CẦN THƠ (NV) – Một “đại gia” hải sản ở Cần Thơ vừa bị bắt để điều tra sai phạm kinh tế hàng trăm tỷ đồng, liên quan đến một số ngân hàng, gây chấn động ngành thủy sản Việt Nam.

Ông Phan Bá Tòng vỡ nợ hàng trăm tỷ đồng từ nhiều ngân hàng. (Hình: VnExpress)

Truyền thông Việt Nam loan tin, chiều 31 tháng 3, Cục Cảnh Sát Kinh Tế, Bộ Công An đã bắt giữ ông Phan Bá Tòng, giám đốc công ty xuất nhập khẩu thủy sản Thiên Mã, trụ sở trong khu công nghiệp Trà Nóc, quận Ô Môn, thành phố Cần Thơ.

Việc khám xét nơi ở và làm việc của ông Tòng diễn ra lúc 21giờ cùng ngày tại quận Ô Môn và Ninh Kiều, kéo dài đến khuya.

Theo VnExpress, bước đầu nhà chức trách xác định, ông Tòng gây thiệt hại khoảng 700 tỷ đồng, liên quan đến một số ngân hàng lớn ở Cần Thơ, Hậu Giang.

Ông Tòng được nhiều người biết đến là doanh nhân thành đạt với biệt danh “Tòng Thiên Mã,” sở hữu 3 biệt thự lớn ở trung tâm Cần Thơ và siêu xe Hummer biển số “tứ quý 3”…, hoạt động trong lĩnh vực nuôi trồng, chế biến xuất khẩu cá tra, ba sa. Thành lập năm 2005 với vốn điều lệ 70 tỷ đồng, nhưng không lâu sau, Thiên Mã đã phất lên với 3 nhà máy sản xuất có hàng ngàn công nhân làm việc, 12 trang trại thủy sản khép kín quy mô 100 ha, với tổng mức đầu tư hàng trăm tỷ đồng, chủ yếu là tiền vay ngân hàng.

Tuy nhiên gần đây, công ty Thiên Mã bị cho là thua lỗ, nhà máy đóng cửa hoặc hoạt động cầm chừng. Cuối năm 2012, ông Tòng tuyên bố số nợ của các ngân hàng gần 600 tỷ đồng, mất khả năng thanh toán.

Tin cho biết, chỉ trong vài năm trở lại đây, hàng loạt “đại gia” thủy sản ở miền Tây đồng loạt vỡ nợ, đã bỏ trốn sang Mỹ hoặc bị phạt tù. Chẳng hạn như: Ông Lâm Ngọc Khuân, chủ tịch hội đồng quản trị công ty chế biến thực phẩm Phương Nam, hiện đang bỏ trốn ở Mỹ sau khi chiếm đoạt hơn 700 tỷ đồng từ nhiều ngân hàng; Bà Nguyễn Thị Thu Sương, phó giám đốc công ty An Giang, bị tòa sơ thẩm phạt 20 năm tù sau khi cùng đồng bọn chiếm đoạt trên 190 tỷ đồng từ các ngân hàng. (Tr.N)

VIỆT NAM – Đó là đề nghị của ông Trương Trọng Nghĩa, một trong những đại biểu của thành phố Sài Gòn tại Quốc Hội Việt Nam.

Các đại biểu Quốc Hội khóa 13 của Việt Nam đang tham dự kỳ họp cuối cùng trong nhiệm kỳ của họ. Đến cuối tháng 5, dân chúng Việt Nam sẽ bỏ phiếu bầu những đại biểu Quốc Hội cho nhiệm kỳ mới.

Ông Trương Trọng Nghĩa. (Hình: Tuổi Trẻ)

Hôm 1 tháng 4, khi các đại biểu Quốc Hội khóa 13 thảo luận về kinh tế-xã hội Việt Nam, ông Nghĩa – người thường xuyên đưa ra nhiều nhận định, đề nghị thuộc loại cấm kỵ, đặc biệt là người liên tục yêu cầu chính quyền Việt Nam phải thay đổi cả thái độ lẫn cách hành xử trong quan hệ Việt Trung – thêm một lần nữa gây xôn xao dư luận khi yêu cầu phải xác định lại “ta,” “bạn” và “thù.”

Trước nay, chính quyền Việt Nam vẫn xác định, “ta” là CSVN và những người ủng hộ họ, “bạn” là những quốc gia, những cá nhân “có cùng ý thức hệ cộng sản,” ủng hộ và hỗ trợ đảng CSVN duy trì vai trò “lãnh đạo toàn diện, tuyệt đối,” ngược với điều này là “thù.”

Ông Nghĩa bảo rằng, quan niệm “ta,” “bạn,” “thù” như thế khó mà bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và đem lại thịnh vượng cho Việt Nam.

Theo ông Nghĩa, nay, nên xác định lại, “ta” là tất cả những người Việt ở trong và ngoài Việt Nam. “Bạn” là tất cả những người ủng hộ sự toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam, hỗ trợ Việt Nam trở thành dân chủ, công bằng, văn minh, giàu mạnh. Ông Nghĩa nhấn mạnh, “‘ta’ và ‘bạn’ dẫu khác biệt về quan điểm, cách thức nhưng khác hẳn với ‘thù.’ ‘Thù’ là những thế lực cản trở đổi mới, cản trở phát triển, xâm hại lợi ích quốc gia dân tộc, làm cho Việt Nam suy yếu, lệ thuộc ngoại quốc, khiến người Việt chia rẽ, phá hoại an toàn và an ninh của quốc gia.”

Ông Nghĩa dẫn sự tích Mỵ Châu, Trọng Thủy và nhấn mạnh, “nỏ thần” của An Dương Vương là tinh thần ái quốc và sự đoàn kết của người Việt. Nhờ “nỏ thần” đó mà Việt Nam tồn tại hơn 4,000 năm qua. Giữ “nỏ thần” không chỉ nhằm bảo vệ Việt Nam trước họa xâm lăng mà còn nhằm xây dựng Việt Nam trở thành hùng cường. Ông ví von: “Nỏ thần chớ để sa tay giặc. Mất cả cơ đồ lẫn biển sâu.”

Bởi chính quyền Việt Nam không muốn thay đổi quan niệm về “ta,” “bạn,” “thù,” ông Nghĩa dẫn ra thực trạng, trí thức giỏi không muốn quay về làm việc, doanh nhân giỏi muốn bỏ đi. Ông Nghĩa còn chỉ ra một điểm phi lý là dù những viên chức đương nhiệm, cũng như đã nghỉ hưu vừa khăng khăng giữ quan niệm về “ta,” “bạn,” “thù” theo kiểu cũ, vừa tìm đủ cách để cho chính mình và con cháu của mình ra ngoại quốc định cư. Sở dĩ có thực trạng này không phải vì Việt Nam nghèo mà vì người ta cảm thấy không vui, không an toàn về mặt pháp lý, các quyền cơ bản không được tôn trọng, kể cả sự lo âu về nguy cơ bị lệ thuộc. Thay đổi quan niệm “ta,” “bạn,” “thù” là thay đổi cách hành xử, dẫu chưa giàu nhưng dân chúng thật sự có tự do, dân chủ, thật sự được sống an toàn, sống với nhau có tình. Người Việt có thể tự hào về xứ sở của mình.

Theo ông Nghĩa, trách nhiệm lớn nhất của chính quyền Việt Nam là phải làm sao để Việt Nam trở thành một nơi đáng sống, mọi người muốn ở lại chứ không muốn bỏ đi. (G.Đ)

VIỆT NAM – Mãi tới hôm 31 Tháng Ba, một phát ngôn viên của Bộ Ngoại Giao Việt Nam mới lên tiếng xác nhận về hàng loạt vụ công dân Việt Nam bị bắt giữ trong thời gian vừa qua.

Ảnh chụp 38 ngư dân Việt Nam bị Hải Quân Thái Lan bắt giữ hôm 25 Tháng Ba. (Hình: Trang Facebook của Second Naval Area Public Relations)

Vụ đầu tiên được xác nhận vì được công chúng Việt Nam quan tâm nhiều nhất là sự kiện 108 người Việt bị Trung Quốc bắt giữ.

Những người Việt này đã bị bắt giữ hồi đầu Tháng Ba, đang bị giam tại thành phố Bằng Tường. Tuy vụ bắt giữ đã xảy ra cách nay cả tháng nhưng mãi tới ngày 30 Tháng Ba, sau khi báo chí Trung Quốc đưa tin, cảnh sát Quảng Tây đã bắt một nhóm chín người tình nghi đưa 108 người Việt đến làm việc tại các nhà máy ở Quảng Đông và Phúc Kiến, công chúng Việt Nam mới biết về sự kiện đó.

Ngoài việc xác nhận tin mà báo chí Trung Quốc đã đưa là đúng. Phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Việt Nam nói thêm, sở dĩ Trung Quốc tạm giam 108 nạn nhân là để điều tra, tìm kiếm những kẻ chủ mưu.

Sau khi cuộc điều tra kết thúc, Trung Quốc sẽ trục xuất 108 nạn nhân bằng cách trao trả họ cho chính quyền Việt Nam. Phát ngôn viên của Bộ Ngoại Giao Việt Nam trấn an công chúng rằng các nạn nhân được Trung Quốc đối xử rất nhân đạo, không ai có vấn đề về sức khỏe.

Ngoài ra phát ngôn viên của Bộ Ngoại Giao Việt Nam còn thừa nhận mới có 25 ngư dân Việt Nam bị Malaysia bắt giữ. Vụ bắt giữ này xảy ra hôm 24 Tháng Ba. Dựa trên những thông tin do hải cảnh Malaysia cung cấp, báo chí Malaysia loan báo, có ba tàu đánh cá và 25 ngư dân Việt Nam bị bắt giữ vì “đánh bắt trái phép trong hải phận Malaysia.” Theo báo chí Malaysia, trị giá số ngư cụ mà hải cảnh Malaysia tịch thu lên tới 600,000 Mỹ kim.

Trong cuộc họp báo mới nhất về tình trạng nhiều người Việt bị bắt giữ tại ngoại quốc, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Việt Nam không đả động gì đến một số vụ bắt giữ khác cũng xảy ra trong tháng vừa qua. Chẳng hạn hồi trung tuần tháng ba, trong hai ngày 10 và 11, hải cảnh Malaysia từng bắt giữ 42 ngư dân Việt Nam, tịch thu toàn bộ tàu, ngư cụ và 8 tấn hải sản trị giá khoảng 48,000 Mỹ kim. Hoặc hôm 25 Tháng Ba, Hải Quân Thái Lan bắt giữ bảy tàu đánh cá và 38 ngư dân Việt cũng vì “đánh bắt trái phép.” Vụ bắt giữ do Hải Quân Thái Lan thực hiện xảy ra tại vùng biển được cho là cách bờ biển tỉnh Nakhon Si Thammarat khoảng 30 hải lý. Cả ba tàu đánh cá lẫn 38 ngư dân vừa kể đã được chuyển giao cho cảnh sát Thái Lan, họ sẽ bị giam và sẽ bị đưa ra tòa.

Ở cuộc họp báo vừa kể, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Việt Nam chỉ đề cập thêm một trường hợp công dân Việt Nam bị ngoại quốc bắt giữ là vụ 29 ngư dân Việt bị Úc bắt giữ hôm 27 Tháng Ba. Vụ này người ta cũng chỉ biết qua báo chí Úc. Theo đó, tuần duyên của Úc đã phát giác và bắt hai tàu đánh cá cùng với 29 ngư dân Việt với cáo buộc họ đã bắt trộm hải sâm tại bãi Great Barrie của Úc. Bãi Great Barrie nằm gần Lockhart River, một thị trấn ở Đông Bắc tiểu bang Queensland. Great Barrie là một công viên hải dương, nơi có đủ loại sinh vật biển cư trú. Tuy 29 ngư dân vừa kể đã được chuyển giao cho cơ quan di trú của Úc tạm giam và chắc chắn họ sẽ phải hầu tòa vừa vì xâm nhập hải phận Úc, vừa vì đánh bắt trái phép nhưng sự kiện này vẫn còn làm xôn xao dư luận Úc. Nhiều viên chức và dân chúng Úc chưa hết kinh ngạc khi ngư dân Việt Nam băng qua hàng chục ngàn cây số ở Thái Bình Dương để tìm đến Great Barrie. Ông Wayne Butcher, thị trưởng Lockhart River nói với báo giới Úc rằng, bãi Great Barrie rất gần đất liền nhưng hai tàu đánh cá của Việt Nam có thể dễ dàng xâm nhập, bắt tới ba tấn hải sâm mới bị phát giác là những hồi chuông cảnh báo cả về sơ suất trong phòng vệ biển lẫn nguy cơ thất thoát nguồn lợi tự nhiên.

Có lẽ cũng nên nhắc lại là trong vài năm gần đây, ngoài Trung Quốc, ngư dân Việt Nam còn bị Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan rượt đuổi, bắn, bắt, giam giữ, buộc nộp phạt, tịch thu phương tiện sinh nhai với cáo buộc xâm nhập và đánh bắt trái phép trong lãnh hải của những quốc gia đó! Dù đã có nhiều đợt phóng thích song người ta ước đoán vẫn còn tới hàng ngàn ngư dân Việt bị các lân bang giam giữ vì “xâm nhập và đánh bắt trái phép.” Trong đó có những người đã bị giam giữ hơn hai năm. Một trong những ngư dân bị bắt và được Thái Lan phóng thích hồi giữa tháng 12 năm ngoái, kể rằng, lúc bị bắt, thời tiết trên biển rất xấu, mưa to, gió lớn họ không xác định được đâu là biển Việt Nam, đâu là biển Thái Lan.

Đáng chú ý là chính quyền Việt Nam thường im lặng, không xác nhận đúng – sai trong tất cả các vụ bắt giữ tàu đánh cá và ngư dân vừa kể, trừ vụ cảnh sát biển Thái Lan xả súng vào sáu tàu đánh cá của Việt Nam ở vịnh Thại Lan hồi Tháng Chín năm ngoái, khiến một ngư dân chết, hai trọng thương. (G.Đ)