WESTMINSTER, California (NV) – Hệ thống bánh mì Lee’s Sandwiches vừa khai trương nhà máy rang cà phê Lee’s Coffee Roastery tại địa chỉ 9261 Bolsa Avenue, Westminster, CA 92683 (bên cạnh tiệm Lee’s Sandwiches trên đường Bolsa) vào lúc 8 giờ sáng Thứ Ba, 8 Tháng Tám, nhân dịp 16 năm thành lập công ty. Nhiều vị dân cử từ tiểu bang đến quận hạt và địa phương, cùng nhiều đồng hương, đến tham dự lễ cắt băng khánh thành cùng với ông Lê Văn Chiêu, chủ nhân hệ thống Lee’s Sandwiches. Lee’s Coffee Roastery có các loại cà phê đậm đà và tuyệt hảo mà những người sành điệu luôn kén chọn gồm Espresso Roast, French Roast, Double French Roast, New Orleans, Parisian,… Trong hình, các vị dân cử và quan khách quan sát khu vực rang cà phê. (Hình: Lee’s Sandwiches cung cấp)
Tinh thần bi kịch
Có lẽ không một thành phố nào trên thế giới mà người ta có thể đi xem kịch – đủ các thể loại – nhiều và rẻ như tại Luân Ðôn. Tại Luân Ðôn không những ta có thể thưởng thức những vở kịch viết bằng tiếng Anh của các tác giả Anh Mỹ mà còn các tuyệt phẩm của từ thời cổ đại như những vở bi kịch của Hy Lạp viết cách đây trên 2,500 năm những vẫn còn tạo ra một âm hưởng trong khán giả hiện đại.
Và tình cờ khi đọc lại một bi kịch của Sophocles, tôi bỗng gặp một nhận xét của một nhà phê bình: bi kịch chỉ xuất hiện dưới một chế độ dân chủ.
Bi kịch xuất hiện lần đầu tiên tại Athens vào thế kỷ thứ 5 TCN khi Athens chuyển đổi từ chế độ độc tài sang chế độ dân chủ. Và bi kịch được người Athens rất coi trọng. Quả thật dân chúng của nhà nước dân chủ đầu tiên trên thế giới này hàng năm đều tụ tập để thưởng thức bi kịch. Các vở kịch được viết ra, dàn dựng và trình bày trước toàn thể cộng đồng với chi phí do ngân quỹ nhà nước đài thọ. Trong lúc các đối thoại và tình tiết có những thay đổi, nội dung chính và bài học đưa ra luôn luôn không đổi: Con người, dù là một cá nhân vĩ đại vẫn chỉ thể rớt từ đỉnh cao của danh vọng xuống tận cùng của vực thẳm vì những sai sót khiếm khuyết của chính mình. Và nguyên nhân quan trọng nhất là “hubris” một chữ Hy Lạp có nghĩa là quá tự đắc.
Và khuyến cáo của vở kịch thì rõ ràng. Xã hội nằm trong tay những con người mà ai cũng có thể có lỗi lầm thành ra ngay cả trong những giờ phút chiến thắng huy hoàng nhất, xã hội cũng luôn luôn nằm bên bờ một vực thẳm sụp đổ.
Cái nhậy bén với những bi tình trong cuộc sống – của cả cá nhân và xã hội – đã nằm sâu trong lòng văn hóa người Athens cổ đại. Aristotle viết bị kịch tạo cho ta một cảm giác bị thương và khủng khiếp nhưng đồng thời cũng tạo ra một hậu quả giải thoát. Hậu quả giải thoát là then chốt, có mục tiêu kích thích khán giả nhận thức được rằng những kết quả kinh khủng mà họ chứng kiến đều là những cái có thể tránh được. Qua việc nhìn thẳng vào những tai họa, thấu hiểu làm sao mọi chuyện có thể đột nhiên thoát ra khỏi vòng kiểm soát, các tác giả bi kịch tìm cách tạo ra một tinh thần tránh nhiệm chung và khuyến khích dân chúng và các lãnh tụ của họ hãy có can đảm lấy những quyết định khó khăn cần thiết để tránh một định mệnh tương tự.
Thế nhưng mặc dầu những cố gắng để tạo ra một sự cảnh giác chống lại tình trạng “hubris,” người Hy Lạp cuối cùng cũng rơi vào tình trạng đó. Trong cuộc chiến Peloponnese của thế kỷ thứ 5 TCN, Athens và Sparta, hai cường quốc hàng đầu của thế giới Hy Lạp đụng độ nhau trong một cuộc chiến làm tàn hại cả hai. Khi cuộc chiến mới xảy ra không ai nghĩ rằng một cuộc tranh cãi nho nhỏ giữa hai nước chư hầu của hai phe đã có thể leo thang và đưa đến việc sụp đổ thời đại hoàng kim của nền văn minh Hy Lạp cũng như dẫn đến việc Hy Lạp thay vì trở thành tác nhân trong chính trường quốc tế trở thành một nạn nhân của các thế lực khác. Thế nhưng đó chính là những gì đã xảy ra.
Người Mỹ cũng vậy cũng đã có thời thưởng thức ý nghĩa của bi kịch. Sau Thế Chiến Thứ Hai người Mỹ thấu hiểu hầu như một cách tự nhiên – vì họ hãy còn nhớ – mức độ khủng khiếp mà một sự tan vỡ của trật tự thế giới mang lại và nguy cơ Cộng Sản Liên Xô còn luôn luôn nhắc lại cho họ rằng hòa bình và ổn định không thể để tự nhiên mà có. Thành ra trong nhiều thập niên Hoa kỳ làm một cố gắng chưa từng có nhưng cần thiết để bảo đảm rằng trật tự thế giới sẽ không bị sụp đổ lần nữa.
Hậu quả là một tuyệt tác, nhưng lại có nhiều khuyết điểm, một trật tự thế giới hậu chiến tuy rằng không bao giờ toàn hảo nhưng trong đó những kẻ gây chiến bị ngăn chặn và cuối cùng đánh bại, dân chủ phổ biến rộng rãi hơn bao giờ hết và cả thế giới lẫn nước Mỹ đạt đến một mức trù phú chưa từng có. Chính cái nhạy bén với tinh thần bi kịch đã đẩy người Mỹ lên đến đỉnh cao của lịch sử.
Thế nhưng có lẽ cũng như Athens trong thế kỷ thứ 5 TCN, người Mỹ đã mất đi tinh thần bi kịch đó sau 70 năm hòa bình giữa các siêu cường và một phần tư thế kỷ độc quyền chi phối thế giới.
Người Mỹ đã mất đi tinh thần bi kịch. Trật tự quốc tế do Hoa Kỳ lãnh đạo đã thành công trong một thời gian dài đến nỗi người Mỹ coi nó như là một chuyện tự nhiên. Họ đã quên đi rằng cái trật tự đó lập ra để ngăn chặn chuyện gì. Chống lại một sự tan rã dẫn đến việc bạo lực hóa các quan hệ quốc tế và chiến tranh giữa các quốc gia, một điều vốn vẫn thường xuyên xảy ra trong lịch sử loài người. Và sự lãng quên đó đã trở thành càng ngày càng quan trọng vào lúc mà mỉa mai thay sức mạnh Mỹ và trật tự quốc tế đang bị đe dọa một cách nghiêm trọng hơn là bất kỳ một lúc nào khác trong lịch sử thế giới hiện đại.
Chúng ta thường nghĩ rằng một sự sụp đổ trong trật tự quốc tế đặc trưng bởi bạo động phổ biến và chiến tranh giữa các quốc gia là một chuyện không thể xảy ra trong thời đại của chúng ta, một tàn dư của một quá khứ dã man. Thế nhưng suy nghĩ như vậy là không học bài học của lịch sử. Chính thời đại chúng ta sống mới là một ngoại lệ và trong suốt chiều dài của lịch sử thế giới, tình trạng chung là như Thomas Hobbes diễn tả “cuộc sống con người là ngắn và ngu tối.”
Thế hệ những người Mỹ sống qua Thế Chiến Thứ Hai và lãnh đạo nước Mỹ trong thời hậu chiến thấu hiểu rõ những hậu quả của sự sụp đổ này và họ đã làm tất cả những gì cần thiết để ổn định thế giới hậu chiến và ngăn chặn thế giới rơi vào một cuộc chiến còn tàn hại hơn là Thế Chiến Thứ Hai nữa. Và họ đã thành công.
Nhưng nay, giống như Henry Kissinger nhận xét về sự sụp đổ tối hậu của trật tự thế giới mà Anh xây dựng trong thế kỷ thứ 19 rằng: “Trong giai đoạn hòa bình lâu dài, cái tinh thần bi kịch bị mất đi; người ta quên mất rằng một quốc gia cũng có thể chết, rằng những thay đổi có thể không thể đảo ngược.”
Vào lúc này, người Mỹ có triển vọng sẽ phải tìm ra lại cái tinh thần bi kịch đó hoặc là qua việc hồi sinh lại cái mà họ đã để mất hay là phải tiếp xúc với nhưng bi kịch thật của cuộc sống mà vì sự lãng quên của họ đã xuất hiện trên thế giới.
Mời độc giả xem phóng sự “Chủ vườn Mimosa Nursery: Tưới làm sao để cây không chết”
Học Khu Garden Grove khai trương trung tâm đa dịch vụ giúp phụ huynh học sinh
GARDEN GROVE, California (NV) – Sáng Thứ Tư, 9 Tháng Tám, Học Khu Garden Grove tổ chức lễ cắt băng khánh thành Family Resource Center mới, một trung tâm chuyên giúp đỡ phụ huynh học sinh với những dịch vụ thiết thực như tư vấn, y tế, di trú, vận động pháp lý, và những dịch vụ khác.
Ngoài ra, trung tâm còn trợ giúp trong vấn đề gia cư cũng như hướng dẫn cách giáo dục con em ở nhà.
Trung tâm Family Resource Center tọa lạc tại 13611 Clinton Street, Garden Grove, CA 92843.
Trung tâm có chuyên viên nói tiếng Việt, tiếng Anh, và tiếng Tây Ban Nha. Những người này có kinh nghiệm làm việc tận tình và thân thiện với cộng đồng nhiều sắc dân.
Đây là nỗ lực của Học Khu Garden Grove nhằm đem những dịch vụ quan trọng của cộng đồng đến cho các gia đình trong học khu cần giúp đỡ.
Tham dự buổi lễ có các thành viên Hội Đồng Giáo Dục Garden Grove, nhân viên học khu, giới chức thành phố và chủ tịch của nhiều tổ chức bất vụ lợi.
“Có rất nhiều gia đình cần giúp đỡ ngoài giờ học và chúng tôi muốn là nơi đầu tiên để giúp đỡ họ,” Luật Sư Nguyễn Quốc Lân, chủ tịch Học Khu Garden Grove, tuyên bố.
“Buổi cắt băng khánh thành này cho thấy rằng việc gì chúng ta cũng có thể làm được khi học đường, giới chức thành phố, và các tổ chức cộng đồng cùng hợp tác để phục vụ cư dân,” bà Teri Rocco, ủy viên Hội Đồng Giáo Dục, nói.
Một số đối tác cộng đồng sẽ phục vụ cư dân khi họ đến các trung tâm Family Resource Center khác, tại Buena Clinton và tại Magnolia Park, hay nơi khác nữa.
Trong buỗi lễ, bà Gabriela Mafi, tổng quản trị Học Khu Garden Grove, cám ơn những đối tác cộng đồng này cũng như các hội Boys and Girls Club đã góp phần vào việc giúp trung tâm thành hình.
Công ty KPMG và Western Digital cũng tặng khoảng 700 túi đeo lưng chứa đầy dụng cụ học đường cho những học sinh nghèo khó đến nhờ trung tâm Family Resource Center giúp đỡ.
“Chúng tôi muốn học sinh và phụ huynh biết rằng chúng tôi luôn ở bên họ. Và, cũng như trường học, trung tâm Family Resource Center này là nơi an toàn cho họ,” ông Walter Muneton, ủy viên Hội Đồng Giáo Dục, nói.
Cô Kim Nguyễn, nghị viên Garden Grove, và ông Sergio Contreras, nghị viên Westminster, cũng có mặt.
Nghị Viên Kim Nguyễn nói: “Tôi rất hân hạnh được có mặt ở đây để trao bằng tưởng lục vì chính tôi từng là học sinh tại tiểu học Clinton-Mendenhall nằm sát bên cạnh.”
Nghị Viên Sergio Contreras nói: “Tôi rất vui khi thấy cộng đồng có trung tâm này. Đây là nơi an toàn để giúp cư dân thực hiện giấc mơ Mỹ của họ.
Cô Kim Nguyễn nhấn mạnh: “An toàn chính là điều quan trọng.”
—
Liên lạc tác giả: [email protected].
Obor, kế hoạch bành trướng của Trung Quốc
Trung Quốc đang thực hiện một kế hoạch đại quy mô để chinh phục thế giới nhằm thay thế vai trò cường quốc số một của Hoa Kỳ và giải quyết những khó khăn nội bộ. Kế hoạch gọi là “Cuộc chạy đua 100 năm” (The Hundred-Years Marathon) chính giới Tây Phương đều biết, nhưng không ai đề cập tới vì sợ dư luận lo sợ.
“One Belt, One Road”
Tuần báo Pháp, trong số đặc biệt về tham vọng đế quốc của Trung Quốc (1), nói về những chương trình vĩ đại của quốc gia này. Việt Nam sẽ là nạn nhân đầu tiên, vì kẹt giữa hai lộ trình của Trung Quốc, mệnh danh là kế hoạch Obor, “One Belt, One Road (Một Vành Ðai, Một Ðại Lộ). Ðại lộ: “con đường tơ lụa” (route de la soie), chạy từ Trung Quốc, qua Lào, sát nách Việt Nam, Pakistan tới tận Âu Châu. Vành đai: con đường hàng hải từ Biển Ðông qua Ấn Ðộ Dương, dẫn tới các hải cảng Á Châu và Phi Châu.
Kế hoạch Obor sẽ củng cố thế lực chính trị, quân sự và kinh tế của Trung Quốc.
Biển Ðông kiểm soát 1/3 giao thương thế giới, cũng là nguồn tài nguyên vô giá về dầu lửa, dầu khí, hải sản. Con đường tơ lụa bảo đảm việc chuyên chở hang hóa tới các thị trường Á, Âu và Phi Châu.
Chỉ riêng việc thực hiện con đường tơ lụa (xẻ núi, đốn rừng, làm đường và hệ thống xe lửa), ông Tập Cận Bình quyết định dành một ngân khoản… $124 tỷ, kể cả ngân khoản để mua chuộc chính quyền địa phương. Một phần lãnh thổ Lào đã bị chính quyền thối nát Vientiane, trong tay đảng duy nhất, đảng Cộng Sản nổi tiếng tham nhũng Pathet Lào, bán cho Trung Quốc.
Boten, Trung Quốc trên xứ Lào
Ký giả Sébastien Faletti của Le Point mô tả hành động xâm lấn ngang ngược của người Hoa ở Boten, một thị trấn nghèo của Lào, nằm giữa Hứa Nam (Yunnan) và Vientiane, đã cho Trung Quốc thuê 99 năm (nghĩa là bán đứng cho Trung Quốc).
Boten ngày nay người ta nói tiếng Hoa, sống kiểu người Hoa, 85% trên 3,000 dân đến từ Trung Quốc. Duan Yenping nói: “Chúng tôi đã đuổi người Lào. Họ quá chậm chạp, và không có khả năng. Trong vòng ba năm nữa, sẽ có 30,000 người Trung Quốc tới cư ngụ, và sau đó là 100,000.” Duan Yenping là nữ giám đốc tiếp thị của công ty địa ốc Heifeng Group. Heifeng được trao nhiệm vụ biến Boten thành một đô thị tân tiến của Trung Quốc. Một dự án vĩ đại trên 34 km2. “Chúng tôi sẽ san bằng bảy ngọn đồi để có thêm 10,000 héc ta đất. Sẽ có một trung tâm thương mại, với những cửa hàng miễn thuế, một trường sinh ngữ, khách sạn 10,000 phòng ngủ để đón khách Trung Quốc.” Chưa kể một trường đua ngựa 500 héc ta, lớn nhất Á Châu.
Boten sẽ là chặng đầu tiên trên con đường lụa, gồm hai hệ thống lưu thông. Thứ nhất là đường xe lửa từ Bắc Kinh tới Bangkok, sau đó, từ 2025, tới Singapore. Thứ hai là đại lộ từ Trung Quốc xuyên qua Lào, tới thủ đô Bangkok của Thái Lan. Mục tiêu của con đường tơ lụa, theo Jean Pierre Cabestan, giáo sư đại học tại Hồng Kông, là biến kinh tế thương mại Trung Quốc thành trung tâm vũ trụ. Duan Wenping giải thích: “Obor là dự án tối cần, không có Obor, vấn đề thặng dư sản xuất của Trung Quốc sẽ cực kỳ nan giải.”
Trung Quốc đang ngày đêm xẻ núi, phá rừng làm đường xe lửa trên đất Lào, qua những thỏa ước chỉ dành cho Lào một chút cơm thừa, canh cặn: Trung Quốc sẽ nhận 70% lợi tức của hệ thống xe lửa, công nhân và kỹ thuật hoàn toàn đến từ Trung Quốc, được quyền định cư dọc đường sắt. Những điều kiện quá đáng như dưới chế độ thuộc địa khiến Thủ Tướng Ấn Ðộ Narenda Modi lo ngại chủ quyền của các quốc gia liên hệ bị đe dọa.
Trump: Cái may của ông Tập
Lịch sử cận đại Trung Quốc có ba nhân vật chủ yếu. Mao Trạch Ðông giành độc lập, cướp chính quyền, áp đặt chủ nghĩa Cộng Sản. Ðặng Tiểu Bình đã giải phóng kinh tế. Và Tập Cận Bình, với tham vọng đế quốc càng ngày càng lộ liễu.
Le Point viết: Donald Trump, với chính sách bế quan tỏa cảng đã giúp ông Tập thực hiên mưu đồ của Trung Quốc. Zhang Lifan, một sử gia độc lập, sống tại Bắc Kinh nói: “Trump, với chính sách Amerique d’abord (America first) là một cái may lớn cho ông Tập. Ông tóm ngay cơ hội, đóng vai trò lãnh đạo phong trào thế giới hóa.” Tại Davos, Thụy Sĩ, ông Tập đóng vai người hùng của kinh tế thị trường. Thế giới ngây thơ rơi vào bẫy. Tại Paris, ông Trump ca ngợi ông Tập là nhà lãnh đạo lớn, báo chí ca tụng ông Tập tích cực ủng hộ thỏa ước Paris về môi trường trong khi ông Trump rút lui. Bên cạnh Tổng Thống Vladimir Putin của Nga hùng hổ, thế giới thấy ông Tập có vẻ hiền hòa. “Quên việc ông Tập đã xây những đảo nhân tạo ở Biển Ðông để xác định chủ quyền của Trung Quốc, bất chấp nghị quyết của Liên Hiệp Quốc và đàn áp đối lập còn tàn bạo hơn ông Putin.”
Ông Tập, với chính trách bành trướng thế lực Trung Quốc, được sự ủng hộ của dân Trung Quốc và đảng Cộng Sản, có hy vọng kéo dài thời gian nắm quyền quá 10 năm như đã quy định. Ông hy vọng lợi dụng sự lúng túng của Tây Phương để lấn tới, thắng ván cờ quyết định. Liu Mingfu, lý thuyết gia, cố vấn được tin cẩn của ông Tập, nói: Trung Quốc không thể chỉ đóng vai thứ nhì. “Trận đấu chung kết đã bắt đầu. Tập Cận Bình sẽ dẫn chúng tôi tới ngôi vị vô địch thế giới.”
Cuộc chạy đua 100 năm
Trả lời một cuộc phỏng vấn của Le Point, Michael Pillsbury, giám đốc Trung Tâm Chiến Lược Trung Quốc của Hudson Institute, nói: kế hoạch “Chạy đua 100 năm” của Trung Quốc nhằm thay thế Hoa kỳ trong vai trò cường quốc số 1 trước 2049, kỷ niệm 100 năm ngày Mao nắm quyền.
Pillsbury, được coi như chuyên gia hàng đầu của Tây Phương về Trung Quốc, tác giả cuốn sách nên đọc “The Hundred-Years Marathon” (2), nói: từ 50 năm nay, Hoa Kỳ theo một chính sách ngây thơ, “hợp tác xây dựng” với Trung Quốc.
Người ta nghĩ Trung Quốc đang trên đường dân chủ hóa, có cùng một hoài bão như Mỹ. Người ta nghĩ sự trợ giúp của Mỹ cho một Trung Quốc còn yếu, với giới lãnh đạo suy nghĩ như chúng ta, sẽ giúp Trung Quốc trở thành một cường quốc dân chủ, yêu hòa bình, không có tham vọng bành trướng địa phương cũng như toàn cầu. Thực tế đã chứng minh ngược lại.
Trong nhiều năm, khi còn yếu, Trung Quốc đóng vai trò hiền lành đó. Nhưng kể từ 2007, Michael Pillsbury nói, Trung Quốc thay đổi thái độ, nhất là từ khi Tập Cận Bình lên cầm quyền, lợi dụng thế yếu của Hoa Kỳ sau cuộc khủng hoảng kinh tế. Khởi đầu là Biển Ðông. “Trước đó, người Trung Quốc nói với tôi, họ không phải là một cường quốc lãnh đạo, bởi vì họ không có hàng không mẫu hạm và căn cứ quân sự ở nước ngoài. Ngày nay, họ có cả hai. Việc xây dựng một căn cứ trên các đảo Hoàng Sa, Trường Sa có mục tiêu chiến lược chống các nước láng giềng, bảo vệ quyền lợi kinh tế Trung Quốc. Tôi đã dự một hội nghị ở Bắc Kinh, trong đó người ta giải thích rằng kinh tế quốc gia phát triển nhanh nhất là nhờ các tài nguyên ngoài biển, từ dầu lửa, dầu khí, tới hải sản.”
Mua, dễ và rẻ hơn là đánh chiếm
Pillsbury nói có thể có đụng độ ở Biển Ðông, vì Trung Quốc có thói quen hành động như vậy, để dằn mặt đối phương. Nhưng thực ra, người Hoa rất thực tiễn. Họ không cần chiến tranh. “Họ có thể chiếm than đá, dầu lửa qua những công ty quốc doanh đặt cơ sở ở nước ngoài. Cựu Chủ Tịch Nước Hồ Cẩm Ðào từng nói mua Ðài Loan dễ và rẻ hơn là đánh chiếm Ðài Loan.”
Pillbury nói cái hiểm họa là năm 2049, PIB của Trung Quốc sẽ gấp đôi PIB của Hoa Kỳ. Hãy tưởng tượng những tai họa (nếu Trung Quốc trở thành cường quốc số 1) : nạn ô nhiễm, tệ trạng ăn cắp kỹ thuật, và sự ưu ái của Trung Quốc đối với những nhà độc tài như Syria hay Zimbabwe. Nhưng nếu mức tăng trưởng kinh tế của Hoa Kỳ đạt tới 4%, và mức tăng trưởng của Trung Quốc thụt lùi hay chậm lại, Hoa Kỳ vẫn là cường quốc số 1.
Ðể kết luận, Pillsbury tỏ ra bi quan. Ông nói muốn đương đầu với Trung Quốc, Hoa Kỳ phải hay đổi hoàn toàn chính sách, coi Trung Quốc là một nước cạnh tranh, không phải là một quốc gia phải giúp đỡ. Phải kiếm ra những lãnh vực có thể làm áp lực. Khuyến khích các quốc gia trong vùng liên kết thành một khối để Trung Quốc bớt hung hăng. Bảo vệ những người chống chế độ, ủng hộ những người muốn cải cách. “Hoa Kỳ mới bắt đầu thức dậy. Hy vọng chưa quá trễ.”
Những người đáng lo ngại hơn một ngàn lần là người Việt Nam. Nhìn những gì xảy ra ở Lào, đang diễn ra ở Boten, nghe lại câu nói của Hồ Cẩm Ðào, chúng ta không khỏi ớn lạnh. Mua Ðài Loan dễ và rẻ hơn là đánh chiếm Ðài Loan. Ðối với Ðài Loan, đó là lý thuyết, vì Ðài Loan là một nước dân chủ, không có lãnh tụ bán nước, và nhân dân Ðài Loan sẽ không để cho ai bán một tấc đất. Ở Việt Nam, trái lại, đó là một thực tế. Lãnh thổ đã dần dần bán cho Trung Quốc. Mua Việt Nam dễ và rẻ hơn đánh chiếm Việt Nam.
(1) Les nouvelles ambitions de la Chine. Le Point. N° 2343 . 3 Oct 2017. France
(2) The Hundred-Years Marathon. Michael Pillsbury.
Kem chuối đây…!
Trưa nào cũng vậy, dưới cái nắng chang chang như đổ lửa, một anh con trai chừng mười bảy, mười tám tuổi da đen cháy, gầy gò, mặc cái quần âu xanh và cái áo trắng cũ mèm đã ngả màu cháo lòng, chân đi đôi dép nhựa, cúi gập lưng đeo cái thùng mốp trắng chừng hai chục ký lô trên vai, vừa đi vừa lớn giọng rao: “Ai kem chuối… Kem chuối đây… Kem chuối xay đây…” Bọn nhỏ chúng tôi ngồi chờ sẵn, chỉ cần nghe thấp thoáng anh bán kem là chạy ùa ra cửa đứng rồi cất tiếng gọi: “Kem chuối… Kem chuối ơi.” Anh bán kem đứng lại, hạ cái thùng mốp xuống chưn, vừa mở nắp thùng lấy miếng kem chuối vuông bọc nilon trắng bên ngoài ra với con dao nhỏ vừa hỏi: “Mua bao nhiêu?” Ðứa kêu mười xu, đứa kêu ba chục, đứa nói năm mươi xu… nhao nhao lên. Mở miếng nilon ra, tùy theo số tiền mà anh bán kem cắt từng miếng kem chuối hình chữ nhật lớn nhỏ, lấy cái que tre nhọn chuốt sẵn để một bọc bên hông thùng mốp đựng kem mà cắm vô miếng kem chuối đưa cho từng đứa, lấy tiền. Xong quấn miếng nilon lại rồi cất thỏi kem trở vô thùng. Anh bán kem lại đóng nắp, vác thùng mốp lên vai đi tiếp, vừa đi vừa rao hàng, tiếng rao “Kem chuối đây…” kéo dài nhỏ dần, nhỏ dần rồi mất hẳn.
Bọn chúng tôi mừng rỡ cầm lấy que kem chuối mát lạnh, thè lưỡi liếm lấy liếm để từng chút một quanh cái que kem chớ không dám cắn, cứ nó chảy nước chỗ nào thì liếm chỗ đó. Có đứa ham ăn, cắn lẹ quá hết trước thì đứng nhìn đứa khác đang liếp láp với ánh mắt thèm thuồng, lâu lâu rụt rè xin: “Cho tao liếm một cái đi.” Có khi cũng được đứa bạn rủ lòng thương cho ké một miếng, nhưng cũng có khi nhận lại câu quát: “Mày có rồi, ai biểu ham ăn ăn lẹ quá làm chi, hết ráng chịu.”
Kem chuối, vào những năm 1978 cho đến 1986 ở thôn quê miền Nam vẫn còn là món quà xa xỉ, sang trọng, quý hiếm đối với những đứa trẻ con nhà nghèo như tôi. Khi mà cơm rau muống ngày hai bữa không đủ ăn, tối tối đốt đèn dầu lửa đỏ bằng cái đèn hột vịt có ngọn lửa bằng hột đậu xanh để học bài, còn tủ lạnh là chuyện chỉ có trong trí tưởng tượng, chớ không thấy ở bên ngoài thực tế đời sống bao giờ. Xứ chuối mà đến chuối cũng không có mà ăn.
Sau này, khi đời sống khá hơn, người nhà quê ai cũng có thể tự làm kem chuối để trong nhà cho cả nhà ăn giải nhiệt mùa Hè. Miền Tây Nam Bộ chuối xiêm đen bán rất rẻ. Kem chuối làm bằng chuối xiêm đen thiệt là chín, chuối xiêm đen càng chín càng ngọt lịm, đừng mua loại chuối vừa chín tới mắc tiền mà làm kem ăn không ngon bằng chuối chín rục, không dùng chuối xiêm trắng vị ít ngọt lại hơi chua chua. Loại chuối xiêm đem chín rục này bán rất rẻ ngoài chợ, bán mớ, bán thúng chớ không bán nải, để tống khứ hàng ế đi, “của đổ thì hốt” mà, không bán rẻ lấy tiền lại được đồng nào đỡ đồng nấy thì chỉ có nước bưng đổ thùng rác.
Chuối đem về lột bỏ vỏ, cắt nhỏ ra cho vô cái thau lớn, cứ hai nải chuối cho vô hai muỗng cà phê muối bột xốc cho thấm đều. Có một điểm ngộ là đối với chuối xiêm đen chín, cho thêm chút muối chuối sẽ ngọt hơn, vị thanh hơn và đậm đà hơn là không có muối. Tuy nhiên, không được cho muối vô quá tay chuối sẽ bị mặn. Ðể chừng ba chục phút thì cho chuối vô máy xay sinh tố xay chuối nhỏ ra cỡ hột đậu phộng, đừng xay nhuyễn sẽ không ngon.
Dừa khô già nạo ra vắt lấy nước cốt đậm đặc và một ít nước giảo, đừng cho nhiều nước quá nước cốt dừa bị lỏng, không ngon. Ðậu phộng rang vàng giã nhỏ ra cỡ hột tiêu sọ hoặc nhỏ hơn một chút.
Một phần bột gạo pha với một phần bột năng cho nước cốt dừa giảo và chút đường cát trắng vô bắt lên bếp khuấy cho bột chín, khuấy bột hơi lỏng một chút nhưng không lỏng quá, lúc thấy bột gần chín cho nước cốt dừa cốt và một ống vani vô khuấy đều rồi nhắc xuống. Phần nước cốt dừa cốt rất béo nên không được bỏ vô trước, khi nấu trên lửa nóng nước dừa cốt sẽ chuyển thành tinh dầu bột sẽ bị hôi dầu dừa, không ngon. Ðộ ngọt trong bột chỉ nên lờ lợ thôi để kem chuối khi ăn mát, đừng cho đường vô nhiều quá ăn không ngon vì chuối đã ngọt rồi.
Nhắc nồi bột xuống để cho nguội, đổ đậu phộng giã và chuối xay vô bột trộn cho đều. Xong múc vô từng cái bọc nilon trắng nhỏ đầy chừng hai phần ba bọc, lấy dây thun cột lại thiệt chặt rồi bỏ vô trong ngăn đá tủ lạnh, chờ nó đông cứng lại là có kem chuối ngon bổ rẻ ăn giải khát rồi. Làm như vầy không tốn tiền mua khuôn kem, không cần chẻ tre làm que kem, có thể để trong gia đình cùng ăn được mà làm nhiều bán cho con nít cũng được. Khi ăn lấy con dao nhỏ cắt cái phần bọc nilon cột dây thun, lột ra là xong.
Thường người ta làm bán cho con nít, muốn lời nhiều thì xay chuối, đậu phộng ít mà khuấy nhiều bột lỏng để trộn, khi vô bọc nó lỏng nhưng đông đá lại nó cũng cứng, có điều ăn mất ngon, giống như ăn cục nước đá xốp có pha chút đường mà thôi.
Trường hợp nhà không có tủ lạnh thì ướp đông đá bằng thùng xốp. Mua nước đá cây về đập nhỏ ra, quậy một phần ba thùng xốp nước muối hơi mặn, cho nước đá và bọc kem chuối vừa vô bọc vào thùng xốp, đóng nắp thùng lại rồi lắc thùng cho đều. Chịu khó lắc như vậy khoảng ba chục phút là kem chuối trong bịch nilon đông cứng lại như để tủ lạnh, cứ để nguyên như vậy, lúc nào ăn hay bán thì mới lấy ra đủ số lượng cần dùng, thấy nước đá tan bớt thì chắt bớt nước muối rồi cho thêm nước đá khác vô. Nói vậy chớ nước đá mà bỏ trong nước muối như vậy độ lạnh tăng lên rất nhiều và cũng rất lâu tan so với nước đá không có nước muối.
Ðến mùa mít, mùa mãng cầu gai thì làm sinh tố mít, sinh tố mãng cầu cũng y như vậy, chỉ khác là múi mít xé nhỏ thành sợi bằng cây nhang trộn vô bột chớ không xay và cũng không thêm đậu phộng rang vô. Còn làm sinh tố đậu đỏ, đậu đen thì dùng đậu ngâm, đãi sạch rồi hấp chín, xong trộn vô bột đã khuấy như ở trên rồi vô bịch nilon, ướp lạnh là xong.
Có người cầu kỳ hơn, không xài đường mà xài mật ong làm số lượng ít để ăn trong gia đình. Nếu không dùng dừa khô nguyên trái nạo ra lấy nước cốt dừa thì mua nước cốt dừa đóng lon cũng được.
Qua Tết, nhà nào có dư mứt dừa dẻo lấy kéo cắt ra nhỏ ra rồi trộn chung vô làm kem như trên ăn vị lạ và càng ngon hơn.
Còn một cách nữa là chuối không xay ra mà ép thành miếng, trét bột xung quanh, để thêm cái que rồi lấy miếng nilon trắng bọc lại, xong đông lạnh nó thành kem chuối. Làm như vầy nhìn ngon hơn nhưng mà cầu kỳ, mất công nhiều hơn.
Chuối xiêm Thái Lan trong siêu thị bên Mỹ này, nếu còn xanh họ bán nguyên nải, tính tiền theo nải chớ loại đã chín vỏ lốm đốm đen rồi cân ký lô bán rẻ rề. Vani mua một bịch xài cả chục lần. Chỉ tốn chút ít tiền thôi, chút công làm là có món ngon cho cả nhà ăn. Trời nóng như vầy, đi ở ngoài về mà có bịch kem chuối lạnh lạnh, vị ngọt dịu thanh mát, vừa thơm mùi đậu phộng rang, vani, vừa beo béo, nhai vô miệng hơi sần sật thì chẳng có gì thú vị bằng. Ăn nhiều no bụng mà không sợ tăng cân, không sợ nóng trong người.
Chủ tiệm nên làm gì khi có thêm dịch vụ mới
WESTMINSTER, California (NV) – Là chủ một tiệm nails, chắc ai cũng muốn tiệm mình khá hơn. Chủ tiệm muốn làm cho bảng lựa chọn của mình làm khách hài hài lòng bằng cách thêm những dịch vụ mới vào bảng. Theo bài viết của Nails Magazine, khi muốn bỏ thêm những dịch vụ mới, chủ tiệm nails nên biết những điều này.
Những dịch vụ mới này có lợi gì cho khách hàng?
Trong các nghề dịch vụ, khách hàng là vua, nên các dịch mới trên bảng phải xoay quanh khách hàng. Bảng này phải ghi rõ sự khác biệt của dịch vụ cho khách biết.
Giá cả
Biết cách định giá của từng dịch vụ là một cách để tiệm làm ăn khá khẩm hơn. Chủ tiệm phải biết giá của từng sản phẩm, và tốn bao nhiều trong một lần làm. Phải tính toán kỹ rồi mới đặt giá cho dịch vụ mới.
Thời gian
Các chủ tiệm khi đặt ra một dịch vụ mới cần phải cho thợ làm thử, để tính thời gian. Nhiều lúc phải thử đến vài lần mới tính được thời gian rõ ràng.
Trình độ của thợ
Khi nghĩ ra các dịch vụ mới, thì việc đầu tiên chủ tiệm phải nghĩ đến là trình độ của thợ.
Cần phải nói chuyện với thợ, và để họ làm thử, rồi lấy ý kiến. Thợ sẽ chọn ra các sản phẩm vừa ý mình để sử dụng trong dịch vụ mới này. Thợ và chủ cần phải làm việc chặt chẽ với nhau để thành công. (TL)
Tính sổ
Người chủ tiệm tính sổ mỗi buổi tối. Người nội trợ tính sổ mỗi cuối tháng. Người tình hay vợ chồng tính sổ khi chia tay. Công ty thương mại ngoài tính sổ với cổ đông, còn một tính sổ khó thực hiện nhất với lương tâm và công lý về doanh nghiệp thiếu minh bạch. Ðó là vài hình thức tính sổ phù hợp với những ai trong các hoàn cảnh đặc biệt nhưng hành vi tính sổ lúc chung cuộc đời người thì không có ngoại lệ trừ phi người ra đi quá bất ngờ nên chưa kịp chuẩn bị.
Vì vậy, ở tuổi nào thì nên nghĩ tới việc tính sổ đời mình? Hình như cho tới nay, chưa có một tài liệu thống kê nào đưa ra con số cụ thể cho thấy mẫu mực của việc này nếu không là những kinh nghiệm lẻ tẻ nghe được qua câu chuyện truyền miệng lúc trà dư tửu hậu giữa bạn bè.
Bản thân kẻ viết bài này tuy có dặn dò con cháu về cách xử sự khi cuộc hành trình trên mặt đất của mẹ chúng chấm dứt ở sân ga cuối nhưng vẫn chưa một lần nào nghĩ tới tính sổ đời mình, có lẽ vì mơ hồ biết rằng nếu có “lời” thì đã xài lai rai dọc đường rồi mà nợ thì nghe chừng khẳm, rất ngại ngùng phải đối diện.
Lý do khiến tôi mấy hôm nay băn khoăn việc này là vì buổi tối ngày Thứ Hai đầu tuần qua, tôi nhận được email của D. Uyển, vừa trách móc vừa nhắn một tin buồn: “Mi đi mô mà tau điện thoại không trả lời. con khỉ? Thiềm mất rồi.”
Bạn tôi chỉ nhắn đúng 3 chữ, chị biết 3 chữ là quá đủ để tôi rụng rời tứ chi, hồn vía lên mây. Ðịnh thần một lúc, tôi bấm điện thoại gọi Uyển: “Có biết vì sao Th. mất không?” Bên kia đầu dây, tiếng U. rời rạc, như thể cổ họng chị khô rang, cố lắm mới ráp được một câu: “Nghe nói Th. bị cái bướu trên đầu.” Tôi tưởng mình sụm xuống, tan chảy như cây nến nhỏ ai ném vào lửa, thoáng nhanh qua đầu mấy câu thơ khóc vợ của Hữu Loan được Phạm Duy phổ nhạc: “Em ơi, giây phút cuối không được nghe nhau nói, không được trông nhau một lần…”
Ngày xa xưa khi tâm hồn còn như quả bong bóng màu mới bơm căng hơi, như đóa hồng mới nở, như mây sớm trên đỉnh trời, đọc tới câu này, nghe hát mấy câu này, tôi xót xa hình dung nỗi đau của người trong cuộc mà thương cảm ngập lòng. Bây giờ khi chính mình là người trong cuộc, mới thực sự thấm ngấm nỗi bi ai. Tôi thấy tôi ăn ở tệ với bạn quá. Từ khi bạn dọn nhà, tôi không có điện thoại mới của bạn rồi vin vào đấy, tự nhủ: “Không tin tức là không sao!” Tôi để thời gian trôi qua hàng năm, hàng năm, hàng năm. Tự dối lòng hay lười biếng tưới nước một loài hoa mong manh.
Không tin tức là không sao. Ðâu có không sao! Bạn tôi bệnh, đau đớn rồi mất. Tôi không hay biết nên không một lời hỏi thăm, không một lần gặp mặt và cầm tay. Tôi đã dùng thời gian ấy vào việc gì? Ðã dành sự quan tâm ấy vào việc gì? Tôi đã để bạn tôi buồn lòng nghĩ rằng tôi không còn nhớ con dốc Phủ Cam chạy qua cửa nhà chị. Không còn nhớ tô bún bò An Cựu hai đứa đã ngồi ăn dưới dàn thiên lý ở sân trước nhà chị.
Không còn nhớ những lá thư hàng tuần chị ân cần nhờ tôi đem bỏ giùm chị ở bưu điện trung ương trên đường tôi về học, gửi cho một người ở đồi Tăng Nhơn Phú. Không còn nhớ đôi mắt bồ câu thật đẹp với riềm mi mát rượi của chị chớp chớp khi chị cười rúc rích sau tay áo, khoe khẽ với tôi chiều hôm qua chị được tiếp anh lần đầu tại phòng khách nhà chị và dưới mắt bố mẹ. Không, tôi không quên gì cả, càng không quên những ngày sau cùng anh chị và tôi hẹn gặp nhau giữa đường để cùng bay lên Michigan thăm gia đình Cỏ May. Tôi tới trễ. Từ xa, đã nhận ra vẻ bồn chồn, lo âu của chị bên anh và khi tôi đi rảo bước như chạy tới gần, cảm động thấy khuôn mặt phút trước bồn chồn lo âu ấy sáng lên vì vui mừng. Buổi tối ở nhà Cỏ May, ba đứa chụm lại trong phòng khách xem video ca nhạc Thúy Nga, vừa xem vừa chuyện trò râm ran. Vui thế nào mặc dầu, chị vẫn để mắt cái đồng hồ rồi rụt rè nói: “Tụi bay coi tiếp đi nghe, tau vô, sợ anh Th. không quen một mình.” Có hôm sau khi cả nhà đi bộ hóng gió về, ba đứa rúc vào phòng ngủ, nằm ngang trên chiếc giường rộng bằng gỗ quý, nhắc kỷ niệm thời đi học. Chỉ một chốc lại nghe cái điệp khúc quen thuộc của chị: “Tau vô nghe, sợ anh Th. không quen một mình.”
Vì địa dư rộng lớn của nước Mỹ, vì hoàn cảnh sinh tồn mỗi đứa khác nhau, dường như trong thâm tâm cả ba, chúng tôi đành chấp nhận vui với những gì đến trong tầm tay và cất kỹ những gì đã qua vào kỷ niệm. Lần tạm biệt sau cùng, chúng tôi tha thiết hẹn gặp lại nhau nhưng lời hẹn ấy như nước chảy qua cầu. Anh D. chồng Cỏ May bất ngờ qua đời. Thiềm bất ngờ qua đời. Không ai biết lúc nào gió vô tình hay hữu ý khép lại những chương sách đời dở dang. Liệu có bao giờ cơn gió ấy sẽ đưa tôi về với ngôi nhà ở con đường mùa Thu thành Troy để tôi còn được ôm bạn trong tay và khóc những người đã mất ? Ðể tôi lại được ngồi vào bàn, vào ghế như tất cả chúng ta từng ngồi với nhau trong căn bếp nhỏ, rất thật nhưng cũng rất hoang đường?
Kiểm điểm hay tính sổ? Ðể thấy ra chúng tôi nợ nần nhau nhiều quá. Chúng tôi nợ nhau những lời hẹn ước. Nợ nhau những chuyến đi. Nợ nhau những khao khát đợi chờ. Nợ nhau những ngày vui, những nỗi lòng trao đổi. Nợ nhau những mong ngóng không thành. Nợ nhau một lá thư lần lữa, một cú điện thoại cho những điều khó bày tỏ. Ôi, những món nợ chồng chất tháng năm không bao giờ thanh thỏa được nếu không bắt đầu.
Kinh nghiệm mất bạn vào một lúc không ai có thể ngờ khiến chúng tôi hốt hoảng đi tìm nhau trong khoảng không gian năm bảy dặm đường. Hai năm trước (nhanh như một cái chớp mắt) chị tươi mươi đi dự những buổi họp mặt ái hữu. Chị chỉ có vài sở thích: đi chùa, gặp gỡ bạn bè và đeo kim cương. Chị ít nói nên hay cười, tính nết hiền hậu. Bẵng một thời gian vắng bóng chị, hỏi thăm nhân dịp tang lễ Thiềm, được biết chị không đi đâu vì hai chân đau. Ðến nhà thăm, biết ra trí nhớ chị bị sa sút. Chị ngồi trên ghế, walker bên cạnh, khay thuốc trên bàn, đôi mắt trống vắng. Ðừng làm khó chị mà hãy xưng tên rồi hỏi chị có nhớ không thì chị sẽ gật đầu. Chuyện trò một lúc, chị cất tiếng, thong thả, nhỏ nhẹ: “Nãy giờ nghe các bạn nói nhưng không nhớ các bạn nói chi hết.” Vậy là chị biết bệnh của mình nhưng chị không tỏ vẻ buồn giận mà nét mặt yên ả. Lúc bạn bè từ giã, chị theo ra cửa. Chúng tôi vẫy tay, chị cũng giơ tay vẫy trả và vẫy mãi.
Anh là bạn đồng nghiệp với tôi ở trung học NT/Saigon. Thời đó, anh là giáo sư dạy toán trẻ nhất và được học trò các trường công tư quý mến. Ngoài chuyên môn, anh hoạt bát, khẩu khiếu lưu loát và có óc hài hước. Trong đám đông, anh nổi trội, thu hút.
Di tản qua Mỹ biến cố 30 Tháng Tư 1975, anh không đi dạy nữa mà làm việc hành chánh. Chị đẹp, tươi tắn và trẻ hơn anh nhiều. Chị đặc biệt có giọng nói pha chút nũng nịu rất dễ gây thiện cảm. Chị cũng thích thể thao nên đi gym mỗi ngày. Một buổi chiều như mọi buổi chiều khác, chị đang tập bỗng bị một cơn nhức đầu rồi chị êm ái ra đi vì một mạch máu có chỗ bị mỏng (aneurism.) Mất chị hoàn toàn bất ngờ như thế nhưng anh vẫn gượng cười, nói đùa với bạn bè: “Bây giờ tôi không phải giấu thuốc lá nữa!” Tuy vậy, từ đấy sức khỏe của anh hao hụt dần rồi tới một lúc anh đi lại phải dùng walker. Những năm sau này, anh không đến với cuộc họp mặt ái hữu thường niên của trường NT nữa vì không tiện di chuyển. Ngày xưa, thầy đến với lớp, vỡ đất, gieo hạt. Giờ đây, các học trò cũ đem lớp đến với thầy, hoa trái tốt tươi. Thời gian đã làm việc thật sự có ý nghĩa cho cả thầy lẫn trò. Họ đã thay nhau giữ quả bóng kiến thức và tình người ở vị trí đẹp nhất của nó trên sân chơi của nhà trường và cuộc đời.
Cuộc họp mặt lần đầu, lần thứ hai với anh, cách nhau khoảng một năm, chỉ quy tụ trên dưới chừng mười người vừa thầy, cô vừa trò, xúm xít quanh cái bàn ăn rộng lỉnh kỉnh thức ăn mỗi người góp một món. Vậy nhưng tiếng nói, tiếng cười vẫn rộn rã bay lên và buổi trưa qua rất nhanh trong ngôi nhà ban ngày thường vắng vẻ vì người lớn đi làm, trẻ con đi học. Năm nay, đáp lời kêu gọi của nhóm tổ chức, con số 10 nhân lên gấp ba, gồm thêm nhiều thầy cô giáo cũ có lẽ cũng băn khoăn “tính sổ” như tôi.
Chỉ vài ngày nữa là đến hẹn. Tôi hình dung ra khu vườn nhà anh mùa Hè lung linh nắng, khói lò nướng như mây xuống lưng chừng không gian, giăng mắc trong những khóm lá xanh và 30 người từ một quá khứ đã ít nhiều tàn phai có dịp quay lại đốt trầm hương cũ, nhớ một thời đã qua và sẽ là như thế mãi mãi trong tâm tưởng của nhau. Anh sẽ vui lắm, sẽ không cay đắng và chua chát dẫu sau cùng, chỉ còn anh đối bóng mình trong hoàng hôn tịch mịch giữa khu vườn này mà anh sẽ lây niềm tự hào với câu nói của tướng MacArthur: “Các cựu chiến binh không bao giờ chết, họ chỉ tan hàng thôi!” Trên mặt trận văn hóa, lực lượng giáo chức là những chiến binh phục vụ đất nước và dân tộc bằng những cống hiến bền bỉ của họ. Mở mang bờ cõi hay mở mang trí tuệ, người chiến sĩ ở cả hai phòng tuyến để lại dấu ấn của họ dài hơn một chu kỳ sinh diệt của nhân gian và sẽ không đi vào quên lãng.
Chao ôi, “tính sổ” cũng cần nhiều thời gian mà bây giờ tôi mới chỉ bắt đầu, đành cố gắng thôi!
Các khoa học gia chính phủ Mỹ kết luận trái ngược TT Trump về thay đổi khí hậu
WASHINGTON, DC (AP) – Các khoa học gia làm việc cho chính phủ liên bang Mỹ cảnh cáo rằng việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch hiện đang tạo thêm các đợt nắng nóng, khô hạn và lụt lội, dù rằng Tổng Thống Donald Trump ca ngợi đường ống dẫn dầu mới, đang được hoàn tất, và hứa hẹn sẽ tạo dựng lại kỹ nghệ khai thác than đá hiện đang rất chật vật.
Một bản dự thảo báo cáo, đại diện ý kiến chung của các khoa học gia thuộc 13 cơ quan chính phủ liên bang Mỹ, nói rằng các chứng cớ cho thấy tình trạng ấm dần toàn cầu, được thúc đẩy do các hoạt động của con người, là điều “không mù mờ.”
Kết luận này đi ngược hẳn lại các phát biểu của Tổng Thống Donald Trump và các bộ trưởng, theo đó bày tỏ sự nghi ngờ về tình trạng ấm dần đang thấy được trên toàn thế giới phần lớn là do ô nhiễm carbon do con người tạo ra.
Bản báo cáo nêu ra kết luận của hàng ngàn cuộc nghiên cứu, có sự duyệt xét của các chuyên gia cùng ngành, và cho hay rằng “các chứng cớ về tình trạng thay đổi khí hậu được thấy rất nhiều, từ trên thượng tầng khí quyển xuống tới đáy biển sâu.” (V.Giang)
Xây công trình tiền tỷ ở khu kinh tế Dung Quất rồi bỏ hoang
QUẢNG NGÃI, Việt Nam (NV) – Khu nhà ở cho công nhân nhà máy đóng tàu Dung Quất có chi phí hàng trăm tỷ đồng ngay vị trí “đắc địa“ở xã Bình Ðông, huyện Bình Sơn, được xây giữa chừng rồi bỏ hoang nhiều năm qua.
Khu nhà ở công nhân này do công ty công nghiệp tàu thủy Dung Quất, thuộc Tập Ðoàn Dầu Khí Việt Nam đầu tư xây dựng từ năm 2007.
Nói với phóng viên Báo SGGP ngày 8 Tháng Tám, ông Nguyễn Thanh Vũ, chủ tịch xã Bình Ðông, cho biết, khu nhà được tiến hành xây dựng song song việc bồi thường cho các hộ dân, có tổng diện tích gần 7.4 ha, chia làm 3 khu nhà rộng lớn. Vị trí xây dựng khu nhà nằm ngay trục đường chính của xã, phía sau là cửa biển.
Công trình gồm trường học, công viên… phục vụ cho công nhân nhà máy đóng tàu Dung Quất. Thế nhưng, khi xây dựng được tầng 2 thì các công trình này dừng lại và bỏ hoang cho đến nay.
“Từ khi bỏ hoang, công trình đã gây ra sự lãng phí về đất ở với một diện tích khá lớn. Trong khi đó, nhiều người dân lại cần đất để xây dựng, canh tác… thì không có,” ông Vũ nói.
Khi bị bỏ hoang, nhiều khối tài sản chưa được di dời, khối nhà văn phòng xuống cấp, mục, hoen gỉ… Ngoài những tòa nhà xây kiên cố đến tầng 2 thì bỏ, còn có công trình đến tầng 4 thì chờ mãi rồi dừng hẳn.
Tin cho biết, trong bối cảnh công ty công nghiệp tàu thủy Dung Quất đang “gồng” trả nợ vay hàng ngàn tỷ đồng, có nguy cơ phá sản như hiện nay thì việc tiếp tục giải quyết đất đai tại dự án trên rất mù mịt, vẫn chưa có cách nào. Hiện tại, chính quyền xã Bình Ðông đang chờ hướng giải quyết từ cấp trên. (Tr.N)
Châu Âu thu hồi trứng nhiễm thuốc trừ sâu
Theo đài BBC News, hàng triệu quả trứng gà được thu hồi tại các chợ và siêu thị tại các nước tại Châu Âu vì nhiễm phải thuốc trừ sâu fipronil.
Rác ngập Vịnh Hạ Long từ bờ tới biển
QUẢNG NINH, Việt Nam (NV) – Dù đã thuê tới 3 công ty để thu gom rác và chế biến rác thải trên vịnh Hạ Long, di sản thiên nhiên thế giới, nhưng rác vẫn cứ xuất hiện từ bờ biển cho tới các vùng xa ngoài vịnh. Ðặc biệt, vùng ven bờ ngay trung tâm thành phố Hạ Long luôn tràn ngập rác.
Theo phản ánh của báo Lao Ðộng, ngày 9 Tháng Tám, tại khu vực giáp ranh với quần đảo Cát Bà của Hải Phòng, rác là các mảnh phao xốp nổi trắng cả một vùng. Trong khi đó, dọc tuyến ven bờ, mặt nước vịnh chưa bao giờ hết rác. Ðặc biệt vào những ngày mưa, nước triều cường, rác vây kín nhiều khu vực, nhưng đợi cả ngày cũng không có đơn vị nào đến thu gom, xử lý, mặc cho đây lại là tuyến đường du lịch, với lượng khách trong và ngoài nước qua lại nhộn nhịp.
“Nếu như ở ngoài vịnh, vừa rộng lại vừa xa thì cho rằng khó giải quyết, đằng này rác ở ngay gần bờ, người dân và du khách chứng kiến hằng ngày, hằng giờ mà cũng chẳng thấy ai ra vớt, dọn dẹp,” bà Lê Thanh Hà, ở phường Bạch Ðằng, thành phố Hạ Long, cho biết.
Nói với báo Lao Ðộng, đại diện Ban Quản Lý các dịch vụ công ích, đơn vị được ủy ban thành phố Hạ Long giao ký hợp đồng với các công ty thu gom rác thải trên vịnh Hạ Long cho biết, bình quân mỗi ngày ba công ty được thuê dọn rác vớt được khoảng 2 tấn rác.
Trong đó, riêng dải ven biển dài khoảng 5 cây số, từ bến phà cũ đến Cột 8, mỗi ngày, công ty Phúc Thành, một trong ba đơn vị được giao việc vớt được khoảng 1 tấn rác. Tính từ đầu năm 2017 tới nay, riêng công ty này vớt được hơn 537 tấn rác.
Tương tự, tại một số điểm du lịch trên vịnh Hạ Long, từ đầu năm tới nay, công ty cây xanh công viên Quảng Ninh vớt được trên 640 tấn. Mỗi ngày có 3 tàu của công ty chở đầy rác chạy từ biển vào bờ giao cho đơn vị khác đem vào nhà máy xử lý rác thải.
Thế nhưng, ông Phạm Văn Ðạt, trưởng phòng tư vấn, giám sát thuộc Ban Quản Lý các dịch vụ công ích Hạ Long thừa nhận, lượng rác còn sót lại trên vịnh Hạ Long còn rất lớn, khó có thể định lượng, bởi chỉ cần chạy tàu từ đất liền ra tới các điểm du lịch cách bờ hàng chục cây số, thì đâu cũng thấy rác. “Nhiều khi chạy xe qua, phát hiện nhiều rác lại phải gọi điện cho công ty ký hợp đồng thu gom rác đến xử lý,” ông Ðạt nói.
Tuy nhiên, theo ông Vũ Tuấn Anh, công ty cây xanh công viên Quảng Ninh nhận định, rác chắc chắn vẫn cứ tiếp tục tràn ngập vịnh Hạ Long, bởi các giải pháp căn cơ để vịnh hết rác là quản lý hiệu quả nguồn rác thải ven bờ và ý thức của người dân, du khách “rất xa vời.”
Thà giao tổng thể một vùng rộng lớn, hoặc cả vịnh cho một đơn vị thì dễ làm, đằng này với cách làm hiện nay: tính từ trong bờ ra ngoài biển khoảng 2 cây số giao cho ông A, nhưng vị trí xa hơn nữa lại giao cho ông B, trong khi triều cường lên xuống liên tục, lúc xuống thì rác từ bờ trôi ra ngoài, lúc lên thì rác lại từ ngoài dạt vào bờ, có dọn hoài cũng vậy. (Tr.N)
Đồng Tháp: Hàng ngàn người xuống phà bằng lối đi ‘tử thần’
ÐỒNG THÁP, Việt Nam (NV) – Mỗi ngày, hàng ngàn người qua lại Bến phà Bò Ót-Ðịnh An, huyện Lấp Vò, phải qua lối đi dẫn xuống phà làm bằng gỗ dài hàng chục mét đã xuống cấp nghiêm trọng, té ngã bị thương tích, mất tài sản không biết kêu ai.
Nói với báo Thanh Niên ngày 9 Tháng Tám, người dân khu vực đầu cù lao Tân Lộc, gần Bến phà Bò Ót-Ðịnh An, băng ngang sông Hậu, nối phường Thới Thuận, quận Thốt Nốt, Cần Thơ với xã Ðịnh An, huyện Lấp Vò, tỉnh Ðồng Tháp, tức giận phản đối trước tình trạng nguy hiểm của lối đi dẫn xuống phà phía bờ Ðịnh An.
Cụ thể, lối đi xuống phà được đóng bằng gỗ dài khoảng hơn 30 mét đã rất cũ, mặt đường dẫn trơn trượt, không có lan can hai bên. Những hôm trời mưa, nhiều vụ té ngã nguy hiểm luôn diễn ra đối với người qua lại bến phà này, nhưng chính quyền xã Ðịnh An vẫn làn ngơ không tìm cách khắc phục.
Bà Nguyễn Diễm Thúy, người buôn bán tạp hóa thường xuyên phải đi qua bến đò này, cho biết: “Ðang là mùa mưa, hầu như ngày nào cũng có người bị té ở bến phà này. Thậm chí, nhiều người bị té cả người và xe gắn máy xuống sông Hậu, chấn thương hư hại tài sản nhưng không biết kêu ai,” bà Thúy nói.
Hiện tại, để hạn chế trơn trượt, tai nạn, người dân phải mua trấu hằng ngày rắc lên lối đi này. Trong khi phía cơ quan quản lý tuyến phà nhiều lần có đơn xin được sửa lại nhưng chính quyền địa phương chỉ “hứa lần, hứa lượt” cho xong.
Ngày 8 Tháng Tám, nói với phóng viên báo Thanh Niên, ông Nguyễn Thanh Nhàn, chủ tịch huyện Lấp Vò cho biết, huyện đã cho đấu thầu để chọn nhà thầu xây dựng lại cầu dẫn xuống phà Bò Ót – Ðịnh An. “Tuy nhiên thời điểm nào thi công thì chưa xác định được bởi mùa nước lũ đang về,” ông Nhàn nói.
Trong khi đó, do là tuyến đường huyết mạch nối trung tâm quận Thốt Nốt, thành phố Cần Thơ với huyện Lấp Vò, tỉnh Ðồng Tháp, nên hàng ngày vẫn có hàng ngàn người dân vì công việc mưu sinh, đi lại… phải bất chấp nguy hiểm qua lại bến phà này. (Tr.N)
Hội Cổ Nhạc thăm chùa Bát Nhã ở Santa Ana
Hôm Chủ Nhật, 16 Tháng Bảy vừa qua, Hội Cổ Nhạc Miền Nam Việt Nam Hải Ngoại đã đến thăm chùa Bát Nhã ở đường First Santa Ana, miền Nam California.
Ðây là địa điểm mới của ngôi chùa được dời về, parking khá rộng, thế mà mới hơn 10 giờ, tức còn hơn một tiếng đồng hồ nữa mới đến giờ chùa hành lễ, vậy mà không còn chỗ đậu xe, chúng tôi phải để xe bên ngoài rồi đi bộ vào.
Ðược Hòa Thượng Thích Nguyên Trí viện chủ tiếp tại phòng khách, chúng tôi đã trình bày với thầy về vấn đề UNESCO công nhận đờn ca tài tử là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Ðây là một danh dự không những chỉ riêng cho giới đờn ca tài tử, mà là cho dân tộc Việt Nam nói chung. Ðược cơ quan văn hóa quốc tế công nhận là việc hiếm có, nên ở trong nước đã nỗ lực phát triển môn nhạc này.
Do đó mà từ hơn sáu tháng nay, Hội Cổ Nhạc đã đứng ra huy động giới đờn ca tài tử hải ngoại họp mặt sinh hoạt mỗi tuần một lần, vào chiều Thứ Năm lúc 7 giờ tại hội trường nhật báo Người Việt. Bây giờ mới bắt đầu làm kể ra cũng muộn, nhưng có còn hơn không.
Do bởi thầy Nguyên Trí phải dành quá nhiều thời giờ trong việc cúng lễ, và lo về Phật sự, nên chưa rõ biết sự việc trên. Thầy nói rằng đã biết được như thế rồi, thầy sẽ quan tâm đến vấn đề.
Sẵn dịp đến chùa Bát Nhã, nhà văn Ngành Mai hội trưởng cũng báo với thầy, rằng cuốn tiểu thuyết “Cô Gái Việt và Người Chiến Binh Mỹ” của tác giả Ngành Mai sắp được nhà xuất bản Người Việt cho phát hành bán trên hệ thống Amazon.
Sở dĩ chúng tôi báo với thầy Thích Nguyên Trí về cuốn tiểu thuyết “Cô Gái Việt và Người Chiến Binh Mỹ” là do tác phẩm này hồi năm 1996 từng được đăng Feuilleton mỗi ngày trên nhật báo Người Việt. Lúc bấy giờ nhiều độc giả theo dõi suốt gần bốn tháng, và khi câu chuyện diễn tiến đến đoạn “Tao ngộ ở chùa Bát Nhã,” thì có nhiều độc giả vốn là Phật tử đi chùa này đã hỏi các các vị sư, các ni cô rằng:
– Quỳnh Chi là cô nào vậy? Mỗi trưa Chủ Nhật tôi đi cúng chùa Bát Nhã, cô Quỳnh Chi cũng đi cúng chùa này, mà tôi vô tình không để ý là cô nào. Vậy xin các thầy, các sư cô chỉ cho tôi.
Cũng có người nói:
– Hoàn cảnh của cô Quỳnh Chi sao mà thấy thương quá! Vậy thì bắt đầu từ bữa nay mình thấy cô nào trẻ đẹp đi cúng chùa thì lên tiếng hỏi, biết đâu đúng là cô Quỳnh Chi, mình sẽ biết rõ thêm tự sự… Dĩ nhiên là còn nhiều câu hỏi khác, không biết các thầy, các sư cô trả lời ra sao.
Trong bố cục câu chuyện thì hai nhân vật chính là cô nữ sinh Quỳnh Chi và chàng Bill, sau thời gian lận đận, khổ đau dồn dập, 10 năm chia cách và cuối cùng thì hai người tao ngộ ở chùa Bát Nhã Santa Ana. Cũng có nghĩa nhân vật chính Quỳnh Chi là Phật tử của chùa Bát Nhã, và Bill tìm gặp người yêu tại đây.
Không biết khi cuốn tiểu thuyết phát hành có ai hỏi thầy Nguyên Trí, rằng cô Quỳnh Chi là cô nào vậy, xin thầy nói cho chúng con biết? Hoặc là còn nhiều câu hỏi khác, cũng có thể lắm!
Sau khi trình bày với thầy Thích Nguyên Trí về cuốn tiểu thuyết “Cô Gái Việt và Người Chiến Binh Mỹ,” chúng tôi trở lại vấn đề đờn ca tài tử và xin Chùa Bát Nhã, cũng như thầy Thích Nguyên Trí hỗ trợ cho công cuộc bảo tồn môn nhạc đã được cơ quan văn hóa quốc tế công nhận.
Thông báo họp mặt đờn ca tài tử hải ngoại
Kể từ nay giới đờn ca tài tử hải ngoại họp mặt sinh hoạt hàng tuần vào ngày Thứ Năm lúc 7 giờ chiều tối, tại hội trường nhật báo Người Việt, 14771 Moran St., Westminster, CA 92683.
Ban tổ chức mời tất cả giai nhân tài tử, những ai từng học đờn, học ca cổ nhạc hãy đến tham gia. Những người mà khi xưa từng đi đờn ca nhưng bỏ lâu quá quên bài ca, xin hãy cứ đến nói lên kỷ niệm của mình đối với đờn ca tài tử.
Riêng những người yêu thích, chỉ muốn nghe đờn ca thì đến với tư cách khán giả. Vào cửa tự do, miễn phí. Liên lạc trưởng ban tổ chức, ông Lê Quang Thế (714) 454-7851.
Tâm sự năm thứ 21 ‘Khởi Hành’
Tạp chí Khởi Hành xuất bản ở hải ngoại số 1 ra vào đầu Tháng Mười Một 1996, tới nay vừa qua số 246, năm 2017, như vậy đang ở năm thứ 21, chỉ ở hải ngoại không thôi. Nói thế vì tờ báo từng hiện diện ở Sài Gòn từ Tháng Năm 1969, là cơ quan ngôn luận của Hội Văn Nghệ Sĩ Quân Ðội*, và ra tới số 156 thì ngưng. Bộ cũ ở trong nước hay bộ mới ở hải ngoại đều do một người trông coi tòa soạn, thu góp bài vở và trình bày trang báo, cho nên tâm sự Khởi Hành là tâm sự của hơn 400 số báo – đích xác là 156 số bộ cũ + 246 số bộ mới = 402 số – kể ra ngổn ngang và mênh mông, song tôi xin bắt đầu một các tự nhiên, thấy thế nào kể ra thế ấy, đôi điều giản dị, ngắn gọn, còn những gì dài dòng, chúng ta cần một cuốn sách, xin để sau này, khi viết hồi ký.
Tâm sự hôm nay chỉ là tâm sự trang 1, của tờ báo Khởi Hành số 1 hải ngoại, ra trước Tháng Mười Một 1996, sau này có thể là tâm sự số 1, của tờ báo Khởi Hành số 1 trong nước, ra trước Tháng Năm 1969. Khuôn khổ tờ báo là 10 x 13.50” (phân Anh), bìa và ruột cùng một thứ giấy in báo, nghĩa là không có bìa láng trên giấy trắng mịn, và gấp kiểu yên ngựa (saddle), nghĩa là không có gáy vuông. Với bề dày cả ruột lẫn bìa chỉ có 32 trang người ta không thể và không cần đóng gáy vuông, mà nếu muốn đóng gáy vuông cho đẹp cho sang, phải tính thêm công đóng mỗi số báo là 30 xu, 1000 số báo là 300 Mỹ kim thêm, một uổng phí không cần thiết. Trong khi nếu không đóng gáy vuông, cả tiền giấy và tiền in 1000 số báo 32 trang chỉ có 800 Mỹ kim, lại là in kiểu rất sang và tốn kém là hai trang bìa in được đủ màu (full colors) – ta quen gọi không chính xác là in 4 màu – trong khi với 4 màu vàng đỏ xanh đen (yellow, magenta, cyan, black) với hệ thống in với 4 máng mực cho một cái máy đồ sộ như thế, người ta có thể in ra một tờ báo một cuốn sách hàng chục màu trong nháy mắt (bằng cách bấm một nút điện), chứ không phải chỉ có 4 màu.
Trên bìa báo ra vào Tháng Mười Một 1996 có in 8 cái hình của 8 tác giả nghệ sĩ có viết bài hay được nói đến trong số báo: Nhượng Tống, Phùng Cung, Nguyễn Sỹ Tế, Nguyễn Hữu Hiệu, bìa sách của Phạm Công Thiện, hình Củng Lợi (Cong Li) trong bài điểm phim Temptress Moon của Chen Kaige, băng nhạc của Khúc Lan, nhiếp ảnh nghệ thuật của Ngân Hà, sách mới về Võ Phiến của Nguyễn Hưng Quốc, phòng tranh đầu tiên của họa sĩ Thái Tuấn ở Hoa Kỳ, v.v… Những người được nhắc đến trong phần tin tức hay sinh hoạt nghệ thuật của tờ báo, không số nào là không có, nghĩa là một mục mở đầu bắt buộc phải có của Khởi Hành từ xưa đến nay. Làm báo văn nghệ không thể không có tin tức sinh hoạt trong các ngành văn thơ, ấn loát phim ảnh hội họa. Một tờ báo gọi là văn nghệ mà chỉ có thơ văn là không đủ, một tờ báo học thuật mà không có tin tức về những gì liên hệ tới sự hình thành các nghệ phẩm (phương pháp, xuất phẩm) cũng không thể gọi là một tờ báo. Vả chăng dù là báo gì cũng cần được trình bày cho đẹp mắt, nên bài viết mà thiếu hình tượng tô điểm hay dẫn chứng kèm theo thì toàn thể chỉ là chữ và chữ, không tạo được cho báo mình một số độc giả riêng; hay tệ hơn nữa, nó chưa thể được gọi là một tờ báo. Báo là báo tin, một tờ báo không báo tin gì mới, không thể được gọi là báo, chỉ có thể được gọi là tài liệu. Lúc này hai mươi năm sau nhìn lại các trang tin tức đương thời, tôi vẫn hình dung được sinh hoạt thuở ấy của quá khứ, chính là nhờ những hình ảnh chụp từ người, từ phim, từ sách, từ cảnh vật… trong các trang tin tức, cụ thể là trong mấy trang tin của tờ Khởi Hành số 1 đang được nói đến. Ta bất chợt ngừng lại và tự hỏi: Bây giờ những người ấy – những người viết bài hay được nói đến trong tờ Khởi Hành Tháng Mười Một 1996, bây giờ họ ra sao?
Dựa theo hình ảnh ngoài bìa của tờ báo, theo thứ tự từ trái sang phải từ trên xuống dưới, ta sẽ thấy các bài với nhan đề và tác giả như sau:
-Nhượng Tống: “Ai đã ra lệnh ám sát học giả Nhượng Tống?” Tác giả bài viết là Nguyễn Tà Cúc. Nhượng Tống là nhà văn, viết báo, một thủ lãnh của Quốc Dân Ðảng, bị ám sát giữa Hà Nội khoảng 1949, 50.
-Phùng Cung (nhân vật trong vụ Nhân Văn-Giai Phẩm): bài viết của Nguyễn Hữu Hiệu sau khi gặp Phùng Cung ở Hà Nội, cùng thơ và truyện ngắn Phùng Cung đăng kèm theo.
Nén Nhang
Phùng Cung
(Tặng bạn Nguyễn Hữu Hiệu)
Phỉnh phờ đê tiện
Bả bẫy tù đầy
Máu chảy đầu rơi ngày tháng
Ngót thế kỷ bạo quyền
Không dập tắt nổi nén nhang.
Vụ Nhân Văn-Giai Phẩm xảy ra đã hơn nửa thế kỷ qua, tới nay ít ai còn nhớ rõ, tuy nhiên chúng ta cũng không thể quên nhà văn nhà thơ Phùng Cung (1928-1997). Ông ra đời ngày 18 Tháng Bảy tại Vĩnh Yên, một phần đất ngoại thành, ráp ranh Hà Nội, tham gia kháng chiến từ những ngày đầu khi mới 17, 18 tuổi, từng lãnh đạo dân chúng địa phương cướp chính quyền nhưng cũng sớm thấy bản chất thật sự của Việt Minh, nên vốn là con người khẳng khái, ông chống lại, và sau đó bị họ bắt giam, mới đầu ở Hòa Lò Hà Nội, rồi sau đó cầm giữ ông suốt 12 năm trong các nhà tù khác vùng Việt Bắc. Ông mất ngày 28 Tháng Tư 1997 tại Sài Gòn.
Ðọc thơ văn Phùng Cung người ta nhận ra ngay một ngữ pháp riêng, khúc chiết và quyết liệt. Nhiều câu thơ của ông nghe như thổ ngữ của một vùng miền Bắc khai nguyên, chắt lọc mọi rườm rà, sạch bong như thân trúc, gióng tre, lơ đãng lóng cóng đụng vào có thể rách da, xước máu.
Hai bài kể trên trong số ra mắt, Khởi Hành hẳn nhiên có chủ trương làm báo như thế nào, làm báo để làm gì. Văn chương nghệ thuật song không phải văn chương nghệ thuật để nhàn dư. Những tác giả như Nhượng Tống, như Phùng Cung là những ngòi bút đã viết trong máu lửa, và đời sống của họ đã trải qua nhiều năm tháng sau song sắt, trong cùm gông. Nhà văn Nguyễn Sỹ Tế tác giả bài Triết Lý Thực Dụng nơi trang 19 không chỉ là một nhà giáo, ông từng bị kiên giam (trong cùm) nhiều năm vì sau 1975 ở Sài gòn đã viết bài “Ðể tiến tới một chủ nghĩa xã hội với bộ mặt người.”
Nhà thơ Cao Tiêu biết rõ chủ trương của tờ tạp chí, nên để đóng góp trong số ra mắt, nơi trang 4, ông gửi tới một bài thơ viết tay, với nét bút cứng cỏi
Cảm Ðề
Cao Tiêu
Ta là ai giữa mùa thay đổi ấy?
Nỗi đau chung từ đất nước chiến chinh.
Góp tiếng văn chương, làm lại cuộc khởi hành
Bằng bút mực thay cho sung đạn.
Gìn giữ tấm dư đồ như nâng níu áo trận
Sao đến bây giờ rách tả tơi?
Tấc son còn để với đời
Phẩm đề xin một vài lời thêm hoa.
(Khởi Hành số 1, Tháng Mười Một 1996, trang 4)
