LTS: “Biết Tỏ Cùng Ai” do cô Nguyệt Nga phụ trách, nhằm mục đích góp ý, chia sẻ những ưu tư, vướng mắc về những vấn đề liên quan đến cuộc sống, đời thường mà quý vị không biết tỏ cùng ai. Thư từ xin gửi về: Người Việt (Biết Tỏ Cùng Ai), 14771 Moran St. Westminster, CA 92683, hay email: [email protected].

Thưa cô Nguyệt Nga, tôi lấy chồng đã 20 năm, anh ấy xuất thân từ miền quê Nam Bộ, tính tình hiền lành, chân chất. Anh chân chất đến độ quê mùa, ruộng lúa, và điều này đôi khi làm tôi khó chịu và xấu hổ.

Cho đến nay, năm 2017, khi mà ở nhà quê Việt Nam cũng khó tìm ra một chiếc giường trải chiếu, vậy mà nhà tôi, ở Mỹ, giường ngủ của hai vợ chồng tôi, hiên đang trải một chiếc chiếu… cạp điều, đặt mua từ Việt Nam!

Anh không nằm nệm được, nói là không thẳng lưng nên nhức mỏi khi ngủ dậy. Tôi chìu chồng nên từ ngày làm vợ anh, không còn tơ hào gì đến chiếc nệm êm ấm. Nằm riết cũng quen lưng, và cũng đỡ tốn tiền mua drap. Mặc dù sống ở Mỹ, nhưng anh vẫn giữ thói quen ở quê nhà. Trong nhà, mùa nóng anh “đánh” một chiếc quần xà lỏn đi ra đi vào, phòng khách, nhà bếp. Tôi nói hoài không được, riết cũng mệt mà thôi. Đi chợ, tôi chẳng bao giờ dám mua cá kèo, vì nếu đem về thì anh sẽ quần tà lỏn ra ngoài sân sau, đổ ụp cá xuống nền đất và lấy tay chà xát cho đến khi hết nhớt. Trong khi tôi thì mắt dẹp mắt tròn coi chừng có hàng xóm Mỹ nào nhìn sang.

Tôi thương anh, anh lành, tốt bụng, nhưng lại không chịu được cái tính nhà quê của chồng. Thật ra nó cũng chẳng gì là ghê gớm nếu chỉ hai vợ chồng sống với nhau, cùng con cái trong nhà. Nhưng nay tôi sắp có rể, rể lại sẽ ở chung nhà nên tôi cũng âu lo, nghĩ suy phải làm sao thay đổi cái ‘ông già Ba Tri’ này. Than thở với ông điều này thì ông trả lời ngang chằng: Hắn ở nhà mình thì phải vào nếp nhà mình, bao giờ mình ở nhà hắn bà mới lo.

Xong phim! Không nói được, đã gọi là ‘ông già Ba Tri’ thì chịu. Ngày xưa nghe nói, ‘ông già Ba Tri’ dám đi bộ từ Bến Tre ra đến triều đình Huế để kiện cáo gì đó, thì nay con cháu ổng, giòng máu của ổng, ‘care’ gì đến chuyện ngủ trên chiếc chiếu cạp điều hay trên nệm, mặc quần tà lỏn trong phòng hay ra phòng khách, phòng nào cũng là phòng mà!

Các con tôi cũng rầu lắm nhưng tôi còn khuyên can không được huống gì đến các con. ‘Ông già Ba Tri’ sẽ phán tướng lên rằng: Tụi bây biết gì, mười nấc thang, tao đã bước đến nấc cuối, tụi bây con nít mới nứt mắt biết gì mà bàn. Xong phim luôn!

Thời đại nào cũng có một “Ông Già Ba Tri”, làm sao để biến ổng thành “Ông Già Bà Trị” thì đời phụ nữ chúng ta mới lên ngôi được.

Bà Trị

Góp ý của độc giả:

-Huỳnh Bảy

Không phải “ông già Ba Tri” mà là ông già “Bất Trị”. Không còn trị được thì Mỹ nó nói: “take it or leave it.”

-Người Bến Tranh:

Đừng bao giờ nghĩ rằng có thể thay đổi được Ông Già Ba Tri. Chịu thua ông ấy thì tốt hơn.

-Người miền Tây Nam Bộ:

Chỉ có một điều cần làm là đừng cho rể ở chung nhà là xong.

Ông già Ba Tri vẫn là ông già Ba Tri muôn đời.

-Le Chi Phuong

Tôi thấy có gì ghê gớm lắm đâu? Ông già Ba Tri có gì xấu đâu? Ồng sống đơn giản thì tốt chứ sao! Ổng nói đúng: Rể vô nhà ổng thì phải theo lề thói nhà ổng chứ?

-Mnn

“Hắn ở nhà mình thì phải vào nếp nhà mình, bao giờ mình ở nhà hắn bà mới lo.”

Ông này đúng là loại đàn ông vừa ngang vừa bướng.

Nếu ổng biết nói như vậy thì ổng đang ở Mỹ, sao không học theo nếp sống ở Mỹ mà vẫn sống như kiểu VN?? Ổng đang sống ở miền quê VN hay bên Mỹ vậy?? Chị hỏi ổng xem ổng nói như thế nào.

-NB

Đọc thư chị xong tôi thấy anh chị thật là một đôi vợ chồng thú vị. Chồng được mệnh danh là “ông già Ba Tri ” hiền lành, chân chất, tốt bụng, nhưng rất ngang bướng và vẫn giữ cốt cách chân quê (dù đã sống ở Mỹ khá lâu). Vợ tự mệnh danh là “Bà Trị ” luôn tỏ vẻ cong cớn, dữ dằn, muốn cai quản ông chồng, nhưng thật ra là một người vợ chiều chồng, yêu thương gia đình, vui tính, nhiều lời (tính cách của phụ nữ Nam Bộ )

Nếu có đọc sách của những nhà văn Sơn Nam, Hồ Biểu Chánh, Bình Nguyên Lộc, hay xem những thước phim nói về cuộc sống vùng thôn quê, sông nước, ta sẽ thấy nổi bật lên tính cách của những con người sinh hoạt trong những môi trường đó: Giản dị, chân chất, hào sảng, thân thiện. Những tính cách thật đáng quý, đáng trân trọng trong cuộc sống thành thị có thể văn minh, hào nhoáng hơn nhưng thật cá nhân, ích kỷ, bề ngoài.

Có câu danh ngôn: “Người ta có thể cố tìm cách thay đổi diện mạo, thái độ, che đậy suy nghĩ, nhưng cái thần của đôi mắt và cái khí chất của con người là thứ không cách nào giả mạo được.”

Chồng của chị là một người bảo thủ, anh thấy mình sống thoải mái, hạnh phúc khi vẫn giữ lối sống giản dị, chân quê, giữ được bản chất hiền lành, tốt bụng của mình. Anh nghĩ tại sao mình lại phải thay đổi theo ý kiến người khác, đây chính là cuộc sống của mình mà, cứ sống tốt, tử tế là được. Chính chị cũng nói chị thương anh vì những tính cách này.

Nhưng chị ơi, anh nhà không phải là một người dễ bị lèo lái, a dua đâu. Cứ nghe cách anh nói với chị: “Hắn ở nhà mình thì phải vào nếp nhà mình, bao giờ mình ở nhà hắn bà mới lo”. Đúng là nhập gia tùy tục mà. Hay như cách anh nói với các con: “Tụi bây biết gì, mười nấc thang tao đã bước đến nấc cuối. Tụi bây con nít mới nứt mắt biết gì mà bàn.”

Thật là chí lý! Cuộc đời của anh đã trải qua bao thăng trầm, nếm trải đủ ngọt, bùi, chua, cay, đã nhìn ngắm thế thái nhân tình tốt xấu thế nào. Chính những kinh nghiệm sống này đã hun đúc cho anh có một thái độ sống an nhiên, tự tại, chắc nịch như vậy. Bởi thế chị và các con hãy vui vẻ chấp nhận ông chồng, ông bố này đi. Anh đã là như thế không thể thay đổi được. Về phần con rể chị, nói thiệt khi phải làm dâu hay ở rể, người ta sợ nhất là phải sống cùng với những người khó tính, kiểu cách, hay xét nét, phê phán. Vì vậy không chừng khi tới ở rể, thấy ông bố vợ hiền lành, dễ chịu, tốt bụng, anh con rể lại thấy thoải mái, thương ông bố vợ nhiều nữa là khác.

Chúc cả nhà luôn vui vẻ, hạnh phúc sống chan hòa bên nhau.

Vấn đề mới:

Thưa cô Nguyệt Nga,

Cứ khoảng nửa năm, có khi là vài tháng, thì chồng em lại “thả” giọng trầm: Ngày mai anh phải đi. Mặt buồn đầy tâm sự! “Đi” đây phải hiểu là đi Việt Nam!

Ban đầu em cũng bù lu bù loa khóc lóc, có khi gào lên. Nhưng về sau, em thấy, có gào, có chửi, có khóc thì chồng em vẫn đi. Có lần em giấu passport của anh, nhưng anh lại đi làm passport loại gấp rồi đi. Cũng có khi em giả bộ ốm, rên hừ hừ, móc họng cho ói… nhưng anh vẫn đi. Về sau em bó tay.

Mấy ngày đầu ảnh đi, thời gian như đứng lại, mình cứ tưởng ngày về chẳng bao giờ đến. Nhưng rồi anh cũng về. Khi ảnh về thì em lại sống trong phập phồng âu lo, hồi hộp không biết khi nào ảnh lại đi. Lâu dần em nghiệm ra, thời gian hạnh phúc nhất của em là khi anh đang đi. Vì đang đi thì lâu lắm mới đi lần nữa. Còn mới về tức là sẽ đi. Cứ thế mà cuộc sống của em cứ phập phòng, lên xuống chuyện đi-về của ảnh.

Một điều mà em cũng nói thêm là, hiện ảnh có một người đàn bà khác có con với ảnh, đứa nhỏ đã 4 tuổi. Em không làm lớn chuyện vì nghĩ rằng, mình làm lớn thì mất chồng, mà em thì yêu ảnh, và ảnh cũng rất tốt với vợ con.

Cũng có bạn xúi, em nên có bạn trai, em không đồng ý với phương cách này, thì bạn em lí luận, mình chỉ giả đò cho “giả” ghen để quay về thôi, chứ đâu có thiệt mà lo. Rồi thì bạn em ra sức “kiếm” đối tượng cho em. Nó cũng trưng ra vài người, nhưng thật sự người nào em cũng ớn da gà. Ngay cả một anh bạn của ảnh cũng bày em, nên ra ngoài mấy quán cà phê ngồi, đàn bà ngồi uống cà phê một mình dễ bắt mắt lắm! Nhưng em không làm, nói thật đi ngang mấy quán cà phê đông người em còn quýnh chân tay huống chi là ngồi ra chiều có tâm sự buồn để “câu khách”. Có đứa còn nói em: Mày đừng giống con cún cứ ẳng ẳng theo chân chủ, khi chủ bực nó đá cho, thì là gào lên, nhưng đến khi chủ ngoắc lại, vuốt ve vài cái thì lại vẫy đuôi, bám lấy nó, đồ ngu!

Những lời khuyên, xúi… của bạn bè nhiều lắm, nhưng em vẫn không sao làm được. Em cầu xin cho cô ấy vì ở xa chồng em, rồi có bồ để chồng em giận mà không về nữa. Nhưng mới đây, gia đình báo cho em biết, cô ta đang có bầu đứa thứ hai. Em nghe tin mà quỵ xuống!Mấy đứa bạn em rít lên: Đã bảo mà không nghe, ở đó mà chờ con đàn con lũ của chúng ra đời.

Đứa thứ hai thì quá đáng lắm rồi, em có nên làm theo lời các bạn không? Em không sắc nước hương trời, nhưng với những gì sẵn có, để kiếm một người khác, hơn chồng em, thì không có gì là quá tầm với.

Túy Lê

*Nguyệt Nga rất mong nhận được sự góp ý của quí độc giả xa gần. Thư góp ý, quý độc giả gửi sớm cho Nguyệt Nga; gửi chậm, tòa soạn không thể đăng được vì đã sang một đề tài khác.

Thư từ gửi: [email protected]

Tấm lòng thiện của “ông dân tộc” nghèo Quảng Nam

LTS: Bác Sĩ Hồ Ngọc Minh được biết trong cộng đồng người Việt nhiều năm qua với chuyên khoa về hiếm muộn, vô sinh, và lựa chọn trai gái theo ý muốn. Ông đã từng làm nghiên cứu về bệnh hiếm muộn, và các bệnh ung thư của phụ nữ tại National Cancer Institute trực thuộc National Institutes of Health. Bác Sĩ Minh là Board Certified về Obstertrics, Gynecology và Reproductive Endocrinology Infertility. Phòng mạch tọa lạc trong khuôn viên bệnh viện Fountain Valley, tại 11180 Warner Ave., Suite 465, Fountain Valley, CA 92708. Số phone liên lạc: (714) 429-5848, trang nhà: www.bacsihongocminh.com.

Ung thư tuyến tụy, pancratic cancer, là một loại ung thư tương đối hiếm, được người ta biết nhiều hơn, từ khi người sáng lập ra công ty Apple, ông Steve Jobs, qua đời vì bệnh nầy.

Nói là hiếm vì tỉ số chỉ vào khoảng 12 ca mới, phát hiện trên 100,000 người mỗi năm, nhưng tỉ lệ tử vong lại cao, chỉ 5% sống quá 5 năm. Ở Mỹ, ung thư tuyến tuỵ là nguyên nhân gây ra tử vong đứng hàng thứ tư trong số các loại ung thư. Trong năm 2015, có khoảng 48,960 ca mới, với trên 95% người mất mạng vì bệnh.

Và cũng vì hiếm, những hiểu biết về bệnh ung thư nầy còn giới hạn. Các khoa học gia hiện đang nghiên cứu thêm để tìm ra những khám phá mới trong nổ lực chẩn bệnh và trị bệnh. Bệnh ung thư pancreas thường không có một triệu chứng gì rõ ràng cả, và nếu có, thường hay bị bỏ qua, cho đến khi đã quá trễ. Một khi được phát hiện, đa số phải cần đến phẫu thuật để cắt bỏ khối u, nhưng phần lớn bệnh nhân lại không thể giải phẫu được vì vị trí của ung thư hoặc vì ung thư đã di căn, lan qua những cơ quan nội tạng khác. Hơn thế nữa, phần lớn bệnh nhân sau khi được mổ, cũng bị bệnh tái phát và cuối cùng đi đến tử vong.

Ung thư tuyến tụy là gì?

Pancreas, tức là tuyến tụy, nằm phía sau bao tử, hình thù giống như một con cá, hay một chiếc lá lớn, đầu tròn, và đuôi hơi nhọn. Ở người lớn, kích thước của pancreas vào khoảng 6 inches bề dài và 2 inches bề ngang. Đầu của pancreas quay vào chỗ uốn cong của cuống ruột non tiếp giáp với bao tử, góc tay phải bụng trên. Phần thân của pancreas nằm sau bao tử, và đuôi của nó kép dài qua bên trái tiếp giáp với lá lách (spleen).

Tuyến tụy bao gồm hai nhóm tế bào: một nhóm tiết ra các loại men (enzymes) để giúp lá gan tiêu hoá đồ ăn, nhất là chất béo, và nhóm kia tiết ra hormone insulin cũng như glucagon để kiểm soát lượng đường trong máu.

Tùy theo loại tế bào, có nhiều loại ung thư khác nhau có thể xảy đến trong tuyến tụy, nhưng gồm chung thì tất cả đều chết người.

Nguyên nhân nào gây ra ung thư pancreas?

Người ta cũng không biết chắc chắn nguyên nhân nào đưa đến ung thư pancreas nhưng có lẽ do các đột biến về gene DNA gây ra. Đột biến nầy có thể vì di truyền, nhưng cũng xảy ra theo kiểu may nhờ rủi chịu, khi bị ảnh hưởng của các yếu tố môi trường.

Hút thuốc lá gây ra ung thư pancreas vào khoảng 20 đến 30%, trong khi đó, béo phì trên cân làm tăng nguy cơ bị ung thư lên 20%. Ngoài ra một số hoá chất môi trường, trong đời sống, trong công ăn việc làm có thể làm tăng nguy cơ bị ung thư tuyến tụy.

Ung thư pancreas thường có nhiều ở tuổi trên 45, với 2/3 bệnh nhân trên 65 tuổi. Đàn ông dễ bị ung thư hơn đàn bà, có lẽ vì do nếp sống. Nguy cơ bị ung thư bị tăng cao nếu người trong gia đình đã từng bị ung thư, cho dù các bệnh ung thư không liên hệ như ung thư vú do ảnh hưởng của gene đột biến BRCA1 hay BRCA2, ung thư da melanoma do ảnh hưởng của gene p16/CDKN2A, ung thư ruột già và hậu môn với gene MLH1/MSH2, và một số loại bệnh di truyền khác do đột biến về gene gây ra.

Bệnh nhân bị bệnh tiểu đường, xơ gan, loét bao tử cũng có nguy cơ bị ung thư pancreas tăng cao.

Về ẩm thực, một số nghiên cứu cho rằng uống nước ngọt soda có đường hay loại diet có thể làm cho nguy cơ bị ung thư pancreas tăng lên 87 lần. Tuy nhiên các nghiên cứu khác lại phủ nhận điều này.

Các triệu chứng báo hiệu cho bệnh ung thư pancreas

Rất tiếc, những triệu chứng báo hiệu rất lờ mờ, chỉ xuất hiện khi tình trạng ung thư đã quá trễ. Tuy nhiên các triệu chứng chung chung liên quan đến ung thư, nhất là ung thư về hệ thống tiêu hoá cần phải để ý như: vàng da, da bị ửng đỏ ngứa ngáy bất thường, đau lưng, đau bụng, sình bụng, ăn mất ngon hay biếng ăn, tuột cân, ói mữa, bệnh tiểu đường mới phát hiện, màu sắc của phân và nước tiểu thay đổi.

Các phương pháp chẩn đoán và điều trị

Bác sĩ sẽ bắt đầu khám các triệu chứng thể hiện trên thân thể, cũng như tìm hiểu về bệnh sử. Một số thử máu cơ bản về men gan cũng như men sản xuất bởi pancreas, và một số các chất tiết ra bởi ung thư như CA 19-9, CEA sẽ được xét nghiệm.

Sau đó các thử nghiệm về hình ảnh sẽ phải áp dụng như MRI, CT scan, PET scan, siêu âm, chụp hình x-ray ERCP (Endoscopic retrograde cholangiopancreatography), hay PCT (Percutaneous transhepatic cholangiography).

Bác sĩ cuối cùng có thể phải làm nội soi và biopsy (sinh thiết) để lấy mẫu tế bào đi thử nghiệm.

Hầu hết các chữa trị ung thư đều bắt đầu bằng giải phẫu tuỳ theo tình trạng của bệnh ung thư, vị trí của khối u, cũng như tình trạng sức khoẻ của bệnh nhân cho phép. Ngoài ra, các phương pháp khác có thể ứng dụng như, đốt bằng nhiệt hay làm nghẽn những mạch máu nuôi ung thư (Ablation or embolization treatments), chiếu điện phóng xạ (Radiation therapy), và hoá trị (Chemotherapy).

Hiện nay, để tăng cao hiệu năng, các phương pháp hoá trị đều kết hợp với các đột biến gene liên hệ đến bệnh ung thư, nếu có. Các nghiên cứu gia đã khám phá ra một gene đột biến liên hệ đến bện ung thư pancreas, gọi là KRAS và đang tìm thuốc chữa nhắm vào gene nầy.

Bệnh ung thư tuyến tụy, pancreas cancer, thuộc loại “trời kêu ai nấy dạ”, có nghĩa là không có gì ngăn ngừa trước cả. Tuy nhiên nếu trong gia đình đã từng bị ung thư, nhất là các loại ung thư liệt kê trên đây, thì nên để ý, và nên tránh những yếu tố nguy cơ như, không hút thuốc lá, không nghiện rượu, không sử dụng các loại hoá chất, cũng như tránh tối đa các loại hoá chất có nguy cơ gây ra ung thư. Cuối cùng, nên giữ cân ở mức lý tưởng bằng cách ăn uống chừng mực đi đôi với vận động, thể dục thể thao thường xuyên.

Theo một số bác sĩ chuyên môn trong ngành, ung thư panceas của ông Steve Jobs đáng lý được chữa trị tương đối hữu hiệu vì vị trí của bướu u cũng như chủng loại ung thư. Đáng tiếc là ông ta đã chần chờ và đã từ chối các phương pháp chữa trị của Tây y cho đến khi quá trễ.

Mời độc giả xem điểm tin buổi sáng ngày 23 tháng 5 năm 2017