lược. Ba nước này tích cực ủng hộ Ukraine trở thành thành viên EU cũng như NATO, đồng thời thúc đẩy các biện pháp trừng phạt cứng rắn đối với Nga.

Theo cách nhìn của Moscow hiện nay, Ba Lan và các nước vùng Baltic đang thể hiện những hành động có mức độ quyết liệt với Nga. Với Moscow, các nước này sẽ là mục tiêu đáp trả đầu tiên của Nga nếu NATO tấn công liên minh Nga – Belarus.

Tháng Ba 2025, Ba Lan và ba nước Baltic đã tuyên bố rút khỏi Công ước Ottawa về cấm sử dụng, sản xuất và dự trữ mìn chống bộ binh, viện dẫn lo ngại về tình hình an ninh khu vực đang suy giảm. Các nước này cùng cho rằng mối đe dọa từ Nga và Belarus đã gia tăng đáng kể, buộc họ phải điều chỉnh chính sách để bảo đảm an ninh quốc gia. Ba Lan là thành viên NATO từ năm 1999. Còn ba nước Baltic cùng gia nhập liên minh quân sự này vào năm 2004.

Trở lại việc ông Adomavicius do dự trước câu hỏi “Crimea là của nước nào?”, người ta rất lấy làm ngạc nhiên về sự thiếu dứt khoát của ông. Ông cho rằng câu hỏi mang tính chính trị nên từ chối trả lời. Mang tính chính trị thì sao? Chẳng lẽ một Bộ Trưởng Văn Hóa không được phép trả lời một câu hỏi liên quan tới chính trị? Dường như ông Adomavicius không hiểu, hoặc cố tình không hiểu, rằng chính trị vốn là một phần của văn hóa, hoặc cũng có thể nói văn hóa vốn là một phần của chính trị.
Người ta cũng lấy làm ngạc nhiên khi ông Adomavicius gọi đó là một câu hỏi khiêu khích. Ông ta nghĩ làm sao mà gọi đó là câu hỏi khiêu khích? Muốn biết quan điểm của một bộ trưởng về Crimea mà bị gọi là khiêu khích ư? Ai mới thực sự là kẻ khiêu khích?

Xem ra ông Bộ Trưởng Văn Hóa Adomavicius có cái đầu rất thô sơ, chẳng mấy hiểu biết về lập trường của chính phủ Lithuania về các vấn đề quốc tế, đặc biệt là về nhà cầm quyền Nga. Hẳn sẽ chẳng có chuyện gì xảy ra nếu ông Amadovicius trả lời rằng “Crimea thuộc về Ukraine” ngay từ đầu một cách dứt khoát. Đáng tiếc ông ta đã do dự trước câu hỏi đơn giản này. Một sự do dự đáng chê trách.

Sự do dự của ông Amadovicius cho thấy ông ta không xứng đáng là một bộ trưởng của Lithuania, một trong những nước đang ở tuyến đầu chống lại sự bá quyền của đế quốc Nga.

San Francisco: Phụ nữ gốc Việt nghi giết chồng con rồi tự tử vì làm ăn thất bại

SAN FRANCISCO, California (NV) – Một phụ nữ gốc Việt ở San Francisco bị nghi giết chồng và hai đứa con gái rồi tự tử sau khi làm ăn thất bại và nợ nần chồng chất, theo báo SFGATE hôm Thứ Sáu, 12 Tháng Mười.

Chiều Thứ Tư tuần qua, khi tới kiểm tra căn nhà trong khu 900 đường Monterey ở phía Tây San Francisco, cảnh sát thấy bốn người đã chết. Sau đó, Văn Phòng Giảo Nghiệm Tử Thi San Francisco xác nhận với báo SFGATE bốn người này gồm bà Paula Trương, 52 tuổi, ông Thomas Ocheltree, 57 tuổi, và hai bé gái 9 và 12 tuổi. Hàng xóm và bà con của họ cho báo chí hay bà Paula và ông Ocheltree là vợ chồng, còn hai bé gái – Alexandra và Mackenzie Ocheltree – là con họ.

Xe cảnh sát San Francisco. (Hình minh họa: Justin Sullivan/Getty Images)

Cảnh sát San Francisco tới kiểm tra nhà gia đình này sau khi em trai ông Ocheltree không có tin tức về ông suốt nhiều ngày và phát giác họ đã chết.

Tính tới chiều Thứ Sáu, cảnh sát coi đây là trường họp “đáng nghi ngờ” nhưng chưa chính thức xác nhận là án mạng, theo báo San Francisco Chronicle. Văn Phòng Giảo Nghiệm Tử Thi đang phân tích độc tố để xác định nguyên nhân gia đình bà Paula thiệt mạng, và từ chối cung cấp thêm thông tin.

Theo báo Sfist, người ta nghi bà Paula giết chồng con rồi tự tử sau khi hàng loạt cơ sở thương mại của bà thất bại, nhà bị xiết nợ, và nợ nần ngày càng nhiều.

Bà Paula từ Việt Nam qua Mỹ định cư rồi lập gia đình với ông Ocheltree năm 2006, theo báo Chronicle. Trước khi dọn tới khu Westwood Park ở San Francisco và sinh hai đứa con, vợ chồng bà Paula dường như có căn nhà trên đường 24th ở Mission. Họ sống ở tầng trên và cho thuê tầng dưới làm nhà hàng.

Mấy năm gần đây, tất cả tiệm cà phê chuyên bán cà phê đá Việt Nam trong hệ thống Orbit Coffee của bà Paula phải đóng cửa. Và cửa hàng tạp hóa gần nhà bà trên đường Monterey, mà vợ chồng bà mua năm 2020 rồi sửa lại thành tiệm rượu đắt tiền, cũng làm ăn thua lỗ và đóng cửa năm 2023.

Người làm nghề khai thuế từng làm việc cho bà Paula 15 năm – tới khi bà bị cáo buộc ngưng trả tiền cho ông – nói với báo San Francisco Standard rằng bà là “thương gia tận tụy và thành công.”

Nhưng nợ nần tiếp tục tăng lên. Tới năm 2019, bà vay tổng cộng hơn $2.7 triệu, gồm $500,000 của cá nhân.

Tới cuối năm 2024, căn nhà của họ mua từ 11 năm trước ở số 930 đường Montery bị xiết nợ và được bán cho một công ty tài chính vào Tháng Mười Một, 2024, với giá $2.05 triệu.

Theo Chronicle, căn nhà bị xiết nợ sau khi vợ chồng bà Paula vay khoản tiền thứ nhì $2.24 triệu vào Tháng Ba, 2022, nhưng không thể trả.

Tháng Tư năm đó, bà Paula bị tòa ra lệnh trả nợ thẻ tín dụng cho ngân hàng Discover Bank hơn $18,000.

Người phát giác gia đình bà Paula thiệt mạng hôm Thứ Tư là em trai ông Ocheltree, ông Robert Ocheltree, cư dân Danville. Ông khai với cảnh sát ông không nghe thấy anh của ông suốt sáu ngày nên tới nhà hỏi thăm hôm Thứ Hai.

Theo Chronicle, ông kể với cảnh sát bà Paula ra mở cửa, bước ra ngoài nhưng không mời ông vào, và cho ông hay anh của ông vừa đi chơi golf về và bị mất điện thoại.

Người em cũng khai với cảnh sát, hôm sau, ông nhận được tin nhắn đáng lo ngại của bà Paula, gọi ông tới giúp chồng bà. “Ổng bị sao đó, tôi với hai con bé rất sợ,” bà Paula nhắn tin, theo ông Robert.

Sau khi liên lạc với gia đình bà Paula một lần nữa nhưng không được, ông Robert Ocheltree trở lại và phá cửa xông vào nhà, thấy người anh và hai đứa cháu gái của ông chết trên giường, còn bà Paula treo cổ trong garage. Có tin, ông Ocheltree bị chảy máu xung quanh đầu và sưng mặt. Miệng của một trong hai đứa con gái có bọt màu hồng.

Hàng xóm cho hay thùng rác nhà bà Paula được kéo ra để ở lề đường như không được kéo vào như thường lệ vào Thứ Hai, theo Standard.

Những mốc thời gian đó cho thấy có lẽ ông Ocheltree và hai đứa con gái chết trước khi bà Paula tự tử nhiều ngày, mặc dù điều tra viên chưa cung cấp thêm thông tin nào. (Th.Long) [kn]

Hơn nửa nhân viên CDC mới bị sa thải được gọi đi làm lại

WASHINGTON, DC (NV) – Chính quyền Tổng Thống Donald Trump gọi đi làm lại hơn một nửa nhân viên Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC) mới bị sa thải, nghiệp đoàn đại diện nhân viên liên bang loan báo, theo CNN hôm Chủ Nhật, 12 Tháng Mười.

Cuối hôm Thứ Sáu, Bộ Y Tế (HHS) gửi thông báo sa thải tới khoảng 1,300 nhân viên CDC, nhưng hôm Thứ Bảy, khoảng 700 người được cho làm việc trở lại, còn khoảng 600 vẫn bị cho nghỉ việc, Liên Đoàn Nhân Viên Chính Phủ Mỹ (AFGE) cho hay.

Người biểu tình ủng hộ CDC đứng trước trụ sở cơ quan này ở Atlanta, Georgia, hôm 1 Tháng Tư. (Hình minh họa: Elijah Nouvelage/Getty Images)

“Nhân viên nào nhận được thông báo sai thì không bị sa thải,” ông Andrew Nixon, phát ngôn viên HHS cho biết.

Nhân viên nhận được thông báo sa thải hôm Thứ Sáu gồm những người làm trong nhóm phụ trách dịch bệnh truyền nhiễm, phân tích dữ liệu khoa học và sức khỏe, và bảo đảm an toàn cho sức khỏe người lao động, nhiều nguồn tin biết vấn đề này cho báo chí hay, theo The Hill.

Trong số nhân viên được gọi đi làm lại có những người phụ trách tạp chí hàng đầu của CDC – Bản Phúc Trình Bệnh Tật Và Thiệt Mạng, theo Bác Sĩ Debra Houry, người mới từ chức giám đốc y khoa và phó giám đốc chương trình và khoa học CDC. Bà Houry và nhiều giới chức CDC cấp cao khác từ chức hồi Tháng Tám để phản đối vụ Bác Sĩ Susan Monarez bị chính quyền Tổng Thống Trump cách chức giám đốc cơ quan này.

Một số nhân viên bị sa thải lầm hôm Thứ Sáu do lỗi mã hóa của thông báo, theo một giới chức HHS. Tất cả họ đều được thông báo về lỗi này hôm Thứ Sáu hoặc Thứ Bảy, giới chức này xác nhận.

Chiều Thứ Sáu, Tổng Thống Trump loan báo sẽ sa thải “rất nhiều” nhân viên liên bang để đáp trả vụ chính phủ đóng cửa. Ông thề sẽ nhắm vào nhân viên nào bị coi là dính líu tới đảng Dân Chủ.

Việc sa thải nhân viên liên bang trong lúc chính phủ đóng cửa cũng gây tranh cãi về pháp lý. Hôm Thứ Sáu, không lâu sau khi ông Russell Vought, giám đốc Văn Phòng Quản Trị và Ngân Sách (OMB), lên mạng xã hội X thông báo “bắt đầu cắt giảm nhân sự,” AFGE đáp, “Chúng tôi đã nộp đơn kiện.”

Theo hồ sơ tòa án, hơn 4,100 nhân viên HHS cũng như Bộ Thương Mại, Bộ Giáo Dục, Bộ Năng Lượng, Bộ Gia Cư và Phát Triển Đô Thị, Bộ Nội An và Bộ Tài Chính bị sa thải trong đợt này. (Th.Long) [kn]

Diane Keaton, diễn viên từng đoạt giải Oscar, qua đời ở tuổi 79

LOS ANGELES, California (NV) – Diane Keaton, diễn viên từng đoạt giải Oscar và nổi tiếng qua hàng loạt bộ phim như “Annie Hall,” “The Godfather,” và “Father of the Bride,” qua đời, hưởng thọ 79 tuổi, theo AP hôm Chủ Nhật, 12 Tháng Mười.

Người nhà của Keaton cho hay bà qua đời ở California, có người thân bên cạnh. Tạp chí People là tờ báo đầu tiên đăng tin tài tử này qua đời hôm Thứ Bảy, lưu ý rằng sức khỏe bà đột ngột suy yếu. Tới Chủ Nhật, vẫn chưa có thêm thông tin.

Diễn viên Diane Keaton dự buổi công chiếu phim “Book Club: The Next Chapter” tại AMC Lincoln Square Theater, New York hôm 8 Tháng Năm, 2023. (Hình: Dimitrios Kambouris/Getty Images)

Bản tin bất ngờ này làm nhiều người trên thế giới bàng hoàng.

“Không từ ngữ nào diễn tả được sự tuyệt vời và tài năng của Diane Keaton,” ông Francis Ford Coppola, người chọn Keaton đóng phim “The Godfather,” viết trên Instagram. “Vô cùng thông minh, rất đẹp… Mọi thứ về Diane đều là hiện thân của sự sáng tạo.”

“Bà vui vẻ, hết sức độc đáo, và hoàn toàn không gian xảo, hay có tính ganh đua của nghệ sĩ ngôi sao như người ta thường nghĩ,” Bette Midler, diễn viên từng đóng chung với Keaton trong phim “The First Wives Club,” viết. “Người ta luôn thấy con người thật của bà… ô, la, lala!”

Tài tử Leonardo DiCaprio, người đóng vai cháu Keaton trong phim “Marvin’s Room” năm ông 18 tuổi, viết trên Instagram bà là người “người độc nhất vô nhị. Thông minh, hài hước và tự tin…  Người ta sẽ vô cùng nhớ bà.”

Keaton vẫn là một trong những tài tử lập dị nhất và được yêu thích nhất sau hàng chục năm đoạt giải Oscar cho vai diễn trong phim “Annie Hall,” theo đài NPR.

Keaton, tên khai sinh là Diane Hall, chào đời ở Los Angeles năm 1946. Cha bà, ông Jack Hall, là nhân viên địa ốc và kỹ sư xây dựng. Mẹ của bà, bà Dorothy Hall, làm nội trợ và nhiếp ảnh gia nghiệp dư.

Bà không bao giờ lập gia đình mặc dù từng có mối quan hệ tình cảm với nhiều tài tử nổi tiếng như Woody Allen, Al Pacino và Warren Beatty, theo Soap Central. Ở độ tuổi 50, bà nhận con trai nuôi tên Duke và con gái nuôi tên Dexter. (Th.Long) [kn]

Việt Nam: ‘Phát triển’ chỉ là… tài xỉu, chưa thấy… tài tình

Trân Văn

Đại diện chính quyền Việt Nam vừa xin các đối tác trong nhóm giảm nhẹ rủi ro thiên tai “hỗ trợ dân chúng Việt Nam khắc phục hậu quả” bão lũ, lụt lội.

Ngập lụt ở khu vực nội đô Hà Nội. Trong hình là nước hồ Hoàn Kiếm dâng ngập cả vỉa hè, đường sá hôm 7 Tháng Mười, 2025. (Hình: Nhac Nguyen/AFP via Getty Images)

Ông Nguyễn Hoàng Hiệp, thứ trưởng Nông Nghiệp và Môi Trường Việt Nam, ước tính sơ bộ thì thiệt hại kinh tế khoảng 35,000 tỷ đồng ($1.3 tỷ), khiến GDP của Việt Nam giảm 0.2% nhưng nếu tính hết các thiệt hại do ngập lụt ở những đô thị như Hà Nội, Thái Nguyên, thì mức độ thiệt hại có thể tăng thêm hàng ngàn tỷ đồng nữa.

Trong một cuộc họp được tổ chức hôm 9 Tháng Mười, 2025, ở Hà Nội, ông Hiệp nhấn mạnh với đại diện của các tổ chức quốc tế và các quốc gia có quan hệ ngoại giao với Việt Nam rằng, nạn nhân bão lụt đang cần trợ giúp cả nước uống, dụng cụ lọc nước, nước sinh hoạt, chưa kể họ còn cần trợ giúp khôi phục nhà cửa, sản xuất!

***

Hai trận bão gần nhất (Bualoi và Matmo) đã nhấn nhiều khu vực ở miền Bắc và phía Bắc miền Trung Việt Nam chìm trong nước (cả nước mưa lẫn lũ từ nơi khác đổ về). Thiên hạ choáng váng khi chứng kiến nhiều đô thị ở Hà Nội, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, trở thành biển nước và quân đội phải tham gia cứu nạn bởi nội đô, nội thị bị ngập rất sâu, nước rút rất chậm!

Vài chục ngàn tỷ chỉ là ước tính sơ bộ về “thiệt hại kinh tế.” Làm sao có thể tính đúng, tính đủ thiệt hại thực tế khi có vài trăm ngàn gia đình do ngập, lụt mà giường, tủ, bàn, ghế, TV, tủ lạnh, xe hơi, xe hai bánh gắn máy và vô số vật dụng thiết yếu khác đối với cá nhân, gia đình, vốn là những loại tài sản có được nhờ tích góp nhiều năm trở thành vô dụng hoặc giảm giá trị?

Cho dù mưa liên tục, vũ lượng lớn một cách bất thường và các viên chức hữu trách tại Việt Nam xem đó là lý do khiến ngập lụt trở thành chưa từng có, nội đô, nội thị có thể ngập lụt thê thảm không thể tưởng tượng được như thế nhưng có một điều mà ai cũng nhìn thấy là khu vực phố cổ của Hà Nội tránh được thiệt hại nặng nề bởi sau khi bị ngập, nước rút rất nhanh.

Trả lời tờ Tiền Phong, ông Trương Văn Quảng, viện phó Viện Kiến Trúc Quy Hoạch Đô Thị và Nông Thôn, giải thích, đó là vì “bốn quận thuộc khu vực trung tâm cũ của Hà Nội là Hoàn Kiếm, Đống Đa, Ba Đình, Hai Bà Trưng được đầu tư hệ thống thoát nước khá chuẩn.” Ngập lụt nghiêm trọng chỉ xảy ra ở những khu vực phát triển sau này, kể cả tại những nơi được dán nhãn “hiện đại.”

***

Trong vài thập niên gần đây, ngập lụt ở nội đô, nội thị đã trở thành vấn nạn phổ biến từ Bắc vào Nam, thậm chí xảy ra trên cả cao nguyên lẫn các hải đảo và càng ngày càng nghiêm trọng. Nhiều nơi ngập lụt xảy ra không phải vì mưa to, lũ lớn mà do thủy triều dâng cao. Tuy chống ngập cho nội đô, nội thị ở Việt Nam đã ngốn nhiều trăm ngàn tỷ nhưng càng chống, ngập lụt càng tồi tệ!

Vì sao? Câu trả lời đã có cách nay vài chục năm. Từ giữa thập niên 1990, các chuyên gia đã cảnh báo về hậu quả nếu phát triển đô thị tùy tiện (quy hoạch không tính đến đặc điểm địa hình và thủy văn của  khu vực sẽ tạo ra những khu dân cư lọt thỏm trong vùng trũng, phê duyệt phát triển hạ tầng không tính đến sự đồng bộ sẽ làm suy giảm khả năng chứa và điều tiết nước, bê tông hóa bề mặt sẽ giảm khả năng thoát nước tự nhiên,…) nhưng tiếc rằng họ chỉ có tri thức chứ không có quyền, còn kẻ có quyền thì không phải chịu trách nhiệm nên hiện trạng mới như đang thấy!

Biến đổi khí hậu khiến thời tiết trở thành cực đoan, và quản trị, điều hành đã thiếu hiểu biết, không có viễn kiến lại còn tham tàn khiến số phận các đô thị ở Việt Nam rất khó cải sửa!

***

Giữa bối cảnh ruộng vườn tan hoang, đô thị ngập ngụa, đường sá sạt lở, cầu sập, cống bể, đê vỡ,… người ta thấy ông Phạm Minh Chính, thủ tướng Việt Nam, tới lui thị sát các khu vực bị thiên tai tàn phá, thăm hỏi nạn dân.

Trên mạng xã hội, nhiều người bình phẩm về clip ghi lại cuộc trò chuyện giữa ông Chính với các viên chức hữu trách vào tối 9 Tháng Mười, 2025, cạnh một đoạn đê thuộc xã Trung Giã, Hà Nội. Cho dù qua clip, sự vắng mặt của “thằng Thanh,” “thằng Quyền,”… cũng đáng để bàn nhưng kẻ viết bài này quan tâm nhiều hơn đến chỉ đạo của ông Chính – nếu đê vỡ phải điều động phương tiện di tản dân, phải tìm nơi cho dân trú thân,… Những yêu cầu đó cho thấy, hệ thống công quyền từ trung ương đến địa phương không có kế hoạch và không chuẩn bị gì để ứng phó với thảm nạn!

Dường như chỉ Việt Nam mới thế! Tất cả các quốc gia khác đều khảo sát và dự đoán những rủi ro có thể xảy đến ở từng khu vực rồi lập kế hoạch, chuẩn bị nhân lực và vật lực, thực tập ứng phó  không chỉ với giông bão, lũ lụt mà ứng phó cả với những tình huống có thể xảy ra trong vùng, chẳng hạn nhà máy hóa chất bị cháy, một đoàn tàu bị lật khi đang di chuyển,…

Dường như Việt Nam cũng có hệ thống dự trữ quốc gia như những xứ khác để khi cần sẽ xuất vật phẩm giúp bình ổn thị trường, cũng như hỗ trợ ứng phó với các loại rủi ro cả do thiên nhiên lẫn nhân họa. Hệ thống này đã tích trữ những gì mà trong đợt bão lũ này đại diện Việt Nam phải xin cộng đồng quốc tế trợ giúp cả nước uống, dụng cụ lọc nước?

Tinh thần “tương thân, tương trợ” là điều đáng quý và xã hội nào cũng cần thiện ý nhưng một quốc gia chỉ có thể an ổn để phát triển nếu hệ thống công quyền có trách nhiệm và có tâm lực, trí lực, năng lực để chu toàn trách nhiệm. Nếu đừng vung tay, chi nhiều chục ngàn tỷ cho những cuộc diễu binh kỷ niệm 50 năm này, 80 năm kia, thì nội lực có kiệt quệ tới mức phải xin thiên hạ hỗ trợ chăng?

***

Người Hoa có một trò chơi mà họ gọi là sic bo (xí ngầu – xúc xắc), sang đến Việt Nam sic bo thành tài xỉu. Chơi tài xỉu là dự đoán tổng của ba viên xúc xắc và đặt cược cho “tài” (lớn) nếu tin rằng tổng trên 11, hoặc “xỉu” (nhỏ) nếu tổng từ 10 trở xuống. Đến giờ, cái gọi là phát triển ở Việt Nam dường như chẳng khác gì chơi tài xỉu – may nhờ, rủi chịu và đau là rủi nhiều hơn may! [kn]

‘Trai xinh gái đẹp’, tiếng Việt thời thổ tả?

Đoàn Xuân Thu (Melbourne)

Tôi sinh ra giữa tiếng Việt thanh tao thời Việt Nam Cộng Hoà, lớn lên trong môi trường ông bà cha mẹ nói năng có chọn chữ, có văn hóa, có phẩm hạnh.

Báo chí Việt Nam đang sử dụng tiếng Việt sai lệch, cẩu thả, thậm chí phi ngữ pháp ngày càng phổ biến. Trong hình, một sạp báo ở Hà Nội. (Hình minh họa: Hoang Dinh Nam/AFP via Getty Images)

Mỗi từ ngữ, mỗi âm tiết đều được cân nhắc như người ta chọn ngọc gắn vào nhẫn.

Vậy mà bây giờ, thời Cộng Sản, mở tivi, đọc báo mạng trong nước, tôi chỉ thấy tiếng Việt bị lôi xềnh xệch như một thứ ngôn ngữ thời… thổ tả!

Không biết tự bao giờ, giới cầm bút trong nước hồn nhiên nói “trai xinh gái đẹp”, “anh đẹp như hoa”, “chị đẹp cực phẩm”, “em đẹp cỡ vũ trụ”.

Nghe xong, tôi chỉ muốn hỏi: Ủa, chữ nghĩa nước mình bị sốt rét ác tính từ bao giờ?

1. “Xinh” là gì và dùng cho ai?

Từ “xinh” là tiếng thuần Việt, có nghĩa là dễ thương, có duyên, nhỏ nhắn và ưa nhìn. Nó mô tả một vẻ đẹp nhẹ nhàng, nữ tính, mềm mại.

“Cô gái xinh”, “đứa bé xinh”, “bông hoa xinh” – đó là cách dùng tự nhiên.

Trong tiếng Anh, “xinh” tương đương pretty hoặc cute. Trong tiếng Pháp, là jolie hoặc mignonne. Không một người Anh hay người Pháp nào nói “a pretty man” hay “un homme joli” cả.

Ấy thế mà ở Việt Nam thời nay, người ta gọi “trai xinh gái đẹp” một cách thản nhiên, như thể chữ “xinh” đã thoát khỏi giới hạn nữ tính của nó.

Nhưng tiếng Việt tinh tế, không phải vô giới tính. Cái tinh tế ấy mới là linh hồn của ngôn ngữ.

2. Cái đẹp của nam và nữ – khác nhau chứ không hòa trộn. Ông bà ta xưa hiểu lắm. Ngôn ngữ truyền thống luôn tách biệt rõ: “Trai thanh gái lịch”: trai thì thanh tú, nho nhã, ăn nói đàng hoàng; gái thì lịch sự, đoan trang, duyên dáng. “Trai tài gái sắc”: trai lấy tài để so, gái lấy sắc làm duyên.

Không ai nói “trai xinh” vì cái đẹp của đàn ông nằm ở thần khí, phong độ, tri thức chứ không phải làn da hay cặp mắt.

Dùng sai từ, là lẫn lộn cái đẹp mạnh mẽ nam tính của phái nam với cái đẹp dịu dàng của phái nữ.

Hồi xưa người ta nói “người thanh tiếng nói cũng thanh”, giờ lên mạng nghe “idol nhà em xinh cực phẩm”, thấy mà ngao ngán. Tưởng đâu nói chơi, hóa ra thành… ngôn ngữ chính thức của truyền thông xã hội.

3. Khi ngôn ngữ bị “cách mạng hóa”. Thật ra, chuyện “trai xinh” chỉ là triệu chứng của một căn bệnh lớn hơn – căn bệnh phá vỡ cấu trúc ngữ nghĩa truyền thống dưới danh nghĩa “cách tân”. Sau 1975, lớp người viết mới – phần lớn trưởng thành trong hệ thống giáo dục tuyên truyền của Cộng Sản – bắt đầu xài chữ tùy tiện, hễ “nghe vui tai, hợp khẩu hiệu” là tung lên báo.

Thế nên ta mới có những sáng tạo kiểu:

“Giải ngân nhanh chóng” (đáng lẽ là “xuất quỹ”).

“Chạy chương trình” (đáng lẽ là “vận hành”).

“Học tập và làm theo tấm gương đạo đức…” (dùng sai cú pháp vì “học tập” vốn là danh từ).
“Đảm bảo an toàn giao thông” (đáng lẽ là “bảo đảm”).

“Phương án tối ưu nhất” (vừa “tối ưu” vừa “nhất” là… gấp đôi thừa).

Tiếng Việt vốn thanh nhã, giờ bị nhồi nhét ngôn ngữ hành chính, biến thành thứ “Việt văn Xô viết” vừa khô, vừa kệch. Cái kiểu “trai xinh gái đẹp” nghe tưởng hiện đại, thực ra là biểu hiện của sự mất gốc ngữ cảm, một dạng bệnh lý văn hóa.

4. Nói năng sao cho ra người Việt?

Tiếng Việt không có giống đực, giống cái như tiếng Pháp, nhưng vẫn biểu hiện giới tính qua sắc thái và cách chọn chữ.

* Nói “anh ấy đẹp trai” thì nghe mạnh mẽ, tự nhiên.

* Nói “anh ấy xinh” thì kỳ như thấy nam lực sĩ mặc váy múa ba-lê.

Người xưa không học ngôn ngữ học, nhưng họ cảm ngữ pháp bằng trái tim, nên nói đâu ra đó. Họ biết “nói năng là biểu hiện nhân cách”. Còn bây giờ, người ta tưởng nói kiểu gì cũng được, miễn vui tai. Cái vui tai giết chết cái đẹp lòng, mà cái đẹp lòng mới là cái giữ cho ngôn ngữ có hồn.

Một xã hội văn minh được đo bằng cách người ta nói với nhau, chứ không phải bằng số lần “trend” trên mạng.

5. Trả lại tiếng Việt phẩm giá của nó.

Ngôn ngữ là gương mặt của văn hóa. Một dân tộc nói sai mãi sẽ nghĩ sai, rồi làm sai. Khi chữ nghĩa bị bôi bác, đạo đức cũng theo đó mà nhòe tèm lem tuốt luốt.

Hồi trước, người miền Nam học tiếng Việt với sách của Trương Vĩnh Ký, Huỳnh Tịnh Của, Lê Ngọc Trụ – ngôn từ trau chuốt, văn phạm sáng tỏ.

Sau này, sách giáo khoa mới biến tiếng Việt thành công cụ tuyên truyền, đầy khẩu hiệu và “định hướng tư tưởng”, khiến học sinh mất khả năng cảm thụ cái đẹp ngôn ngữ.

Nói “trai xinh gái đẹp” tưởng là chuyện nhỏ, nhưng thực ra là một mảnh vụn của sự xuống cấp toàn diện – nơi cái đúng bị coi là cổ hủ, cái sai lại được tung hô là “hiện đại”.

6. Kết – Hãy học lại tiếng Việt!

Tiếng Việt ông bà mình tinh tế, sáng sủa và có đạo lý. Nó biết “trai thanh gái lịch”, biết “trai tài gái sắc”, biết “nói có trước có sau”.

Tiếng Việt ấy là linh hồn dân tộc, là chứng tích của một nền văn minh biết tôn trọng chữ nghĩa.

Còn thứ tiếng Việt bây giờ – với “trai xinh”, “gái ngoan như cún”, “đỉnh của chóp”, “xịn xò”, “hết nước chấm” – chẳng khác nào món canh chua bị đổ nguyên chai nước mắm vô nồi. Mùi thì mạnh, mà vị thì hư.

Cho nên, tôi nói thiệt, hãy học lại tiếng mẹ đẻ! Đừng để tiếng Việt trở thành ngôn ngữ của thời thổ tả – vừa hôi, vừa hỏng.

Trump sa thải hàng ngàn nhân sự CDC rồi thu hồi cả trăm chuyên gia chống dịch bị đuổi nhầm

play-rounded-fill
Trump sa thải hàng ngàn nhân sự CDC rồi thu hồi cả trăm chuyên gia chống dịch bị đuổi nhầm

Giữa lúc chính phủ Mỹ đóng cửa, hôm 10/10/2025, hơn 1.000 nhân viên của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) đã nhận thông báo sa thải hàng loạt từ chính phủ Trump, trong đó có nhiều chuyên gia phụ trách phòng chống dịch, phân tích dữ liệu và giám sát an toàn y tế.

Qua hôm sau 10/11, hàng trăm chuyên gia chống dịch được phát giác là bị đuổi nhầm, nên được vội vã thu hồi.

Tô Lâm ‘giận tím mặt’ khi MC đọc nhầm Phan Văn Giang là bí thư Quân Ủy Trung Ương

NGHỆ AN, Việt Nam (NV) – Ông Tô Lâm, tổng bí thư CSVN kiêm bí thư Quân Ủy Trung Ương, được nhìn thấy “giận tím mặt” tại buổi lễ kỷ niệm 80 năm ngày truyền thống lực lượng vũ trang Quân Khu 4 tổ chức ở tỉnh Nghệ An hôm 12 Tháng Mười, khi người dẫn chương trình (MC) đọc nhầm rằng ông Phan Văn Giang, bộ trưởng Quốc Phòng, là bí thư Quân Ủy Trung Ương.

Quân Khu 4 bao gồm sáu tỉnh miền Trung gồm Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên-Huế.

Ông Tô Lâm (bìa trái, hàng ghế đầu), tổng bí thư CSVN kiêm bí thư Quân Ủy Trung Ương. (Hình: Chụp qua màn hình)

Sự kiện này được phát trực tiếp trên kênh VTV1 của đài Truyền Hình Việt Nam, ông Tô Lâm đến phát biểu chỉ đạo và trao huân chương Hồ Chí Minh cho Quân Khu 4.

Sự nhầm lẫn này xảy ra trong phần giới thiệu quan khách mở đầu buổi lễ. Khi đó, ông Tô Lâm, đang ngồi hàng ghế đầu, được nhìn thấy mặt bỗng nhiên tối sầm lại.

Bí thư Quân Ủy Trung Ương là chức danh người đứng đầu Quân Ủy Trung Ương của đảng CSVN trong Quân Đội Việt Nam. Đây là chức danh lãnh đạo tối cao của Quân Đội Việt Nam.

Kênh VTV1 sau đó được ghi nhận ẩn chương trình phát trực tiếp trên trang web.

Sự nhầm lẫn xảy ra trong lúc MC cầm giấy đọc giới thiệu quan khách khiến một số Facebooker bàn tán rằng không chắc đây là vụ “đọc nhầm” hay “cố ý hạ bệ tổng bí thư.”

Vài ngày trước, ông Tô Lâm dẫn đoàn tùy tùng đến Bắc Hàn trong lúc mạng xã hội rộ tin ông này thua phiếu ông Phan Văn Giang trong cuộc đua để bầu người đứng đầu đảng, chức tổng bí thư, tại Đại Hội 14 sắp tới.

Ông Tô Lâm (giữa, hàng đầu) và ông Phan Văn Giang (bìa phải), bộ trưởng Quốc Phòng Việt Nam, trước khi vào khán phòng. (Hình: TTXVN)

Hôm 9 Tháng Mười, Facebooker Đinh Bá Truyền, người có nguồn tin về chính trường Việt Nam, đăng trên trang cá nhân rằng tỷ lệ bỏ phiếu của Bộ Chính Trị gồm 16 ủy viên cho chức tổng bí thư nhiệm kỳ tới lần lượt như sau: Phan Văn Giang [bộ trưởng Quốc Phòng] (9 trên 16) Tô Lâm [tổng bí thư] (6 trên 16) và Phạm Minh Chính [thủ tướng] (1 trên 16).

Ông Giang được cho là nhận được sự ủng hộ của ba quan chức “tứ trụ” bị buộc phải “về vườn” tại Đại Hội 14 gồm các ông Phạm Minh Chính, Trần Thanh Mẫn (chủ tịch Quốc Hội) và Lương Cường (chủ tịch nước).

Nếu con số nêu trên là đúng thì lợi thế giành ghế tổng bí thư đảng CSVN đang thuộc về ông Giang, người trước đó được suy đoán là sẽ thay ghế của ông Lương Cường ở chức chủ tịch nước. (N.H.K) [kn]

Nữ sinh viên mất tích ở Hà Nội, thi thể được tìm thấy tại Ninh Bình

NINH BÌNH, Việt Nam (NV) – Thi thể cô Bùi Bích Phương, 22 tuổi, sinh viên trường Đại Học Ngoại ngữ, Đại Học Quốc Gia Hà Nội, được tìm thấy ở huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định trước đây, nay là Ninh Bình, sau hai ngày bị cho là “mất tích.”

Theo báo Dân Trí hôm 12 Tháng Mười, vụ mất tích của cô Phương có nhiều chi tiết bí ẩn và gia đình nạn nhân cho rằng đây là một vụ án mạng.

Cô Bùi Bích Phương. (Hình: Tiền Phong)

Bà Phạm Thủy, mẹ cô Phương, cho biết nhà chức trách xác nhận kết quả xét nghiệm DNA thi thể được tìm thấy hôm 13 Tháng Chín là con gái bà.

Đáng lưu ý, thi thể được phát giác ở nơi cách địa điểm cuối cùng ghi nhận sự hiện diện của cô Phương khoảng 120 cây số.

Kết quả giảo nghiệm tử thi không phát giác bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, tuy nhiên, gia đình vẫn bảo lưu quan điểm cho rằng con gái họ bị sát hại.

Bà Thủy đã gửi đơn đề nghị Công An Hà Nội và Công An Ninh Bình điều tra làm rõ nguyên nhân thiệt mạng của con gái.

Theo bản tin, vào chiều hôm 11 Tháng Chín, cô Phương tỏ vẻ buồn chán vì mâu thuẫn với bạn bè nên bà Thủy gợi ý con gái đi chơi cho khuây khỏa. Một lát sau, cô Phương gọi điện cho mẹ nói rằng mình đang ở trung tâm mua sắm Lotte Mall Tây Hồ, phường Tây Hồ, Hà Nội.

Vào lúc 5 giờ chiều cùng ngày, bà Thủy gọi điện thoại cho con gái nhưng không thấy con bắt máy. Do cảm thấy bất an, bà Thủy báo công an.

Đêm hôm sau, bà nhận một cuộc gọi từ một người dân ở khu vực đền Rừng, phường Bồ Đề, Hà Nội, cho biết họ tìm thấy giấy tờ tùy thân của cô Bùi Bích Phương nằm ở gần mép sông Hồng.

Chiếc xe đạp điện của cô Bùi Bích Phương được phát giác tại khu vực đền Rừng, phường Bồ Đề, Hà Nội. (Hình: VOV)

Đến hôm 14 Tháng Chín, bà Thủy quay lại khu vực nêu trên thì bất ngờ phát giác chiếc xe đạp điện của con gái.

Hai người sống gần đó kể rằng chiếc xe đạp điện được hai nam thanh niên chưa rõ danh tính dắt đến và bỏ lại vào chiều ngày 11 Tháng Chín – thời điểm con gái bà mất tích.

Theo lời bà Thủy, dữ liệu camera an ninh cho thấy con gái bà xuất hiện tại khu vực quận Long Biên trước đây nhưng hình ảnh của nữ sinh và hai nam thanh niên bí ẩn không được tìm thấy ở bất kỳ camera an ninh nào quanh khu vực đền Rừng. (N.H.K) [kn]

Xả súng tại quán rượu ở South Carolina, 4 người chết, 20 bị thương

ST. HELENA, South Carolina (NV) – Ít nhất bốn người thiệt mạng và 20 người bị thương trong vụ xả súng tại quán rượu vào khoảng 1 giờ sáng Chủ Nhật, 12 Tháng Mười, tại Willie’s Bar and Grill trên đảo St. Helena, South Carolina, Sở Cảnh Sát Beaufort County (BCSO) ra thông cáo báo chí cho hay.

Khi tới hiện trường, cảnh sát thấy quán rượu này rất đông đúc, trong đó có nhiều người bị thương do bị bắn, BCSO cho biết.

Xe cảnh sát Beaufort County. (Hình minh họa: Beaufort County Sheriff’s Office)

Bốn người được công bố thiệt mạng ở hiện trường, theo BCSO.

“Chúng tôi nghe nói hàng trăm người có mặt ở đó lúc vụ xả súng xảy ra. Nhiều nạn nhân và nhân chứng bỏ chạy tới cơ sở thương mại và nhà dân gần đó để tránh đạn,” BCSO cho hay.

Tổng cộng 20 người đang được điều trị ở bệnh viện, trong đó có bốn người nguy kịch, BCSO xác nhận. Có nạn nhân được xe cứu thương chở đi bệnh viện, có người tự đi.

Tính tới trưa Chủ Nhật, chưa ai bị bắt, nhưng BCSO cho biết họ đang điều tra một “người đáng chú ý.”

Cảnh sát chưa công bố danh tánh bốn người thiệt mạng, chờ thông báo cho gia đình. (Th.Long) [kn]

1...403404405...10,629Page 404 of 10,629

Tin mới cập nhật