HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ông Phạm Văn Chính, 52 tuổi, bị một tòa án ở Hà Nội tuyên y án năm năm tù với cáo buộc chê xe VinFast VF 3 là “chống nhà nước” hôm 22 Tháng Sáu. Các báo Việt Nam không tường thuật cả phiên xử sơ thẩm lẫn phúc thẩm vụ này.
Chiếc xe VinFast VF 3 khiến ông Phạm Văn Chính vướng vòng lao lý. (Hình: Facebook Phạm Văn Chính)
Hồi năm ngoái, ông Chính, tự xưng “đại tá” trên trang cá nhân, gây chú ý khi liên tục đăng đàn chê bai chiếc xe VinFast VF 3 mà ông mua và gọi đó là “nỗi nhục.”
Luật Sư Hà Huy Sơn, người bào chữa cho bị cáo Chính tại phiên tòa, cho biết quan điểm tranh tụng của ông trên trang cá nhân: “…Hai bài viết [của ông Phạm Văn Chính] là do bất bình cá nhân do mua xe VF3 của công ty Vinfast nhưng lại gặp lỗi nghiêm trọng về chất lượng. Nội dung của hai bài viết thể hiện thái độ bất bình với công ty Vinfast chứ không nhằm chống nhà nước Việt Nam. Vinfast không đồng nhất với nhà nước Việt Nam. Nói cách khác hành vi của tác giả không đủ là một yếu tố cấu thành tội phạm quy định tại Điều 117 [Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống nhà nước].”
Luật Sư Sơn đề nghị Hội Đồng Xét Xử phiên tòa “xem xét đến động cơ, mục đích thực sự của người viết [Phạm Văn Chính], mức độ ảnh hưởng xã hội để có quyết định giải quyết vụ án một cách khách quan, công công bằng.”
Tuy vậy, phán quyết tuyên y án của tòa cho thấy lập luận của Luật Sư Hà Huy Sơn bị phớt lờ.
Ông Phạm Văn Chính tự xưng “đại tá” trên trang cá nhân. (Hình: Facebook Phạm Văn Chính)
Trước khi “mất tích” do bị bắt và xử tù âm thầm, ông Phạm Văn Chính viết trên trang cá nhân hồi Tháng Tám năm ngoái: “…Kể từ ngày 14 Tháng Tám, 2025, tôi vẫn ngồi chờ đợi. Chờ VinFast sai công an đến bắt như họ từng làm với bao vụ việc khác. Và rồi cay đắng nhận ra: đất nước này, pháp luật này, tất cả đang nằm trong tay họ. Người dân như tôi chỉ còn biết chờ đợi sự mỉa mai, sự hành hạ từ cả hệ thống và đám dư luận viên ăn lương, và cả bọn cướp tiền được chính phủ [Việt Nam] bảo kê.”
Trong một bài đăng khác, ông Chính kêu gọi cộng đồng mạng: “…Đừng trao trọn niềm tin cho một thương hiệu chỉ vì họ mang danh Việt Nam. Trong ‘kỷ nguyên vươn mình,’ mọi người dân đều xứng đáng được sống trong một xã hội tôn trọng sự thật và bảo vệ người yếu thế. Nếu một doanh nghiệp lớn không hiểu điều đó, thì chính họ đang tự đẩy mình ra khỏi trái tim người Việt.” (N.H.K) [kn]
NEW YORK, New York (NV) – “Seven,” bài đơn ca của Jungkook, thành viên ban nhạc BTS, được hơn 3 tỷ lượt nghe trên Spotify, giúp anh trở thành nghệ sĩ Nam Hàn đầu tiên đạt thành tích này, công ty BigHit Music của ca sĩ 28 tuổi này loan báo hôm Thứ Ba, 23 Tháng Sáu, theo UPI.
Trong số ca khúc được tung ra khắp thế giới năm 2023, “Seven” là ca khúc duy nhất được hơn 3 tỷ lượt nghe trên Spotify, công ty này cho hay.
Ca sĩ Jungkook trình diễn tại TSX Entertainment ở Times Square, thành phố New York ngày 9 Tháng Mười Một, 2023. (Hình: Jamie McCarthy/Getty Images for TSX Entertainment)
Là bản tình ca nồng nàn về nỗi khao khát được ở bên người thương mỗi ngày, “Seven” kết hợp giai điệu hấp dẫn với tiếng đàn guitar mộc ấm áp và UK garage, dòng nhạc điện tử nổi lên ở Anh đầu những năm 1990.
Hồi Tháng Tư, video bài hát này vượt 600 triệu lượt xem trên YouTube.
Kể từ khi được phát hành tới nay, “Seven” thành công khắp thế giới, từng vươn lên đầu bảng xếp hạng Billboard Hot 100 ở Mỹ ngay tuần đầu tiên ra mắt và đứng thứ ba trên bảng xếp hạng Official Singles Top 100 ở Anh.
Hiện tại, ban nhạc K-pop BTS của Jungkook đang thực hi65n chuyến lưu diễn thế giới lớn nhất của họ từ trước tới nay, mang tên “Arirang.” (Th.Long) [kn]
QUẬN CAM, California (NV) – Hàng năm, trang mạng xe hơi www.cars.com có nghiên cứu đưa ra danh sách những mẫu xe “Made in America” nhất, với các tiêu chuẩn liên quan đến nơi lắp ráp và số phụ tùng làm tại Mỹ. Trong năm 2026, danh sách này còn quan trọng hơn, khi người dân Mỹ chuẩn bị kỷ niệm 250 ngày lập quốc của mình. Nhiều người muốn mua những chiếc xe sản xuất nội địa để ủng hộ công ăn việc làm tại Mỹ.
2026 Tesla Model 3 đứng đầu danh sách “made in America” nhất (Hình của nhà sản xuất Tesla)
Danh sách trong năm nay chỉ ra những thay đổi đáng chú ý của ngành công nghiệp xe hơi. Tổng cộng 379 mẫu xe đời 2026 được phân tích để chọn ra 86 mẫu xe đủ điều kiện. Cả hai con số này đều giảm so với năm 2025 (400 và 99). Đây là mức giảm khá đáng kể. Một trong những nguyên nhân chính là do nhiều mẫu xe điện từng đạt thứ hạng cao trong những năm trước đã ngừng sản xuất. Tesla là một ví dụ: Hãng xe có trụ sở tại Texas này đã ngừng sản xuất mẫu sedan Model S và mẫu SUV Model X. Một ví dụ khác là mẫu Volkswagen ID.4; từng được sản xuất tại Tennessee và đứng vị trí thứ 3 trong danh sách năm 2024, nay ngừng sản xuất phiên bản 2026.
Bên cạnh vấn đề số lượng xe điện trong danh sách giảm, một xu hướng khác đang hình thành: nhiều mẫu xe có tỷ lệ phụ tùng sản xuất nội địa cao hơn. Điều này cho thấy sự thay đổi đáng kể trong chuỗi cung ứng, nhằm đưa một phần hoạt động sản xuất quay trở lại trong nước Mỹ. Nhóm 10 mẫu xe dẫn đầu trong bảng xếp hạng năm 2026 đạt tỷ lệ nội địa hóa trung bình 70% trong hai năm liên tiếp, mức cao nhất kể từ khi năm 2020. Nhiều mẫu xe thăng hạng nhờ việc gia tăng tỷ lệ phụ tùng nội địa. Thí dụ như Jeep Grand Cherokee (xếp thứ 4) đã lên 66 bậc sau khi tăng 14% tỷ lệ phụ tùng sản xuất tại Mỹ/Canada. Hay là Lexus TX 350, mẫu xe tăng 34 bậc nhờ chuyển sang sản xuất toàn bộ động cơ và hộp số tại Mỹ.
Những thay đổi chiến lược của các hãng xe đều nhắm đến nhân tố quan trọng nhất: khách hàng. Từ việc sản xuất các mẫu xe, hệ truyền động cho đến định mức giá bán, các hãng sản xuất đều đang nỗ lực để bảo đảm nguồn hàng phù hợp tại các đại lý, đáp ứng nhu cầu đa dạng và thay đổi của khách hàng.
Sau đây là 10 mẫu xe “made in America” nhất, và nơi chúng được lắp ráp:
1- 2026 Tesla Model 3: $36,990 – Fremont, Calif.
2- 2026 Tesla Model Y: $39,990- Fremont, Calif., hay Austin, Texas
3- 2026 Jeep Gladiator: $39,820- Toledo, Ohio
4- 2026 Jeep Grand Cherokee: $38,920 – Detroit
5- 2026 Honda Ridgeline: $40,795 – Lincoln, Ala.
6- 2026 Honda Odyssey: $42,795 – Lincoln, Ala.
7- 2026 Lexus TX 350: $56,740 – Princeton, Ind.
8- 2026 Honda Accord: $28,395 – Marysville, Ohio
9- 2026 Acura MDX: $51,800- East Liberty, Ohio
10- 2026 Honda Passport: $44,950 – Lincoln, Ala.
Một chi tiết đáng chú ý: thương hiệu Honda và Acura (thuộc tập đoàn Honda) chiếm đến 5 vị trí trong danh sách. (HD)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Số người trưởng thành dưới 35 tuổi tại Mỹ sống cùng cha mẹ đạt mức cao kỷ lục 25.2 triệu người trong năm 2025, vượt cả thời điểm đại dịch COVID-19, theo Fast Company dẫn báo cáo mới đây của Realtor.com.
Con số này cho thấy một thay đổi lớn trong đời sống gia đình và thị trường địa ốc Mỹ. Với nhiều người trẻ, ở lại nhà cha mẹ không còn đơn giản là lựa chọn gia đình hay thói quen văn hóa. Đó là cách họ xoay xở khi tiền thuê nhà, giá nhà và lãi suất vay mua nhà cùng tạo áp lực quá lớn.
Một gia đình nhiều thế hệ cùng sinh hoạt trong nhà. Năm 2025, số người Mỹ dưới 35 tuổi sống cùng cha mẹ lên mức kỷ lục 25.2 triệu người. (Hình minh họa: Storyblocks.com)
Theo Realtor.com, khoảng một phần ba số người trưởng thành dưới 35 tuổi hiện sống cùng cha mẹ. Đáng chú ý hơn, phần lớn họ không phải là những người đứng ngoài thị trường lao động. Trong nhóm từ 25 đến 34 tuổi sống tại nhà cha mẹ, khoảng 70% vẫn có việc làm. Điều đó cho thấy vấn đề chính không phải là thiếu việc làm, mà là thu nhập không theo kịp chi phí nhà ở.
Hannah Jones, kinh tế gia cao cấp của Realtor.com, nói với Fast Company rằng sự chậm trễ của người mua nhà lần đầu đang cho thấy một thị trường ngày càng khó gia nhập.
“Người mua nhà lần đầu đang bước vào thị trường nhà ở muộn hơn, với số lượng ít hơn, và phải đối mặt với trở ngại lớn hơn nhiều so với bất kỳ thế hệ nào trước đây,” bà Jones nói.
Bà nói thêm rằng mỗi người trưởng thành còn ở trong căn phòng thời thơ ấu đồng nghĩa với một hộ gia đình chưa được hình thành, một hợp đồng thuê chưa được ký và một căn nhà đầu tiên chưa được mua.
Sự trì hoãn đó phản ánh rõ trong độ tuổi của người mua nhà lần đầu. Theo dữ liệu được Realtor.com dẫn lại, tuổi điển hình của người mua nhà lần đầu tại Mỹ nay đã lên 40. Trong nhiều thập niên trước, con số này thường ở gần 30 tuổi.
Vấn đề nguồn cung nhà ở
Vấn đề lớn nhất vẫn là nguồn cung nhà ở. Trang mạng Realtor.com ước tính Mỹ đang thiếu khoảng 4 triệu căn nhà. Khoản thiếu hụt này bắt nguồn từ giai đoạn xây dựng chậm lại sau khủng hoảng tài chính năm 2008, rồi kéo dài qua nhiều năm khi số nhà mới không theo kịp nhu cầu lập hộ gia đình mới.
Trong năm 2025, giá nhà niêm yết trung vị (median) trên toàn quốc là $430,000, cao hơn 34.4% so với năm 2019. Cùng thời gian đó, giá thuê trung vị lên $1,673 một tháng, tăng 17.9%. Khi cả việc mua nhà lẫn thuê nhà đều phải trả giá đắt hơn, phòng ngủ cũ trong nhà cha mẹ trở thành lựa chọn còn lại của hàng triệu người trẻ.
Nếu việc sống cùng cha mẹ là một chiến lược tài chính rõ ràng, chẳng hạn ở lại vài năm để tiết kiệm tiền trả trước khi mua nhà, thì nó có thể giúp một số người bước vào thị trường sớm hơn so với việc phải tự thuê nhà. Nhưng Jones cảnh báo rằng không phải ai cũng ở trong hoàn cảnh ấy. Với nhiều người, ở lại nhà cha mẹ không phải là đường băng để tiến tới mua nhà, mà chỉ là cách để tránh rơi vào tình cảnh tệ hại hơn.
Một dấu hiệu đáng chú ý là người trẻ không chỉ ở lại nhà cha mẹ ở tuổi đôi mươi. Nhóm đầu tuổi 30 cũng ngày càng khó dọn ra riêng. Theo Realtor.com, tỉ lệ người từ 30 đến 34 tuổi sống cùng cha mẹ đã tăng từ 7.1% năm 2000 lên 12.7% năm 2025, gần gấp đôi sau 25 năm. Hiện có khoảng 3 triệu người trong nhóm tuổi này sống tại nhà của cha mẹ, so với 1.4 triệu người được thống kê hồi đầu thế kỷ 21.
Theo bà Jones, nhiều người từng phải ở lại nhà cha mẹ khi còn ở cuối tuổi 20 trong thời đại dịch nay đã bước sang đầu tuổi 30, nhưng vẫn chưa thể dọn ra riêng. Điều này cho thấy tuổi mua nhà lần đầu tăng lên chủ yếu vì ngày càng ít người trẻ đủ tiền mua nhà, chứ không phải vì họ thong thả chờ thêm vài năm để chuẩn bị tài chính tốt hơn.
Bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản
Báo cáo cũng cho thấy sự khác biệt giữa nam và nữ trong nhóm người trưởng thành sống cùng cha mẹ. Ở nhóm 18 đến 24 tuổi, tỉ lệ nam và nữ gần như ngang nhau. Nhưng trong nhóm 25 đến 29 tuổi sống tại nhà cha mẹ, nam giới chiếm 57.4%. Ở nhóm 30 đến 34 tuổi, tỉ lệ này tăng lên 60.6%.
Dù khác biệt theo giới tính ra sao, hệ quả kinh tế không chỉ nằm trong từng gia đình. Theo Jones, 25.2 triệu người trưởng thành sống cùng cha mẹ là một nhu cầu nhà ở rất lớn mà thị trường chưa đáp ứng được. Trong một thị trường dễ thở hơn, nhiều người trong số họ có thể đã thuê căn hộ đầu tiên, mua căn nhà đầu tiên, hoặc lập gia đình riêng.
Chi phí dài hạn cũng rất lớn. Nhà ở từ lâu là một trong những con đường quan trọng nhất để các gia đình ở Mỹ tích lũy tài sản. Mỗi năm người trẻ trì hoãn mua nhà là một năm họ chưa thể bắt đầu tích lũy vốn chủ sở hữu từ căn nhà đầu tiên.
Theo nghiên cứu trước đây của Realtor.com, người mua nhà trước tuổi 30 có tài sản ròng ở tuổi 50 cao hơn tới 22.5% so với những người mua nhà lần đầu ở độ tuổi 40. Vì vậy, việc người trẻ phải ở lại nhà cha mẹ không chỉ là câu chuyện bữa cơm gia đình đông hơn hay phòng ngủ cũ được dùng lâu hơn. Đó là dấu hiệu cho thấy nấc thang đầu tiên của thị trường nhà ở đang ngày càng khó bước lên.
Cho đến khi nguồn cung nhà giá khởi đầu được cải thiện rõ rệt, nhiều người trẻ ở Mỹ sẽ tiếp tục bị giữ lại bên lề thị trường thuê nhà và mua nhà. Với họ, trưởng thành không thể bắt đầu bằng một căn hộ riêng hay căn nhà đầu tiên, mà lại là những con số tính toán chật vật: có việc làm vẫn chưa đủ để ra riêng. (Ng.Tr)[T.C.]
Sự kiện nóng hổi nhất của “thời sự Trump” là cuộc chiến diệt… tảo. Gọi là “cuộc chiến” có lẽ không quá lời vì lính tráng đã được đưa đến “mặt trận” Hồ Phản Chiếu (The Lincoln Memorial Reflecting Pool). Chỉ vài ngày sau khi việc đại tu và sơn phết lòng hồ hoàn thành, tảo đã xuất hiện đầy mặt hồ và lớp sơn mới bị bong tróc.
Hồ Phản Chiếu nhìn từ đài quan sát trên “tháp bút chì” Washington Monument, khi công trình cải tạo chưa hoàn thành (Hình: Trúc Phương/Người Việt)
Khi “đầm lầy được tát cạn”
Phát biểu với giới báo chí ngày 22 Tháng Sáu, Tổng Thống Trump khẳng định sự bùng phát của tảo xanh và tình trạng lớp phủ polyurethane bị bong tróc không liên quan gì đến dự án cải tạo hấp tấp Hồ Phản Chiếu tốn đến $16.4 triệu. Trump đưa ra những giải thích mơ hồ mà ông cho là nguyên nhân dẫn đến sự xuống cấp cực nhanh của Hồ Phản Chiếu.
Theo Trump, quá trình cải tạo đang diễn ra suôn sẻ thì đám phá hoại mang theo dao và phân bón và bắt đầu phá bĩnh. “Chúng bỏ phân vào nước, có người nói vậy. Nếu bỏ phân bón vào nước, tảo sẽ sinh sôi… Bọn chúng đã làm gì đó để tạo ra tảo.”
Về những mảng polyurethane bong tróc nổi trên mặt hồ, Trump nói “ai đó” đã rạch hồ, “trong đêm tối,” “có lẽ bằng dao rọc giấy hoặc loại dao nào đó”…
Katie Martin, phát ngôn viên Bộ Nội Vụ (nơi quản lý Cơ Quan Công Viên Quốc Gia – NPS), cho biết năm người đã bị bắt vì hành vi phá hoại, và năm người khác bị lập biên bản phạt. Danh tính những người bị bắt và bị phạt không hề được công bố. Tài liệu chính quyền liên bang mà tờ The New York Times tiếp cận cho thấy, dù NPS phát hiện hai vết cắt trên phần xốp nằm giữa các khe nhưng những vết cắt này không liên quan đến lớp phủ “màu xanh cờ Mỹ” bị bong tróc hay tình trạng “tảo nở hoa.”
David Carter Hearn, 67 tuổi – vận động viên đua xe đạp và từng ba lần dự Olympic ở môn đua canoe – thuật rằng ông bị bắt ngày 19 Tháng Sáu và bị buộc tội phá hoại tài sản công. Trong thực tế, Hearn chỉ cúi xuống chạm vào một mảng sơn bị bong tróc lẫn trong đám tảo. Trong cuộc phỏng vấn của The New York Times, đương sự nói, “Tôi chỉ là một công dân tò mò và quan tâm sự việc.”
Ngoài việc cáo buộc hành vi phá hoại, ngày 22 Tháng Sáu, Trump, một lần nữa, lại đổ thừa tổng thống tiền nhiệm.
“Barack Hussein Obama, các bạn đã nghe nói về hắn bao giờ chưa?,” Trump hỏi các phóng viên. Cần nhắc lại, trong giai đoạn 2010-2012, chính quyền Obama từng chi hơn $35 triệu để trùng tu Hồ Phản Chiếu. Chỉ một tháng sau khi hoàn thành, hồ bị tảo xanh phủ dày đặc và hồ vẫn bị rỉ hàng triệu gallon nước mỗi năm.
Nói chung, Hồ Phản Chiếu đã gặp vấn đề rò rỉ và tảo nở suốt nhiều thập niên. Đáng lý phải khảo sát và nghiên cứu kỹ hơn để giải quyết tận gốc vấn đề, Trump vội vã thực hiện dự án khi ký hợp đồng (theo hình thức chỉ định thầu) với hai công ty – một hợp đồng $14.7 triệu trao cho Atlantic Industrial Coatings (trụ sở tại Virginia) để phủ lớp chống thấm màu “xanh cờ Mỹ”; và một hợp đồng $1.7 triệu thuộc về công ty Greenwater Services (trụ sở tại Ohio) để lắp hệ thống mới xử lý nước.
Tháng Tư, khi công bố dự án Hồ Phản Chiếu, Trump kể rằng ông được “truyền cảm hứng” từ “một người bạn giấu tên” đến thăm từ Đức. Khi gặp Trump, “người ấy” nhận xét rằng hồ “quá bẩn,” “ghê tởm” và “không xứng tầm với nước Mỹ.”
Ban đầu, Trump nói, dự án tốn $1.8 triệu. Cuối cùng, chi phí thực tế hơn $16 triệu. Ngày 4 Tháng Sáu, Trump hào hứng khẳng định lớp sơn mới ở lòng hồ “bền từ 50 đến 100 năm.” Ngày 17 Tháng Sáu, sau khi hồ được bơm đầy trở lại, Bộ Nội Vụ thông báo trên X (Twitter), rằng “công nghệ tạo bọt khí nano tiên tiến tiêu diệt tảo rất hiệu quả” và khẳng định hồ bây giờ “trong vắt.” Vài ngày sau, nước chuyển về màu xanh lục.
Thế là NPS đổ thuốc tẩy và một số hóa chất khác xuống để diệt tảo. Tiếp đó, lớp sơn “màu xanh cờ Mỹ” dưới đáy hồ bắt đầu tróc. Ngày 22 Tháng Sáu, Hồ Phản Chiếu lại được tháo nước để “súc” lại. Đáng lý phải “bắt đền” nhà thầu Atlantic Industrial Coatings, Trump lại nói, “những gì mà bọn phá hoại tồi tệ gây ra thực sự là sự xúc phạm đối với cả hai vị tổng thống George Washington và Abraham Lincoln, và chúng cần phải bị xử lý thích đáng.”
Nhận xét trên thật ra cũng là một sự “xúc phạm” đối với những người Mỹ bình thường thật sự muốn biết kẻ nào, “trong bóng đêm,” có thể bạo gan cầm dao rạch một đường dài 350 feet (khoảng 107 m) mà không hề bị phát hiện. Khi được hỏi có bằng chứng nào – chẳng hạn ảnh hoặc video, Trump đáp: “Khi có một vết rạch 350 feet, tôi nghĩ là 350 chứ không phải 250, từ đầu này sang đầu kia, thì anh có coi đó là bằng chứng không? Anh có nghĩ đó là bằng chứng không… Anh phải đến gặp NPS. Họ sẽ cho anh xem, hoặc gặp ông bộ trưởng (Nội Vụ), nhưng tôi đã tận mắt thấy. Bọn chúng đã rạch, rạch một cách rất bạo. Phần đáy hồ cũng vậy, chúng rạch rồi cạy lên…”
Sự việc đang thu hút sự quan tâm công chúng. Những ngày qua, dân hiếu kỳ rủ nhau “lảng vảng” quanh bờ hồ. Họ chụp hình. Có người thậm chí vớt mảng sơn tróc để đem về làm kỷ niệm, vì đó là “một mảnh của lịch sử”…
“Ác nhân” Scenedesmus ở Washington DC liên quan gì đến Giáo Chủ Mojtaba Khamenei?
Giới khoa học gọi loại tảo đang “nở hoa” ngập Hồ Phản Chiếu là Scenedesmus, cái tên thoạt nghe tưởng là siêu ác nhân ngoài hành tinh mới xuất hiện ở Washington, DC (một số nhà khoa học khác gọi nó là Desmodesmus)…
Vấn đề tảo ở Hồ Phản Chiếu, được Trump “đẩy lên” thành chủ đề thời sự, cho thấy một phần cá tính Trump, khi ông làm hỏng điều gì thì trách nhiệm nhất thiết phải thuộc về kẻ khác. Vụ việc khiến liên tưởng đến thất bại của Trump trong cuộc chiến với Iran.
“Tảo nở hoa” trên Hồ Phản Chiếu, chụp ngày 12 Tháng Sáu (Hình: Trúc Phương/Người Việt)
Vấn đề Iran và câu chuyện Hồ Phản Chiếu, dù khác nhau hoàn toàn về quy mô lẫn tầm quan trọng, lại có không ít tương đồng. Trong cả hai trường hợp, trước khi bắt tay thực hiện, Trump luôn nhắc lại sai lầm và thất bại của người tiền nhiệm; và khẳng định ông sẽ sửa lại để mọi thứ đẹp và tốt hơn.
Trong cả hai vụ, Trump đều hành động mà không có kế hoạch chi tiết và hoàn toàn phớt lờ ý kiến chuyên gia. Như nhiều lần trong nhiều vụ, ông nói ông là “chuyên gia về hồ,” rằng “không ai rành về hồ bằng tôi.” Về Hồ Phản Chiếu, nhiều người từng nhắc rằng tảo phát triển vào mùa Hè là điều khó tránh; và việc sơn lớp đáy là không bền và rất dễ bong tróc khi nước trong hồ tăng nhiệt do thời tiết nóng bức.
Sau khi lấy mẫu nước, Rosalina Stancheva Christova, giáo sư sinh thái học thủy sinh thuộc Đại Học George Mason ở Virginia, cho biết tảo Desmodesmus (theo cách gọi của bà) phát triển khắp khu vực, đặc biệt thời điểm này trong năm. Tình trạng nước nông, tĩnh lặng, ánh nắng gay gắt và không có bóng râm che phủ vô hình trung trở thành điều kiện lý tưởng để tảo phát triển mạnh hơn.
Giáo Sư Christova nói thêm, “hiện tượng này xảy ra mỗi mùa Hè nhưng có vẻ việc xáo trộn hồ trong quá trình cải tạo đã đẩy nhanh quá trình này.” Nói cách khác, việc “tảo nở hoa” không liên quan đến hành động phá hoại có chủ ý.
Với vụ Iran, nhiều người cũng nhắc rằng Tehran sẽ phong tỏa eo biển Hormuz và chiến dịch quân sự tốn kém chưa chắc lật đổ được chế độ Tehran. Trump phớt lờ tất. Trong cả hai trường hợp, sự đổ lỗi hoặc viện dẫn nguyên nhân giờ rất kém tính thuyết phục, bởi hậu quả rõ ràng đến mức dù xảo ngôn kiểu gì cũng không thay đổi được sự thật. Tảo “xanh mướt” trên mặt Hồ Phản Chiếu là sự thật. Xăng tăng giá là sự thật. Và còn nhiều sự thật khác.
Hai vụ hoàn toàn khác nhau nhưng thể hiện chính xác con người Trump và cách hành xử của ông. Giờ đây, Trump không còn cách nào khác là “thử lại,” tìm cách sửa sai trong khi khăng khăng “tôi có không có lỗi.” Sửa lại một cái sai, theo cách như thế nào, cũng không thể gọi đó là chiến thắng, kể cả khi cái sai thật sự sửa được.
Nội dung thỏa thuận sơ bộ với Iran cho thấy Mỹ đã thua trắng tay. Với Hồ Phản Chiếu, nó đang được rút nước ra để làm sạch lại. Vài tuần trước, khi được hỏi về kế hoạch bảo trì và ngăn ngừa tảo, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Taylor Rogers nói: “Nhờ có Tổng Thống Trump, lớp lót mới và các vật liệu tiêu chuẩn công nghiệp sẽ giúp bịt kín vĩnh viễn Hồ Phản Chiếu. Trước đây, hồ từng bị rỉ 16 triệu gallon nước mỗi năm và gây lãng phí vô số tiền thuế của dân.”
“Nhờ có Trump,” người Mỹ giờ lại tiếp tục đóng thuế để Trump… “nuôi tảo” và cứu cả sự sụp đổ kinh tế Iran. Có quá nhiều “mùi thực tế” ngày càng khó “ngửi.” Như một sự “tình cờ” trớ trêu, tảo Scenedesmus còn có biệt danh là “Chuột Ốm Chết Sình” (Skinny Dead Mouse). [kn]
Do hoàn cảnh phát sinh, văn học hải ngoại khác với văn học trong nước, khác với văn học miền Nam trước đây. Tôi xin nêu lên, hay đúng hơn, nhấn mạnh một vài nét riêng của văn học hải ngoại. Ngồ ngộ, là lạ, vui vui…
(Từ trái qua) Trần Doãn Nho, Cung Tích Biền, Thành Tôn, Phạm Phú Minh, Phạm Phú Thiện Giao (VOA), Trịnh Y Thư, Lê Hân, chị Cung Tích Biền, chị Trần Doãn Nho, chị Diệu Chi (bà xã Nguyễn Mộng Giác). (Hình: TDN cung cấp)
Tự phát
Họ thoát ra khỏi đất nước, vội vã, tất tả, hoảng loạn, trôi dạt vô hướng, để bắt đầu lại từ con số “không.” Trong tình huống đó, im lặng chịu đựng và chấp nhận hoàn cảnh là điều duy nhất; thảng hoặc nếu có ai cầm bút viết lên một cái gì đó, thì chỉ là tiếng kêu than tuyệt vọng cá nhân, mỗi người một kiểu, một cách. Đó là những phản ứng nhân sinh tự nhiên, tự phát từ thân phận lạc loài của những người, thoắt cái, bỗng nhiên trở thành con sâu cái kiến lạc loài vô xứ. Cho đến một lúc, khi những tiếng kêu đơn lẻ, rời rạc đó kéo dài, gắn kết với nhau, nương tựa nhau, biến thành một tiếng kêu tập thể. Chẳng khác gì những câu hò câu hát vu vơ trên ruộng đồng hợp thành văn chương bình dân, những tiếng kêu tự phát trong sự đụng độ tàn nhẫn với cuộc sống kết hợp lại thành văn học hải ngoại.
Chẳng thế mà, nhà văn Lê Thị Huệ nói thẳng, không một chút ấp a ấp úng:
“Thế giới chữ nghĩa nghệ thuật hải ngoại là một thứ sinh hoạt vô tổ chức. Không có chính phủ nào ra lệnh phải sáng tác theo chỉ đạo nào. Không có nền chính tả học đường nào kiểm soát những điều chúng tôi viết. Ai muốn viết gì thì viết. Ai muốn xuất bản gì thì xuất bản. Ai muốn phê bình gì thì phê bình. Một thế giới cực kỳ vô tổ chức vô địa lý vô quốc gia. Thế nhưng cũng từ đó chúng tôi tự kỷ luật (self-discipline).” [1]
Một phát biểu chắc nịch, lạ tai, tưởng như “quá đáng,” nhưng hoàn toàn chính xác.
Tự phát, cũng có nghĩa là tự do.
Nói như Hoàng Hưng, trước sau, văn học hải ngoại là nền văn học “không có ai lãnh đạo và không chịu sự lãnh đạo của ai.” [2]
Tự túc
hải ngoại, nơi tiếng Việt chỉ như một ngôn ngữ ký sinh, không ai có thể kiếm sống bằng nghề viết lách. Một là, số lượng độc giả văn chương quá giới hạn, đã ít ỏi lại phân tán khắp nơi trên thế giới; hai là, ai cũng có thể kiếm sống một cách dễ dàng bằng cách đi làm ở các hãng xưởng; ba là, nhu cầu hội nhập lớn hơn nhu cầu bảo tồn. Nếu còn ở lại Việt Nam, nhiều nhà văn (nổi tiếng ở hải ngoại hiện nay) rất có thể chẳng bao giờ nghĩ đến chuyện viết lách. Đơn giản là vì họ sống trong môi trường của mình, chan hòa tiếng mẹ đẻ, chẳng cần phải sử dụng nó để trải lòng. Ra hải ngoại, tiếng Việt trở thành ngôn ngữ bên lề, có nguy cơ biến mất, và chính điều đó, lạ thay, lại kích thích một nhu cầu bức thiết: tìm lại quê hương qua hơi hám chữ nghĩa. Viết là sống lại một cuộc sống thân quen đã bị đánh cắp. Viết cũng là một cách đối phó với những xa lạ bị áp đặt. Phổ biến chúng với đồng hương là một cách sưởi ấm nhau bằng ký ức, tiếng nói, hơi văn và vần điệu.
Mô tả hình ảnh một người bạn văn mê viết, Nguyễn Hưng Quốc kể:
“Bạn tôi, Hoàng Ngọc-Tuấn…. Anh dạy nhạc. Anh viết trong các giờ giải lao. Nhiều lúc, lúc đám học trò ngồi tập đánh đàn, anh lôi laptop ra viết hay dịch cái gì đó. Thỉnh thoảng dừng lại, dặn dò học trò một lát, rồi lại viết hay dịch tiếp. Vậy mà anh cũng viết và dịch được cả khối truyện và thơ. Tối, sau khi vợ con đi ngủ hết, anh lại ngồi vào bàn làm việc đến 2,3 giờ sáng. Nếu không viết thì dịch; nếu không dịch thì đọc và chọn bài để đưa lên tờ báo mạng Tiền Vệ. Anh em, bạn bè của anh không ai ngạc nhiên khi nhận được email anh gửi lúc 2, 3 giờ sáng cả. Có khi còn muộn hơn nữa. Tối nào cũng thế. Cũng thức. Cũng, trong khuya khoắt, một mình lui cui với chữ nghĩa. Anh gọi đó là hobby. Nhưng nhiều người thì gọi đó là một cuộc hành xác.” [3]
Các sáng tác, ở miền Nam trước đây, khi viết xong, muốn được đăng báo hay phát hành sách đòi hỏi một số điều kiện: thông qua sự xét duyệt của báo hay của nhà xuất bản, rồi qua kiểm duyệt của nhà nước và cuối cùng, qua sức mua của thị trường. Sáng tác ở trong nước hiện nay có lẽ cũng như thế.
Ở hải ngoại, tình hình hoàn toàn khác. Hầu như để có tác phẩm văn chương, tác giả nào cũng phải tự mình “lo liệu” từ đầu đến cuối. Tự viết, tự phát hành trên trang mạng (hay facebook) của mình hay tự bỏ tiền ra in ấn, rồi gửi đi…biếu bạn bè và độc giả, đôi khi chẳng phải thông qua việc biên soạn của bất cứ ai và qua thủ tục kiểm duyệt (của cơ quan hữu trách). Tóm lại, sản phẩm văn chương đi trực tiếp từ tác giả đến độc giả, không qua một trung gian nào, kể cả thị trường. Đối với tác giả, tác phẩm tự nó, đã là một lợi nhuận; sự hiện diện của nó, đã là một đền đáp. [4]
Tự biên tự diễn
“Văn học hải ngoại,” một nhóm chữ mới thoạt nghe, có vẻ như để chỉ một hệ thống, một hoạt động có tổ chức, có tài trợ, có đường lối chỉ đạo. Thực ra, nó hoàn toàn là kết hợp ngẫu nhiên của những nỗ lực cá nhân rời rạc, lẻ tẻ và thậm chí, tùy hứng. Không hội nhà văn, không trường viết văn, không ngân sách tài trợ, không nhuận bút, đã thế, không hề được khuyến khích hay ca ngợi, mà còn bị chỉ trích hay tẩy chay, khi lỡ phạm sai lầm. Làm văn chương, lắm khi, là nghiệp chướng!
Văn chương hải ngoại không những “rẻ như” mà còn “rẻ hơn” cả bèo (của Tản Đà). Nói cho đúng, vô giá. Còn nhớ, khi mới ra hải ngoại, lần đầu tiên tôi có một truyện ngắn đăng trên tạp chí Văn Học. Chờ lâu không thấy động tịnh gì, tôi gửi thư cho chủ bút Nguyễn Mộng Giác, nhắc xa nhắc gần về chuyện nhuận bút. Anh gửi ngay cho tôi một cái “Money Order” (Phiếu chuyển tiền) [5] 30 dollars, nói là để tôi mua tem dùng khi gửi bài đến tòa soạn. Đã từng nhiều lần nhận được tiền nhuận bút thời trước 1975, nên vui thì vui, nhưng vẫn cảm thấy hụt hẫng vì cách trả tiền không mấy bình thường này. Sao lại tiền mua tem mà không phải tiền “nhuận bút” (潤筆 = tiền trả cho ngòi bút)! Mãi cho đến khi gặp nhau, tôi mới hay, người chủ bút đã gói ghém trong thư một nhắn nhủ tế nhị: văn chương hải ngoại không – thậm chỉ chẳng liên quan gì đến – nhuận bút. Làm (một tạp chí) văn chương không phải là kinh doanh, mà là thực hiện một nghĩa vụ: bỏ công sức và tiền túi ra để nuôi nấng nó.
Đây là hình ảnh của Mai Thảo, chủ biên tạp chí “Văn,” qua vài nét phác họa của Ngô Thế Vinh:
“Khó có thể tưởng tượng cảnh sống đạm bạc của nhà văn Mai Thảo trên đất nước Mỹ. Chỉ là một căn phòng 209 rất nhỏ trên lầu hai của một chung cư dành cho người cao niên ngay phía sau hẻm nhà hàng Song Long. Chỉ có một bàn viết, chiếc giường đơn với nơi đầu giường là một chân đèn chụp rạn nứt và dưới gậm giường mấy chai rượu mạnh; trên vách là mấy tấm hình Mai Thảo; đặc biệt là tấm ảnh phóng lớn có lẽ chụp trước 1975, Mai Thảo cao gầy ngồi trên bậc thềm nhà cùng với nhà thơ Vũ Hoàng Chương mảnh mai trong áo dài the, phía dưới là một kệ sách. (…) Căn phòng nhỏ hẹp ngày nóng đêm lạnh ấy là không gian sống và cũng là toà soạn báo Văn của Mai Thảo. Mỗi lần tới thăm anh, tôi vẫn để ý tới chiếc bàn viết lữ thứ của Mai Thảo kê sát khung cửa sổ thấp nhìn thoáng ra bên ngoài. Rồi tới kệ sách, không có nhiều sách Mai Thảo, chỉ có ít cuốn sách tiếng Pháp, mấy số báo Văn, đôi ba cuốn sách mới bạn văn gửi tặng anh.” [6]
Riêng tôi, gần cả chục năm cộng tác với tạp chí “Văn Học,” tôi chứng kiến khá đầy đủ cái cảnh làm việc đơn thân độc mã của chủ bút Nguyễn Mộng Giác. Ngoài việc chuyên chỉ đi “cày” ca hai tại một công ty điện thoại để nuôi sống gia đình, anh dành tất cả thì giờ còn lại cho “Văn Học.” Để cho báo được phát hành và đến tay người nhận một cách đều đặn, anh bao sân đủ thứ việc không có tên gọi: gửi email vòng vòng “xin” bài của các tác giả, đánh máy bài (của một số tác giả chưa/không biết sử dụng máy vi tính), tự dàn trang, mang đi thuê in; báo in ra, lại huy động vợ con (và bạn bè) đi chở báo, ngồi xúm nhau đóng gói, đi bưu điện gửi báo, rồi đi thu tiền bán báo ở một vài tiệm sách (chỉ đếm được trên đầu ngón tay)… Không bị con “ma” văn chương “ám,” không thể nào duy trì tờ “Văn Học” trong gần hai thập niên như thế.
Ngôi nhà Nguyễn Mộng Giác ở Quận Cam, cách khu thị tứ Phước Lộc Thọ chỉ năm bảy phút lái xe, là nơi đón tiếp nhiều bạn văn từ khắp nơi, kể cả một số thuộc giới viết lách ở trong nước, ghé thăm. Để trả lời cho một nhà văn Hà Nội muốn đi “tham quan” tòa soạn của tờ báo hải ngoại “Văn Học” (“nghe nói” được tư bản Mỹ tài trợ) bề thế đến mức nào, chủ bút Nguyễn Mộng Giác chỉ cái máy vi tính nằm ở góc nhà, xong chỉ vào người mình, rồi dắt khách ra nhà để xe, chỉ hàng ngàn cuốn “Văn Học” còn chất đống ở đó, bảo: “Thưa anh, tòa soạn báo Văn Học chỉ gồm có mấy thứ: nó và tôi và… kho chứa, báo cũ cứ chất lên mãi, chưa biết sẽ xử trí thế nào.”
Tự… vong thân
Chấn động văn hóa biến người di dân luôn luôn sống trong tình trạng bất ổn của môi trường lai ghép, pha trộn, xô lệch, bất ổn. Thể hiện trong văn chương, đó là một thách đố. Về đạo lý, giữa “vọng nội” và “vọng ngoại,” giữa truyền thống và lai-căng. Về chính trị, giữa trung thành và phản bội; giữa chối bỏ và níu kéo. Về ngôn ngữ, giữa giữ gìn và phá bỏ. Hội nhập thành công vào xứ người là xé bỏ lai lịch. Giữ gìn thành công ngôn ngữ và truyền thống của mình là ly khai với hiện thực. Cách này hay cách kia đều đưa đến tình trạng “vong thân” (alienation), tự đánh mất mình. Viết trong thân phận di dân, nhất là di dân tị nạn, là một vong thân kép, tự đánh mất mình hai lần. Nhà văn vừa xa lạ đối với chỗ mình đang ở (đất tạm dung) lại vừa xa lạ nơi mình muốn (nói) về. Cả hai, xứ người và quê hương, đều xa lạ. Không có chỗ nào là “nhà” thực sự. Và đều bị/được cả hai cư xử như “người khác.” Hắn không thuộc về nơi nào cả. Căn cước bản thân của hắn, rốt cuộc, là một tách rời, ly khai.
Viết với hắn, do đó, luôn luôn là một đong đưa, chập chờn, nghiêng ngả. Ca tụng nơi đang tạm cư là mất gốc; khát khao muốn trở về nơi chốn cũ là phụ bạc. Cảm thấy ngập ngừng khi viết, cảm thấy hụt hẫng khi đọc lại. Ấy thế mà vẫn cứ muốn viết, viết hoài. Với hắn, trạng thái vong thân, vô hình trung, trở thành một kích thích để được hiện hữu như một cá thể văn chương. [hp]
———————–
[1] Lê Thị Huệ, Vài Nét Về Sự Khai Phá Nền Văn Chương Tiếng Việt Hải Ngoại
[4] “Ra mắt sách,” hiện tượng sinh hoạt văn chương chữ nghĩa phổ biến trong cộng đồng người Việt, là một cách giới thiệu, một hình thức chia sẻ hơn là rao bán sản phẩm, như có người bêu riếu.
[5] Phiếu chuyển tiền, do Bưu Điện Mỹ phát hành, thay thế cho ngân phiếu, dành cho những người không có tài khoản ngân hàng
Ngày 13 Tháng Mười Một, 2025, Nghị Viện Châu Âu (EP) thông qua nghị quyết đầu tiên về đàn áp xuyên quốc gia (TNR) với những yếu tố giúp định tính và các đề nghị định lượng để trừng phạt khi bị xác định là TNR như đã đề cập ở phần trước. Ở nghị quyết đó, chỉ có chính phủ mười quốc gia (Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Tajikistan, Nga, Ai Cập, Cambodia, Turkmenistan, Uzbekistan, Iran, Belarus) bị xác định là cần phải quan tâm một cách đặc biệt và nên hành động sớm nhằm chặn đứng TNR. Lúc ấy, mức độ tệ hại về TNR của Việt Nam chưa đủ để xem như một điển hình.
Nhà báo tự do Lê Trung Khoa (trái), Facebooker Huệ Như và Luật Sư Nguyễn Văn Đài (phải). (Hình: Facebook Nguyễn Văn Đài)
Tuy nhiên, chỉ năm ngày sau khi EP thông qua nghị quyết vừa kể, công an Việt Nam công bố quyết định khởi tố rồi phát lệnh truy nã các ông Lê Trung Khoa (công dân Đức), Nguyễn Văn Đài (thường trú tại Đức) vì “làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống nhà nước”. Các bài viết, video clip mà họ thực hiện hoặc chia sẻ bị xem là “bịa đặt, xuyên tạc chủ trương đảng – nhà nước, lợi dụng các vấn đề chính trị-xã hội để xuyên tạc lãnh đạo, xuyên tạc kết quả điều tra các vụ AIC, Việt Á, chuyến bay giải cứu!..
Đến cuối Tháng Mười Một, 2025, Tòa Phúc Thẩm của Thái Lan chấp thuận yêu cầu của Việt Nam, giải giao ông Y Quynh Bdap (sắc tộc Ê đê, vì bị đàn áp nên năm 2018 đào thoát sang Thái Lan, đã được Cao Ủy Tị Nạn Liên Hiệp Quốc công nhận đủ điều kiện hưởng Quy Chế Tị Nạn, song phía Việt Nam liên tục vận động, thúc ép Thái Lan thực hiện dẫn độ) cho Việt Nam. Ngày 28 Tháng Mười Một, 2025, cảnh sát Thái Lan thực hiện các thủ tục trục xuất theo lệnh tòa, vụ Y Quynh Bdap nhanh chóng trở thành ví dụ điển hình về TNR, làm dấy lên làn sóng phản đối mạnh mẽ trong cộng đồng quốc tế.
Chuyện chưa ngừng ở đó, tháng kế tiếp (Tháng Mười Hai, 2025), tòa án Việt Nam tổ chức xét xử vắng mặt ông Lê Trung Khoa và ông Nguyễn Văn Đài. Cả hai bị xác định là có tội và mỗi người bị phạt 17 năm tù! Không rõ vì sao mà hệ thống tư pháp Việt Nam chọn xử lý hình sự theo hình thức “vắng mặt,” cho dù điều đó giống như cố tình chứng tỏ nỗ lực trừng phạt không khoan nhượng đối với hoạt động chính trị ôn hòa bên ngoài biên giới Việt Nam. Chuỗi hành động khởi tố-truy nã-xử vắng mặt với mức án nặng nề chẳng khác gì chủ động kích thích các tổ chức quốc tế và EP phải mở to mắt nhìn Việt Nam.
Chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi vài tháng sau, nhiều nơi, nhiều người ở cả Châu Á, Châu Mỹ, Châu Âu tìm xem “The General: Vietnam in the Age of To Lam” (Viên tướng: Việt Nam thời Tô Lâm) của Laura Brickman. Trong 55 phút, nhà báo kiêm đạo diễn bộ phim tài liệu này sắp đặt các sự kiện có thật bên cạnh những nạn nhân cụ thể để cung cấp cho người xem các dữ kiện nhằm tự tìm câu trả lời không chỉ về cá nhân tổng bí thư đảng CSVN kiêm chủ tịch nhà nước Việt Nam mà còn về việc tại sao nên xem chính quyền Việt Nam là một bộ máy điền hình của TNR.
Nghị quyết của TNR đề cập đến các vụ giết người có mục tiêu, bắt cóc, bạo lực, cưỡng bức hồi hương, mất tích do cưỡng bức, trục xuất, Việt Nam có đủ, thậm chí đã thực hiện từ 2017 (vụ Trịnh Xuân Thanh, trong vụ này, cả Đức lẫn Slovakia cùng xác định ông Tô Lâm là nghi can giữ vai trò chủ mưu), sau vụ bắt cóc vừa kể là vụ bắt cóc Trương Duy Nhất (2019). Mất tích do cưỡng bức thì có Dương Văn Thái (2023), Đỗ Văn Ngà (2025). Cưỡng bức hồi hương thì có Y Quynh Bdap (2025), Lê Chí Thành (2026).
Những yếu tố khác để xác định TNR, Việt Nam cũng có đủ. Chẳng hạn lạm dụng Interpol để thực hiện dẫn độ thì ngoài Y Quynh Bdap, còn có ông Khoa, ông Đài. Xét xử vắng mặt cũng đã xảy ra với các ông Khoa, Đài, Bdap (10 năm). Hình sự hóa biến nạn nhân thành thủ phạm, ngoài ông Khoa, ông Đài, còn có ông Bdap bị kết án là “khủng bố.” Nhắm vào công dân nước ngoài, ngoài ông Khoa còn có ông Nguyễn Đình Thắng (Mỹ). Ông Khoa còn là ví dụ về đe dọa nhà báo lưu vong. Dùng hoạt động ngoại giao gây sức ép trục xuất thì có trường hợp ông Lê Chí Thành…
***
Đối chiếu những chuyển động của EP trong tiến trình xác định – ngăn chặn TNR, từ thời điểm bày tỏ sự quan tâm (ví dụ Tháng Tám, 2025, Cơ Quan Phân Tích Và Hỗ Trợ Chính Sách Đối Ngoại thuộc Tổng Vụ Chính Sách Đối Ngoại của EP công bố báo cáo “Đàn áp xuyên quốc gia đối với người bảo vệ nhân quyền: Tác động đến không gian dân sự và trách nhiệm của các quốc gia sở tại,” rồi Tháng Mười Một, 2025, EP công bố nghị quyết đầu tiên), tới những yếu tố giúp định tính về TNR trong các nghị quyết để khuyến nghị trừng phạt, với chuỗi hành động của Việt Nam (chẳng hạn khởi tố – kết án những người Việt đang ở ngoại quốc, là công dân ngoại quốc, tổ chức xét xử vắng mặt họ,…), hẳn sẽ nhận ra sự tương đồng đáng ngạc nhiên đến mức không thể xem là ngẫu nhiên.
Việt Nam muốn thách thức EU, một đối tác quan trọng của Việt Nam (?), hay có thế lực nào đó tại Việt Nam, muốn thiên hạ xem Tổng bí thư kiêm Chủ tịch Nhà nước đương nhiệm là nhân vật vừa độc đoán, vừa tàn bạo, không thể tin cậy, thậm chí không nên chấp nhận? Bất kể thế nào thì chuỗi hành động mà Việt Nam đã thực hiện, diễn ra giống hệt như lấy những yếu tố giúp định tính về TNR làm kịch bản để Việt Nam không thể thoát khỏi trừng phạt cũng đặt kinh tế-xã hội Việt Nam trước ẩn họa khó lường về hậu quả? (còn tiếp).
GARDEN GROVE, California (NV) – Dự án khách sạn Nickelodeon Hotel vừa được Hội Đồng Thành Phố (HĐTP) Garden Grove chuẩn thuận kế hoạch, và có thể là bước cuối cùng trước khi khởi công.
Theo báo mạng Orange County Tribune hôm Thứ Tư, 24 Tháng Sáu, HĐTP Garden Grove bỏ phiếu vào tối Thứ Ba, 23 Tháng Sáu, với kết quả 7-0 để thông qua kế hoạch xây dựng khách sạn của đài truyền hình Nickelodeon, cao 23 tầng và có 500 phòng ngay ngã ba đường Harbor với đường Twintree. Khách sạn này sẽ được xây trên mảnh đất rộng 3.72 mẫu.
Hình mẫu khách sạn Nickelodeon Hotel. (Hình: City of Garden Grove)
Khách sạn còn có phòng tiệc rộng 17,715 sq t và có nhiều phòng họp, có nhà hàng 600 chỗ ngồi, có rạp phim của Nick Studio, sân khấu, và khu bán lẻ cùng spa thể dục rộng 8,500 sqft.
Quá trình thông qua kế hoạch khách sạn này đã kéo dài từ rất lâu. HĐTP Garden Grove chuẩn thuận hợp đồng phát triển lần đầu vào năm 2002, nhưng vì nhiều khó khăn và đại dịch COVID-19 làm trì hoãn dự án này.
Khách sạn Nickelodeon Hotel có thể là một nguồn thuế lớn cho Garden Grove, nhất là qua thuế phòng khách sạn của du khách.
Vào năm 2022, tổng thu nhập thuế từ dự án này được thành phố ước tính là $3.5 triệu/năm, có thể lên đến tổng cộng $236.4 triệu trong vòng 30 năm. (TL) [đ.d.]
WESTMINSTER, California (NV) – Trong dịp kỷ niệm Ngày Quân Lực, Nguyệt San KBC và nhóm Sài Gòn Ngày Tháng Cũ phối hợp tổ chức buổi triển lãm và vinh danh QLVNCH trong hai ngày Thứ Bảy, 20 Tháng Sáu, và Chủ Nhật, 21 Tháng Sáu, tại hội trường nhật báo Người Việt, Westminster.
Triển lãm kỷ niệm Ngày Quân Lực VNCH do Nguyệt San KBC và Sài Gòn Ngày Tháng Cũ tổ chức tại nhật báo Người Việt, Westminster. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Những buổi triển lãm như thế này được bắt đầu tổ chức từ năm 1997, và đây là năm thứ tư liên tiếp được triển lãm tại nhật báo Người Việt.
Ông Tô Phạm Thái, chủ nhiệm kiêm chủ bút Nguyệt San KBC, trưởng ban tổ chức, nói: “Hằng năm, trong những dịp lễ tưởng niệm và tri ân các chiến sĩ QLVNCH, chúng tôi đều có tổ chức những buổi triển lãm về những trang phục, vật dụng, phương tiện hành quân và vũ khí mà các chiến sĩ VNCH đã sử dụng khi phục vụ trong quân đội. Năm nay, nhân kỷ niệm Ngày Quân Lực, chúng tôi có bổ túc thêm nhiều tài liệu quan trọng và nhiều mô hình đặc biệt của QLVNCH và đồng minh Hoa Kỳ.”
Ông Tô Phạm Thái, trưởng ban tổ chức triển lãm, và cây “swagger stick” của cố Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
“Mục đích của những cuộc triển lãm này là để các chiến hữu có dịp nhìn lại những vết tích trong cuộc chiến, và để chúng ta cùng nhớ lại những năm tháng chinh chiến đầy gian lao nguy hiểm, từng cống hiến xương máu để bảo vệ sự an bình, hạnh phúc cho đồng bào miền Nam. Đồng thời, chúng tôi xin mời đồng hương và những thế hệ trẻ Việt Nam tại hải ngoại đến chiêm ngưỡng những vật dụng, những mô hình của Không Quân, Hải Quân, Thiết Giáp, Pháo Binh QLVNCH. Những hình ảnh quý giá này nói lên một thời những trận đánh khốc liệt tại Việt Nam. Qua đó, quý vị sẽ hiểu được lòng dũng cảm và sự hy sinh của những người lính VNCH mà xưa kia, họ là những chàng trai trẻ trong thời chinh chiến,” ông chia sẻ thêm.
Ông Lý Thanh Liêm nhìn những phù hiệu của các sư đoàn bộ binh, mà trước kia thân nhân của ông từng phục vụ. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Ông Đặng Trần Hoa, cựu sĩ quan thuộc Tiểu Đoàn 18 Truyền Tin của Sư Đoàn 18 Bộ Binh, thành viên ban tổ chức, kể: “Trước năm 1975, Sư Đoàn 18 chịu trách nhiệm vùng Khu 33 Chiến Thuật, gồm Long Khánh, Biên Hòa, Phước Tuy, và Bình Tuy, nên tôi có dịp tham dự những trận đánh của sư đoàn. Cuối cùng là trận Xuân Lộc vào Tháng Tư, 1975. Chúng tôi đã trải qua suốt 12 ngày đêm tử thủ Xuân Lộc, Long Khánh. Đây cũng là tuyến phòng thủ tiền tuyến nhằm bảo vệ thủ đô Sài Gòn. Sau hơn 51 năm miền Nam bị thất thủ, chúng tôi trở thành những người lính già sống lưu vong trên đất khách. Hôm nay, nhìn lại những quân phục, những phù hiệu của quân, binh chủng VNCH tôi nhớ lại một thời trai thế hệ, sẵn sàng hy sinh mạng sống của mình cho đất nước. Nhưng vận nước điêu linh buộc chúng tôi phải buông súng. Thật ra, các chiến sĩ của QLVNCH rất anh dũng và kiêu hùng.”
Ông Đặng Trần Hoa, cựu sĩ quan Truyền Tin Sư Đoàn 18 Bộ Binh, thành viên ban tổ chức. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Ông Lý Thanh Liêm, cư dân Arizona, nói: “Lúc biến cố 30 Tháng Tư, 1975 thì tôi vẫn còn bé. Nhưng cha tôi và những người thân trong gia đình đều phục vụ cho quân đội và chánh quyền VNCH. Do đó, đến Ngày Quân Lực 19 Tháng Sáu hằng năm, chúng tôi đều đến Little Saigon để tham dự lễ kỷ niệm. Hôm nay, tôi rất xúc động khi đến tham dự cuộc triển lãm này. Theo tôi biết, cuộc triển lãm được phát xuất từ những tấm lòng yêu nước và nhớ ơn các chiến sĩ VNCH, do sự đóng góp của đồng hương và những cựu quân nhân tại hải ngoại, trong đó có hậu duệ của quân, cán, chính VNCH. Họ sẽ tiếp tục dấn thân tiếp nối những người đi trước trong việc vinh danh các cựu chiến sĩ VNCH tại hải ngoại.”
Ông Thế Nguyễn nói: “Đơn vị cuối cùng của tôi là Trinh Sát Sư Đoàn 21 Bộ Binh. Mặc dù chúng tôi bị thất thủ, nhưng tôi rất hãnh diện được làm một cựu chiến sĩ QLVNCH, vì chúng tôi cầm súng chiến đấu cho chính nghĩa quốc gia dân tộc. Cuộc triển lãm hôm nay ghi lại những chứng tích hào hùng của các chiến sĩ VNCH trong đó có tôi. Do đó, lúc nào tôi cũng đến hỗ trợ ban tổ chức mỗi khi có cuộc triển lãm tại Little Saigon.”
Ông Thế Nguyễn, cựu chiến sĩ Trinh Sát Sư Đoàn 21 Bộ Binh, một trong những người hỗ trợ cuộc triển lãm. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Theo ông Thái, cựu quân nhân Sư Đoàn 22 và Sư Đoàn 18 Bộ Binh, những đồ vật trưng bày được ông sưu tập trên 40 năm. Trong đó có nhiều đồ vật do ông tự làm. Ngoài ra có rất nhiều mô hình, quân trang, quân dụng, cờ của quân, binh chủng và những phù hiệu QLVNCH và nhiều vật liệu khác, do các chiến hữu tại Little Saigon và nhiều nơi khác tặng cho ban tổ chức.
Nhân dịp này, Nguyệt San KBC và nhóm Sài Gòn Ngày Tháng Cũ cũng được Dân Biểu Liên Bang Derek Trần trao bằng tưởng lục vinh danh qua việc tổ chức triển lãm kỷ niệm Ngày Quân Lực. [đ.d.]
WESTMINSTER, California (NV) – Viện Bảo Tàng Di Sản Người Việt (VHM) vừa kỷ niệm 10 thành lập, được tổ chức tại Lavender’s Hall, Westminster, vào chiều Thứ Bảy, 20 Tháng Sáu, dưới sự điều hợp của hai MC, xướng ngôn viên Diệu Quyên và Luật Sư Nguyễn Hoàng Dũng.
Ban tổ chức giới thiệu các thí sinh thắng giải cuộc thi viết quốc tế của VHM với chủ đề “Who Am I” (Tôi Là Ai) nhân dịp kỷ niệm 10 thành lập Viện Bảo Tảng Di Sản Người Việt (VHM). (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Sau nghi thức chào cờ khai mạc và phút mặc niệm, mọi người cùng tưởng nhớ bà Mai Công, anh Trần Thanh Phi, và bà Madelena Lài, ba người có những đóng góp vô cùng to lớn cho sứ mệnh của VHM.
Cô Thanh Giang, phụ trách cuộc thi viết quốc tế của VHM với chủ đề “Who Am I” (Tôi Là Ai), giới thiệu các thí sinh thắng giải, được ban giám khảo trao giải thưởng.
Tại buổi lễ, VHM nhận được bằng tưởng lục của Hội Đồng Thành Phố Westminster và đại diện các vị dân cử như Dân Biểu Liên Bang Derek Trần và Giám Sát Viên Janet Nguyễn.
Một trường hợp độc đáo là ông Quang Adam, cựu chủ tịch Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia, từ Seattle, Washington, về tham dự, mang theo chiếc áo sơ mi trắng ông mặc khi vượt biển tại Lăng Cô, Huế, lúc mới 14 tuổi, cách nay hơn 50 năm, để trao tặng và ủng hộ thêm cho VHM.
Từ Sacramento về, bà Kim Nguyễn, đại diện ông Art Muir, một nhà leo núi nổi tiếng người Mỹ, tặng VHM $25,000.
Bà Kim Nguyễn (thứ hai từ trái), đại diện ông Art Muir, trao tặng VHM $25,000. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Bà xúc động nói: “VHM làm những việc rất có ý nghĩa để bảo tồn lịch sử của người Việt tị nạn cho thế hệ mai sau, khi cộng đồng mình hôm nay rất thành công nơi xứ người. Và quan trọng nhất là giúp giới trẻ đừng quên nguồn gốc của mình ở đâu và tại sao mình đến đây.”
Trong 10 năm qua, VHM không chỉ thu thập hiện vật, mà còn cả ký ức về một dân tộc đã vượt đại dương, sống sót qua các trại tập trung, xây dựng lại gia đình, và mang đến tương lai tốt đẹp cho con cái họ nơi miền đất mới.
Đóng góp vào một viện bảo tàng là lời hứa những ký ức, những câu chuyện được kể lại, và những hy sinh vì tự do sẽ được lưu giữ, không bao giờ bị lãng quên.
Buổi lễ thông qua chương trình gây quỹ “Fund-a-Need,” giúp VHM có thể tiếp tục công việc quan trọng của mình trong 10 năm tới khi những câu chuyện bị mất đi vì không được ghi chép lại, khi người lớn tuổi qua đời.
Ban hợp xướng Ngàn Khơi cùng ca sĩ Thế Sơn mở màn chương trình với ca khúc “Bước Chân Việt Nam.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Nhân dịp này, ban tổ chức trình bày các dự án hiện tại và tương lai của VHM:
1-Xe Buýt Di Sản Thanh Niên: Đưa học sinh đến VHM để tìm hiểu lịch sử đã định hình gia đình và cộng đồng của mình. Với $1,000 sẽ tài trợ một chuyến xe buýt khoảng 50 học sinh, $10,000 sẽ có 10 xe buýt để chở 500 học sinh mỗi năm được tìm hiểu lịch sử trực tiếp, giúp truyền cảm hứng cho thế hệ kế tiếp thông qua giáo dục và bảo tồn văn hóa.
2-Lịch Sử Truyền Miệng: Kết nối người trẻ với các bậc cao niên để ghi lại những câu chuyện cá nhân trước khi chúng bị mất đi, bảo tồn những câu chuyện trực tiếp về sự di cư, khả năng phục hồi, sự hy sinh, và hy vọng. Với $1,500 sẽ tài trợ việc ghi âm và bảo tồn, mỗi câu chuyện sẽ trở thành một phần sự trường tồn lịch sử chung của Việt Nam.
3-Phòng Dịch Thuật AI, do học sinh Ryan Beaupain cùng hai người em và các bạn học đã thúc đẩy VHM thành lập Youth Council giúp dịch các video tài liệu và các phụ đề chính xác qua tiếng Anh, để người Mỹ dòng chính tiếp cận dễ hơn với các thế hệ trẻ, nhà giáo dục, nhà nghiên cứu, và trên toàn thế giới. Sinh viên trở thành người giữ ký ức, bảo tồn, và chia sẻ lịch sử cộng đồng Việt qua các ngôn ngữ và nhiều thế hệ.
Các thành viên Hội Đồng Quản Trị VHM trao tặng kỷ niệm chương cho học sinh Ryan Beaupain (thứ hai từ phải), chuyên dịch thuật video và tài liệu qua tiếng Anh. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
4-Câu chuyện người Việt tị nạn sẽ thôi thúc các em tìm hiểu về lịch sử gia đình và tham gia dự án Lịch Sử Qua Chuyện Kể, để phỏng vấn ông bà cha mẹ, với những thước phim tài liệu kể lay con đường tìm tự do của gia đình mình.
VHM cần ngân sách để mua thêm máy móc, trang bị phòng thu, mướn chuyên viên huấn luyện các em phương pháp phỏng vấn và hiệu đính phim tài liệu. Với $25,000 trong một năm, VHM có thể huấn luyện khoảng 30 em học sinh sản xuất 30 phim tài liệu.
5-Bức Tường Di Sản Việt Nam: Trọng tâm của nỗ lực gìn giữ di sản bằng kỹ thuật số, vĩnh viễn lưu giữ tên tuổi, hình ảnh, lời chứng, và lịch sử truyền miệng của những người đã chiến đấu vì hoặc hy sinh vì tự do, hoặc sống chết trong các trại cải tạo.
Câu chuyện của mỗi gia đình cần được chuyển ngữ qua tiếng Anh để thành những tài liệu giảng dạy, tham khảo nghiên cứu.
Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn (bìa trái), Phó Thị Trưởng Mark Nguyễn, (thứ hai, từ phải) và Nghị Viên Amy Phan West (bìa phải) trao tặng bằng tưởng lục đến ông Châu Thụy, giám đốc VHM. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
VHM cho biết lịch sử của người Việt không thể nào trường tồn nếu không được giảng dạy và lưu truyền trong hệ thống giáo dục dòng chính. Vì thế, VHM rất cần nhân lực và ngân sách để chuyển ngữ qua tiếng Anh và phụ đề chính xác, chi phí mỗi năm từ $7,000-$10,000.
Cũng theo VHN, để cho 100 triệu người dân Việt Nam trong nước và 5 triệu người Việt hải ngoại cùng học hỏi và gìn giữ di sản này, viện bảo tàng cần xây dựng dự án điện tử hóa tất cả kho dữ liệu và thành lập hệ thống lưu trữ, triển lãm trên Internet… Với một ngân sách kế hoạch dài hạn, dự trù $10 triệu trong 10 năm. Bước đầu tiên là xây dựng Bức Tường Tưởng Niệm (Vietnamese Memorial Wall). [đ.d.]
WESTMINSTER, California (NV) – Một tai nạn xảy ra ngay trung tâm Little Saigon vào sáng Thứ Tư, 24 Tháng Sáu, làm đường Bolsa bị chặn một đoạn.
Tai nạn xảy ra ngay ngã tư đường Magnolia với đường Bolsa vào khoảng 10 giờ sáng, có một xe sedan hiệu Mercedes và một xe SUV của Lexus. Cả hai xe đều bị hư hại ở phần đầu, và một số đứng tại ngã tư cho rằng chiếc xe Lexus quẹo trái rồi bị xe Mercedes đụng vào đầu.
Tai nạn ngay ngã tư đường Magnolia và Bolsa. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Tai nạn này làm nhân viên công lực phải chặn một số làn đường của đường Magnolia và đường Bolsa lại, làm nhiều xe đi về hướng thương xá Phước Lộc Thọ trên đường Bolsa phải đi đường vòng.
Nhân viên công lực chỉ chặn vài làn đường, nhưng không có xe cấp cứu tại hiện trường nên có thể không có ai bị thương. (TL) [đ.d.]
MIAMi, Florida (NV) – Hai đội đầu Bảng C có hai chiến thắng theo hai cách khác nhau. Brazil hạ Scotland 3-0 giữ vững vị trí đầu bảng trong khi Morocco không ngờ lại bị Haiti dẫn trước và phải đến giữa hiệp hai mới thực hiện thành công cuộc lội ngược dòng, theo ESPN.
Tiền đạo Vinicius đã tỏa sáng với cú đúp, đưa Brazil đánh bại Scotland 3-0 ở loạt trận cuối Bảng C. Trận này còn đánh dấu sự trở lại của Neymar trong màu áo đội tuyển Brazil kể từ Tháng Mười, 2023, anh vào sân ở phút 75 và cho thấy đã sẵn sàng cho những trận knock-out.
Vinicius (7) với bàn nâng tỉ số lên 2-0 cho Brazil trong trận thắng 3-0 trước Scotland. (Hình: Michael Reaves/Getty Images)
Brazil sớm có bàn mở tỉ số từ sai lầm của hàng thủ đối phương. Từ đường chuyền về bất cẩn của hậu vệ Scott Mckenna cho thủ môn, bóng chạm Rayan (tiền đạo thay Raphinha bị chấn thương) và đến với vị trí của Vinicius. Không bỏ lỡ “món quà trời cho,” Vinicius nhẹ nhàng lừa qua thủ môn ghi bàn thắng 1-0.
Thế trận rất lạ khi Scotland cần điểm hơn nhưng lại thi đấu rất cẩu thả, bạc nhược. Và họ đã phải trả giá bằng bàn thua thứ hai ở phút 45+3.
Từ tình huống lộn xộn, bóng đến vị trí của Bruno Guimaraes và tiền vệ này có đường tạt bóng chuẩn xác giúp Vinicius đánh đầu nhân đôi cách biệt. 2-0 cho Brazil.
Sang hiệp hai, huấn luyện viên Stephen Clark đã có sự điều chỉnh và phần nào đã giúp Scotland có cơ hội tiếp cận cầu môn Brazil và sút nhiều hơn. Tuy nhiên thủ thành Alisson xuất sắc đã ngăn chặn những bàn thắng của Scotland.
Brazil có vốn hai bàn chơi chậm lại không cho đối thủ đá theo ý mình và đã có bàn thắng thứ hai, tiền vệ Bruno Guimaraes có pha xử lí kỹ thuật trước khi thực hiện đường chuyền cho Cunha dứt điểm thành công ấn định chiến thắng 3-0 cho Brazil.
Sau bàn thắng trên, phút 75, huấn luyện viên Ancelotti đã tung Neymar vào sân thay cho Cunha. Sự trở lại trong màu áo đội tuyển Brazil kể từ Tháng Mười, 2023, khiến mọi người chú ý, quan tâm. Hơn 15 phút trên sân, Neymar đã cho thấy anh đã sẵn sàng cho những trận knock-out sắp tới của Brazil. Những pha đá phạt góc của Neymar cho thấy là phương án tấn công tốt trong tình huống cố định cùng những pha xử lý kỹ thuật đậm chất Samba.
Trong trận đấu cùng giờ, Morocco tưởng sẽ cố gắng ghi nhiều bàn thắng để đua ngôi đầu bảng với Brazil nhưng lại bất ngờ bị đối thủ này dẫn trước ở phút thứ 10. Đến phút 39 Hakimi mới quân bình 1-1 cho Morocco nhưng bốn phút sau lại để Haiti dẫn tiếp bằng bàn thắng của Isidor trước khi Saibari quân bình 2-2 vào giây cuối của hiệp một.
Morocco (áo đỏ) vất vả sau hai lần bị Haiti dẫn trước và đến hiệp hai mới hoàn tất cuộc lội ngược dòng. (Hình: Darrian Traynor/Getty Images)
Hiệp hai lần lượt Raihimi và Yassine nâng tỉ số lên 3-2 và 4-2 cho Morocco chấm dứt cuộc lội ngược dòng thành công.
Kết quả chung cuộc bảng C, Brazil vẫn vững ngôi đầu bảng với 7 điểm, hơn Morocco cùng 7 điểm nhưng thua hiệu số bàn thắng bại. Scotland xếp thứ ba với 3 điểm gần như khó có cơ hội đoạt vé vớt vào vòng trong. Cuối bảng là Haiti 0 điểm nhưng đã có một vòng đấu bảng rất ấn tượng. (Phú Trường) [kn]
BOSTON, Massachusetts (NV) – Một chánh án liên bang hôm Thứ Tư, 24 Tháng Sáu, đã chặn vĩnh viễn sắc lệnh bầu cử của Tổng Thống Donald Trump yêu cầu cử tri phải xuất trình bằng chứng về quốc tịch Hoa Kỳ khi đi bỏ phiếu hoặc cập nhật thông tin ghi danh cử tri.
Phán quyết của Chánh Án Denise Casper tại Boston thực chất đã chuyển đổi lệnh cấm sơ bộ mà bà ban hành một năm trước, vốn tạm thời ngăn chặn nhiều nỗ lực của ông Trump nhằm cải tổ hệ thống bầu cử, thành một lệnh cấm vĩnh viễn, theo NBC.
Tổng Thống Donald Trump trả lời báo chí tại Tòa Nhà Quốc Hội sau cuộc gặp kín với các thượng nghị sĩ trưa ngày Thứ Tư, 24 Tháng Sáu. (Hình: Aaron Schwartz / AFP via Getty Images)
Hãng thông tấn AP cho rằng phán quyết này được xem là một thất bại pháp lý đáng kể đối với nỗ lực của chính quyền Tổng Thống Trump nhằm tăng cường vai trò của chính phủ liên bang trong việc quản lý bầu cử trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026.
Theo Chánh Án Denise Casper, sắc lệnh hành pháp của ông Trump đã vượt quá thẩm quyền của tổng thống. Theo bà, Hiến pháp Hoa Kỳ trao quyền quản lý bầu cử chủ yếu cho các bang và Quốc hội chứ không phải cho tổng thống. Vì vậy, các điều khoản trọng yếu của sắc lệnh không thể được thực thi.
Tổng Thống Donald Trump đã ký lệhn hành pháp yêu cầu người dân phải cung cấp các giấy tờ như hộ chiếu, giấy khai sinh hoặc các tài liệu chính phủ khác để chứng minh quốc tịch Mỹ trước khi đăng ký bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử liên bang. Sắc lệnh cũng đe dọa cắt giảm một số nguồn tài trợ liên bang đối với các bang không tuân thủ các quy định mới.
Vụ kiện do một liên minh các bộ trưởng tư pháp dân chủ và các tổ chức bảo vệ quyền bầu cử, trong đó có bộ trưởng Bộ Tư pháp New York Letitia James và bộ trưởng Bộ Tư Pháp California Rob Bonta. Họ cho rằng sắc lệnh sẽ tạo thêm rào cản cho cử tri hợp pháp và vi phạm quyền của các bang trong việc điều hành bầu cử.
Phán quyết mới tiếp tục khẳng định lập trường của tòa án rằng tổng thống không có quyền đơn phương thay đổi các quy tắc bầu cử quốc gia thông qua sắc lệnh hành pháp. Tuy nhiên, theo AP, ông Trump vẫn đang thúc đẩy Quốc Hội thông qua dự luật SAVE America, một dự luật có nội dung tương tự yêu cầu cử tri chứng minh quốc tịch khi đăng ký bỏ phiếu.
Trong một tuyên bố, bộ trưởng Bộ Tư Pháp New York Letitia James cho biết bà rất biết ơn tòa án đã ngăn chặn tổng thống trong “nỗ lực vi hiến nhằm giành quyền kiểm soát các cuộc bầu cử của chúng ta” và sẽ tiếp tục bảo vệ quyền bầu cử trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay.
“Các thế hệ người Mỹ đã đấu tranh không mệt mỏi cho quyền bầu cử và chúng tôi tôn vinh di sản của họ bằng cách bảo vệ quyền đó trước bất kỳ ai cố gắng phá hoại nó,” bộ trưởng Bộ Tư Pháp New York Letitia James nói, theo NBC. (KL) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Hàng triệu người Mỹ đã mất quyền nhận chương trình trợ cấp thực phẩm của liên bang kể từ khi Tổng Thống Donald Trump ký ban hành gói luật thuế và chi tiêu quy mô lớn, trong đó cắt giảm đáng kể ngân sách dành cho Chương Trình Hỗ Trợ Dinh Dưỡng Bổ Sung (SNAP) thường được gọi là tem phiếu thực phẩm (food stamps).
Theo dữ liệu của Bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ (USDA) do Reuters trích dẫn hôm Thứ Tư, 24 Tháng Sáu, hơn 4.7 triệu người trên toàn quốc đã mất trợ cấp SNAP kể từ khi luật có hiệu lực vào Tháng Bảy, năm 2025, tương đương khoảng 11% tổng số người tham gia chương trình.
Bảng thông báo cửa hàng nhận thanh toán bằng phúc lợi SNAP được ghi nhận vào tại Miami, Florida. (Hình: Joe Raedle/Getty Images)
Trong đó, tiểu bang Arizona là tiểu bang chịu tác động nghiêm trọng nhất. Số người nhận SNAP tại bang này đã giảm khoảng 50%, mức giảm mạnh nhất cả nước. Theo dữ liệu của Sở An Ninh Kinh Tế Arizona (DES), hơn 457,000 cư dân Arizona đã mất trợ cấp, trong đó có gần 196,000 trẻ em.
Đạo luật mới cắt giảm khoảng $187 tỷ ngân sách SNAP trong vòng 10 năm, tương đương khoảng 17% tổng chi tiêu dự kiến của chương trình. Luật mở rộng yêu cầu lao động đối với người nhận trợ cấp, loại bỏ quyền tiếp cận của một số nhóm người nhập cư, chuyển thêm chi phí hành chính từ liên bang sang các bang và áp đặt các khoản phạt tài chính đối với những bang không đáp ứng các tiêu chuẩn hoạt động mới kể từ năm 2027.
Bà Katie Bergh, chuyên gia phân tích chính sách cấp cao tại Trung Tâm Ưu Tiên Ngân Sách và Chính Sách (Center on Budget and Policy Priorities), cho biết tình trạng thời gian chờ đợi kéo dài một phần là hệ quả của các quy trình xét duyệt hồ sơ nghiêm ngặt hơn. Cơ quan chức năng tiểu bang Arizona áp dụng quy trình này nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn hiệu suất mới và tránh bị phạt tài chính.
“Họ không thể kết nối được qua đường dây điện thoại vốn đang bị quá tải, hoặc bị yêu cầu cung cấp ngày càng nhiều giấy tờ mà họ không thể đáp ứng, hoặc giả như họ đã nộp đầy đủ giấy tờ thì phía bang lại không đủ năng lực để xử lý chúng,” bà nói nói Reuters.
Tác động của chính sách được thể hiện rõ qua câu chuyện của Angelica Garcia, một bà mẹ đơn thân có ba con tại thành phố Tucson, tiểu bang Arizona.
Bà Garcia kể với Reuters rằng bà đã mất nhiều tháng để hoàn tất thủ tục gia hạn trợ cấp thực phẩm. Bà liên tục gọi điện đến cơ quan quản lý SNAP của tiểu bang nhưng thường xuyên bị ngắt cuộc gọi sau nhiều giờ chờ đợi. Bà cũng phải trực tiếp đến các văn phòng DES thiếu nhân sự và chờ đợi hàng giờ để gặp nhân viên phụ trách hồ sơ.
Khi hồ sơ cuối cùng được chấp thuận vào Tháng Sáu, gia đình bà Garcia đã phải sống hai tháng không có trợ cấp thực phẩm. Trong thời gian đó, họ phải dựa vào nguồn thực phẩm từ các tổ chức từ thiện và những thực phẩm giá rẻ như gạo, đậu và bánh làm từ bắp. (KL) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Tư, 24 Tháng Sáu, bất ngờ từ chối ký dự luật gia cư được cả giới lãnh đạo đảng Cộng Hòa lẫn Dân Chủ ở Quốc Hội coi là thắng lợi, theo CNBC.
Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng Thống Trump tuyên bố hủy lễ ký dự luật ở Quốc Hội, đồng thời một lần nữa đòi thông qua Đạo Luật SAVE America, dự luật bắt buộc cử tri trình bằng chứng công dân khi ghi danh bầu cử.
Thợ xây dựng xây nhà ở Altadena, California, hôm 6 Tháng Ba. (Hình: Mario Tama/Getty Images)
“Lễ ký và buổi họp báo về dự luật gia cư hôm nay bị hủy tới khi nào chúng ta thông qua Đạo Luật SAVE America rất cần thiết, mà tôi coi là tình trạng khẩn cấp quốc gia,” ông Trump viết, hơn một tiếng trước khi lẽ ra ông sẽ qua Quốc Hội ký dự luật gia cư.
Chiều Thứ Tư, tại Tòa Bạch Ốc, Tổng Thống Trump từ chối nói ông sẽ phủ quyết dự luật này hay không, theo CNN.
“Tôi đã nói tôi sẽ không ký dự luật gia cư,” ông Trump trả lời khi phóng viên hỏi ông sẽ phủ quyết hay không, rồi cho biết ông muốn “thấy chuyện gì sẽ xảy ra” với Đạo Luật SAVE America Act.
Trước đó, cả Dân Biểu Mike Johnson (Cộng Hòa-Louisiana), chủ tịch Hạ Viện, lẫn Thượng Nghị Sĩ John Thune (Cộng Hòa-South Dakota), trưởng Khối Đa Số Thượng Viện, đều hoan nghênh việc dự luật này được lưỡng viện thông qua bằng sự ủng hộ nhiệt tình của cả hai đảng – điều bất thường ở Quốc Hội vốn đang bị chia rẽ sâu sắc.
Dự luật này có mục đích tăng số lượng nhà ở, giảm chi phí nhà cửa và hạn chế số lượng nhà biệt lập mà công ty tư nhân được quyền mua. Đây là dự luật cả ứng cử viên đảng Cộng Hòa lẫn Dân Chủ đang muốn dùng để tranh cử trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Tháng Mười Một, cuộc bầu cử mà giá cả sẽ là một trong những vấn đề cử tri quan tâm nhiều nhất.
Ông Johnson và ông Thune loan báo ông Trump sẽ ký dự luật này tại Statuary Hall ở Quốc Hội lúc 12 giờ trưa Thứ Tư, giờ miền Đông (9 giờ sáng, giờ California).
Nhưng sáng Thứ Tư, tên Truth Social, Tổng Thống Trump coi nhẹ dự luật này, rồi sau đó tuyên bố hủy lễ ký. Ông lưu ý sẽ không ký dự luật này nếu Quốc Hội không thông qua Đạo Luật SAVE America gây nhiều tranh cãi.
Dự luật này nhằm ngăn chặn người không phải công dân Mỹ đi bầu cử, mặc dù tình trạng này hiếm khi xảy ra và hiện đã bị cấm đối với các cuộc bầu cử liên bang. Hạ Viện thông qua dự luật này hồi Tháng Hai và được đa số nhà lập pháp Cộng Hòa ủng hộ. Nhưng vì phía Dân Chủ không ủng hộ, phía Cộng Hòa Thượng Viện không có đủ 60 phiếu để thông qua. (Th.Long) [kn]
SAN DIEGO, California (NV) – Một phụ nữ ở San Diego tìm được cách để gia đình bốn người của bà sống qua lạm phát cao ở thành phố đắt đỏ này của Nam California, theo California Post hôm Thứ Tư, 24 Tháng Sáu.
Vợ chồng bà Alli Powell có hai đứa con nhỏ, 7 và 9 tuổi. Bà đi chợ Food4Less, có lẽ là chợ rẻ nhất trong khu phố đắt đỏ mà gia đình bà sinh sống.
Khách hàng đi chợ. (Hình minh họa: Storyblocks)
Bà Powell tốn tổng cộng $116 tiền chợ một tuần cho gia đình. Bà thường cố gắng đi chợ sớm để mua đồ hạ giá. Ngoài ra, đi chợ sớm còn tránh được tình trạng đông đúc, giúp bà mua xong mọi thứ trong vòng 25 phút và khỏi phải xếp hàng chờ trả tiền.
Tuy ngân sách ít ỏi nhưng không phải ngày nào gia đình bà cũng ăn cùng một món chán ngắt. Thực đơn hằng tuần của bà đa dạng, gồm thịt gà cốt lết, rau trộn, thịt bò nạc lưng (rib eye), khoai tây nướng, bánh mì gà nướng, khoai tây chiên, gà sốt cam, rau củ, gà sốt chua ngọt, cơm, gỏi gà.
Bà Powell lớn lên trong gia đình ít nấu ăn và bà phải tự học nấu ăn năm 23 tuổi, theo trang web của bà.
Bà cho hay cách tiết kiệm của bà dựa trên quyển sách dạy tiết kiệm Baby Steps của Dave Ramsey mà vợ chồng bà tình cờ đọc cách đây vài năm.
Tháng Mười, 2019, bà bắt đầu chia sẻ cách đi chợ và nấu ăn tiết kiệm tiền trên Instagram khi đang làm việc ở công ty nhưng không thích và đang muốn tìm công việc nào đó mang tính sáng tạo.
Vài tuần sau, bà bị sa thải và bắt đầu theo đuổi sở thích của mình. Nay, trang Instagram của bà có hơn 77,000 người theo dõi. (Th.Long) [kn]
SANTA ANA, California (NV) – Giám Sát Viên Janet Nguyễn vừa trích $500,000 từ ngân sách “tùy ý sử dụng” của Địa Hạt 1 mà bà đại diện để hỗ trợ người dân và các doanh nghiệp bị vụ rò rỉ hóa chất nguy hiểm tại công ty GKN Aerospace ở Garden Grove vào ngày 21 Tháng Năm ảnh hưởng, thông cáo báo chí của văn phòng vị dân cử gốc Việt đưa ra hôm Thứ Ba, 23 Tháng Sáu, cho biết.
“Chúng ta suýt đối mặt với một thảm họa nổ bồn chứa hóa chất có thể gây thương tích hoặc tử vong cho nhiều người, buộc 50,000 người phải di tản,” bà Janet Nguyễn được trích lời phát biểu. “Một số cư dân và doanh nghiệp bị thiệt hại hàng ngàn đô la trong thời gian phải rời bỏ nơi ở vào kỳ nghỉ lễ Memorial Day kéo dài. Khoản tiền này sẽ giúp ích cho họ.”
Xe cảnh sát chặn đường Western, Garden Grove, gần nơi xí nghiệp GKN Aerospace bị rò rỉ hóa chất hồi Tháng Năm. (Hình minh họa: Thiện Lê/Người Việt)
Khoản ngân sách này được Hội Đồng Giám Sát Orange County đồng thuận phê chuẩn trong cuộc họp thường kỳ hôm Thứ Ba.
Giám Sát Viên Janet Nguyễn nhiều lần khẳng định bà sẽ nỗ lực hết mình để giúp cộng đồng khắc phục hậu quả của cuộc khủng hoảng này. Các cuộc thảo luận của bà và các dân cử khác với GKN thúc đẩy nhà thầu quốc phòng này lập ra một quỹ trị giá $3 triệu. Tuy nhiên, số tiền này đã cạn kiệt chỉ trong vòng hai tuần, khiến nhiều người khác không nhận được hỗ trợ.
“GKN cần phải bổ sung thêm tiền vào quỹ,” Giám Sát Viên Janet Nguyễn phát biểu. “Trong thời gian chờ đợi, những ai chưa nhận được tiền hỗ trợ từ tổ chức United Way có thể tiếp cận nguồn quỹ mà tôi thiết lập. Khoản tiền này sẽ được thành phố Garden Grove phân phối.”
Địa Hạt 4 của Giám Sát Viên Doug Chaffee, chủ tịch Hội Đồng Giám Sát Orange County, cũng nằm trong phạm vi mà cư dân phải di tản.
“Tôi đánh giá cao vai trò lãnh đạo của Giám Sát Viên Janet Nguyễn trong việc huy động thêm nguồn lực để hỗ trợ cư dân và doanh nghiệp bị sự kiện này ảnh hưởng,” ông Chaffee nói. “Điều quan trọng là tất cả các cá nhân và doanh nghiệp bị ảnh hưởng đều phải được bồi thường cho những thiệt hại mà họ đã gánh chịu. Ưu tiên chung của chúng ta vẫn phải là sức khỏe, an toàn, và an sinh của cộng đồng.”
Giám Sát Viên Janet Nguyễn đại diện Địa Hạt 1 của Orange County, bao gồm một phần hoặc toàn bộ các thành phố và cộng đồng như Cypress, Fountain Valley, Garden Grove, La Palma, Los Alamitos, Midway City, Huntington Beach, Rossmoor, Seal Beach, và Westminster. (Đ.D.)
BILLINGS, Montana (NV) – Cảnh Sát Tiểu Bang Montana (MHP) mới đây chặn chiếc xe hình trái chuối chạy xuyên tiểu bang, theo UPI hôm Thứ Tư, 24 Tháng Sáu.
MHP đăng lên Instagram hình chiếc xe bất thường này bị chặn ven xa lộ I-90, gần Billings.
Chiếc xe hình trái chuối của ông Steve Braithwaite bị cảnh sát chặn gần Billings, Montana, mới đây. (Hình: Montana Highway Patrol)
“Chúng tôi từng chặn tài xế lái nhanh, tài xế lơ đễnh và thậm chí vài chiếc xe bất thường… nhưng chiếc này chắc chắn nổi bật,” MHP viết kèm với tấm hình. “Chiếc Xe Hơi Trái Chuối Lớn bị chặn khi đang chạy gần Billings hôm nay. Mặc dù chiếc xe có vẻ hấp dẫn, luật giao thông vẫn áp dụng cho trái cây.”
Ông Steve Braithwaite, tài xế và người chế tạo chiếc xe này, cho hay ông không lạ gì với chuyện bị cảnh sát chặn.
“Tôi nghĩ tám hoặc chín năm đầu, có lẽ tôi là người bị chặn xe nhiều nhất ở Mỹ,” ông Braithwaite nói với đài truyền hình địa phương KBZK.
Ông cho biết lần này khác ở chỗ cảnh sát không chỉ tò mò khi thấy chiếc xe – ông còn để vài thùng đồ trên xe làm che một phần bảng số tên “SPLIT.”
MHP nói cho ông Braithwaite biết vấn đề đó rồi để ông đi mà không ghi giấy phạt.
“Họ trách như vậy là đúng, nhưng chúng tôi trò chuyện rất vui,” ông kể.
Ông Braithwaite, người gốc Anh và sống ở Michigan khoảng 40 năm nay, cho hay chiếc này là xe pickup truck Ford F-150 đời 1993 và ông sửa thành hình trái chuối vào năm 2011.
Ban đầu, ông dùng chiếc xe độc đáo này làm công cụ quảng cáo cho công ty quảng cáo của ông.
Cách đây khoảng một tuần, ông sắp xếp đồ đạc để lên đường lái khắp nước Mỹ.
“Mới đây, tôi bán gần hết đồ đạc của tôi và cất phần còn lại vào kho. Nay, tôi là dân du mục toàn thời gian trên chiếc xe trái chuối,” ông nói. (Th.Long) [kn]
