Bác Sĩ Đặng Trần Hào

Đông dược dùng thuật ngữ mà người phương Tây nghe chói tai như phong, thấp, táo, nhiệt… Tuy khác biệt về ngôn ngữ nhưng chữa trị kết quả giống nhau.

Thí dụ, Tây y không nhận ra thấp, nhưng có chữa trị cái mà Đông y gọi là thấp nhiệt. Tây y không dùng danh từ hỏa, nhưng có thể chữa trị cái mà Đông y gọi thận hỏa vượng, ảnh hưởng tới phế. Tây y coi phong không phải là nguyên nhân gây ra bệnh, nhưng thực ra họ đã ngăn ngừa được gan phong đưa lên trên đầu và họ đã dập tắt được phong xâm nhập vào da.

Tuy diễn tả khác nhau về ngôn ngữ nhưng chữa trị lành bệnh giống nhau. Tây y quan tâm vào sự cô lập vi trùng hay vi khuẩn và tiêu diệt chúng. Thí dụ, mổ trên đầu để loại bỏ một cục bướu đơn thuần. Đông y tập trung vào hội chứng, triệu chứng rồi đưa ra phương cách chữa trị, tập trung vào nguyên nhân gây ra bệnh. Bệnh có thể ảnh hưởng nhiều phần trong cơ thể và sự liên quan này có thể định bệnh chính xác hơn và cho thuốc nhiều hay ít dẫn vào những vùng mà tạng phủ thụ bệnh.

Trong khi Đông y tập trung vào sinh lý và tâm lý bệnh nhân, môi trường sống, công ăn việc làm, các triệu chứng. Tất cả những sự kiện này gọi là hội chứng, đem ra so sánh mà định bệnh để chữa trị. Hay còn gọi là sự mất quân bình tạng phủ của từng bệnh nhân. Đông y định bệnh không chú tâm vào bản chất của bệnh và những chi tiết gây ra, nhưng trợ giúp nhẹ nhàng làm gia tăng sức đề kháng bằng cách cho thuốc uống tổng quát, nhưng vẫn tập trung vào nơi thụ bệnh của tạng phủ.

Câu hỏi nguyên nhân và hậu quả chỉ là phụ mà câu hỏi chính là: Cái gì liên quan giữa x và y, chứ không phải là x sinh ra y. Đông phương chú tâm vào tổng thể hơn chi tiết, tập trung vào hội chứng và sự mất quân bình mà đưa ra phương thức chẩn trị và hồi phục lại sức khỏe.

Chúng ta có thể nhìn thấy một cách rõ ràng hơn bằng cách định bệnh và chữa trị một số bệnh nhân nhức đầu và đau bụng do loét bao tử gây ra, được bệnh viện tại Trung Hoa trong lâm sàng cho biết, một bệnh nhân nhức đầu, dĩ nhiên nhức đầu là do vùng đầu khí huyết không thông, hay bị ung bướu.

Đối với Đông y định bệnh nhức đầu do tạng phủ nào gây ra nhức ở vùng nào trên đầu: Nhức đầu phía trước trán thường liên quan tới bao tử. Nhức hai bên đầu liên quan tới gan và mật. Nhức đỉnh đầu liên quan tới thân. Nhức sau ót liên quan tới bàng quang. Sau khi định được tạng phủ nào gây ra nhức đầu rồi mới định nhức đầu do khí, huyết, phong, thấp, hàn và nhiệt…

Đối với bác sĩ Tây y, đau bao tử sau khi soi và chụp quang tuyến tìm ra bị loét bao tử. Các bác sĩ chỉ nhìn cái ngọn mà không tìm nguyên nhân nào gây ra loét bao tử và dĩ nhiên cho thuốc các bệnh nhân giống nhau.

Nhưng các bác sĩ Đông y đã định bệnh các bệnh nhân này tuần tự như sau:

Bênh nhân thứ nhất sau khi khi ấn bụng cảm thấy đau gia tăng, nhưng chườm khăn lạnh bệnh nhân cảm thấy dễ chịu. Bệnh nhân này cơ thể cường tráng, mặt hồng, tiếng nói sang sảng, bị bón và nước tiểu vàng. Rêu lưỡi bệnh nhân vàng và trơn. Mạch trường và huyền. Bác sĩ Đông y dựa vào hội chứng này định bệnh là thấp nhiệt trong tì.

Đối với bệnh nhân thứ hai người gầy gò, mặt tái mét, gò má đỏ, lông bàn tay hay chảy mồ hôi, ngủ chập chờn về đêm, hay tiểu đêm, lạnh chân, ra mồ hôi đêm, hay lo sợ và mệt mỏi nhất là về chiều. Lưỡi khô và đỏ. Mạch sắc và vi. Bác sĩ định là âm suy ảnh hưởng bao tử.

Bệnh nhân thứ ba khi nắn bóp có bớt đau nhưng nó chỉ giúp chút chút, vẫn thấy khó chịu, giảm đau sau khi ăn, nhưng cũng chỉ tạm thời. Bệnh nhân sợ lạnh, mặt xanh, tự nhiên ra mồ hôi ban ngày và ngủ rất nhiều, nước tiểu trong và đi nhiều lần, hay thức dậy giữa đêm mặc dù là bàng quang không có nước tiểu. Hay e lệ và sợ sệt. Lưỡi ướt và hơi trắng. Mạch khổng. Bác sĩ định bệnh là thoát hỏa ở trung tiêu.

Bệnh nhân thứ tư than đau quặn, di chuyển cảm thấy nặng nề, chườm nước nóng thấy giảm đau, nhưng xoa bóp bụng thấy khó chịu, mặt trắng bệch, đi cầu hay phân lỏng. Rêu lưỡi trắng và dày. Mạch huyền và hoạt. Bác sĩ định là quá nhiều thấp hàm ảnh hưởng tì và vị.

Bệnh nhân thứ năm đánh hơi rất nhiều và đau đầu, đau cảm như dao đâm, nắn bóp thấy dễ chịu. Dùng nóng hay lạnh áp dụng không hiệu quả. Bệnh nhân hay lo âu, giận dữ, buồn nản và đau gia tăng vào kỳ ra kinh. Lưỡi bình thường. Mạch huyền. Bác sĩ định bệnh là gan khí phạm tì.

Bệnh nhân thứ sáu đau dữ dội và như dùi đâm vào bao tử, đôi khi lan qua đằng sau. Đau hơn khi ăn vào và khó chịu khi ấn nhẹ vào bụng. Đôi khi bị mửa ra máu tươi hay đi cầu ra phân đen như bùn và tanh mùi máu. Bệnh nhân gầy gò và sắc mặt trắng bệch. Lưỡi màu tím thẫm và hai cạnh đỏ. Mạch sáp, được định là mất quân bình gây ra huyết ứ trong bao tử.

Đông y nhìn hội chứng và triệu chứng, trong khi Tây y không quan tâm tới. Cho nên chỉ định có một bệnh là loét bao tử.

Sau đây mời quý vị theo dõi và suy ngẫm về sự nhận thức của Bác Sĩ Andrew Weil, tốt nghiệp bác sĩ y khoa tại Đại Học Harvard Hoa Kỳ, viết và tôi phỏng dịch sau:

“Để tôi đưa ra một thí dụ tại sao có sự khác biệt về triết lý, dẫn tới sự khác biệt về thực hành. Ở phương Tây, khoa Tây y chú trọng chính vào sự tấn công từ bên ngoài của bệnh tật và phát triển những phương pháp và dụng cụ chế ngự nó. Nhờ vào sự khám phá tuyệt vời của trụ sinh trong bán thế kỷ qua và với sự chiến thắng những bệnh tật do vi trùng gây ra bằng trụ sinh. Sự thành công tuyệt vời này, đã chế ngự tâm trí con người và đã thuyết phục được hầu hết mọi người cho rằng thuốc tây với kỹ thuật sản xuất là hiệu quả nhất. Không cần biết về tốn kém.

Trong khi đó Đông y, nhất là tại Trung Hoa. Đông dược đã có phần khác biệt về mục đích. Người Á Đông đã nghiên cứu cách làm sao gia tăng sức đề kháng của bệnh tật, và chúng ta có thể giữ được khỏe mạnh bằng cách đề phòng bệnh tật. Trong sự học hỏi của bác sĩ Đông y đã khám phá ra sự tự nhiên của thiên nhiên là chất bổ dưỡng cho cơ thể. Mặc dầu Tây y đã phục vụ sức khỏe cho con người rất tốt trong nửa thế kỷ qua, nhưng nói về lâu về dài thì sự hữu hiệu không còn như mong muốn khi so sánh với Đông y.

Cái vũ khí nguy hiểm có thể ngấm ngầm đốt cháy gây nên thương tổn đối với ai dùng nó. Và nó có thể gia tăng dữ dội đối với kẻ thù. Thực sự những bệnh nhiễm trùng, các bác sĩ chuyên khoa trên thế giới ngày nay đôi khi phải bó tay với sự chống trả lại của những vi trùng. Vừa ngày hôm nay, tôi đã nhận được một bản tin nghiên cứu lâm sàng của các bác sĩ tại Đại Học Y Khoa Arizona, là nơi tôi giảng dạy, đã chính thức ra thông báo về sự chống lại của vi trùng và vi khuẩn là ‘Tai họa mới.’

Trong khi sự tiêu diệt những vi trùng và vi khuẩn được coi như ‘thuốc kỳ diệu’ của bán thế kỷ thứ hai mươi, các trung tâm nghiên cứu và chẩn trị đang nhức nhối và lo ngại về sự chống lại của những vi trùng đối với thuốc là vấn đề chính trong lâm sàng. Có nhiều giải pháp đã đưa ra. Trong kỹ nghệ thuốc Tây đang cố gắng khám phá thuốc mới, ít bị ảnh hưởng đối với sự chống lại của vi trùng. Thật là bất hạnh khi các vi trùng đã phát triển nhanh, chống lại sự đối kháng của cơ thể… mặc dù với bệnh nhân tại bệnh viện đã được áp dụng tuyệt đối những thủ tục kiềm soát nhiễm trùng. Những nhân viên làm việc trong trung tâm bảo toàn sức khỏe cần phải biết sự chống lại của các vi trùng và vi khuẩn đang gia tăng phi mã trong lâm sàng trị liệu và ảnh hưởng trực tiếp tới sự vô vọng mà bệnh nhân phải chấp nhận.

Có nghĩa là bệnh nhân sẽ chết vì bị nhiễm trùng mà bác sĩ không thể chữa bằng trụ sinh được nữa. Thực sự trụ sinh đang xuống dốc thê thảm và những bác sĩ chuyên môn đang cố gắng tìm phương cách nào đó để trị liệu thay vì chúng ta không còn bao lâu lệ thuộc vào nó.” [qd]