Tôi trở lại Hoa Thịnh Đốn lần này khi mùa Thu vừa chín. Con đường dẫn đến nhà bạn tôi, Viên-Thủy, đẹp như một bức tranh. Con đường không vòng vèo nhưng uốn lượn mềm mại. Hai hàng cây chụm đầu vào nhau như thầm khoe nhan sắc.

Có chút gì thổn thức
Có chút gì nghẹn ngào
Hồn tuy không nổi sóng
Mà dường như xôn xao

Lá mùa thu rực rỡ tựa như phấn son tô điểm thêm vẻ thơ mộng của con đường. Lá vàng quý phái, lá đỏ khoe mình, lá tím “tiếc cho một cuộc tình” (tên một bài thơ của Hồng Thủy), lá hồng lá xanh tươi non hy vọng, lá nâu ngả màu vàng đậm như một nuối tiếc khôn nguôi… Những màu sắc ấy hòa vào nhau, đẹp như một khoảng trời hoa. Ôi mùa thu, ôi mùa xuân thứ hai của đất trời!

Ngày cuối ở nơi đây, Hồng Thủy, Hà Thanh và tôi đã đậu xe đi bộ bên nhau. Lá trải vàng cả lối đi như tấm thảm được dệt nên bởi khối óc và đôi bàn tay khéo léo của những người thợ dệt thầm lặng, rất tài hoa và rất yêu nghề.

Mùa Thu. Những kỷ niệm thanh xuân còn nguyên vẹn. Tâm hồn chúng tôi cũng rất thanh xuân.

Bạn xưa, trường lớp, mùa thi, văn nghệ… Xa quá là xa. Nỗi buồn, niềm luyến tiếc hóa thân thành những chiếc lá vàng theo ngọn gió rì rào như tiếng thầm thì từ quá khứ.

Chợt thấy lại một trời xanh biếc
Tóc tơi bời chiều lộng gió, bay
Hồn thơ dại thơm mùi hoa cỏ
Đôi tay non ủ mộng chưa đầy 

Mắt theo nắng ra ngoài cửa lớp
Lòng bâng khuâng cùng với ngàn mây
Tương tư ngọn gió mùa thu sớm
Thổi ước mơ chắp cánh theo ngày
(Trịnh Gia Mỹ)

Hình như chỉ ở mùa Thu, người ta dễ dàng để lòng chùng xuống, thương nhớ vu vơ. Nhưng trong tôi giờ đây nỗi nhớ không như thế, một nỗi nhớ chưa biết đặt tên, nhưng rất đủ để bâng khuâng xao xuyến.

Nếu là ngày xưa, thời đại không Internet, tôi đã nhặt trong thảm lá phủ kín hai bên đường một chiếc lá vàng đẹp nhất để vào trong phong thư màu tím nhạt với nỗi nhớ mênh mông gửi về nơi ấy có một người… Ôi, nỗi nhớ của tôi, ôi nỗi nhớ nhiều hơn lá mùa Thu.

Mùa Thu đẹp, mùa Thu nhiều màu sắc. Mỗi chiếc lá là một đóa hoa. Cho nên có ai đó nói rằng mùa Thu là mùa xuân thứ hai của đất trời. Và trong lòng người như xôn xao đổi mới…

Bên kia núi ngập vàng thơ
Cố nhân về áo xanh tuổi ngọc
Sương lấp lánh
Hoa hồng ngày mới sáng
Lẵng xuân đời yểu điệu nhạc phấn hương. (Trần Hồng Châu)

(Nguồn: [email protected])

Những bài vọng cổ ra đời thời đầu thập niên 1960 hầu hết đều đủ sáu câu, chứ không như thời kỳ tân cổ giao duyên (1965 trở về sau), bởi vì thời ấy hãng dĩa hát còn sử dụng dĩa đá 78 tua, hai mặt dĩa thời lượng vừa đủ ca sáu câu vọng cổ, nên thời điểm này bài vọng cổ đủ sáu câu ra đời rất nhiều.

Soạn giả Lê Văn Đương đã soạn sáu câu vọng cổ “Chén Cơm Cúng Mẹ,” được hãng dĩa Hồng Hoa thu thanh tiếng ca nghệ sĩ Thanh Hải tung ra thị trường năm 1962, và cuốn bài ca cũng được in ấn phát hành cùng lúc.

Soạn giả Lê Văn Đương viết tuồng cải lương từ những năm 1952-1953 nhưng chỉ viết tuồng để thu thanh dĩa hát, chớ không thấy diễn trên sân khấu. Đến khoảng năm 1965 các hãng dĩa chỉ thu thanh tuồng cải lương đã hát trên sân khấu bán chạy hơn, vì thế nên soạn giả nhà ta không còn đất dụng võ, và vắng bóng luôn không thấy xuất hiện làm nghệ thuật ở đâu hết.

Dưới đây là bài vọng cổ “Chén Cơm Cúng Mẹ”:

Nói lối:
Nhìn di ảnh hương trầm nghi ngút khói.
Tưởng mẹ hiền như sống lại với lòng con.
Mẹ ơi bới lưng cơm tay cầm đũa rung rung.
Mắt xối lệ chan hòa trên chén ngọc.

Vọng cổ:

1-Con lâm râm khấn Nam Mô A Di Đà Phật, nhắc lại lòng từ bi của mẹ từ ngày xưa đã hết dạ tu hành… lòng xót xa con chưa trọn người ân đáp nghĩa sanh thành… mẹ đã dày công nuôi con không nài gian khổ, một chén cơm này sao đáng nghĩa thù lao. Nhưng có chén cơm con mới hiểu lời mẹ dạy rằng các con chớ tranh nhau vì một miếng ăn mà phải chia ly tình thâm thủ túc.

2-Bảy mươi xuân lao khổ trôi qua, tóc mẹ pha sương điểm trắng mái đầu… làn da nhăn lõm sâu đôi má khớp vì mẹ quá lo rầu… nên đêm không ngủ, mẹ nhìn con thầm bảo tuổi hạc sắp về chiều nên lòng mẹ đắn đo.

Thơ:
Mẹ lo ruộng cấy nương cao,
Nhà thờ ba dãy sau này chẳng yên.
Sợ rằng huynh đệ tranh quyền.
Anh em kiện cáo thâm tình cách xa.

3-Trống chùa chưa điểm sang ba, gà bên xóm chưa lên tiếng gáy mà mấy chung trà mẹ đã uống cạn từ lâu. Sao trắng canh thâu mẹ không yên giấc thì mẹ lắc đầu im lặng nhìn con, con ơi tình huynh đệ năm em con nhỏ, mà mẹ tuổi già sắp bỏ trần gian, bốn đứa lớn khôn ngoan nhờ học vấn, trời Phật thương cho chúng nó được vẹn tuyền, còn thằng út đã câm lại điếc, mẹ thương con sớm phải tật nguyền.

Thơ:
Rồi nức nở mẹ nhìn em con đang ngủ,
Như trút cả tình thương, lên mặt đứa con khờ,
Con cúi đầu yên lặng phút thiêng liêng,
Lòng kính mẹ lệ dâng mờ đôi mắt.

4-Mẹ ơi! Bánh xe tạo hóa đã lăn qua không bao giờ trở lại, con biết làm sao để giữ mẹ ở dương trần… sanh lão bệnh tử nào ai tránh khỏi tranh phần… mẹ đã san sẻ cho chúng con đồng đều tất cả khác hẳn với bao người pha ghét lẫn thương.

Thơ:
Thương con thương đứa giàu sang,
Thương con thương đứa khôn ngoan lắm lời.
Ghét con ghét đứa thật thà,
Ghét con ghét đứa xấu xa cơ hàn.

5-Mẹ mới nở một nụ cười khô khan héo hắt, nỗi vui mừng long lanh trong khóe mắt dịu hiền… vì sao mẹ chú tâm vào đứa tật nguyền… bởi nó dịu hiền đòi một mình gánh lấy bao nhiều điều tủi cực của các con, nên con phải nhớ ghi lời mẹ dạy để sau này chỉ vẻ cho nhau.

Tay chân đừng chạm mà đau,
Anh em một mẹ giúp nhau hết lòng.

6-Mẹ ơi! Dưỡng tử phương chi phụ mẫu ân, có nuôi con mới biết tình thương con bao la trời biển, và ân sanh thành mới thấy rõ tợ núi Thái Sơn. Vậy hôm nay bới lưng cơm con dâng lên hồn mẹ, nguyện giữ lòng con sẽ theo gương mẫu mẹ già… Tình thủ túc con vẹn gìn nghĩa cả, để dung hòa đoàn kết nhất gia.

Mai sau nên cửa nên nhà,
Nghĩa cha mới có đạo nhà mới yên. (Ngành Mai)

Đờn ca tài tử hải ngoại họp mặt 6 giờ chiều Thứ Năm

Kể từ nay giới đờn ca tài tử hải ngoại họp mặt sinh hoạt hằng tuần lúc 6 giờ chiều Thứ Năm, tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt, 14771 Moran St., Westminster, CA 92683.

Ban tổ chức mời tất cả giai nhân tài tử, những ai từng học đờn, học ca cổ nhạc hãy đến tham gia. Những người khi xưa từng đi đờn ca nhưng bỏ lâu quá quên bài ca, xin hãy cứ đến nói lên kỷ niệm của mình đối với đờn ca tài tử.

Riêng những người yêu thích, chỉ muốn nghe đờn ca thì đến với tư cách khán giả. Vào cửa tự do, miễn phí. Liên lạc trưởng ban tổ chức, ông Lê Quang Thế (714) 454-7851.