Ủy Ban Nobel Hòa Bình: Bắc Kinh phải chịu trách nhiệm cái chết của Lưu Hiểu Ba

BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Thế giới văn minh đau buồn tiếc thương trước cái chết của ông Lưu Hiểu Ba, nhà tranh đấu chính trị nổi danh và là người Trung Quốc duy nhất được giải Nobel hòa bình.

Ông Lưu qua đời đêm Thứ Năm ở tuổi 61 trong một bệnh viện tại thành phố Thẩm Dương miền Đông Bắc Trung Quốc qua mấy tuần lễ được đưa từ nhà tù tới đây điều trị sau khi phát hiện bị mắc bệnh ung thư gan ở thời kỳ cuối và không được nhà cầm quyền Bắc Kinh cho ra khỏi nước để chữa bệnh.

Trước tin ông Lưu từ trần, ông Berit Reiss-Andersen nhân vật đứng đầu Ủy Ban Giải Nobel Na Uy, cơ quan trao giải Nobel Hòa Bình, nói rằng “Nhà cầm Trung Quốc có trách nhiệm lớn về cái chết của ông Lưu. Chúng tôi thấy thật đáng buồn là ông Lưu Hiểu Ba không được chuyển tới nơi mà ông có thể có được sự chăm sóc y tế tốt hơn trước khi bệnh ông trở nên trầm trọng.”

Trong vòng ba thập niên kể từ cuộc tranh đấu đòi tự do dân chủ của sinh viên ở quảng trường Thiên An Môn, ông bị nhà cầm quyền bắt bỏ tù và lao động khổ sai 4 lần. Khi tạm thời được tự do không ở trong nhà tù, ông vẫn thường xuyên bị theo dõi hay quản thúc tại gia những khi tình thế trải qua các giai đoạn nhạy cảm chính trị. Tháng 12 năm 2009 ông lãnh án tù cuối cùng 11 năm với tội danh chế độ quy chụp cho ông là “kích động lật đổ quyền lực nhà nước”, nhưng thực chất chỉ vì việc ông cùng một nhóm trí thức soạn thảo và công bố “Hiến Chương 08”, bản cương lĩnh chính trị kêu gọi thực hiện những cải tổ dân chủ ở Trung Quốc bao gồm một Hiến Pháp mới và nền dân chủ tư pháp. Nổi danh với quan điểm chính trị cứng rắn và những chỉ trích mạnh mẽ đối với đảng Cộng sản Trung Quốc, suốt cuộc đời của ông Lưu là những vận động không mệt mỏi cho một đất nước Trung Quốc dân chủ và tự do.

Ông Lưu Hiểu Ba sinh ngày 28 tháng 12 năm 1955 trong một gia đình trí thức ở thành phố Trường Xuân tỉnh Cát Lâm miền Đông Bắc Trung Quốc, trong vùng Mãn Châu trước kia. Ông lãnh bằng cử nhân văn học năm 1976 ở đại học Cát Lâm và bằng thạc sĩ năm 1984 của đại học Bắc Kinh. Sau đó ông là giáo sư thỉnh giảng cho nhiều trường đại học nước ngoài, bao gồm Columbia University, University of Oslo, University of Hawaii.

Từ thập niên 1980, tên tuổi Lưu Hiểu Ba đã được biết đến với nhiều bài bình luận đề cao giá trị tự do, dân chủ và quyền của con người. Năm 1989 khi đang giảng dạy ở đại học Columbia, New York, ông đã bay về Bắc Kinh để tham gia các cuộc biểu tình của sinh viên sau đó bị quân đội đàn áp đẫm máu ở quảng trường Thiên An Môn. Ông Lưu và một số nhà hoạt động được coi là cứu sống hàng trăm người biểu tình nhờ đã thành công trong việc thương thuyết với quân đội để cho phép những người này rời khỏi quảng trường an toàn.

Ông từ chối đề nghị đi tị nạn ở Úc, để chọn ở lại Trung Quốc và không ngừng cuộc tranh đấu bất bạo động mặc dầu bị nhà cầm quyền theo dõi kiềm chế bằng những biện pháp quản thúc tại gia cũng như cầm tù. Năm 1996, khi vẫn đang ở trong tù, ông kết hôn với bà Lưu Hà, người từ đó cũng trở thành mục tiêu trấn áp của giới chức trách.

Ông Lưu Hiểu Ba là công dân đầu tiên của Trung Quốc vẫn còn sống ở trong nước được giải hòa bình Nobel khi Ủy ban Nobel công bố quyết định trao giải thưởng cho ông năm 2010. Lúc đó ông đang ở trong nhà tù để chấp hành bản án 11 vừa bị tuyên xử gần một năm trước đó. Trung Quốc phản ứng giận dữ bằng cách không cho phép ông nhận giải thưởng và cũng không cho ai, kể cả bà vợ Lưu Hà, được thay mặt ông đi Na Uy lãnh giải. Trong lịch sử của giải hòa bình Nobel, ông là người thứ ba được giải trong lúc còn đang bị giam giữ. Người thứ nhất là Carl von Ossietzky năm 1935 thời Quốc Xã Đức và người thứ hai là bà Aung San Suu Kyi năm 1991 ở Miến Điện. Lưu Hiểu Ba và Ossietzky là hai người duy nhất bị từ chối không cho người đại diện đi nhận giải giùm và sau này chết trong trại giam.

Trong lễ trao giải ngày 10 tháng 12 năm 2010 ở Oslo, Na Uy, ban tổ chức đã làm một hành động biểu tượng bằng việc cho xếp một chiếc ghế bỏ trống rồi đặt văn bằng cùng huy chương Giải Nobel Hòa Bình dành cho ông lên đó. Đứng trước chiếc ghế trống, Chủ tịch Ủy ban Nobel Thorbjoern Jagland tuyên bố : “Ông Lưu Hiểu Ba không làm điều gì sai trái. Ông chỉ hành xử quyền công dân của mình mà thôi”.

Ba năm trước khi mãn án tù 11 năm, cuối Tháng Sáu vừa qua ông Lưu Hiểu Ba được “khoan hồng” cho ra khỏi nhà tù sau khi bị chẩn đoán mắc chứng ung thư gan tới thời kỳ cuối cùng. Mặc dầu nhiều chính quyền các nước trên thế giới đề nghị cho ông ra ngoại quốc chữa trị ở những nơi có trình độ và phương tiện y khoa tốt hơn nhưng Trung Quốc vẫn chỉ đưa ông vào bệnh viện ở Thảm Dương và nói rằng có thể mời các chuyên gia nước ngoài đến giúp trị liệu.

Ngoại trưởng Đức Sigmar Gabriel hôm Thứ Năm nói rằng rất tiếc Trung Quốc đã không cho ông Lưu Hiểu Ba và bà vợ Lưu Hà sang Đức để chữa trị. Thủ tướng Đức Angela Merkel bày tỏ lòng tưởng niệm ông Lưu Hiểu Ba, ngưới mà bà gọi là một chiến sĩ dũng cảm tranh đấu cho dân quyền và tự do ngôn luận. Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson kêu gọi Trung Quốc trả quyền tự do cho bà Lưu Hà và cho phép bà ra sống ở nước ngoài theo nguyện vọng. Ông nói rằng thế giới đau buồn về sự ra đi bi thảm của ông Lưu Hiểu Ba, người dâng hiến suốt cuộc đời vào mục tiêu cải thiện nước Trung Hoa về nhân quyền, tự do và công lý.

Lời tuyên bố cuối cùng của ông Lưu Hiểu Ba mà người ta ghi nhận được là sau phiên tòa năm 2009 tuyên án phạt ông 11 năm tù: “Tôi vẫn luôn mạnh mẽ tin rằng tiến trình phát triển chính trị ở Trung Quốc sẽ không ngừng lại và không thế lực nào có thể ngăn chặn đòi hỏi của con người được có tự do. Với niềm lạc quan sâu sắc, tôi mong muốn được thấy Trung Quốc tự do trong tương lai, một quốc gia được điều hành bởi luật pháp và là nơi nhân quyền trên hết.” (HC-V.Giang)

Mời độc giả xem Điểm tin buổi sáng Thứ Năm, ngày 13 tháng 7 năm 2017

Bốc thăm cho con đi học, chuyện may rủi đến trường của trẻ

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Chuyện phụ huynh có con từ ba đến năm tuổi chen vai thích cánh trong các cuộc bốc thăm, để những lá thăm này là cơ hội học hành cho con mình đã trở thành phổ biến ở Hà Nội.

Trước đây, tình trạng vừa kể chỉ xảy ra tại các tỉnh nghèo, đông trẻ nhưng rất ít trường mẫu giáo. Giờ nó không còn xa lạ với phụ huynh có con cháu đến tuổi phải vào mẫu giáo ở ngay tại Hà Nội.

Theo báo Lao Động, 6 giờ 30 phút sáng 7 Tháng Bảy, phụ huynh của những đứa trẻ sống trong Khu Đô Thị Linh Đàm, tọa lạc tại quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội, đến tuổi cần vào mẫu giáo đã đổ đến trường Mẫu Giáo Linh Đàm, xếp hàng chờ tới 9 giờ sáng để vào bốc thăm cho con, cháu.

Trường chỉ có thể nhận 40 đứa trẻ vào học nhưng số hồ sơ xin nhập học lên đến 99. Giống như nhiều trường mẫu giáo tại Việt Nam, ban giám hiệu không biết chọn đứa trẻ nào, bỏ đứa trẻ nào và vì vậy, họ quyết định tổ chức bốc thăm.

Đã bốc thăm thì đương nhiên có người “trúng,” người “trật.” Một cụ ông vui vẻ khoe đây là lần thứ năm cụ bốc được lá thăm “trúng” tạo ra cơ hội học hành cho lũ cháu. Song cũng có những trường hợp dở khóc, dở cười. Lần bốc thăm tìm chỗ học mẫu giáo tại trường này có ba cặp song sinh, 1/3 bốc cả hai lá thăm đều “trật,” 2/3 bốc được một lá “trúng,” một lá “trật.” Tất nhiên cả hai gia đình này sẽ phải suy tính xem cho đứa nào trong hai trẻ song sinh đến trường, đứa nào hoặc ở nhà, hoặc đến các trường mẫu giáo tư thục.

Hà Nội có nhiều trường mẫu giáo tư thục nhưng học phí trả cho một đứa trẻ học tại đó từ một triệu đến vài triệu đồng/tháng, không phải gia đình nào cũng đủ khả năng cho con, cháu vào mẫu giáo tư thục.

Không giống như trường này, trường Mẫu Giáo Dịch Vọng Hậu, quận Cầu Giấy, chưa tổ chức bốc thăm mà tiếp tục nhận hồ sơ theo kiểu “ưu tiên cho người đến trước.” Đó cũng là lý do ông bà, cha mẹ đến trường này xếp hàng từ 4 giờ sáng. Tất cả đều bỏ cả việc sở lẫn việc nhà để đi tìm chỗ học cho con cháu. Không ngại mất công, tốn thời gian nhưng không phải ai cũng thỏa nguyện.

Theo tờ Lao Động, có những trường hợp không tìm được chỗ cho con học mẫu giáo công lập nhưng không đủ khả năng cho con theo học mẫu giáo tư thục, một số phụ huynh đã gửi con về quê “du học” tại các trường mẫu giáo ở làng.

Việt Nam có rất nhiều công trình bỏ hoang, từ những nhà máy đến những nhà thi đấu, nhà triển lãm, trung tâm thương mại, chợ… trị giá từ vài tỷ đến hàng chục ngàn tỷ đồng bỏ hoang, nhưng trường học, bệnh viện lại rất thiếu và nơi nào cũng thiếu, kể cả Hà Nội. Tìm cho con cháu một nơi để học hành càng ngày càng khó và càng ngày càng lắm chuyện.

Cũng vì vậy, vài năm nay “bốc thăm” như vừa kể được khen là “sáng kiến.” Người ta xem giải pháp đó bảo đảm “sự công bằng,” loại trừ được yếu tố gửi gắm, nhũng nhiễu. Không thấy ai thắc mắc tại sao cơ hội học hành của lũ trẻ – vốn là trách nhiệm của hệ thống công quyền – lại phó mặc cho may, rủi! (G.Đ)

Mời độc giả xem phóng sự “Những ngôi tháp Chăm Bình Định”

Số người chết do sốt xuất huyết ở miền Nam Việt Nam tăng 50%

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Viện Pasteur Sài Gòn cho hay, trong sáu tháng đầu năm nay, tại miền Nam Việt Nam, số người bị sốt xuất huyết tăng 11% và số người chết tăng 50% so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo báo Tuổi Trẻ, tính từ đầu năm đến nay, Viện Pasteur Sài Gòn thống kê có 29,329 người ở miền Nam Việt Nam bị sốt xuất huyết, 15 người trong số này đã thiệt mạng (năm ngoái 10 người).

Dẫn đầu các tỉnh, thành phố về số bệnh nhân bị sốt xuất huyết là Sài Gòn (trung bình 495 ca/tuần), kế đó là Bình Dương (155 ca/tuần), tiếp theo là An Giang (109 ca/tuần).

Từ hạ tuần Tháng Sáu đến nay, sốt xuất huyết trở thành sự kiện được nhiều tờ báo cùng loan tải vì lan rộng ở Cần Thơ, Kiên Giang, Trà Vinh, Bến Tre, Tiền Giang,… kể cả trên những hòn đảo xa đất liền như Phú Quốc, Thổ Châu (cùng thuộc tỉnh Kiên Giang).

Chẳng riêng miền Nam, sốt xuất huyết cũng đang lan rộng tại miền Bắc. Hà Nội đang dẫn đầu về số ca bị sốt xuất huyết ở vùng này. Hồi hạ tuần Tháng Sáu, Sở Y Tế Hà Nội loan báo tại quận Đống Đa có 88 ổ dịch sốt xuất huyết, số lượng ổ dịch sốt xuất huyết tăng khoảng chín lần so với sáu tháng đầu năm ngoái. Quận Hoàng Mai có 83 ổ dịch sốt xuất huyết, tăng khoảng bảy lần so với cùng kỳ năm trước. Số người bị sốt xuất huyết ở các quận Cầu Giấy, Ba Đình, Hoàn Kiếm tăng 5.5 lần so với cùng kỳ năm ngoái.

Ngoài dịch sốt xuất huyết, ngành y tế ở miền Nam còn phải vật lộn với dịch tay-chân-miệng (lở loét ở tay, chân, miệng do virus, có thể gây tổn thương cho não), ngành y tế ở miền Bắc thì vật lộn với dịch viêm não Nhật Bản (có thể khiến người bệnh bị liệt, rối loạn về vận động, ngôn ngữ, trí tuệ suốt đời) đang lan rộng.

Tại Việt Nam, sốt xuất huyết, tay-chân-miệng, viêm não Nhật Bản thường xuyên bùng phát thành dịch. Trước kia, các viên chức hữu trách về y tế tại Việt Nam thường cho rằng tình trạng vừa kể là vì các diễn biến bất thường về thời tiết, vì ý thức phòng ngừa của dân chúng kém. Gần đây, họ đã nhận định khác.

Hồi cuối tháng trước, ông Phan Trọng Lân, viện trưởng Viện Pasteur Sài Gòn, nói với tờ Tuổi Trẻ rằng, sau khi theo dõi diễn biến sốt xuất huyết tại miền Nam, cơ quan này nhận thấy, sốt xuất huyết giờ xuất hiện quanh năm, kể cả trong mùa khô.

“Giám sát bệnh cho thấy sốt xuất huyết đang dịch chuyển nơi mắc bệnh, từ Tây Nam Bộ sang các tỉnh có tốc độ phát triển và công nghiệp hóa nhanh như Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa-Vũng Tàu, Sài Gòn,” ông nói.

Ông cho hay, tuổi người bị sốt xuất huyết cũng tăng, trước 2007 chỉ 20% bệnh nhân sốt xuất huyết là người lớn nhưng gần đây, tại các địa phương có tốc độ đô thị hóa cao, số bệnh nhân sốt xuất huyết là người lớn dao động trong khoảng từ 35% đến 54% tổng số bệnh nhân.

Ông nhận định, sốt xuất huyết có liên quan với đô thị hóa. Theo ông, đô thị là nơi thu hút nhân lực từ các nơi và đó là lý do dịch bệnh di chuyển từ chỗ có đến chỗ không, khiến quần thể dễ cảm nhiễm với dịch bệnh gia tăng. Dịch bệnh nói chung ở các đô thị dễ lây lan vì mật độ dân cư ở các đô thị cao. Lối sinh hoạt tại các đô thị tạo ra các tiền đề thuận lợi cho mầm bệnh phát triển. Chẳng hạn chậu kiểng, túi nylon, vỏ chai,… vương vãi khắp nơi giúp muỗi sinh sôi, nảy nở dễ hơn, ngăn chặn sốt xuất huyết khó hơn. (G.Đ)

Dự án cầu nối vượt biển dài nhất Việt Nam đầy sai sót kỹ thuật

Những ngôi tháp Chăm Bình Định

Bình Định, từng là vùng đất thuộc vương quốc Chiêm Thành, có rất nhiều tháp Chăm, di tích của một dân tộc hiện diện ở nơi này trong suốt 16 thế kỷ.

Bãi rác tạm ô nhiễm, dân Hải Phòng lập chốt chặn xe rác

HẢI PHÒNG, Việt Nam (NV) – Bất bình trước tình trạng gây ô nhiễm của bãi rác Da Lợn, xã Minh Tân, huyện Thủy Nguyên, và mỏ đá đang khai thác, người dân xã Gia Minh, đã lập chòi tạm, dựng chốt, ngăn các loại xe vào khu vực này.

Từ ngày 10 Tháng Bảy, một chòi tạm đã được người dân xã Gia Minh, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng, dựng lên để ăn ở tại chỗ, ngăn xe ra vào bãi rác Da Lợn hình thành từ năm 2003, là nơi đổ rác của 18 xã trong huyện Thủy Nguyên.

Theo phản ảnh của người dân, xã Gia Minh hiện chưa có nước máy, mọi sinh hoạt đều từ nước mưa và nước sông Thải, thế nhưng sông lại đang bị bãi rác làm ô nhiễm. Tình trạng này đặc biệt nghiêm trọng trong khoảng hai tháng gần đây.

Ông Vũ Văn Cần (56 tuổi, ở thôn 1) tức giận nói: “Họ cứ mang rác vào đổ mà không chế biến gì cả, hôi thối kinh khủng, nước rác đen ngòm xả ồ ạt ra sông Thải, rồi chảy vào đồng ruộng, ao hồ, mương nước của chúng tôi.”

Ông Lê Văn Hoàn (36 tuổi, ở thôn Đá Bạc) cho biết thêm: “Múc nước sông lên rửa đồ thì chỉ bẩn thêm và có mùi tanh hôi rất khó chịu. Những hôm nắng nóng, mùi hôi thối từ bãi rác theo gió ùa vào làng, khủng khiếp lắm. Xe rác thì ra vào rầm rập, đi đến đâu mùi hôi thối bay đến đó.”

Theo báo Thanh Niên, do người dân ngăn cản xe chở rác vào bãi, nhiều ngày nay, rác thải ở huyện Thủy Nguyên không được thu gom mà đổ hết ra đường, gây mất vệ sinh. Cùng với bãi rác, hoạt động khai thác đá của công ty Hoàng Nguyên, cũng gây khói bụi, tiếng ồn và làm hỏng đường.

“Cùng một lúc, chúng tôi phải chịu cả ô nhiễm tiếng ồn, ô nhiễm nguồn nước, ô nhiễm không khí, liệu chúng tôi sẽ sống ra sao?” ông Phạm Văn Nguyện (58 tuổi, ở xóm 1), than thở nói.

Giải thích về tình trạng này, ông Vũ Văn Quyền, chủ tịch xã Gia Minh, cho rằng: “Thẩm quyền của xã chỉ là lắng nghe ý kiến người dân rồi phản ảnh lên huyện.”

Trong khi đó, ông Lại Đức Long, trưởng Phòng Tài Nguyên-Môi Trường huyện Thủy Nguyên, cho biết việc lập chòi tạm để chặn xe bắt nguồn từ sự “bội ước” của công ty Hoàng Nguyên, khi không trả tiền hỗ trợ môi trường cho người dân xã Gia Minh, khiến họ tức giận chặn đường không cho xe chở đá ra vào. Sẵn dịp phát hiện nước thải từ bãi rác chảy ra sông Thải nên chặn cả xe rác luôn.

Để “giảm nhiệt,” báo Thanh Niên cho hay: “Ông Bùi Doãn Nhân, phó chủ tịch huyện Thủy Nguyên, đã xuống đối thoại với người dân, đề nghị người dân bỏ chốt, đợi phương án xử lý của chính quyền bằng cách trước mắt, sẽ lấp cửa cống xả nước từ bãi rác ra sông Thải. Về phía đơn vị khai thác đá, huyện sẽ yêu cầu làm đúng thỏa thuận với người dân và tăng cường các biện pháp bảo vệ môi trường.” (Tr.N)

Mưa lũ ở miền Bắc Việt Nam khiến 20 người thiệt mạng, mất tích

Bà Quả Phụ Huỳnh Thủ Trung

*

Bác sĩ Richard Lê Phước Lộc

Chính quyền Nghệ An ‘đẻ’ thêm nhiều khoản để tận thu tiền dân

NGHỆ AN, Việt Nam (NV) – Dù đã có các “khoản thu tự nguyện,” nhưng chính quyền huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An, vẫn cố tình “đẻ” ra thêm nhiều “khoản thu nghĩa vụ” trở thành gánh nặng cho dân nghèo.

Trong các “khoản thu nghĩa vụ” năm 2017 đối với người dân, ủy ban xã Mã Thành quy định đến chín danh mục thu quỹ gồm quỹ phòng chống lụt bão; quỹ bảo trợ trẻ em; quỹ đền ơn đáp nghĩa; quỹ an ninh quốc phòng; quỹ vệ sinh môi trường; quỹ giao thông; quỹ xây dựng trạm y tế; quỹ xây dựng trường chuẩn quốc gia và quỹ thú y, với tổng số tiền lên đến 435,000 đồng/người.

Gia đình ông Trần Thế Thành, ở xóm Chùa Sơn, xã Mã Thành, có tám người, trong đó sáu người ở tuổi lao động. Theo thông báo của xóm, gia đình ông phải đóng gần 2 triệu đồng, cộng với khoản nợ năm 2016 thì phải nộp hơn 7 triệu đồng.

Theo ông, trong các khoản thu, có những khoản là tự nguyện nhưng xã đều bắt buộc đóng là không đúng. Nhiều khoản thu do xã đưa ra không rõ ràng. “Ví dụ, quỹ thú y thu là không đúng, vì khi tiêm phòng cho gia súc, gia cầm, các gia đình đều nộp phí cho cán bộ thú y, chưa kể nhiều nhà không chăn nuôi vẫn bị thu. Quỹ xây dựng trường chuẩn, quỹ xây dựng trạm y tế xã chưa có kế hoạch xây dựng mà vẫn thu là khó chấp nhận được,” ông nói.

Tương tự, nhà ông Lê Văn Nhiệm, xóm Chùa Sơn, có sáu người nên năm 2017 cũng phải đóng cho xã các loại quỹ với tổng số tiền 1.85 triệu đồng, chưa kể hơn 1.2 triệu đồng nộp cho xóm với các loại quỹ thủy lợi, giao thông nội đồng, giao thông nông thôn.

“Với quỹ nâng cấp trạm y tế thì kế hoạch nâng cấp trạm chưa có, vì vậy việc xã thu tiền để góp vốn với mức thu mỗi lao động 100,000 đồng/năm là gánh nặng cho dân,” ông dẫn chứng.

Tại xã Hùng Thành, huyện Yên Thành, ngoài các loại quỹ trên, người dân còn phải “gánh” thêm hai khoản thu của xã và xóm về quỹ giao thông. Mỗi người dân trong độ tuổi lao động phải đóng cho xã 150,000 đồng/người và đóng cho xóm 450,000 đồng/người.

“Nhà tôi có ba người trong tuổi lao động, riêng quỹ giao thông cho xã và xóm đã phải đóng 1.8 triệu đồng, chưa kể các khoản khác,” ông Hồ Sĩ Sơn, xã Hùng Thành, nói.

Trả lời báo Thanh Niên, ông Trần Văn Trung, chủ tịch xã Hùng Thành, cho biết ủy ban đã dựa vào nghị quyết của Hội Đồng Xã để thu. Quỹ giao thông thu cao do xã đang cần huy động sức dân để làm giao thông nông thôn và sẽ thu quỹ này đến năm 2021 khi làm xong hệ thống cầu cống.

Còn ông Trần Đình Cảnh, phó chủ tịch xã Mã Thành, cho rằng các khoản thu này đều được Hội Đồng Xã thông qua, nhằm “đón đầu để làm vốn đối ứng khi có dự án xây dựng vì ngân sách xã không có.”

Trong khi đó, ông Nguyễn Thanh Hà, phó chủ tịch huyện Yên Thành, cho biết theo quy định, năm 2017 chỉ còn quỹ phòng chống thiên tai là bắt buộc, còn các loại quỹ khác thu theo tinh thần tự nguyện.

“Năm nào, huyện cũng chỉ đạo các xã thu đúng quy định, không được ép người dân. Huyện sẽ kiểm tra và giải quyết nếu các xã tự đặt ra các khoản thu trái quy định,” ông nói sau khi được nhà báo phản ánh. (Tr.N)

Tội phạm gia tăng, công an Sài Gòn “siết” đường phố sau 9 giờ tối

Mứt chùm ruột

Cây chùm ruột là loại cây được trồng nhiều ở miền Tây Nam bộ để lấy trái nấu canh chua, làm mứt, ăn chơi với muối ớt, lá chùm ruột non trộn với các thứ rau khác để ăn bánh xèo hay để gói nem chua. Nem chua Sóc Trăng bao giờ lớp lá gói trong cùng cũng đều là lá chùm ruột non, rồi đến lá tra non, lá chuối bên ngoài.

Chùm ruột thường trổ bông vào Tháng Ba, Tháng Năm, đến Tháng Sáu, Tháng Tám thì hái trái. Trái chùm ruột giống trái sơ ri nhưng chùm ruột còn non màu xanh, khi chín có màu vàng nhạt và hơi trong trong, cứng chớ không mềm như trái sơ ri. Chùm ruột cũng có hai loại: chùm ruột chua và chùm ruột ngọt. Nói là ngọt chớ thật ra chùm ruột ngọt là chùm ruột… không chua, chỉ hơi ngọt lờ lợ thôi hoặc là vị lạt nhách, chỉ có con nít là thích loại chùm ruột ngọt này, vì bọn nó có thể hái bỏ đầy hai cái túi áo rồi đi chơi, vừa chơi vừa móc ra ăn rỉ rả cả ngày không biết chán.

Ai biết ăn ớt thì làm chén muối ớt đâm hay chén mắm ruốc có thêm ớt hiểm bằm rải trên mặt, lấy trái chùm ruột quẹt vô ăn, ba bốn người xúm lại, quẹt quẹt một lúc có khi hết một nón lá chùm ruột chớ chẳng phải chơi.

Chùm ruột chua có vị chua lè nhưng mà thanh mát, gặp lúc không có cơm mẻ, me thì ra sau vườn hái trái chùm ruột xuống nấu nồi canh chua cá cũng ngon lắm. Trái chùm ruột chua làm mứt mới ngon, có cho vị chua chua ngọt ngọt. Chùm ruột ngọt thì không có vị chua, làm mứt xong ăn cảm giác như đang ăn cục đường, hổng có gì ngon hết.

Lúc tôi còn nhỏ, thường hay len lén qua nhà hàng xóm leo lên cây hái trộm chùm ruột. Có ngon lành gì đâu, toàn trái non xanh lè vừa chua vừa chát, trái lớn chủ nhà đã hái đem ra chợ bán hết rồi. Vậy mà cũng khoái lắm, cứ coi chừng không có ai là hái trộm. Có lần, do ham hái trái chùm ruột mà tôi bị tuột từ trên mái nhà rớt bịch xuống đất như bao gạo. Nghĩ mình có ơn trên che chở nên rớt xuống rồi không bị làm sao hết, đứng dậy đi vô tỉnh bơ, vài ngày sau lại leo lên hái trộm tiếp.

Sau này, các chợ bình dân ở Sài Gòn cũng có bán trái chùm ruột tươi để làm mứt bỏ vô ly chè trái cây.

Chùm ruột làm mứt ngon hơn trái sơ ri bởi nó dai chớ không bở như sơ ri. Lúc nhỏ, thỉnh thoảng nhà hàng xóm làm mứt chùm ruột rồi xỏ xâu vô cái que tre, mỗi que chừng mười lăm, mười sáu trái chùm ruột đỏ au, bán một đồng xu một xâu, con nít nhìn thấy thèm chảy nước miếng.

Có nhiều cách làm mứt chùm ruột, làm mứt ngọt và làm mứt cay ngọt. Mứt cay ngọt chỉ để ăn, mứt ngọt thì có thể vừa ăn vừa dầm ra với nước đá làm nước uống giải khát trong mùa Hè nóng bức. Làm mứt để dầm đá cũng khác mà làm để xỏ xâu bán cũng khác.

Chùm ruột làm mứt phải lựa chùm ruột già đã ngả màu vàng nhưng đừng chín quá, lớn cỡ hòn bi ve con nít chơi thì hột nó mới nhỏ bằng hột tiêu sọ mà thịt lại dày.

Nếu làm mứt chùm ruột xỏ xâu thì chùm ruột lặt sạch cuống, rửa sạch để ráo, lấy cái kim nhọn xâm xung quanh trái chùm ruột chừng chục lần rồi ngâm vô nước vôi khoảng ba giờ đồng hồ vớt ra xả lại bằng nước lạnh tho thiệt sạch rồi đổ vô tấm vải mùng vắt cho ráo nước. Vôi để ngâm chùm ruột là vôi ăn trầu loại màu trắng, lấy một cục chừng bằng ngón chưn cái gói lại trong miếng lá chuối bỏ vô lò đang nấu cơm mà đốt cho nó chín, kho cháy hết miếng lá chuối lấy cục vôi ra tán nhuyễn quậy vô thau nước ngâm chùm ruột. Mục đích ngâm vôi để cho trái chùm ruột dai và có độ trong khi chín. Lúc này mới cân chùm ruột cứ một ký chùm ruột là bảy trăm gram đường cát trắng, rưới vô hai ống siro đỏ, trộn cho đều, để qua một đêm cho chùm ruột thấm đường.

Hôm sau đổ chùm ruột đã ướp đường vô nồi để lửa riu riu mà sên cho đường chảy ra thấm đều vô trái chùm ruột, thấy hơi sền sệt thì rắc thêm ống vani vô cho thơm, tiếp tục sên cho rút hết nước đường khô đi thì nhắc nồi xuống. Ðể cho nó nguội bớt thì bắt đầu lấy que trẻ đã chuốt sẵn ra xỏ xâu, mỗi xâu chừng mười lăm trái, mỗi trái cách nhau khoảng một phân, muốn đẹp thì xỏ tất cả đều quay về một hướng cho đều. Xỏ xong cắm đứng lên cái thau gạo bưng ra phơi nắng cho nó khô thêm là đem bán được rồi.

Chùm ruột làm mứt kiểu này ăn dai và chua chua, ngọt ngọt, thơm mùi vani, mùi xi rô. Món này một thời “làm mưa làm gió” ở các xóm có đông con nít nhà quê.

Nếu không xỏ que tre bán liền thì cũng trải ra mâm phơi cho khô thêm rồi cất vô hũ keo thủy tinh đề ăn từ từ.

Muốn làm mứt kiểu để dầm ra uống nước thì cách làm hơi khác một chút. Cũng lựa và rửa chùm ruột như ở trên, nhưng không xâm mà ngâm nước muối loãng trong ba giờ. Vớt lên một lúc chừng mười lăm, hai chục trái để lên cái bàn sạch có trải một lớp nilon, lấy tấm thớt để lên trên vừa ấn vừa xoay nhẹ nhẹ để chùm ruột mềm ra mà không nát. Xong rồi đem rửa lại nước lạnh hai ba lần để hết chua, hết mặn, cũng lấy tấm vải mùng sạch vắt cho thật ráo nước. Vắt xong trộn đường với xi rô đỏ thiệt đều cho chùm ruột thấm, ướp chừng ba giờ đồng hồ là đem sên, gần được thì thêm chút vani vô cho thơm.

Làm cách này trái chùm ruột không dai mà mềm, bở. Cất vô hũ keo thủy tinh đậy kín, lúc nào muốn uống thì múc chừng chục trái cho vô cái ly lớn, lấy cây muỗng có cán dài dầm dầm nó ra, cho thêm chút nước sạch vô rồi đập nước đá bỏ vô là ta có ly nước giải khát chùm ruột ngon tuyệt vời luôn. Trái chùm ruột đỏ au, nước hồng hồng, nước đá trắng phau lóng lánh trong ly thủy tinh, chưa uống mà nhìn thấy đã mát con mắt lắm rồi.

Tôi không thích ăn ớt, và cũng không ai uống nước giải khát có pha ớt hết, nên tôi sẽ không nói cách làm chùm ruột chua ngọt có thêm vị ớt và gừng. cái món này chỉ có những người nào ghiền ăn cay ăn thôi.

Còn một cách làm chùm ruột pha nước uống đơn giản hơn nhưng không ngon bằng cách trên, mà cũng chỉ phù hợp với người nào thích uống rượu, đó ngâm đường muối cho nó lên men.

Lựa một ký chùm ruột chua trái bự không bị dập, rửa sạch để ráo. Ðổ một lớp đường cát trắng khoảng một phân rưỡi dưới đáy hũ thủy tinh, cho một lớp chùm ruột như vậy lên trên lớp đường, rồi tiếp tục phủ đường lên lớp chùm ruột, xen kẽ như vậy cho đến khi hết chùm ruột, cuối cùng rắc đều hai muỗng muối xay nhuyễn lên trên cùng rồi chèn cho kỹ xuống, đóng nắp lại thật chặt. Ðể một tuần là lấy ra pha nước đá uống được, để càng lâu thì chùm ruột càng mềm, càng ngon, lâu hơn nữa nó lên men như rượu trái cây, có vị thơm, chua chua, ngọt ngọt. Lúc này, trái chùm ruột để lâu nó mềm nhũn ra, dầm tan trong nước, thêm đá cục vô uống như rượu cocktail.

Giá bán chùm ruột tươi hiện nay ở Sài Gòn từ hai mươi lăm đến bốn chục ngàn đồng một ký tùy theo độ ngon, độ lớn của trái chùm ruột. Tôi không thích các loại mứt làm sẵn đóng hộp nên không để ý là chợ bên Nam Cali này có bán mứt chùm ruột hay không, nhưng trái chùm ruột tươi thì không thấy bán. Ai ghiền quá có thể mua trái sa ri tươi về ướp muối đường mà uống đỡ.

Học nấu lẩu mắm với ca sĩ Thanh Mai

Pháp thoại ‘Khổ đau chỉ là cọp giấy’

WESTMINSTER, California (NV) – “Khổ đau chỉ là con cọp giấy” là buổi pháp thoại do Tiến Sĩ Phật học Khenpo Tsultrim Lodro thực hiện dành cho Phật tử người Việt được tổ chức từ 3 giờ chiều Thứ Năm, 27 Tháng Bảy tại hội trường nhật báo Người Việt.

Nhân chuyến hoằng pháp tới Hoa Kỳ và Canada, Tiến Sĩ Phật học Khenpo Tsultrim Lodro sẽ lần đầu tiên ghé đến Little Saigon để ban pháp cho Phật tử người Việt trong chương trình miễn phí dành cho cộng đồng.

Tiến Sĩ Phật học Khenpo Tsultrim Lodro sinh năm 1962 tại miền Đông Tây Tạng, thông thạo Tạng ngữ lẫn Hoa ngữ, được biết đến dưới danh hiệu “Khenpo Phóng Sinh.”

Ngài là phó viện trưởng và được xem là một trong các giảng sư, học giả, thiền sư danh tiếng và uyên bác nhất thuộc Đại Học Viện Ngũ Minh Khoa Học Phật Giáo Larung Gar, một học viện lừng lẫy có một không hai tại Tây Tạng do đức Jigme Phuntsok khai lập năm1980.

Tiến Sĩ Phật học Khenpo có ảnh hưởng rất lớn trong cộng đồng Phật tử Tây Tạng, Trung Hoa, Mã Lai, Singapore về các hoạt động cổ võ ăn chay, phóng sinh, môi trường, bảo tồn văn hóa và thường được các trung tâm Phật Giáo và đại học danh tiếng tại Hoa Kỳ, Canada và Úc mời thỉnh giảng.

Buổi pháp thoại “Khổ đau chỉ là con cọp giấy” do Tiến Sĩ Phật Học Khenpo Tsultrim Lodro ban pháp gồm hai phần:

Từ 3 giờ đến 4 giờ 30 chiều: Phật pháp vấn đáp

Từ 6 giờ đến 9 giờ tối: Pháp thoại

Vì chỗ ngồi giới hạn và cũng để giúp cho ban tổ chức tiện việc sắp xếp, xin quý Phật tử gửi email ghi danh đến [email protected] hoặc gọi (424) 558-7914, (949) 923-0039.

Ngoài ra, để chuẩn bị cho buổi “Phật pháp vấn đáp,” xin vui lòng gửi trước các câu hỏi qua địa chỉ email trên. (N.L)

Học nấu lẩu mắm với ca sĩ Thanh Mai

Nga dọa trả đũa nếu Mỹ không trả lại hai tòa biệt thự bị chiếm

MOSCOW, Nga (NV) – Chính phủ Nga đang tính có các biện pháp trả đũa việc Mỹ tịch thu hai tòa biệt thự được coi là nơi an toàn của tình báo Nga, theo Ngoại Trưởng Nga Sergei Lavrov hôm Thứ Ba.

Hồi Tháng 12 năm ngoái, chính phủ Obama đóng cửa hai tòa biệt thự ngoại giao ở Maryland và New York, trục xuất 35 nhà ngoại giao Nga, bị coi là nhân viên tình báo trá hình. Cựu Tổng Thống Barack Obama có hành động này sau khi các cơ quan tình báo Mỹ cáo buộc Nga tấn công vào hệ thống điện toán của đảng Dân Chủ nhằm gây rối cho cuộc tranh cử tổng thống của bà Hillary Clinton.

Chính phủ Donald Trump hiện nay không đưa ra chỉ dấu nào cho thấy sẽ trả lại hai nơi này cho Nga.

Ở Áo hôm thứ Ba, ông Lavrov dọa sẽ có hành động trả đũa.

“Chúng tôi đang nghĩ tới một số biện pháp. Tôi không cho rằng đây là những điều có thể thảo luận trước công chúng. Thật là điều đáng xấu hổ khi Mỹ, quốc gia vẫn hô hào phải tuân theo luật quốc tế, lại để yên tình trạng này.”

Tòa nhà ở Maryland nằm trong khu đất rộng 45 acres, Liên Xô mua trong thời Chiến Tranh Lạnh. Tuy được gọi đây là nơi nghỉ ngơi của các nhà ngoại giao Nga, các giới chức Mỹ nói rằng nơi này cũng là một cơ sở tình báo. Tòa nhà ở Glen Cove, New York, có 49 phòng, cũng được coi là có mục đích tương tự. (V.Giang)

Cá mập trắng tấn công, bờ biển Santa Cruz đóng cửa 4 ngày

Bà Phạm Thị Sử

Thiếu Tá CSQG, QLVNCH Ông Lê Đức Thanh

Hàng ngàn con sâu lạ ‘bủa vây’ chợ thực phẩm ở Bình Dương

BÌNH DƯƠNG, Việt Nam (NV) – Gần nửa tháng nay, hàng ngàn con sâu có hình dáng lạ, bám trên các cây xanh quanh khu chợ thực phẩm Phú Mỹ trên đường An Mỹ-Phú Mỹ (phường Phú Mỹ, thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương) khiến người dân và tiểu thương vô cùng lo lắng.

Theo các tiểu thương tại chợ Phú Mỹ, ban đầu có những bọc trứng nhỏ rơi xuống mặt đất nên không ai để ý. Sau một cơn mưa thì hàng ngàn con sâu màu xanh, có kích thước nhỏ bằng que tăm xuất hiện. Chỉ trong một thời gian ngắn, số lượng sâu xuất hiện ngày càng nhiều, bò khắp nơi vào nhà dân ven đường, hàng ngàn con sâu lạ này còn tấn công vào các quầy bán thực phẩm trong chợ.

Hàng chục gốc cây dọc tuyến đường An Mỹ-Phú Mỹ đều bị sâu đeo bám, chiều dài khoảng 4 cm, đường kính thân 1-2 cm. Hàng ngàn con sâu lạ này tập trung thành từng đám lớn, trên mình có nhiều gai và lông. Một cơn gió thổi, hay rung mạnh là sâu rớt lịch bịch xuống đất.

Cũng theo người dân sống xung quanh chợ, lúc trời nắng hàng ngàn con sâu bò xuống đất, bò vào hàng quán, nhà cửa, “tấn công” vào ki ốt kinh doanh quần áo, rau củ, trái cây… khiến việc kinh doanh của tiểu thương gặp nhiều khó khăn.

Một đêm người dân có thể bắt được đến hơn 10 kg sâu.

Nói với báo Tuổi Trẻ, bà Nguyễn Thị Hưng, chi cục phó Chi Cục Trồng Trọt và Bảo Vệ Thực Vật tỉnh Bình Dương, cho biết tình trạng sâu xuất hiện trước đây cũng từng xuất hiện tại một số khu vực tại tỉnh Bình Dương. Bà sẽ cử cán bộ đi kiếm tra, sau khi xác định được nguyên nhân sẽ có biện pháp giải quyết. Trước mắt sẽ phun xịt thuốc trừ sâu để không gây ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân và tiểu thương. (Q.D.)

Mưa lũ ở miền Bắc Việt Nam khiến 20 người thiệt mạng, mất tích

Bà Trần Văn Hoan

Bà Trần Văn Hoan

Taco kẹp kem, món ‘ngon hết sẩy’ tại Little Saigon

GARDEN GROVE, California (NV) – Mỗi tối, dòng người với đủ sắc dân xếp hàng dài dằng dặc trước tiệm đồ ngọt Sweet Cup, Garden Grove, để được thưởng thức món taco kẹp kem hấp dẫn tại quán này.

Sweet Cup là một tiệm đồ ngọt do người Việt làm chủ. Tính đến thời điểm này, tiệm có đến 34 triệu lần được theo dõi trên mạng ăn uống Thrillist, và tất cả là nhờ vào món taco kẹp kem.

“Chúng tôi có khách đến từ Arizona, Texas, Tennessee và nhiều nơi khác. Ai cũng nói họ sẽ quay lại,” anh Kenny Trần, chủ tiệm, 29 tuổi, cho biết.
Điều gì làm cho nhiều khách hàng đến với Sweet Cup?

Kem ở tiệm này được gọi là món kem cuốn (rolled ice cream). Nước kem lỏng, trộn với các vật liệu khác, được đổ lên một chiếc chảo sắt rất lạnh, rồi đặc lại, và được cuốn lại thành một ống kem to. Quy trình này khá giống với cách làm bánh cuốn, chỉ thay bột bằng nước kem, chảo nóng bằng chảo lạnh.

Kem, sau khi cuốn, được bỏ vào bánh ốc quế với hình dạng bánh kẹp taco. Anh Kenny và các nhân viên của tiệm Sweet Cup dùng món kem taco này làm những người dùng Instagram phải thèm thuồng.

Các loại kem taco có rất nhiều hương vị và màu sắc, nên rất dễ thu hút người dùng Instagram.

Công đoạn làm kem. (Hình: Titi Mary Trần/Người Việt)

Anh Kenny, con út của một gia đình người Việt nhập cư đến Hoa Kỳ theo chương trình H.O. vào những năm 1990, là người nghĩ ra quá trình làm kem đầy tính nghệ thuật, và sáng tạo này.

Anh cùng anh trai Donovan tìm đủ mọi cách để tiệm của mình làm sao khác với các tiệm đồ ngọt khác tại Little Saigon. Cạnh tranh bán đồ ngọt trong vùng rất khắc nghiệt, nên hai anh em quyết định dùng món taco kem này để nổi bật hơn các tiệm khác.

“Tất cả ra từ kinh nghiệm nhiều năm tôi làm cho các tiệm boba, tôi biết hỗn hợp, và chế biến các mùi vị thật ngon. Mùi vị nào tôi cũng chế biến được,” anh cho biết.

Anh dùng các hương vị quen thuộc của gia đình, và các hương vị đặc biệt của Nam California để tạo nên một sản phẩm thật ngọt ngào: Bánh taco đầy màu sắc kẹp các loại kem có mùi vị như các loại nước boba.

Cô Phạm Bích Giao lái xe một giờ từ Redlands, ở tận San Bernardino County, để dẫn con và các cháu đến Orange County ăn kem. Cô cho biết: “Bạn tôi đăng một tấm hình của tiệm này trên Instagram, nên tôi muốn đến ăn thử cho biết.”

“Trên Yelp, người ta nói hàng người chờ ăn thử kem ở Sweet Cup rất dài, nên nhớ đến sớm để khỏi chờ lâu. Chúng tôi rất may mắn khi không phải chờ lâu. Các con tôi bảo rằng không có ai xếp hàng ở ngoài, rồi giật mình vì thấy trong tiệm rất đông khách,” cô nói.

Logo cách điệu của tiệm Sweet Cup. (Hình: Quốc Dũng/Người Việt)

Em Nola Nguyen, 15 tuổi, con trai cô, có vẻ tò mò về tiệm, và quá trình làm kem cuốn, hơn là thèm món kem. “Em biết món kem cuốn qua Instagram từ lâu rồi, mà em chưa biết tiệm này. Em có xem một video hồi mấy tháng trước, nên muốn ghé thử cho biết,” em cho biết.

Trong khi đó, cô Justine Oshell, 32 tuổi, cư dân Irvine, thì ngẫu nhiên biết tiệm Sweet Cup khi dùng trang Yelp để tìm một tiệm kem rồi dắt con trai 12 tuổi, và con gái 4 tuổi đến thử.

“Chúng tôi đến để thử món kem taco, và rất thích món này. Chúng tôi nhất định sẽ quay lại. Lần sau chúng tôi sẽ kêu món kem cầu vòng, và món bánh quy với kem,” cô chia sẻ.

Món kem taco ở tiệm Sweet Cup giá cả khoảng $6.5 một phần.

Anh Kenny nhắn nhủ: “Tôi biết là trong vùng có nhiều tiệm đồ ngọt, và cạnh tranh rất khắc nghiệt. Nhưng xin mọi người cứ đến tiệm của tôi ăn thử một lần cho biết.”

Tiệm Sweet Cup tọa lạc gần góc đường Garden Grove và đường Kerry thành phố Garden Grove.

Học nấu lẩu mắm với ca sĩ Thanh Mai

Lại chuyện Bolsa – Little Saigon

Vương Trùng Dương

LTS: Bài “sổ tay phóng viên” có nhan đề “Bolsa-Little Saigon trong mắt người ngoại tỉnh” của phóng viên Ngọc Lan đăng trên nhật báo Người Việt và Người Việt Online (NVO) hôm đầu tuần đã đưa đến nhiều ý kiến đồng tình lẫn phản đối.

Nhiều độc giả để lại lời bình luận trên NVO hay gửi email bày tỏ sự đồng tình, cũng như đề nghị “những kiểu bài này phải được đăng liên tục và dài dài trên báo Người Việt như là lời khuyên răn cho người cư ngụ tại vùng Bolsa, Orange County hay vùng lân cận.” Tuy nhiên, cũng có những ý kiến phản đối khi cho rằng “đó chỉ là chuyện nhỏ, nói ra như thế chẳng khác nào ‘vạch áo cho người xem lưng’ rồi còn ai dám đến Little Saigon nữa.”

Để rộng đường dư luận, nhật báo Người Việt đăng bài viết dưới đây của tác giả Vương Trùng Dương liên quan đến đề tài nói trên.

******

Buổi sáng ngồi uống café với bằng hữu, nhân bài viết của cô Ngọc Lan trên nhật báo Người Việt ngày 10 Tháng Bảy vừa qua “Sổ tay phóng viên: Bolsa-Little Saigon trong mắt người ngoại tỉnh” trong đó nêu ra 4 điểm: Chạy xe không biết nhường. Nhường không đúng cách, không biết cám ơn. Không biết xếp hàng hay chen được cứ chen… có người cho rằng chí lý, phải nêu ra để chấn chính. Có người lại trách “vạch áo cho người xem lưng”! Với tôi, phải khách quan nhìn nhận giữa đúng và sai trong cách ứng xử khi “nhập gia tùy tục” theo nếp sống văn minh của người bản xứ.

Vẫn không gian nầy nhưng thời gian khác nhau đã thay đổi cách ứng xử như những điều cô Ngọc Lan ghi nhận. Cho đến nay đã hơn một phần tư thế kỷ, tôi là cư dân ở Little Saigon.

*Cảm ơn và biết nhường

Tháng 11 năm 1990, từ Nashville, Tennessee gia đình tôi di chuyển bằng xe bus Greyhound sang Little Saigon. Lúc đó người Việt ở các nơi chỉ gọi nơi nầy là Santa Ana. Vừa chân ướt chân ráo, tôi tham gia vào “Nhóm Thân Hữu H.O” với chị Bích Huyền, anh Huy Phương, anh Chu Tất Tiến và Tê Đê (Nguyễn Tiến Đức). Anh Tê Đê viết “Những Mảnh Vụn Mầu USA” trên nhật báo Người Việt, tôi viết “Chuyện Trong Tuần” cho tuần báo Saigon Times ghi lại dăm điều ba chuyện nơi xứ người và cũng là cơ hội tiếp xúc với những gia đình H.O. Các anh chị khác thường viết những mẩu tin để lớp người đi trước đón nhận, chia sẻ với những gia đình mới định cư.

Trong những lần giao tiếp với các chị, dù là vợ của bậc niên trưởng, thượng cấp nhưng khi chào từ giã, các chị đều nói “Cảm ơn anh”. Tục ngữ ta có câu “Giấy rách giữ lấy lề”, quý chị thể hiện phép lịch sự trong giao tiếp như thành ngữ dân gian “nát vỏ còn bờ tre”, và tấm gương cho con cái noi theo.

Kỷ niệm khó quên trong dịp Thanhsgiving đầu đời do các đồng môn cùng quân trường ở Đà Lạt tổ chức gợi trong tôi hình ảnh “đất lành chim đậu” khi dòng người tị nạn lưu lạc xứ người. Nhưng, sau nầy lại gán cho hình ảnh “chốn gió tanh mưa máu” bởi một số nhân vật mang đầu óc tị hiềm, hám danh làm hoen ố mảnh đất được hồi sinh! Ngoài ra, khi tôi vừa định cư nơi nầy, bằng hữu cũng cảnh báo tệ nạn băng đảng, có con cái vị thành niên nên thận trọng… nay thì không còn tệ nạn đó gây lo ngại cho cư dân. Đó là điểm son, nhờ sự can thiệp gắt gao của chính quyền địa phương.

Thuở đó, trong những lần sinh hoạt ở hội trường, nếu không đủ ghế, quý ông còn nhường ghế cho quý bà để đứng ở phía sau. Sau nầy quy tụ người Việt định cư đủ các thành phần… có lẽ ảnh hưởng phần nào lối “văn hóa ứng xử” trong nước nên xảy ra “văn hóa giành ghế” bỏ mũ, xách tay chiếm ghế trống.

Vào dịp Hè, trước thương xá Phước Lộc Thọ, vào ba đêm cuối tuần có tổ chức sinh hoạt (ăn uống và giải trí). Cuối tuần vừa qua, tôi ghé lại chơi, hình ảnh làm khó chịu là có những dãy ghế đá chỉ có ít người ngồi cùng với mũ, áo, xách tay chiếm chỗ trước sân khấu để giữ cho thân nhân đi ăn uống trong lúc mọi người đứng hằng giờ. Để biết sự tình, tôi lân la và được biết họ không phải là cư dân ở đây. Nếu quý vị ở “ngoại tỉnh” chứng kiến cảnh nầy mà phán cư dân Little Saigon thì oan quá. Vì cư dân Little Saigon có ai ra đó ăn mà nhờ người chiếm chỗ?

Tôi làm tài xế đón cháu ngoại, cháu nội khi tan trường cũng 8 năm rồi. Hình ảnh đáng quý đã thể hiện nếp sống văn minh và làm tấm gương cho con cái ở những bậc phụ huynh khi đưa, đón ở các trường học. Ý thức được kẻ trước người sau, tuần tự và nhường nhịn nhau rất lịch sự. Thế nhưng có vài lần ở trường Tamura Elementary School tôi bắt gặp hình ảnh một bà đội nón lá, đeo khẩu trang lái xe, trang phục chẳng giống ai, đến trước cổng trường (chỉ có một lane) dừng lại, bước xuống xe thản niên đi tìm con/cháu trong khi hàng chục chiếc kẹt ở phía sau. Hình ảnh “người xa lạ” nầy (Tôi mượn chữ Người Xa Lạ trong tác phẩm L’ Étranger của Albert Camus). Thú thật, tôi rất “dị ứng” với hình ảnh nầy vì trước đây bạn bè cũng nhắc đến hình ảnh quái dị nầy nơi xứ sở văn minh. Có lần anh Lê Văn Mạnh (binh chủng Thiết Giáp) bắt gặp hình ảnh nầy ở hành lang nơi siêu thị ABC, anh phán “Ở đây cùi hủi hết, cút về nước mà sống”.

Đã nhập gia nhưng không ý thức nên tùy tục, theo lời bạn bè đã gặp nhiều lần trong các siêu thị, ở quầy bán trái cây có bọc lưới, nylon… “vô tư” xé ra ăn thử. Chưa hết, các bịch gừng, tỏi… xé hai, ba bịch để lấy phần nầy chuyển sang phần khác. Thói hư tật xấu nầy nên đề cập, không phải “vạch áo cho người xem lưng” mà cho đồng hương khi bắt gặp nên “dạy cho bài học” để ý thức nếp sống nơi xứ người.

Đọc báo trong nước đề cập đến cảnh hỗn độn, phức tạp ở học đường khi đưa đón con cái, xe cộ phụ huynh chen lấn, rồi chửi bới, đánh nhau trước mặt con cái từ đó tiêm nhiễm đầu óc trẻ thơ trở thành thói hư tật xấu.

Trong những lần trò chuyện cùng bằng hữu, tôi đề cập đến hình ảnh trên và gợi lại hình ảnh xưa, các bà H.O trải qua thời cơ cực, lầm than nhưng khi đặt chân trên mảnh đất Hoa Kỳ đâu có bà “người xa lạ” nào đội nón lá, bịt khẩu trang… Không biết bây giờ du nhập từ đâu? Ông Bá Dương với tác phẩm mang tên “Dị Vực, Xú Lậu Đích Trung Quốc Nhân” (Người Trung Quốc Xấu Xí) đã thẳng thắn nêu ra những thói xấu mà có lẽ khi viết ra những điều nầy ông cũng đau lòng ngay chính bản thân! Ông Wang Yunmei viết quyển Pigs On the Loose: Chinese Tour Groups trên đất nước ông ngày nay có loại gia súc xổng chuồng nầy, có giây mơ rễ má gì không? Bây giờ thì người dân trong nước thấy rõ những điều trong hai tác phẩm trên đang tràn lan từ thành đến tỉnh.

Chúng ta không dám viết như vậy vì ngại sẽ bị “hai lằn đạn” với thực trạng xã hội bây giờ.

Năm 1965, ông Vũ Hạnh lập lờ tác phẩm Per Comporedere Vietnam Il Vietnamila, tiếng Ý, tác giả A. Pazzi, Hồng Cúc dịch Người Việt Cao Quý nhưng thật ra chính là ông. Nhưng nay ông không dám lập lờ để cho ra tác phẩm Người Việt Đáng Hổ Thẹn trước thực trạng nhiễu nhương, suy đồi. Nếu trong nước người đọc được những điều làm hổ thẹn nầy thì khi ra hải ngoại tránh đi để hòa nhập trong cuộc sống.

Nhân đề cập đến hai chữ “cảm ơn”, hầu như ai cũng than phiền ở trong nước sao hạn chế tối đa. Khi gởi tiền về có lời nhắn, chia sẻ tiền bạc nhưng khi nhận được hồi báo chỉ có hai chữ gọn lỏn “nhận đủ”. Bên nầy ông bà cha mẹ khi nhận cái thiệp vẽ nguệch ngoạc của trẻ thơ Happy Birthday cũng cảm ơn, nhờ bưng cho ly nước cũng cảm ơn… Vì vậy nếu có thiếu hai chữ nầy có lẽ thiếu sự giáo dục trong gia đình.

Chợ đêm Phước Lộc Thọ ở Little Saigon, một trong những điểm thu hút khách phương xa. (Hình: Ngọc Lan/Người Việt)

*Chen lấn và ồn ào

Nếu trong lúc trà dư tửu hậu mà đem chuyện nầy ra kể mà “chưa hết thì chưa về” thì coi như bỏ nhà đi luôn.

Trong những lần có văn nghệ miễn phí, dù tổ chức ở tôn nghiêm, hình ảnh chen lấn để chiếm chỗ tốt, gần sân khấu xảy ra nhan nhản! Quý vị có lẽ chứng kiến trong những lần sinh hoạt cộng đồng, nếu có chiêu đãi self-service sẽ ngao ngán cảnh chen lấn nhau để hưởng phần, bất chấp hàng người nối tiếp còn có hay không! Ông bà ta đã nói “Trời đánh tránh bữa ăn. Miếng ăn là miếng tồi tàn”… vì vậy những người tự trọng đành thiệt thòi!

Vào những dịp tổ chức văn nghệ miễn phí, ngay cả ở nơi tôn nghiêm, cảnh chen lấn nhau để chiếm chỗ gần sân khấu làm nhiều người khó chịu. Kể từ khi có “smartphone” và “iPad” thì “nạn phóng viên” tràn lan, vài người bạn đồng nghiệp đã than phiền bị xô đẩy làm rơi máy chụp hình. Có những người chen ra trước dàn máy của phóng viên, giơ iPad thản nhiên quay tới quay lui, bất chấp lời than phiền ở sau.

Khi xem trên youtube vài chương trình ca nhạc ở trong nước, ca sĩ hát trên sân khấu, khán giả ngồi dưới “vô tư” hát theo để chứng tỏ ta là người sành nhạc, tội nghiệp cho người ngồi bên cạnh, phải nghe song ca bất đắc dĩ. Ở đây, tôi cũng đôi lần là nạn nhân khi xem phim. Dĩ nhiên trước khi xem cũng biết sơ qua nội dung, thế rồi bị lãnh đủ lời thuyết minh đằng sau, may nhờ âm thanh trong rạp át bớt “tiếng vọng từ đáy vực”. Thật tình cũng không hiểu nó du nhập từ đâu?

Ngoài hai chữ “cảm ơn”, hai chữ “xin lỗi” cũng thật khan hiếm. Khi va chạm, thái độ làm phật lòng… không thốt được hai chữ “xin lỗi”. Quan niệm rằng khi thốt ra lời đó thì coi mình là người lép vế, sai phạm… mà không hiểu rằng đó là cách xử thế (ngoại trừ trường hợp xảy ra liên quan đến pháp luật thì phải thận trọng để khi đáo tụng đình luật sư biện hộ vin vào đó để lật ngược).

Có lần hai đứa cháu ngoại được trường tổ chức trình diễn các bản nhạc đã được học ở Saigon Performing Arts Center. Phụ huynh nào cũng muốn thu video để làm kỷ niệm. Tôi ngồi hàng thứ ba, hàng thứ tư có vài đồng hương, khi con em trình diễn cần sự im lặng để thưởng thức, thế nhưng phía sau lại trò chuyện khi về Việt Nam. Trước tôi có vài vị quay lại đưa ngón tay lên môi để yêu cầu giữ im lặng nhưng “đàn gẩy tai trâu”. Tuy có quen biết nhưng tôi cũng bực mình quay lại nói “hai chị biết lịch sự một chút để nghe con em trình diễn”. Chuyện cách nay khoảng bốn năm và tôi không còn chạm mặt với đấng phu quân của họ. Điều nầy tôi cũng không hiểu họ bị ngượng hay trách tôi dám lên tiếng chỉ trích? Có lẽ vì vậy nên khi có ai đề cập đến vài điều đáng hổ thẹn thì bị xuyên tạc “vạch lá tìm sâu”!

***

Trở lại đề tài hôm Thứ Hai vừa rồi, qua ý kiến của anh em được trao đổi với nhau, nói tôi nên viết “feedback.” Trước hết trả lời đến quý vị “ngoại tỉnh”, chốn Bolsa -Little Saigon nầy tuy có vài điểm không hay nhưng nhiều điểm tốt. Theo ý các bạn thì dù sao nơi chốn nầy cũng là thành lũy cuối cùng cho lớp người tị nạn. Phải công tâm nhìn nhận và biết ơn các vị dân cử gốc Việt của thành phố Westminster đã bảo vệ thành lũy nầy để cư dân và đồng hương chúng ta yêu thích. Ngoài ra đồng hương người Việt còn cảm thấy hãnh diện khi có tượng đài Đức Trần Hưng Đạo (Thánh Tổ Hải Quân VNCH), còn có đoạn đường Đại Lộ Trần Hưng Đạo-Bolsa.

Cũng theo lời các anh, cách đây năm, mười năm, nơi nầy thường được gọi là “gió tanh mưa máu” bởi những xáo trộn gây ra bát nháo. Nay sự bát nháo đã bị đào thải nhiều rồi.

Trong sinh hoạt đời sống, người bản xứ hay nơi có sắc dân của mỗi nước quy tụ, cũng có nhiều hình ảnh không đẹp nên trong cộng đồng của chúng ta không thể tránh khỏi.

Chốn Bolsa-Little Saigon qua bốn thập niên, với người Việt, qua các thành phần định cư dễ bị phân hóa, xáo trộn nhưng được bầu không khí dễ thở của ngày hôm nay là điều đáng mừng.

Với tôi, với vài hình ảnh cá nhân làm khó chịu, với vài cách cư xử thiếu lịch sự xảy ra không đến trầm trọng làm hoen ố những người “chọn nơi nầy làm quê hương.”

Học nấu lẩu mắm với ca sĩ Thanh Mai

Los Angeles, Paris tổ chức Thế Vận Hội Mùa Hè 2024 hay 2028?

LAUSANNE, Thụy Sĩ (AP) – Hôm Thứ Ba, Ủy Hội Thế Vận Quốc Tế (IOC) đã biểu quyết đồng thuận chọn Los Angeles và Paris làm nơi tổ chức Thế Vận Hội Mùa Hè năm 2024 và 2028 nhưng chưa xác định mỗi thành phố vào năm nào.

Chọn hai thành phố cho hai kỳ Olympic tương lai là thủ tục được IOC áp dụng lần đầu tiên vì chỉ còn lại Los Angeles và Paris tiếp tục đăng cai cho năm 2024 sau khi Budapest và nhiều thành phố khác đã rút lui. IOC sẽ họp ở Lima, Peru, ngày 13 Tháng Chín để quyết định Olympic 2024 ở đâu, căn cứ trên sự thương lượng giữa Paris và Los Angeles, hay bằng biểu quyết nếu không có thỏa thuận. Kế tiếp Olympic 2028 có thể là một trong hai thành phố còn lại, hoặc IOC sẽ biểu quyết nếu có thêm thành phố khác đăng cai.

Phái đoàn của hai thành phố đăng cai đã đến Lausanne từ cuối tuần trước, chờ đợi cuộc bỏ phiếu của 95 nước thành viên IOC. Tổng Thống Pháp Emmanuel Macron cũng có mặt để vận động cho Paris. Tổng Thống Mỹ Donald Trump ủng hộ Los Angeles nhưng ông không đến Lausanne, chỉ phát biểu qua Twitter.

Paris được coi là có nhiều triển vọng cho năm 2024, đúng 100 năm kể từ lần cuối cùng Olympic tổ chức ở Pháp. Kỳ Olympic gần đây nhất tổ chức ở Mỹ là năm 1996 tại Atlanta, Georgia. Hai thành phố Paris và Los Angeles đều nói là đã sẵn sàng tổ chức năm 2024. Paris sẽ phải chi $2 tỷ để xây dựng các cơ sở và vận động trường, trong khi Los Angeles lợi thế vì đã sẵn có nhiều cơ sở chỉ cần tu chỉnh thêm.

Thế vận hội là một sự kiện thể thao quốc tế thu hút đông đảo du khách nhưng việc tổ chức rất tốn kém và thường thua lỗ. Thế Vận Hội Mùa Hè 2016 ở Rio de Janeiro, Brazil, vượt quá ngân sách $1,6 tỷ.

Thế vận hội sắp tới sẽ tại Tokyo, Nhật Bản từ 24 Tháng Bảy đến 9 Tháng Tám năm 2020. (HC)

Triển vọng kinh tế khả quan, Mỹ sẽ tiếp tục tăng lãi xuất

Takata thâu hồi thêm 2.7 triệu đệm hơi xe Ford, Nissan, Mazda

TOKYO (AP) – Hôm Thứ Ba, Takata Corp., công ty chế tạo đệm không khí (air bag) gắn trên các xe để giảm thiểu nguy hiểm trong trường hợp tai nạn đụng chạm, loan báo lệnh thâu hồi thêm 2.7 triệu xe Ford, Nissan, Mazda sau khi hàng triệu xe khác đã được gọi về trước đây.

Ðây là vụ thâu hồi lớn nhất trong lịch sử của ngành xe hơi ở Mỹ liên quan đến 42 triệu xe và 69 triệu đệm không khí.

Những xe mới được lệnh thâu hồi là kiểu Ford, Nissan, Mazda đời 2005 đến 2012, gắn loại đệm trước đây người ta đã coi là an toàn. Nissan cho biết chỉ có 515,000 xe Versa đời 2007 đến 2012 bị ảnh hưởng, Mazda nói khoảng 6,000 xe truck sery B đời 2007-2009 phải thâu hồi, còn Ford đang duyệt xét và sẽ công bố trong vòng 5 ngày theo luật định.

Ðệm không khí do Takata sản xuất có thể nổ quá mạnh làm văng mảnh vào tài xế và người ngồi ghế bên. Ðã có ít nhất 17 người chết và 180 người bị thương vì những tai nạn như vây.

Takata dùng một hợp chất ammonium nitrate để tự động bơm phồng các đệm. Nhưng hỗn hợp hóa chất này có thể bị hư hoại trong không khí ẩm và nhiệt độ cao. Takata tin rằng một loại hóa chất làm khô (gọi là desiccant) có thể giúp giải quyết tình trạng này. Nhưng cơ quan an toàn xa lộ NHTSA nói rằng qua thử nghiệm của Takata thì lại có rủi ro khác mặc dầu chưa trường hợp nào các đệm hơi có desiccant bị vỡ.

Không phải tất cả những hóa chất làm khô mà Takata sử dụng đều có vấn đề, tuy nhiên lệnh thâu hồi mới nhất khiến người ta lo ngại về những đệm hơi sử dụng ammonium nitrate và chất làm khô.

Thượng Nghị Sĩ Dân Chủ Bill Nelson tiểu bang Florida cho rằng NHTSA cần nhanh chóng xác định xem những đệm hơi nào khác của Takata còn lại là an toàn không thể chờ tới hạn kỳ cuối cùng là Tháng Mười Hai năm 2019 mới đưa ra kết luận.

Cuối tháng trướ, Takata đã xin khai phá sản ở Mỹ và Nhật, với lời giải thích rằng đó là phương cách duy nhất để có đủ điều kiện hoạt động trong việc thay thế các sản phẩm khiếm khuyết. Hầu hết tài sản của Takata đã được Key Safety Systems, một công ty đối thủ cạnh tranh, mua lại với giá khoảng $1.6 tỷ. Phần hoạt động còn lại của Takata sẽ tiếp tục sản xuất đệm hơi thay thế cho 19 hãng xe đã sử dụng sản phẩm của họ.

Ai muốn biết xe của mình có thuộc thành phần bị thâu hồi hay không, có thể vào tìm ở trang mạng https//www.nhtsa.gov/recalls. (HC)

Triển vọng kinh tế khả quan, Mỹ sẽ tiếp tục tăng lãi xuất
1...6,7996,8006,801...10,684Page 6,800 of 10,684

Tin mới cập nhật