Nắng… tình!
(Kể về cuộc đời của người bạn cũ gặp lại sau 50 năm tại Houston TX, USA)
Từ lúc sanh ra, hai chị em tôi rất ít khi gặp ba, chỉ biết có mẹ, sau này chúng tôi mới nghe mẹ kể, ba là người lính VNCH, ít về nhà, khi chúng tôi hơi lớn lên một chút thì ông đã tử trận oai hùng vào dịp Tết Mậu Thân 1968, năm tôi mới được bốn tuổi và chị sáu tuổi.
Mẹ là một người phụ nữ hiền lành, mảnh mai, đẹp và quyến rũ, ai gặp mẹ, nói chuyện với mẹ là khó có thể quay lưng, nên cuộc đời mẹ thật truân chuyên, trong thơ Nguyễn Du có câu:
Trăm năm trong cõi người ta
Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau. (Kiều-Nguyễn Du)
Sau hai năm để tang ba, mẹ đi thêm một bước nữa với ông giám đốc gốc Pháp, làm cùng công ty rượu ở Sài Gòn, mẹ để hai chị em tôi vào trường học nội trú với các bà sơ Couvent Des Oiseaux, lâu lâu mẹ mới đón về nhà chơi. Mẹ góa vào lúc còn rất trẻ nên nhiều người theo tán tỉnh mẹ, mẹ chọn ông giám đốc Hugues dù ông ấy hơn tuổi mẹ rất nhiều và vì thấy ông giàu có thể bảo bọc cuộc sống của ba mẹ con, với lại sau này mục đích của mẹ muốn đưa chị em tôi sang Pháp sống, chứ tình yêu trong mẹ đã chôn theo cái chết vì tổ quốc của ba ở Kontum rồi.
Chị em tôi quấn quít bên nhau nhiều hơn là gần mẹ vì bà suốt ngày bận rộn với công việc, kiếm tiền trang trải cuộc sống và lo cho chúng tôi học chương trình Pháp ở nội trú. Hai chị em tôi ít dùng tiếng Việt, vì môi trường sinh hoạt chỉ dùng toàn tiếng Pháp. Điều này làm tôi xa cách mẹ hơn.
Mỗi lần được mẹ cho về nhà chơi, chị tôi như người mẹ nhỏ bên cạnh tôi, lo cho tôi ăn uống, tắm rửa, chơi đồ hàng với tôi trong lúc mẹ làm cơm hoặc thỉnh thoảng nói chuyện qua loa với các con, tôi cảm nhận một rãnh ngăn cách vô hình nào đó giữa hai mẹ con; còn ba dượng thì khôn khéo hơn để lấy lòng chúng tôi, cho thật nhiều đồ chơi, dắt cả nhà đi ăn, xem phim, nhưng trong tim chúng tôi vẫn không coi ông là ba của mình!
Mốc lịch sử không thể nào quên trên quê hương bé nhỏ, tội nghiệp, khi miền Nam bị đổi chủ, lúc ấy ba dượng công tác ở Pháp hai tháng, nên bị kẹt lại bên đó không thể về với mấy mẹ con; tất cả chúng tôi được lệnh theo chân một trung úy người Mỹ trong công ty của mẹ do ba dượng gởi gấm, lên máy bay ngay buổi chiều ngày 27 tháng Tư 1975, tất cả nhân viên trong công ty làm rượu có chi nhánh ở Saigon, ai muốn đi thì theo lên phi cơ đậu sẵn ở phi trường Tân Sơn Nhất sang Mỹ, họ chỉ có bốn tiếng đồng hồ để quyết định đi hay ở mà thôi.
Tôi không bao giờ quên đó là một buổi chiều ảm đạm với ánh mặt trời rực sáng đến chói chang gay gắt, làm cay mắt mọi người, không thể nào mở to mắt để nhìn những bực cầu thang rời rạc cứng nhắc khó leo mà họ đặt ngay giữa sân bay cho những người di cư tự chen lấn trèo lên; tôi nhớ mình bị rớt một chiếc dép giữa những bực cầu thang ấy, định cúi xuống nhặt nhưng đoàn người cứ ùn ùn đôn chúng tôi lên, tôi chỉ còn một chiếc dép bám vào chân và một chân đất khi vào đến bên trong!
Chúng tôi chỉ có chỗ ngồi xuống sàn mà không có ghế, mẹ tôi với đầu tóc rối bời, khuôn mặt lọ lem đầy nước mắt, tay mẹ vẫn ôm thật chặt giỏ giấy tờ; chị tôi quần áo xốc xếch vì bị xô đẩy, bàn tay vẫn nắm chặt lấy bàn tay tôi nhớp đầy mồ hôi và đất cát, không ai nói với ai câu nào, lo lắng, chen chúc ngồi sát vào nhau.
Ngày ấy tôi chỉ là một con bé 11 tuổi, đã hiểu được ngày ra đi sẽ là chia ly mãi mãi không bao giờ quay lại nữa vì trong thâm tâm tôi thấy đi như vậy là khó khăn lắm, khổ sở chen lấn để có một chỗ tốt trong máy bay, nếu quay trở lại vì bất kỳ lý do nào thì thật hoài công, phí sức! Nước mắt xối xả chảy như suối, tôi nhìn ra cửa sổ đoàn người vẫn bám theo chiếc cầu thang bên ngoài như một tổ ong vò vẽ bu vào hũ mật mà không một ai có thể lọt vào được, cánh cửa đã đóng lại vì quá tải.
Như một định mệnh, chiếc máy bay ấy đã đưa ba mẹ con tôi đến đảo Guam để sau đó vào Mỹ tại thành phố Garden Grove, tiểu bang California-Hoa Kỳ, nơi đây cộng đồng người Việt rất lớn.
***
Mẹ liên lạc được với ba dượng, ông qua Mỹ, giúp đỡ mẹ con tôi rất nhiều tiền bạc trong lúc đầu nơi xứ người, chúng tôi không bao giờ quên ơn này! Nhưng ông và mẹ vẫn không về với nhau một nhà mà vài ba tháng ở Mỹ, ông lại quay về Pháp. Mẹ mở tiệm nail, chúng tôi vừa đi học ban ngày, chiều về giúp mẹ làm business. Lúc ấy chỉ có ít tiệm nails trên đường Bolsa nên tiệm chúng tôi lúc nào cũng rất đông, khách xếp hàng đứng chờ dài thườn thượt, đủ mọi sắc dân, ba mẹ con tôi làm đến tối mịt 10 giờ đêm mới về đến nhà, kể cả thứ bảy chủ nhật. Khi nhắm mắt lại buổi tối, tôi chỉ thấy toàn những bàn tay, bàn chân đủ màu sắc của khách đưa vào mặt!
Khoảng bốn năm sau, ba dượng bị bệnh cancer phổi, ông mất đi để lại gia tài kha khá cho mẹ, mẹ không muốn cực nhọc nữa nên đã giao tiệm nail lại cho chị hai tôi, còn bà thì chỉ nghỉ ngơi, giúp cộng đồng và những người mới đến định cư.
Chị Hai sau khi học xong đại học ngành quản trị kinh doanh BBA, chị tiếp tiệm nail của mẹ, mở rộng to hơn và mướn thêm người làm; chị thật mát tay và có đầu óc kinh doanh, từ lúc mở khách nườm nượp ra vào, tôi sang tiệm giúp chị trong những ngày nghỉ, nơi đây tôi gặp tình yêu đầu đời, người con trai mang hai dòng máu Mỹ- Việt lớn hơn tôi 14 tuổi.
Ngày thứ bảy, Jimmy thay thế chị tôi đến mở tiệm đón khách, tôi xem chàng như người trong nhà nên rất tự nhiên; giờ cơm trưa chàng mua sẵn đồ ăn hâm nóng cho tôi, vừa ăn vừa nói chuyện khi bên ngoài mọi người vẫn tấp nập tiếp khách làm móng.
Chàng điềm nhiên khuyên tôi:
-Em không được bỏ bữa đâu, có bận cách mấy cũng phải ăn vì bữa trưa rất quan trọng cho cơ thể.
-Khách đông quá nên em sợ mình vào ăn, họ phải chờ thì thấy kỳ kỳ sao sao nên phải nhịn đến chiều về ăn luôn.
-Lúc nào tiệm cũng đông hết, chả lẽ em cứ nhịn bữa trưa hoài từ năm này đến năm khác sao? Sẽ có lúc bị thiếu máu cho xem, em có bao giờ thấy chóng mặt chưa?
Tôi lảng sang chuyện khác:
-Anh học ngành gì mà lại vào đây… mở tiệm nail với chị hai của em vậy?
-Thực ra anh đã có bằng kỹ sư cơ khí nhưng vì chưa tìm ra job đúng ý mình, trong lúc đó lại thấy tiệm nail của chị em đăng báo tìm manager nên anh muốn thử vận mệnh; anh ở gần đây thôi, lái xe có 10 phút, với lại anh rất thích làm đẹp cho phụ nữ…
-Tức là sao?… muốn làm đẹp cho phụ nữ?
-Anh rất thích may những chiếc áo đầm, dạ hội, thích làm móng tay có gắn kim cương (giả) cho phụ nữ, hay chải tóc…
-Wow, anh giỏi quá, có tay nghề tự nhiên như vậy hay anh đã học từ hồi xưa?
-Cái gì mình thích thì mình phải tìm tòi thôi, từ lúc nhỏ anh đã đi học về cắt may, nghĩ sau này sẽ mở tiệm may âu phục cho nam nữ, nhưng không hiểu sao, đường đời cứ dẫn dắt anh không mở tiệm mà lại đi học ra kỹ sư cơ khí; còn chải tóc kiểu này kiểu kia thì anh để ý và học hỏi thêm ở những tiệm cắt chải tóc, anh làm cũng không tệ.
-Vậy anh đã làm cho cô nào chưa?
-Có chứ, anh làm trước hết cho mẹ, em gái và những người bạn nữ, họ rất thích… Bữa nào anh sẽ làm cho em nhé, nếu em tin tài nghệ anh.
Tôi mở mắt lớn, đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác, không ngờ người con trai ngồi trước mặt tôi với mái tóc thật nghệ sĩ màu nâu hơi quăn quăn dài ngang cổ, đôi mắt nâu trong bóng tối, nhưng xanh màu lá cây khi ra nắng, chiếc mũi không cao lắm của người Việt, dáng người tầm thước, ăn nói có duyên này lại là người tài hoa thế, mọi ngày chàng đến tiệm chỉ hay nói giỡn chọc phá tôi, có bao giờ nói về bản thân mình đâu, nay nghe chàng tâm sự, đã làm trái tim của đứa con gái chưa một lần có mối tình nào, một chút xao xuyến.
Bỗng chàng để hai bàn tay lên vai tôi:
-Em cứ ngồi yên trong này ăn uống từ từ đi, phải ăn hết đấy nhé, anh ra ngoài xem khách ra sao!
Nhìn theo dáng chàng ra ngoài, trái tim tôi bồi hồi với những tình cảm lẫn lộn. Từ ngày chị hai mở tiệm, tôi đi làm về tối, chàng cho tôi quá giang mặc dù nhà chàng ở gần tiệm hơn, buổi trưa đều mua cơm đến cho tôi ăn, nhưng tôi cứ hay bỏ bữa vì khách đông, những lần tôi không đi làm được vì bù đầu học cho những kỳ thi cuối khóa, chàng đều phone hỏi thăm tôi, và cũng nói dùm với chị Hai. Vậy… không biết chàng có tình cảm gì với tôi không, nhưng thật sự khi biết về chàng, tôi phục chàng quá, hình ảnh của Jimmy mãi cứ ẩn hiện trong trái tim tôi.
Không quen ăn trưa, tôi lại bỏ ra ngoài, thấy chàng bận rộn tính tiền với những khách hàng, tôi lảng ra tiếp khách mới làm móng nước. Hết người này đến người khác vô, tôi không có chút thì giờ cho mình, chỉ biết cố làm sao cho cái hàng dài ngoằng ngắn lại một chút.
Trời về chiều, ánh nắng đã tắt, tiệm phải mở đèn thật sáng mà tôi vẫn thấy không rõ, tôi cảm thấy cả người nôn nao, bao tử réo gọi, cuối tuần nên khách hơi đông hơn mọi ngày trong tuần, thầm nghĩ khoảng nửa tiếng nữa là xong, đóng cửa tiệm thì tha hồ ăn uống, xong người khách này tôi sẽ nghỉ tay; nào ngờ cả căn phòng như quay vòng tròn trước mặt, mắt hoa và tối đen, bất thình lình tôi gục xuống trong chậu nước dưới chân của người khách, tôi nghe tiếng mọi người la hét xung quanh, có người bồng tôi lên, gọi tên tôi và chợt yên ắng.
Khi mở mắt ra, chỉ có tiếng nhạc Jazz nhẹ nhàng, tôi nằm trên giường phía trong của tiệm nail, Jimmy ngồi dưới chân giường, chạy đến bên tôi, mừng rỡ nắm lấy tay tôi:
-Em… em đã tỉnh lại rồi… May quá!… Anh định sẽ gọi chị hai của em đến nếu em không tỉnh lại trong vòng 15 phút nữa, em đã ngất đi nửa tiếng rồi đó! Anh biết em không bệnh gì cả mà chỉ là đói và mệt thôi?! Cả ngày không ăn, đêm thức khuya học bài thì sức nào chịu cho nổi, anh hiểu nên đã không cho gia đình em hay… Mà cũng lo lắm!
-Em… cám ơn anh đã không làm lớn chuyện, chị hai biết được sẽ không cho em đi làm nữa, làm sao em có tiền đóng học và lo cho cuộc sống… Em không muốn mọi người coi em là gánh nặng, cũng không muốn ngửa tay xin tiền mẹ hay chị hai, em muốn tự mình làm, lỗi tại em không ăn uống đàng hoàng, lần sau em sẽ cẩn thận hơn.
-Chiều nay, anh mời em đi ăn nhe, ăn xong mình đi dạo một chút để em bớt mệt rồi mới về nhà học bài sau, em phải lo sức khỏe chứ, em có bệnh gì làm sao đi học tiếp?
Tôi cảm động vì những lời lẽ chân tình của chàng nên đã nhận lời đi ăn tối.
Chàng thật galant kéo ghế cho tôi ngồi ở một chiếc bàn khuất sau hàng cây và hồ cá trong một tiệm ăn Nhật, cẩn thận gắp những miếng thịt bò mềm mại, miếng cá tươi, dặn dò một cách dí dỏm:
-Em ăn nhai cho kỹ rồi hãy nuốt nhe, cẩn thận cho cái bao tử đang trống rỗng của em đó! Em ăn một bát soup miso trước cho có nước dễ nuốt nè…
Chúng tôi ăn uống nói chuyện thật vui, tôi mới biết chàng có người cha gốc Mỹ lấy người mẹ Việt khi cha chàng qua Việt Nam từ những năm 1950 dưới thời Ngô Đình Diệm, người Mỹ gởi những cố vấn quân sự qua Việt Nam, trong đó có cha chàng. Chàng được sanh ra ở Nha Trang-Việt Nam, đến năm 15 tuổi thì cả gia đình trở về Mỹ. Chàng nói viết được tiếng Việt giỏi vì được mẹ dạy dỗ từ khi mới lọt lòng.
Đẩy bát đậu hũ nước đường nóng hổi đến trước mặt tôi, chàng nài nỉ:
-Ăn bát dessert này sẽ tẩm bổ cho em thêm, tối về sẽ ngủ ngon lắm!
-Làm như em là cái bịch không đáy hay sao mà bắt em nhét đủ thứ vào hết, từ nãy giờ ăn nhiều lắm luôn rồi đó. Em no quá rồi!
-Vậy để anh nói họ bỏ vào cái hộp để ngày mai em ăn nhé, em thích ăn đậu hũ nước đường mà!
-…Ủa, sao anh biết hay vậy?
-Biết mới hay chứ! Con gái thích ăn món này lắm!
-Anh làm thầy bói giỏi ghê ta!
Ăn xong chúng tôi đi dạo như đã planning, tôi không ngờ chàng rất tâm lý và tếu mà thường ngày chúng tôi chưa hiểu hết về nhau, chàng làm tôi cười đến chảy nước mắt; đến một đoạn đường hơi vắng và có những vũng nước lớn vì trận mưa tối hôm qua, chàng nhảy qua trước và nói với tôi:
-Nhảy qua đi, anh sẽ đón em ở bên này!
-Vũng nước to quá, em sợ không nhảy qua được đâu.
-Được mà, ráng lên, đã ăn no rồi… em có dư sức đó, tự tin lên!
Tôi ráng sức bình sinh, nhảy lên với bước chân thật dài để đừng bị té vào đống sình bùn, nhảy quá đà, đến nỗi đâm sầm vào người chàng, tôi cảm thấy một vòng tay ôm gọn gàng thật chặt; không gian thật yên tĩnh, buổi chiều lắng đọng, tôi chỉ nghe tiếng chim hót từ xa vọng lại, tiếng thở dồn dập của tôi, và tiếng tim đập rộn ràng của ai đó, tôi mắc cỡ khuôn mặt hồng đỏ không dám ngước lên, chàng nhẹ nhàng vén những sợi tóc lòa xòa trên mặt tôi, cảm thấy hương thơm của hơi thở chàng tỏa lên khuôn mặt mình, đất trời như hòa làm một, cả hai trái tim chúng tôi cùng đập một nhịp điệu hạnh phúc.
Chàng trở thành người yêu của tôi qua buổi chiều hôm ấy.
Mỗi ngày đi học, chàng đón tôi khi ra khỏi cổng trường, chúng tôi có rất nhiều thứ nói với nhau như hai người bạn thân lâu ngày gặp lại, chúng tôi rất hợp nhau, cùng thích một món ăn, thức uống, ngay cả đi bộ, đạp xe hay chơi cờ với nhau.

***
Ngày tôi ra trường, mẹ và chị không đến mừng tôi được vì bận với cửa tiệm nail, chỉ mình chàng đến với bó hoa thật to trên tay và nụ hôn nồng nàn chân thành. Tôi không bao giờ quên được cả đời này, ngày hôm ấy chàng đã nghỉ để sửa soạn mua hoa, bong bóng và làm tóc cho tôi đi lãnh bằng. Tôi chưa bao giờ hạnh phúc đến thế, chưa bao giờ cảm thấy cuộc đời này thật ngọt ngào bên chàng.
Buổi chiều mẹ và chị đã hẹn làm tiệc đãi ngày đứa con gái út ra trường, tôi sẽ giới thiệu người yêu với gia đình, chàng sẽ chính thức thành người con rể tương lai của mẹ, tôi náo nức và chủ quan nghĩ đến mẹ sẽ rất hài lòng thấy người con rể này rất yêu con gái út của mẹ, mẹ sẽ không còn lo lắng băn khoăn gì nữa cho tương lai của nó, mà sẽ phó mặc cho chàng rể đầy trách nhiệm này.
Jimmy và tôi bước vào nhà, mẹ đã ra tận ngoài cửa đón, mẹ mặc chiếc áo dài cổ hở, để lộ chiếc cổ cao đầy đặn và trắng ngần, chiếc áo dài gấm trắng chỉ vẽ vài cánh hoa thạch thảo nhụy vàng rơi rớt trên nền áo thật đẹp, nhìn mẹ sang trọng như một cành hoa lan tinh khiết, đúng độ nở và quyến rũ.
Như đã nói ở trên, mẹ tôi là một phụ nữ đẹp và quyến rũ, ở tuổi 44 với những kinh nghiệm sống và trình độ kiến thức làm con người ta chín chắn hơn, mẹ như một đóa hoa nở rộ, đặc biệt có lối nói chuyện rất thu hút khó ai có thể cưỡng lại được.
Lần đầu tiên Jimmy gặp mẹ, chàng như bị thôi miên bởi sắc đẹp chín chắn và duyên dáng của người phụ nữ này, chàng ngồi yên nghe bà kể về quá khứ khó nhọc của gia đình ba mẹ con; hôm ấy mẹ đã tỉ mỉ sửa soạn mấy món ăn Việt đi kèm theo rau và sauce rất hợp khẩu vị mọi người.
Cuối cùng, khi mẹ đem món dessert ra, món bánh flanc café là món tôi và Jimmy rất thích, chàng vừa ăn vừa tấm tắc khen không ngớt lời. Tôi sung sướng hạnh phúc khi thấy chàng rể và mẹ tôi thật tâm đầu ý hợp, hai người nói chuyện với nhau không dứt, chàng còn vào bếp giúp mẹ chọn rượu ngon để nhâm nhi; còn tôi và chị hai vào phòng tâm sự với nhau, tôi kể rất nhiều về Jimmy cho chị nghe, chị cũng mừng cho tôi đã gặp được chàng hoàng tử của lòng mình.
Mười hai giờ đêm, sau khi hàn huyên với chị Hai xong, tôi muốn về nhà của mình, khi bước ra phòng khách, tôi thấy mẹ và Jimmy cả hai nằm trên cùng một chiếc ghế sofa dài salon, mỗi người đầu nghẹo qua một góc say ngủ và đầy mùi rượu, chị hai nói:
-Có bao giờ mẹ uống rượu nhiều như thế đâu, tiếp khách mà sao mẹ lại ngủ… chắc hôm nay phải gặp đúng “bạn rượu” mới uống say như vậy!
Trên bàn toàn những nước ngọt, rượu mạnh đủ loại ngả nghiêng, chắc mẹ tôi đã giới thiệu rượu khác loại cho Jimmy, hai người đã thử nhiều loại lẫn lộn nên mới ra nông nỗi này.
Nhìn dáng hai người cùng trên một chiếc sofa dài, buột miệng chị hai nói với tôi:
-Mẹ và Jimmy… hai người có vẻ ngang tuổi nhau đấy, với em thì có vẻ anh ta hơi già dặn quá!
-Mẹ hơn Jimmy 8 tuổi, còn Jimmy hơn em 14 tuổi lận!
-… Thôi mình cứ để hai người ngồi ngủ như thế đi, hai chị em mình vào phòng của chị ngủ, chút nữa giã rượu mẹ sẽ tự động về phòng của mẹ, em đừng lo.
Không hiểu sao, tôi cứ cảm thấy không yên lòng, bồn chồn, muốn quay ra đỡ mẹ về phòng, hoặc gọi Jimmy dậy để chở tôi về nhà, nhưng chị hai cứ rủ tôi tắt đèn lên giường, hơi đâu mà lo ra…
Vì không ngủ được, tôi trằn trọc, nửa đêm dậy đi washroom; từ trên lầu nhìn xuống, tôi không tin vào mắt mình, Jimmy đã nằm sát vào bên mẹ, hai chiếc đầu kề cận nhau, cánh tay phải choàng ngang người mẹ. Tôi như tỉnh hẳn ngủ, chạy một mạch xuống phòng salon, một tay bật đèn sáng, miệng la hét nói không thành lời:
-Mẹ!… mẹ làm gì vậy?… Jimmy tại sao?…tại sao…
Jimmy tỉnh hẳn, dụi mắt và đứng bật dậy, miệng ú ớ:
-… Xin lỗi… xin lỗi… không phải… anh uống say quá!
Mẹ hãy còn nửa mơ nửa tỉnh:
-Nhức đầu quá, sao… chuyện gì thế này…
Mẹ đứng lên lại té xuống ghế, hai mắt hãy còn mơ màng; tôi nói trong cơn tức giận thảng thốt:
-Jimmy… đồ vô liêm sỉ!… Hãy cút đi!
Tức giận, nước mắt tuôn trào, tôi mở bật cửa bỏ chạy ra ngoài, bên ngoài không một ánh đèn đường, không trăng cũng không một vì sao, tối đen như người bị bịt mắt!
Tôi nghe tiếng chị Hai nức nở gọi sau lưng:
-Hạnh!… Hạnh à…
Cả tiếng chân Jimmy chạy huỳnh huỵch phía sau gọi tên tôi, tôi cứ lao đầu chạy trong đêm tối mà chả biết phương hướng. Chỉ thấy từ đàng xa một vệt sáng chói lòa của chiếc đèn xe đang ung dung lao tới với một vận tốc thật nhanh; tôi muốn dừng lại, muốn quay đầu lại, nhưng không còn kịp nữa, chỉ nghe một tiếng động thật lớn, cả người bay bổng nhẹ như cánh diều của ngày ấu thơ, nhưng sao… đau nhói.
***
Ba năm dằn vặt trôi qua, tôi đã may mắn được các bác sĩ giỏi giữ lại cái mạng, quen dần với chiếc hông trái được thay bằng titan, tôi đi đứng hơi khập khiễng với một chiếc giày bên trái cao hơn hai phân, xương chậu trái đã được lắp một phần bằng kim loại và khả năng mang bầu sau này cũng bị ảnh hưởng; tôi chọn đi làm kế toán cho một công ty người Mỹ cách chỗ tôi mướn nhà không xa lắm, tôi không muốn trở lại làm nail vì muốn tránh đi tất cả những ký ức gợi lại niềm xót thương.
Suốt ba năm nay, tuần nào tôi cũng nhận được lá thư không đề tên người gởi, chỉ thấy tên người nhận là tôi thôi, tôi biết người gởi là ai rồi, vì tôi đã mở ra đọc lần đầu tiên khi vừa mới từ nhà thương ra, nhưng tôi đã xé nát tan, oán hận vứt ngay vào thùng rác không chút xót thương, tôi không muốn biết tin tức mà chỉ muốn xóa sạch trong óc những gì thuộc về hắn! Và hôm nay cũng thế, không cần đọc, dửng dưng vò nát vứt ngay vào sọt rác dưới chân không chút ngần ngại; những lời xin lỗi, van xin, ngụy biện đối với tôi bây giờ như một trò hề!
Tôi muốn trút bỏ lòng thù hận và muốn xem người ấy như kẻ xa lạ.
Ngày qua đời qua mất rồi
Một thoáng chớp mắt đời đã phai
Còn lại vết thương hằn trên đá
Để tình ta… rồi mãi là tình xa. (Vết thương hằn trên đá-Nguyễn Tường)
Chị có nói chuyện với tôi một lần rằng mẹ đã quyết định đổi đến tiểu bang Texas, dọn vào chùa Việt Nam ở Houston, tu từ hai năm nay, cạo đầu, ở hẳn trong chùa làm phận sự như một ni cô, mẹ tụng kinh sám hối rất nhiều cho chính bản thân và cho tôi, mẹ muốn hồi hướng công đức cho đứa con gái út này, mẹ rất hối tiếc chuyện xảy ra tối hôm đó mà mẹ không hề cố ý.
Khi tôi còn trong nhà thương hôn mê cả tháng, mạng sống như treo trên sợi tóc, các bác sĩ nói bệnh tôi trở nặng hơn, lên cơn sốt mỗi khi mẹ vào thăm nuôi, nên tốt hơn là hãy chiều theo ý nguyện của tôi; mẹ đã phải đau khổ, chịu hy sinh, tránh mặt tôi trong suốt những năm tôi bị bệnh cho đến bây giờ, vì không muốn làm tôi bị tổn thương thêm.
Tháng Năm của ngày lễ Mẹ đã đến, nơi đâu cũng quảng cáo rầm rộ những lẵng hoa đẹp tặng phụ mẫu, ba năm vừa qua tôi chỉ biết khóc nhớ về mẹ, nhưng hôm nay tôi bỗng muốn có được một tâm hồn thanh thản như mọi người, muốn chui ra khỏi cái vỏ ốc phiền muộn, không oán giận nữa, tôi muốn đi chùa, muốn được lời khuyên của Đức Phật Như Lai soi sáng tâm hồn tôi, buông xuống tất cả mọi thứ hiểu lầm, tôi muốn đối diện với sự thật, nhất là đối với mẹ, người đã sinh thành ra tôi mà rất ít khi nào tôi cảm thấy gần gũi.
Tôi ao ước được đặt đầu vào lòng mẹ thổn thức một lần để cho dòng nước mắt quét trôi đi tất cả mọi u sầu.
Tôi đã tự dằn vặt, nước mắt tủi hờn không bao giờ khô mỗi đêm, khốn đốn khổ sở để quên đi cái trái ngang của tình yêu đầu đời, tôi đã phải trả một giá quá đắt; tôi biết chắc lỗi này chẳng phải do mẹ gây ra, cuộc đời mẹ cũng đã trải qua nhiều thử thách gian truân để nuôi hai chị em tôi đến ngày hôm nay; có phải con người chả có ai vẹn toàn, cuộc đời là những bài học giúp ta đứng vững hơn mỗi khi vấp té.
***
Mặt tiền của ngôi chùa Việt Nam- Sugar Land, tại Houston-Texas nổi bật với khuôn viên rộng lớn và hồ sen đẹp mắt, đặc biệt là tượng Quan Âm hiền hòa an lành cao 72 feet đứng trên tòa sen với bàn tay nghiêng xuống như cứu vớt những tâm hồn trầm luân.

Trái tim tôi đập rộn rã hồi hộp như đứa con nhỏ về thăm nhà, mong gặp lại người mẹ yêu thương sau biến cố cách đây ba năm.
Người đàn bà ngồi giữa sân sau chùa, dáng gầy, đầu đội chiếc nón lá phủ kín chiếc đầu cạo nhẵn thín, bộ quần áo lam, cặp mắt u buồn nhưng yên tịnh, khuôn mặt trái xoan vẫn phảng phất vẻ duyên dáng, đôi tay thoăn thoắt đang nhổ cỏ dại; hai dòng nước mắt nóng hổi đã ràn rụa trên mặt tôi từ lúc nào, thông thường ánh nắng tháng năm thật dịu, nhưng sao ánh nắng của ngày hôm nay thật chói chang, chói làm người ta phải che tay lên nhìn mới rõ, gợi nhớ cái nắng gắt của cách đây 50 năm, ngày chúng tôi rời khỏi quê hương!
Tôi khập khiễng đến bên mẹ, mẹ ngừng nhổ cỏ, nhìn hai bàn chân với hai chiếc giày một cao một thấp, kỳ quặc của tôi ngay trước mặt, mẹ vội vã ngước lên, một phút bàng hoàng như không tin được vào mắt mình, mẹ đưa tay lên dụi mắt, rồi quay nhìn lại tôi, không gian như ngừng lại, miệng mẹ há ra đầy ngạc nhiên và khuôn mặt bỗng dúm dó, tiếng nói tắt nghẹn, cả tôi và mẹ nước mắt chan hòa ướt mặt, chúng tôi cùng đổ ập vào vòng tay nhau, xúc động, nghẹn ngào:
-Mẹ ơi! Mẹ… tha lỗi cho con!
-Con, chính mẹ mới phải xin con tha lỗi cho mẹ!… Con gái út yêu quý của mẹ!
Chúng tôi thật sự không nhớ mình đã nói những gì, kể cho nhau nghe những gì mà thì giờ trôi qua thật nhanh, hai mẹ con đã vừa khóc vừa cười khi gợi lại những kỷ niệm xưa.
Hôm nay mới thật sự là ngày lễ Mẹ đáng nhớ nhất trong cuộc đời tôi.
Ánh nắng tắt ở cuối chân trời, tôi đã được toại nguyện đặt đầu lên vai mẹ, cảm thấy mùi hương xưa của riêng mẹ vẫn làm tôi quyến luyến, bàn tay ấm êm của mẹ vuốt lên lưng tôi, với tiếng hát rất khẽ, quen thuộc của mẹ mãi còn trong ký ức:
Lưng mẹ còng theo tháng gió sương,
Đêm thâu thức trắng đợi con đường.
Tay gầy vá nắng trong ngày lạnh,
Mắt ướt che mưa giữa chập chờn.
Cơm nhạt nhường con mùi thơm đượm,
Áo sờn giấu bớt chỗ chông chênh.
Ngàn câu chưa nói thành câu chữ,
Một tiếng “Mẹ ơi” đủ ấm lòng. (vô danh)
(Montreal, 2025)
Việt Nam bắt đầu ‘phản công’ với thuế quan của Trump
Mẹ 83 tuổi không biết chữ bị con gái lừa ký giấy cho nhà ở Ninh Thuận
NINH THUẬN, Việt Nam (NV) – Bà Nguyễn Thị Phức, 83 tuổi, bị Tòa Án Cấp Cao tại Sài Gòn tuyên thua kiện con gái trong vụ đòi căn nhà ở tỉnh Ninh Thuận, mà trước đó bà ký giấy cho nhà dù không biết chữ.
Theo báo Lao Động hôm 9 Tháng Năm, căn nhà tại địa chỉ 18 Tự Đức, phường Bảo An, thành phố Phan Rang-Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận, được xây trên mảnh đất 108.1 mét vuông.

Hồi năm 2000, sau khi chồng qua đời, bà Phức được bốn đứa con gồm ông bà Lê Văn Huy, Lê Ngọc Anh, Lê Thị Phương Hà, Lê Thị Phương Thảo ký giấy cho bà toàn bộ phần thừa kế của họ là căn nhà nêu trên.
Đến năm 2013, bà Phức được cấp “sổ đỏ,” tức giấy chứng nhận quyền sở hữu căn nhà.
Tuy vậy, cũng trong năm đó, tại Phòng Công Chứng An Khang, bà Phức được ghi nhận lập hợp đồng cho bà Lê Thị Phương Hà căn nhà.
Đến năm 2019, bà Phức khởi kiện bà Hà, yêu cầu tòa hủy hợp đồng cho nhà với lý do con gái lợi dụng bà “không biết chữ, tuổi già, tai điếc” nên đã lừa ký hợp đồng.
Liên quan cáo buộc này, bà Hà cho rằng, việc mẹ bà ký hợp đồng cho nhà là “hoàn toàn tự nguyện.”
Đến nay, vụ tranh chấp nhà giữa hai mẹ con bà Phức đã trải qua hai phiên tòa sơ thẩm, hai phiên tòa phúc thẩm và một bản án “giám đốc thẩm” tại Tòa Án Cấp Cao tại Sài Gòn.
Đáng nói, Tòa Án Cấp Cao tại Sài Gòn không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Phức.
Theo tòa, các tài liệu tại phòng công chứng cho thấy bà Phức “biết đọc, biết viết, nghe được và tinh thần minh mẫn.”
Do đó, hợp đồng cho nhà giữa hai mẹ con bà “được thực hiện đúng ý chí của bà Phức.”

Trong khi đó, những người làm chứng gồm ông Nguyễn Hữu Thành (là em ruột bà Phức), ông Nguyễn Hữu Ty và ông Đặng Anh (cháu của bà) đều xác nhận rằng bà Phức “không biết chữ.”
Đại diện Phòng Công Chứng An Khang cũng thừa nhận rằng, bà Phức chỉ ký tên trong hợp đồng cho nhà và nhờ người thân ghi giúp họ và tên “Nguyễn Thị Phức.”
Chi tiết này phù hợp với bản kết luận giám định năm 2023 của Phân Viện Khoa Học Hình Sự Bộ Công An rằng chữ viết “Nguyễn Thị Phức” là “không phải cùng một người viết ra.”
Bình luận về việc mẹ mình thua kiện, ông Lê Văn Huy cho rằng Hội Đồng Xét Xử phiên giám đốc thẩm “không xem xét nhiều chứng cứ có trong hồ sơ vụ án lợi cho nguyên đơn (bà Phức), cũng không xem xét lời khai của công chứng viên. (N.H.K) [qd]
Triển lãm tranh ‘Sharing the Path’ để tưởng niệm họa sĩ Nguyễn Đồng
Thương tiếc tiễn đưa “nhất phiến tài tình”: Điêu khắc gia Nguyễn Thanh Thu
Nguyễn Tuấn Khoa

Điêu khắc gia Nguyễn Thanh Thu tên thật là Nguyễn Văn Thu, sinh ngày 29 Tháng Giêng, 1934, tức ngày 15 Tháng Chạp Âm Lịch, năm Quý Dậu, tại Gia Định. Ông là sĩ quan Quân Nhu, Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa (VNCH), cấp bậc Đại Úy (khi biệt phái năm 1969). Ông cũng là giáo sư Hội Họa trường trung học Võ Trường Toản, đồng thời là giáo sư Điêu Khắc trường Quốc Gia Cao Đẳng Mỹ Thuật Gia Định.
Ông Thu nói rằng: “Điêu khắc là nghề do thân sinh chọn, nghiệp giáo do tôi chọn, còn binh nghiệp do tổ quốc đã chọn cho tôi. Tôi đã sống trọn cuộc đời cùng Nghề và Nghiệp với lý tưởng TỔ QUỐC-DANH DỰ-TRÁCH NHIỆM.”
Nghề Điêu Khắc và nghiệp Giáo Chức
Ông Thu có năng khiếu hội họa đặc biệt khi còn nhỏ, nên được cha hướng theo nghệ thuật. Năm 1949, học hết lớp Đệ Tứ (lớp 9), ông thi đậu trường Mỹ Nghệ Thực Hành Gia Định (Ecole des Arts appliqués de Gia Đinh). Đây là ngôi trường danh giá, thành lập từ 1913, do các họa sĩ Pháp giảng dạy nên ông có cơ hội tiếp xúc ngay với mỹ thuật Phương Tây. Suốt bốn năm học, các thầy Pháp ngạc nhiên trước tài năng của học trò nên khuyên ông theo con đường mỹ thuật cho đến trọn đời.
Năm 1953 ông đậu vào trường Mỹ Thuật Gia Định, học cùng lúc hai ngành Mỹ Thuật và Giáo Khoa Hội Họa trong 6 năm, mất gấp đôi thời gian. Họa sĩ Lê Văn Đệ, Giám đốc trường, hướng ông theo lĩnh vực điêu khắc. Ông nói, trong sự nghiệp sáng tác của mình có dấu ấn của thầy Đệ.
Tốt nghiệp năm 1958, Ông được Bộ Quốc Gia Giáo Dục bổ nhiệm dạy tại hai trường: Trung học Võ Trường Toản và Mỹ Thuật Gia Định. Nghiệp giáo chức được bốn năm thì bị gián đoạn trong 7 năm do binh nghiệp. Năm 1969, ông được Biệt Phái Ngoại Ngạch, trở lại dạy tại hai trường trên cho đến cuối Tháng Tư, 1975. Ông có nhiều tác phẩm được lưu giữ tại trường Mỹ Thuật Gia Định nhưng tất cả đều biến mất sau ngày Sài Gòn sụp đổ.
Nghề Điêu Khắc và Binh Nghiệp
Ngày 17 Tháng Hai, 1962, ông nhập ngũ theo lệnh Tổng Động Viên. Ông học khóa 13 trường Võ Khoa Thủ Đức, thuộc lực lượng Sĩ Quan Trừ Bị. Tốt nghiệp Tháng Mười Hai,1962, ông được bổ nhiệm tại “Trung Tâm Khảo Sát Kỹ Thuật Quân Nhu,” với chức vụ Chuyên viên Đài Án Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa và Bốn Vùng Chiến Thuật.
Suốt bảy năm trong quân ngũ, ông dành phần lớn thời gian để sáng tác đề tài người lính VNCH, tất cả là những tuyệt tác của nền điêu khắc quốc gia đang vào thời cực thịnh. Đó là tượng Ngày Về (giải thưởng Văn Học Nghệ Thuật Ngô Đình Điệm), tượng Quyết Thắng, tượng Chiến Sĩ Vô Danh (bùng binh Tổng Đốc Phương), tượng Trung Liệt (Nghĩa Trang Quân Đội Gò Vấp)… Trong đó bức tượng Thương Tiếc đặt tại Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa là một kiệt tác nghệ thuật mà người đời sau vẫn còn nhắc mãi.

Các đồng nghiệp nước ngoài đánh giá ông Thu là Điêu khắc gia xuất sắc nhất ở Việt Nam. Đại tá H.G. Fuller, Bộ Chỉ huy Lục Quân Hoa Kỳ ở Việt Nam (USARV) đã viết: “… xét về đề tài tượng đài chiến tranh, tôi trân trọng đặt tượng Thương Tiếc và các tác phẩm khác của ông ngang hàng với bức ảnh nổi tiếng ‘Raising The Flag on Iwo Jima’ (Dựng Cờ Trên Đảo Iwo Jima) ở Arlington” – sau này được dựng thành tượng “Thủy Quân Lục Chiến Hoa Kỳ.”

Cuộc bể dâu chấm dứt nghề điêu khắc
Sau khi Sài Gòn sụp đổ, ngày 16/05/1975 một nhóm người đột nhập vào nhà ông Thu lúc 2h đêm, bắt ông đi. Ông bị giam, đánh đập tàn nhẫn đến gần chết rồi thả ra sau 7 ngày. Hành động này chỉ là một sự trả thù của nhóm người “bên thắng cuộc” chứ không nhằm điều tra gì cả. Vào cuối Tháng Sáu, 1975, một nhóm người hung hãn đã xông vào nhà ông đập nát các bức tượng, có bức cao 4m về người lính VNCH, đó là bức Quyết Thắng và bức Thương Tiếc (bằng bê-tông là khuôn đúc của bức Thương Tiếc bằng đồng). Bức Ngày Về nằm khuất sau những cây dây leo nên đã thoát hiểm.
Không chứng kiến cảnh đập phá này vì một tuần trước đó, ngày 23/06/1975, ông đã nhập trại tập trung để bắt đầu một cuộc tù đày giống như bao sĩ quan VNCH phải chịu sau ngày chiến tranh kết thúc. Những ngày đầu tại trại Hàm Tân, biết ông là tác giả tượng Thương Tiếc những người cai ngục đã dùng nhục hình, làm cho thính lực của ông bị mất hoàn toàn. Tiếp theo là 7 tháng cùm chân rồi hai năm biệt giam trong conex. Để khuất phục ông, những người quản lý trại giam đã bắt ông tạc tượng ông Hồ Chí Minh để đánh đổi thoát khỏi biệt giam trong conex. Sau hai tháng hoàn tất, ông đã cho ra đời bức tượng cao 4m… tượng ông Nguyễn Văn Thiệu!
Ngày 02/09/1977, trại giam Hàm Tân không có tượng Hồ Chí Minh để làm lễ mà thay bằng sự ồn ào từ các tù nhân và sự nổi giận của các giám thị rồi biến thành trận đòn thù dã man giáng lên tác giả của bức tượng.
Với hành động bất khuất này, Điêu khắc gia Nguyễn Thanh Thu đã tạo nên một tiếng vang lan truyền ra khỏi biên giới quốc gia đang bị thế giới cô lập và mãi mãi trở thành “một pho tượng” người lính VNCH bất tử.
Đào thoát
Ngày 24/06/1983 ông được trở về với gia đình sau 8 năm tù và bị giam lỏng tiếp tại nhà trong bốn năm. Ông đã sử dụng thời gian này để hồi phục sức khỏe, dạy điêu khắc để chờ ngày vượt biên.
Hết hạn quản chế, ông đã đào thoát qua ngã Kompongsom. Sau hai ngày lênh đênh trên biển, ngày 28/12/1987 ông đã đặt chân lên đảo Ko Kut (Thái Lan) cùng với bức tượng mẫu Thương Tiếc bằng thạch cao, cao 50cm đã được TT Nguyễn Văn Thiệu duyệt. Ông lần lượt qua các trại tị nạn Leam Ngob, Panat Nikhom.
Tại Panat ông đã tạc bức Phật Bà Quan Âm, cao 4m theo yêu cầu của Hoàng Gia Thái Lan và cũng để tạ ơn Người đã giúp ông thoát nạn. Cùng với bức tượng trong trại tù Hàm Tân kể trên, đây là tác phẩm thứ hai của ông sau ngày 30/04/1975 và cũng là tác phẩm cuối cùng trong sự nghiệp sáng tác ngắn ngủi của ông. Những ngày sau đó ông chỉ tạc những bức tượng theo yêu cầu của bạn bè.
Sau hai năm ở đảo ông được định cư tại Hoa Kỳ.
Với thính lực gần bằng không, ông thấy ngày càng bế tắc trong việc mưu sinh nơi xứ người. Trong 15 năm sống ở Mỹ ông hy vọng từng ngày cộng đồng giúp ông phục dựng lại bức tượng Thương Tiếc, nhưng điều đó đã không bao giờ đến. Không sống được bằng nghề điêu khắc, ông không biết làm gì khác. Ông không tìm thấy niềm vui ở chốn này và lặng lẽ trở về Việt Nam, bỏ lại cảnh cô độc cùng sự ngưỡng mộ của muôn vạn người đồng hương tỵ nạn.
Trở về mái nhà xưa
Cũng với tâm trạng u uất như ngày trở về từ trại tù Hàm Tân, Ông âm thầm đến thăm từng bức tượng trong sân nhà như kể lể:
“Ta về như bóng ma hờn tủi.
Lục lại thời gian kiếm chính mình” – Tô Thùy Yên
Ông linh cảm rằng, những linh hồn đang lẩn khuất quanh đây nay lại nhập vào tượng đá để đón mừng cố nhân. Ông sống kín đáo, cô độc trong một căn phòng nhỏ ở cuối mảnh đất rộng bằng một nửa sân bóng đá. Ông may mắn có sự quan tâm của người cháu và một vài học trò cũ Võ Trường Toản lớp 6/5 khóa 1971. Họ giúp ông vượt qua những thiếu thốn trong sinh hoạt và sửa lại căn phòng khang trang với những tiện nghi tối thiểu.

Ngày Ông đào thoát khỏi Việt Nam, và cả sau này, Bà Giáo dặn Ông luôn niệm để được Phật Bà phù hộ lúc sinh – tử. Bà cũng luôn nhắc ông buông bỏ hận thù để tâm được an.
Trong ba năm cuối đời, sức khỏe ông suy dần để rồi Ông đã ra đi vĩnh viễn vào ngày 6 Tháng Năm 2025 tại tư gia, cũng là xưởng sáng tác năm xưa ở Gò Vấp. Giờ đây Ông nằm xuống và đã cởi bỏ oán thù. “Anh nằm xuống cho hận thù vào lãng quên” – Trịnh Công Sơn.
Thương Tiếc Ông, một Tượng Đài bất khuất!
Học trò Võ Trường Toản sẽ mãi nhớ đến Ông và tìm thấy hình ảnh Ông qua bức tượng Đức Hiệu Tổ Võ Trường Toản mà ông đã tạc năm 1974, hiện vẫn còn đặt tại ngôi trường xưa.
Nguyễn Tuấn Khoa
____
Câu chuyện xúc động về tác giả bức tượng Thương Tiếc
Nguyễn Tuấn Khoa (Ghi chép)
Miền Nam Việt Nam trước 1975 không ai không biết đến điêu khắc gia Nguyễn Thanh Thu, tác giả bức tượng Thương Tiếc đặt tại nghĩa trang quân đội trên xa lộ Biên Hòa năm 1966. Chính đứa con mà ông yêu quý nhất này đã đưa ông lên đỉnh danh vọng để rồi đẩy ông xuống đáy địa ngục. Ký ức Tháng Tư đen cùng câu chuyện 46 năm qua lời kể của thầy tôi – Nguyễn Thanh Thu – thật nặng nề và đầy xúc động.
Ký ức về thầy
Thầy Thu tuổi Quý Dậu (1934), dạy môn hội họa cho tôi, anh em tôi và những ai đã từng học tại Trung học Võ Trường Toản (VTT) từ năm 1958. Ông có dáng người chắc khỏe, tầm thước, đi dạy bằng xe Jeep cao màu xanh dương, mặc áo chemise trắng, đeo cravat đỏ luồn vào trong bụng dưới khuy áo thứ hai. Cá tính rất mạnh mẽ, nghiêm khắc, khó gần. Ông dạy học trò cầm bút chì theo kiểu cầm archer khi chơi violon. Ông dễ nổi nóng và đánh đòn học sinh nào cầm bút theo kiểu viết, dùng thước “vẽ” đường thẳng. Mỗi buổi học ông chọn ra hai-ba bài vẽ tệ nhất, dùng dây kẽm cột chổi để treo bài lên cổ người vẽ, bắt đứng trước lớp cho đến khi hết giờ. Nguyễn Minh Trí, bạn học của chúng tôi từ lớp 6-5 cũng là con trai của ông, thường xuyên bị đòn đau. Lớp tôi ai cũng thương nó vì nghĩ rằng nó chịu đòn thay cho cả lớp. Có lẽ nhờ sự nghiêm khắc của ông mà trình độ hội họa của chúng tôi lúc đó như “người khổng lồ” so với học sinh cấp II bây giờ?
Bức tượng Thương Tiếc
Do nổi tiếng từ bức tượng Trung Liệt đặt tại Nghĩa Trang Quân Đội Gò Vấp, ngày 22-8-1966, ông được Chủ Tịch Ủy Ban Lãnh Đạo Quốc Gia – Trung tướng Nguyễn Văn Thiệu giao thực hiện bức tượng Thương Tiếc đặt tại Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa. Tượng ngồi, bằng bê-tông cốt thép, màu đen, uy nghiêm, cao 4 m. Nếu tính cả mô đất dưới chân người lính và bệ tượng thì chiều cao tượng đài là 8 m. Về bức tượng Thương Tiếc, ông kể rằng ông được Tổng Thống Thiệu chọn thực hiện, từ việc thể hiện ý tưởng đến việc xây dựng tượng đài tại Nghĩa trang Quân đội.
Sau bảy ngày, ông được mời vào Dinh để trình bày năm phác thảo nhưng vào cuối buổi, ông nói phác thảo mà ông yêu thích nhất là phác thảo thứ sáu mới vẽ nháp trên bao thuốc lá Quân Tiếp Vụ trong khi chờ ngoài hành lang Dinh. Ý tưởng thứ sáu lấy từ hình ảnh của hạ sĩ Võ Văn Hai khóc bạn tại quán nước trước Nghĩa trang Quân đội cũ ở Gò Vấp mà ông nhìn thấy một tuần trước đó. Phác thảo thứ sáu được chọn và chỉ sau hai tháng rưỡi, bức tượng đồng Thương Tiếc cao 9 m hình thành, đưa ông lên đỉnh cao danh vọng ở tuổi 32 với sự kính trọng của giới chức và quân nhân thời đó. Tượng được khánh thành ngày Quốc Khánh VNCH 1-11-1966.
Trên không gian rộng thoáng, từ mọi hướng, người ta có thể nhìn thấy bức tượng cao, nổi bật trên nền trời xanh. Đó là người lính từ chiến trường về thăm mộ đồng đội, quân phục, ba-lô lấm bụi, súng trường gác trên hai đùi, lưỡi lê ngang hông, dây quai nón sắt buông thỏng như sợi buồn rơi vào cõi vô định. Anh ngồi thẫn thờ, đôi mắt buồn nhìn xa xăm, thương tiếc cho người bạn vừa nằm xuống. Bức tượng trong bối cảnh đó trở nên có hồn hơn và nhiều chuyện linh thiêng của bức tượng đã không ngớt lưu truyền trong dân chúng lúc đó.
Đỉnh danh vọng và đáy địa ngục
Tiếng tăm của điêu khắc gia Thu và các tác phẩm của ông đã vang xa khỏi quê hương. Ngày 20-7-1967, đại tá H.G. Fuller, thuộc Bộ Chỉ huy Lục quân Hoa Kỳ ở Việt Nam (USARV), gửi thư cho đại tá William P. Jones – Chủ Tịch Ủy Ban Đài Tưởng niệm Chiến Tranh Hoa Kỳ, trong đó ông ca ngợi ông Thu và các bức tượng về đề tài chiến tranh. Ông William xem ông Thu là điêu khắc gia xuất sắc nhất Việt Nam lúc ấy và đánh giá bức tượng Thương Tiếc là một kiệt tác nghệ thuật. Ông William viết: “… xét về đề tài tượng đài chiến tranh, tôi trân trọng đặt tượng Thương Tiếc và các tác phẩm khác của ông ngang hàng với bức ảnh nổi tiếng Raising The Flag on Iwo Jima ở Arlington.” Ông cũng tiến cử ông Thu với Ủy ban để thực hiện việc dựng tượng ở Hoa Kỳ và các quốc gia đồng minh trong các dự án tương lai.


Nói đến điêu khắc gia Nguyễn Thanh Thu, người ta chỉ nhớ đến ông với bức tượng Thương Tiếc. Thật ra ông còn một số tác phẩm khác, chẳng hạn tượng Quyết Thắng, tác phẩm được tạc sau cùng trong sự nghiệp sáng tác của ông. Tượng cao 4m, bằng bê-tông cốt thép mô tả hình ảnh người lính Thủy Quân Lục Chiến trong tư thế ném lựu đạn. Chân trái co thấp bước tới trước, chân phải thẳng tạo thế đứng vững chắc. Cánh tay và bàn tay trái duỗi thẳng hướng về đích đến, tay phải đưa về phía lưng, làm thân người lính vặn về phía sau, thế đứng này giúp người lính có thể ném lựu đạn đi xa nhất. Khẩu súng đặt vội giữa hai chân, nón sắt rơi xuống, phần áo phía trước phủ ra ngoài quần làm cho người xem cảm nhận được sức nóng của chiến trường. Trong khoảnh khắc sống còn, gương mặt người lính trở nên căng thẳng…

Khi vừa hoàn thành, tượng Quyết Thắng được triển lãm tại công viên Đống Đa, trước Tòa Đô Chánh vào năm 1969. Cái thần của bức tượng cùng bảy bức tượng khác về đề tài quân đội của ông Thu tại cuộc triển lãm làm cho người xem cảm nhận không khí chiến tranh lan vào tận đô thành Sài Gòn. Trước đó vài năm, có một tác phẩm điêu khắc đồ sộ cùng chủ đề người lính Thủy Quân Lục Chiến được đặt trước Quốc Hội (Hạ Nghị Viện).
Tượng do điêu khắc gia Huỳnh Huyền Đỏ tạc năm 1966. Ông Đỏ là thiếu tá Bộ Tổng Tham Mưu, là bạn học với ông Thu tại Cao Đẳng Mỹ Thuật. Ban đầu tượng được duyệt với phác thảo gồm ba người lính nhưng khi hoàn thiện thì tượng đài chỉ có hai người. Trong thời gian thực hiện, ông Đỏ rút lui không rõ lý do, công việc dang dở, vì vậy được giao cho thiếu úy Đinh Văn Thuộc (không phải điêu khắc gia), cùng làm với sự cố vấn của họa sĩ Lê Chánh và Lương Trường Thọ. Trong hoàn cảnh như vậy, tượng khi hoàn thành có nhiều khiếm khuyết mà tác giả của nó chắc không khỏi buồn lòng! Sóng gió của bức tượng này chưa dừng ở đó. Ngay khi tượng được dựng, dân biểu Hạ Nghị Viện phản đối kịch liệt, vì súng người lính hướng thẳng vào tòa nhà Quốc Hội. Họ cương quyết đòi di chuyển tượng sang địa điểm khác. Đầu năm 1968, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu chỉ thị điêu khắc gia Thu làm gấp một tượng khác để thay thế. Đó là lý do ra đời của tượng Quyết Thắng.
Chỉ ba tháng sau khi có chỉ thị, ông Thu đã gấp rút hoàn thành Quyết Thắng với kinh phí tự bỏ 300.000 đồng. Tổng thống Thiệu muốn thay thế bức tượng trước trụ sở Quốc hội ngay và có ý đưa tượng Thủy Quân Lục Chiến về Ngã Tư Hàng Xanh. Tuy nhiên, không dễ gì thay thế biểu tượng một binh chủng oai hùng, khi ông Thiệu cùng lúc đương đầu với thiếu tướng Bùi Thế Lân (tư lệnh Thủy quân lục chiến) và đại tướng Cao Văn Viên (Bộ Tổng Tham Mưu). Bức tượng Thủy Quân Lục Chiến nhờ vậy tồn tại thêm vài năm cho đến ngày 30-4 rồi bị nhóm thanh niên “cách mạng 30-4” phá sập.
Sau khi Sài Gòn thất thủ, “bên thắng cuộc” đã giật đổ bức tượng Thương Tiếc bằng đồng, rồi chuyển về Dĩ An. Đến nay không ai biết được số phận của nó. Chưa dừng lại, ít lâu sau đó, một nhóm vài chục bộ đội đã kéo tới tư gia điêu khắc gia Thu để truy tìm bức tượng Thương Tiếc bằng bê-tông cốt thép đã tạc và đặt tại Nghĩa trang Quân đội Biên Hòa năm 1967. Đó là tượng dùng để đúc đồng (khuôn gốc) và hình thành nên bức tượng Thương Tiếc phiên bản bằng đồng năm 1970.
Nhóm người hung hãn ra sức đập phá bức tượng Thương Tiếc một cách không… thương tiếc và chỉ dừng lại khi tượng chỉ còn lại phần bụng và chân. Hiện nay tượng bê-tông bị đập phá này vẫn còn nằm trong sân sau nhà của ông Thu, cạnh các ngôi mộ gia tiên, cây dại che phủ nên ít ai chú ý. Sau khi đập phá bức Thương Tiếc, nhóm người này tiếp tục đập phá bức tượng Lính Thủy quân Lục Chiến, cao 4m, chỉ để lại đầu tượng. Ngày trở về nhà từ trại tù Hàm Tân với thân hình tiều tụy, ông lê bước đến bên bức Thương Tiếc. Ông đã ngã quỵ dưới chân tượng và ngồi ở đó rất lâu cho đến lúc sụp tối. Ông nói sự trả thù này còn ác hơn những đòn thù mà ông phải gánh chịu trong tám năm dài ngục tối…
Võ Văn Hai, giờ này ông ở đâu?
Hạ sĩ Võ Văn Hai, Tiểu Đoàn II binh chủng Nhảy Dù bỗng trở nên nổi tiếng cùng với ông Thu và bức tượng Thương Tiếc lịch sử khi được chọn làm người mẫu. Giống như điêu khắc gia Thu, cuộc đời bí ẩn của hạ sĩ Hai cũng chìm nổi theo bức tượng. Không lâu sau tượng được dựng lên, người ta đồn ông Hai đã hy sinh tại chiến trường Quảng Trị. Nhiều bài thơ khóc ông đã ra đời. Thật ra ông Hai chưa chết!
Trong thời gian ông Thu ở tù, ông Hai đã hai lần thăm gia đình ông Thu. Lần đầu, rất sớm sau năm 1975. Tim ông như vỡ vụn khi thấy tượng Thương Tiếc – như là phần xác của ông – giờ đây chỉ là đống đổ nát. Lần thứ hai, nhiều năm sau đó. Ông nghe gia đình ông Thu kể rằng ông Thu được cai ngục đưa về thăm nhà với đôi chân yếu không thể tự đi. Ông Hai hoảng loạn, lo sợ có ngày cộng sản tìm đến ông rồi cuộc đời mình cũng chìm xuống địa ngục như thiếu tá Thu. Ông nhanh chóng rời khỏi nhà và không ai có tin tức của hạ sĩ Hai từ ngày đó. Có lẽ ông Hai đã thay tên đổi họ, “mai danh ẩn tích,” trở về cuộc sống nông dân ở đâu đó trên đất Diên Khánh, ông Thu nghĩ vậy…
Trong tù, tạc tượng ông Thiệu, thay vì Hồ Chí Minh!
Tháng Tư đen đã đẩy gia đình ông xuống địa ngục. Tháng Mười Hai,1975, tại lớp 10C5 Trường Võ Trường Toản (VTT), Trí – cậu con trai của ông – được lệnh rời lớp, mang theo cặp lên văn phòng. Hiệu trưởng Nguyễn Quang Hồng, dân Nam tập kết, môi mỏng, đầu hói, lạnh lùng nói: “Ba em nợ máu với nhân dân, em không được học ở đây. Từ hôm nay.” Linh cảm chuyện không lành, tôi đợi Trí tại nhà xe, Trí lầm lũi, khóc nấc và nói: “Tao bị đuổi học.” Trí giấu mẹ vì sợ bà đau buồn, có thể sinh bệnh mà chết. Mỗi sáng nó vẫn ra khỏi nhà, chui “lỗ chó” vào Sở thú ngồi cho đến giờ về, nhìn buồn sang trường cũ nơi có tượng cụ Võ Trường Toản do chính Ba nó tạc năm 1972.
Trại tập trung Hàm Tân, một buổi sáng cũng khoảng thời gian Trí bị đuổi, thiếu tá Thu bị gọi lên chất vấn về thành tích không khai trong lý lịch: là người đã tạc tượng Ngày về (giải thưởng văn hóa nghệ thuật Ngô Đình Diệm 1963) và tượng Thương tiếc. Sau ít phút lắng nghe ý nghĩa của các bức tượng, sáu tên cai ngục thay nhau đánh đập ông dã man trong ba ngày. Chúng dùng cánh tay hộ pháp vỗ mạnh vào mang tai khiến ông chảy máu và điếc luôn từ ngày đó. Ông bị biệt giam trong conex. Tám tháng không thấy mặt trời. Ít lâu sau, chúng yêu cầu ông tạc tượng Hồ Chí Minh. Suy nghĩ hồi lâu, ông đồng ý với điều kiện: được về Gia Định để thăm mẹ già, vợ con và chuẩn bị vật liệu.
Ngày trở về thăm mẹ tại cư xá Việt Nam Thương Tín (Hàng Xanh), khi người em gái ý tứ giữ chân bốn tên an ninh ở phòng khách, ông Thu nghe mẹ nghiêm khắc nói: “Mẹ đẻ ra con, mẹ hiểu con muốn gì. Nếu trái ý, mẹ sẽ tự tử ngay. Cố gắng ở thêm ít năm rồi về.” Biết tính mẹ, ông đành bỏ kế hoạch trốn sau khi thăm vợ con ở Gò Vấp. Ông trở lại địa ngục, miễn cưỡng tạc tượng kẻ thù với một mật kế mới. Hàng ngày, ông nuốt vào những lời sỉ vả của chiến hữu nhắm vào ông.
Những ngày cuối Tháng Tám, ông càng miệt mài thức khuya “tạc tượng,” chiến hữu càng ghẻ lạnh. Sáng ngày 1-9, cả trại tù náo loạn khi nhận ra: đây không phải tượng Hồ Chí Minh mà là Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu! Những ngày sau đó ông sống ở đáy địa ngục. Ông chết đi sống lại nhiều lần trước những trận đòn thù hội đồng. Một ngày Tháng Mười, ông bị lôi ra khỏi conex lúc 4g sáng để đưa ra pháp trường. Mạng ông lớn, lệnh hành quyết được bãi bỏ ở những giây cuối cùng. Biệt giam, đòn thù, thiếu ăn…, tính mạng mong manh gần chết, cuối cùng, ông được tha năm 1983.
Một giấc mơ cuối đời
Sau bốn năm dưỡng thương, buồn cảnh gia đình tan nát, ông vượt biên bằng đường bộ mà trong túi không có một xu theo nghĩa đen. Hành trình gian khổ ly kỳ này (sẽ được hầu chuyện vào dịp khác) đưa ông đến Thái Lan, sau đó định cư ở Mỹ hơn 10 năm, rồi trở về Việt Nam cho đến nay. Tổng Thống Thiệu, trong lần nói chuyện với đồng bào tại California, cảm kích về việc ông Thu dựng tượng mình trong trại tù Hàm Tân, đã xuống tận chỗ ngồi của ông Thu để thăm hỏi.
Hơn 10 năm ở Mỹ, ông trông mong cộng đồng giúp phục dựng lại bức tượng Thương Tiếc nhưng niềm hy vọng đó cuối cùng chỉ là những “confetti vương vãi trên sàn.” Không sống được bằng nghề điêu khắc, ông không biết làm gì khác. Với thính lực gần bằng không, ông ngày càng bế tắc trong việc mưu sinh xứ người. Cô độc, cuối cùng ông miễn cưỡng trở về Việt Nam. Trở lại mái nhà xưa, gần gia đình, trong không gian sáng tác quen thuộc, ông tạc thêm một số tượng, dựa trên các ý tưởng hình thành từ trước như: Được Mùa, Cửu Long… Tuy nhiên, đó là những tượng tỷ lệ nhỏ, tạc chỉ để thỏa mãn đam mê nghệ thuật.
Bây giờ, với những ngày tháng còn lại cuối cùng của cuộc đời, ông chỉ mong gặp lại ba người, trong đó có hạ sĩ Hai, người đã ghé thăm gia đình ông vài lần trong lúc ông ở tù; và hai người phụ nữ mà ông mang ơn cứu mạng: cô Lan (bán canteen trong trại Hàm Tân), người giao cơm khi ông bị biệt giam với miếng thịt giấu ở đáy chén; cô Oanh, người tình của trùm du đãng xóm chài Sa Tưng (Campuchia). Ở tuổi 87, ông ấp ủ một việc làm cuối cùng: dựng tượng chính mình ngay sau khi tôi thực hiện xong album chân dung của ông. Cầu chúc ông sớm đạt nguyện để lớp hậu sinh có dịp viếng ông, nghiêng mình trước một người lính VNCH can trường.
Những tâm sự trong bối cảnh Tháng Tư đen khiến chúng ta không khỏi ngậm ngùi. Cuộc đời sóng gió của điêu khắc gia Nguyễn Thanh Thu đã làm cho pho tượng Thương Tiếc đẹp hơn và trở nên bất tử. Những kẻ hậu sinh rồi sẽ còn nhắc về ông: “Nhất phiến tài tình thiên cổ lụy.”
(Nguồn: Không quân Việt Nam Cộng Hoà)
Bệnh Viện Nhi Đồng Orange County nhận được phong bì khả nghi
ORANGE, California (NV) – Bệnh Viện Nhi Đồng Orange County (CHOC) hôm Thứ Sáu, 9 Tháng Năm, nhận được chiếc phong bì lớn khả nghi, chứa chất lạ, khiến giới chức điều tra, theo OC Patch.
Chiếc phong bì được gửi qua bưu điện cho văn phòng hồ sơ bệnh án và chứa “chất giống pha lê,” Trung Úy Phil McMullin của Sở Cảnh Sát Orange cho hay. Sau khi mở ra, họ gọi cho cảnh sát lúc 7 giờ 24 phút sáng Thứ Sáu, ông McMullin cho biết.

Nhóm xử lý chất độc hại của Cơ Quan Cứu Hỏa Orange County và đơn vị phá bom mìn của Sở Cảnh Sát Orange County cũng tới CHOC nhưng không thể xác định đó là chất gì, theo ông McMullin. Do đó, vụ này được giao cho Cơ Quan Y Tế Orange County điều tra thêm, ông McMullin cho hay.
Không ai bị thương, mặc dù vài người trong CHOC phải bị cách ly một thời gian, ông McMullin xác nhận. (Th.Long) [qd]
Lừa 2 ông Đài Loan gần $8,000, cán bộ công an lãnh 5 năm tù
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Bị cáo Nguyễn Đình Báu, cán bộ Phòng Cảnh Sát Thi Hành Án và Hỗ Trợ Tư Pháp, Công An TP.HCM, lãnh năm năm tù với cáo buộc lừa 200 triệu đồng ($7,704) với lời hứa hẹn giúp hai ông Đài Loan phạm pháp không bị trục xuất.
Do bị cáo là cán bộ công an, thuộc trường hợp “nhạy cảm,” nên báo VietNamNet hôm 9 Tháng Năm đưa tin này mà không đăng ảnh ông Báu.

Theo bản tin, bị cáo Báu có nhiệm vụ canh giữ những người ngoại quốc vi phạm pháp luật Việt Nam tại khu cách ly chờ trục xuất.
Vào ngày 13 Tháng Mười, 2023, hai ông Yen Chun Hung và Lu Chien Hung, quốc tịch Đài Loan, bị Công An Thủ Đức, Sài Gòn, bắt vì vi phạm pháp luật và được đưa đến khu cách ly chờ làm thủ tục trục xuất.
Một tháng sau, vợ hai ông này là bà Lê Nguyễn Đài Trang và bà Lại Thị Hồng Nguyên đến thăm chồng nhưng bị ông Nguyễn Trung Hiếu, cán bộ làm chung với bị cáo Báu, không cho gặp.
Hai bà này phải “lót tay” 10 triệu đồng ($385) để được ông Hiếu “tạo điều kiện.”
Sau khi được ông Hiếu kể lại sự việc, bị cáo Báu ra gặp hai bà Trang, Nguyên, ra giá 150 triệu đồng ($5,778) mỗi người để chồng hai bà không bị trục xuất.
Hai bà kia sau đó hẹn đưa trước cho bị cáo Báu 200 triệu đồng.
Đến ngày 25 Tháng Ba năm ngoái, Phòng Quản Lý Xuất Nhập Cảnh, Công An TP.HCM, yêu cầu hai bà Trang và Nguyên đến làm thủ tục trục xuất chồng.
Lúc đó, nhận ra mình bị lừa, hai bà làm đơn tố cáo hành vi của bị cáo Nguyễn Đình Báu.
Biết sự việc bại lộ, bị cáo Báu đưa 200 triệu đồng nhờ ông Hiếu buộc hai ông Đài Loan “ký xác nhận có gửi lưu ký số tiền” để hợp thức hóa khoản “lót tay.”

Khi bị bắt, bị cáo Báu khai rằng bị cáo có báo lại việc nhận tiền cho ông Đỗ Cao Thắng, phó đội trưởng của Công An TP.HCM.
Tuy nhiên, ông Thắng không thừa nhận lời khai này nên “không đủ căn cứ để bị xem xét vai trò đồng phạm.”
Trong khi đó, ông Hiếu cũng không bị xử lý trách nhiệm hình sự vụ nhận hối lộ 10 triệu đồng do bản kết luận điều tra ghi rằng vợ hai ông Đài Loan “tự nguyện cho, không bị ai ép buộc.” (N.H.K) [qd]
MAGA tấn công Đức Tân Giáo Hoàng, gọi ngài là ‘bù nhìn Marxist’ trong Vatican
Đăng clip ‘thần chết’ chửi bới, ông Cà Mau bị phạt gần $200
CÀ MAU, Việt Nam (NV) – Ông Trần Phước Khởi, ngụ xã Lý Văn Lâm, thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau, chủ danh khoản Facebook “Phước Thiện,” bị công an phạt hành chính 5 triệu đồng ($192) với cáo buộc đăng clip “thần chết” chửi người mà ông này ghét.
Theo báo VNExpress và Công An Nhân Dân hôm 9 Tháng Năm, nạn nhân trong vụ này là ông Lê Thanh Hải cũng ở Cà Mau.

Hồ sơ của Công An Cà Mau cho hay, vào ngày 12 Tháng Tư, ông Khởi phát trực tiếp một đoạn video clip khoảng 18 phút trên trang cá nhân về cuộc đối thoại của hai người đàn ông.
Một trong hai người đàn ông tự xưng là “thần chết,” liên tục réo tên ông Hải để chửi bới, hăm dọa “có ngu thì chết hồi nhỏ,” “tao tới nhà mày, hốt xác tụi mày,” “tụi bây có khùng quá đi chết đi”…
Tiếp đó, ông Khởi chia sẻ video này vào các hội, nhóm Facebook, thu hút nhiều lượt tương tác và bình luận mang tính xúc phạm ông Hải.
Trong đơn tố cáo gửi công an, ông Hải cho biết những nội dung trong video “có lời lẽ tiêu cực, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống của gia đình tôi.”
Theo báo Pháp Luật TP.HCM, ông Khởi cho hay đang chuẩn bị hồ sơ khiếu kiện quyết định xử phạt hành chính của Phòng An Ninh Chính Trị Nội Bộ Công An Tỉnh Cà Mau.
Theo ông Khởi, trong khi ông quay và phát trực tiếp nội dung “phỏng vấn” một người hành nghề đạo tỳ trên Facebook thì người này gọi tên một người tên Lê Thanh Hải và chửi mắng nhưng không nêu ông Lê Thanh Hải ở đâu, làm gì, bao nhiêu tuổi.
Ông Khởi lập Facebook “Phước Thiện” để đăng tải việc làm từ thiện của mình. Từ cuối năm 2024 đến nay, một vài danh khoản mạng xã hội đã đăng bài ngầm chỉ trích dấu hiệu bất thường của ông trong việc tài trợ, hỗ trợ áo quan, gạo thịt, hoa quả, rau củ cho các đám tang có hoàn cảnh khó khăn.
Cho là bị bêu riếu nên ngày 12 Tháng Tư, ông Khởi phát trực tiếp một clip thời lượng hơn 18 phút, nội dung phỏng vấn người đàn ông làm nghề đạo tỳ, xưng danh là “thần chết.”
Trong clip, ông “thần chết” này đã kêu tên Lê Thanh Hải và mắng nhiếc nặng lời, đề nghị ông Lê Thanh Hải không nói lung tung trên mạng xã hội.

Trong một vụ tương tự, hồi giữa Tháng Mười Một năm ngoái, bị can Hoàng Phương Anh, 30 tuổi, và chị ruột, Hoàng Mai Anh, cùng 30 tuổi, ở quận Thanh Xuân, Hà Nội, bị khởi tố với cáo buộc phát livestream nói xấu một phụ nữ.
Theo báo Dân Trí và VNExpress, bị can Phương Anh và bà M., cũng ở Hà Nội, là họ hàng nên thường xuyên tâm sự với nhau về cuộc sống và đời tư.
Tuy nhiên, sau đó, gia đình hai bên xuất hiện mâu thuẫn, thường xuyên cãi vã.
Bị can Phương Anh được cho là có hành động chê bai, đánh giá đời tư của bà M. trên mạng xã hội.
Tiếp đó, dù hai gia đình đã gặp mặt và thống nhất chấm dứt tranh cãi, nhưng hai bên vẫn đăng tải trên mạng xã hội những nhận xét bóng gió về nhau.
Hồi Tháng Sáu cùng năm, bà M. và người thân đã đến nhà tìm bị can Phương Anh để “nói chuyện phải quấy” nhưng cả hai tiếp tục xảy ra mâu thuẫn.
Bị can Phương Anh đã phát livestream trên Facebook, kể câu chuyện liên quan đến bí mật đời tư và hình ảnh của bà M., với những lời lẽ bị quy kết là xúc phạm nhân phẩm, danh dự đối phương.
Thậm chí, bị can Phương Anh còn kêu gọi cộng đồng mạng tránh xa bà M. và gia đình nếu không muốn bị mang họa.
Trong vụ này, bị can Hoàng Mai Anh bị khởi tố do có vai trò “giúp sức,” trợ giúp em gái tìm hình ảnh, chia sẻ bài viết xúc phạm bà M.
Khi tố cáo công an, bà M. cho rằng hành vi của hai chị em Hoàng Phương Anh khiến bà bị “căng thẳng đến mức trầm cảm.” (N.H.K) [qd]
Hồng y: Đức Giáo Hoàng Leo XIV không phải ‘đối trọng’ với Trump
VATICAN (NV) – Các hồng y khẳng định Đức Giáo Hoàng Leo XIV không phải “đối trọng” với Tổng Thống Donald Trump, một ngày sau khi họ bầu người Mỹ đứng đầu Giáo Hội Công Giáo lần đầu tiên từ trước tới nay, theo CNN hôm Thứ Sáu, 9 Tháng Năm.
Hồng Y Robert Prevost, 69 tuổi, cư dân Chicago, Illinois, được Mật Nghị Hồng Y bầu làm tân giáo hoàng trong ngày bỏ phiếu thứ nhì tại Nhà Nguyện Sistine ở Vatican hôm Thứ Năm. Hồng Y Prevost là giáo hoàng thứ 267, lấy tông hiệu là Đức Giáo Hoàng Leo XIV.

Từ lâu, người ta thường nói các hồng y luôn luôn muốn né tránh bầu người Mỹ làm giáo hoàng do Mỹ có sức ảnh hưởng quá lớn về chính trị toàn cầu. Có lẽ vì Đức Giáo Hoàng Leo XIV từng ở Peru rất lâu và cũng là công dân quốc gia Nam Mỹ này, nên các hồng y bớt lo ngại.
Hôm Thứ Sáu, Hồng Y Timothy Dolan, tổng giám mục New York, cho phóng viên hay quốc tịch Đức Giáo Hoàng Leo XIV không liên quan tới thủ tục bầu chọn.
“Ngài là người cha của cả giáo hội; ngài là người nước nào không quan trọng,” Hồng Y Dolan cho biết.
Khi phóng viên hỏi có phải các hồng y chọn Đức Giáo Hoàng Leo XIV làm đối trọng với Tổng Thống Trump hay không, vị hồng y nói đó không phải yếu tố lớn. Người tiền nhiệm của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, Đức Cố Giáo Hoàng Francis, bất đồng với ông Trump về một loạt vấn đề, như nhập cư và biến đổi khí hậu.
“Việc chúng ta mong Đức Giáo Hoàng Leo XIV là người xây cầu nối có lẽ không đáng ngạc nhiên. Từ ‘pontiff’ (giáo hoàng) trong tiếng La Tinh có nghĩa như vậy,” Hồng Y Dolan cho hay.
Hồng Y Wilton Daniel Gregory, tổng giám mục Washington, cũng bác bỏ chuyện người ta cho rằng Đức Giáo Hoàng Leo XIV được bầu để làm “đối trọng” với Tổng Thống Trump.
Mật Nghị Hồng Y này không phải “để nối tiếp cuộc bầu cử chính trị ở Mỹ,” Hồng Y Gregory nói, cho biết thêm: “Đây không phải mật nghị bầu cử, mà là niềm mong muốn củng cố đức tin cho người dân của Thượng Đế.”

Đức Giáo Hoàng Leo XIV cũng nhắc tới sứ mệnh đó trong Thánh Lễ hôm Thứ Sáu. Ban đầu, vị tân giáo hoàng nói bằng tiếng Anh để cám ơn các hồng y đã kêu gọi ngài “mang Thánh Giá” của Giáo Hội Công Giáo, rồi chuyển qua tiếng Ý.
Trong bài giảng đầu tiên sau khi trở thành giáo hoàng, Đức Giáo Hoàng Leo XIV khuyên giới tu sĩ khiêm tốn và tự coi mình là “nhỏ bé,” giống như lời kêu gọi của Đức Cố Giáo Hoàng Francis.
Hiện tại, đã có nhiều điểm giống nhau giữa hai vị giáo hoàng, từ đôi giày Đức Giáo Hoàng Leo XIV mang tới việc ngài dường như chỉ trích quan điểm của Tổng Thống Trump về nhập cư. Ông John Prevost, anh của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, thậm chí cho hay vị tân giáo hoàng sẽ như “Đức Giáo Hoàng Francis thứ nhì.”
Tuy nhiên, vẫn chưa rõ Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ đi theo con đường của Đức Cố Giáo Hoàng Francis tới mức độ nào. Dựa trên lời phát ngôn trước đây của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, có lẽ vị tân giáo hoàng sẽ đi theo hướng truyền thống nhiều hơn. Trong khi Đức Cố Giáo Hoàng Francis từng cố gắng vận động cho phụ nữ làm linh mục, Đức Giáo Hoàng Leo XIV tuyên bố năm 2023 ngài không muốn thay đổi truyền thống chỉ chọn nam làm linh mục.
Chức giáo hoàng của Đức Giáo Hoàng Leo XIV chính thức bắt đầu vào ngày 18 Tháng Năm bằng Thánh Lễ nhậm chức trên quảng trường St. Peter. Buổi tiếp kiến chung của vị tân giáo hoàng diễn ra vào ngày 21 Tháng Năm. (Th.Long) [qd]
Kinh tế Việt Nam kẹt trong thương chiến giữa hai ông trùm
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Chế độ Hà Nội luôn luôn khoe khoang “độc lập. tự chủ” trong chính sách đối ngoại khi thực tế cho thấy họ nhảy múa với cả hai ông trùm trắng và đỏ.
Đọc bản báo cáo phát triển kinh tế xã hội tại Quốc hội khóa họp đầu năm khai mạc ngày 5 Tháng Năm, ông Thủ tướng Phạm Minh Chính vẫn cả quyết cố gắng thúc đẩy nền kinh tế của Việt Nam năm nay tăng trưởng 8% hay cao hơn.

Hô hò thúc ép các địa phương sản xuất có được hay không và hàng hóa làm ra có bán được hay không lại là một điều ngoài tầm chỉ huy của chế độ. Khoảng 70% trị giá hàng xuất cảng của Việt Nam đến từ các công ty ngoại quốc sản xuất tại Việt Nam. Họ bán được sản phảm hay không lại cũng tùy thuộc vào tình hình thị trường thế giới đầy bấp bênh.
Các hãng xưởng tại Việt Nam đang nhấp nhổm như ngồi trên lửa. Họ nóng lòng chờ xem kết quả các cuộc đàm phán giữa Hà Nội và Washington để quyết định ở lại hay bỏ chạy sang chỗ khác kiếm ăn. Các công ty có kế hoạch mở rộng đầu tư tại Việt Nam thì khựng lại. Nhiều nhà sản xuất bị hủy đơn đặt hàng nên viễn ảnh gia tăng xuất cảng để tăng trưởng của Hà Nội rất mù mờ.
Chẳng vậy, cuối năm ngoái, Ngân hàng Thế giới (WB) dự báo kinh tế Việt Nam tăng trưởng 6.5% năm nay. Nhưng cuối Tháng Tư 2025, WB nói kinh tế của nước này chỉ hy vọng tăng trưởng được 5.8% khi Mỹ tung ra “thuế quan đối ứng” mà Việt Nam bị dập tới 46%.
Định chế tài trợ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) còn dự báo thấp hơn nữa khi họ cho rằng kinh tế của Việt Nam chỉ tăng trưởng được 5.2% khi chuyện xuất cảng bị ảnh hưởng xấu từ các tác động quốc tế. Kế hoạch “Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại” của ông Trump gây chấn động cho giới đầu tư ngoại quốc tại Việt Nam từ giày dép (Addidas, Nike, New Balance…) đến đồ điện tử, điện thoại Apple, Samsung, LG…
Thống kê cho thấy xuất cảng của Việt Nam đã tăng 15% của những ngày đầu Tháng Năm so với Tháng Tư. Có vẻ các công ty đã dồn dập sản xuất từ công nghệ đến nông sản để xuất cảng trước khi thuế quan đối ứng của Mỹ bắt đầu có hiệu lực vào ngày 8 Tháng Bảy tới đây để ông nhà nước nêu ra các con số vĩ đại để kể công và tuyên truyền.
Nhưng cái cốt lõi của nền kinh tế là nước này không tự chủ được hệ thống sản xuất. Bán hàng thì dựa phần lớn vào thị trường Mỹ, còn sản xuất hàng hóa thì phần lớn dựa vào nguồn cung cấp nguyên vật liệu và bộ phận rời từ Hoa Lục. Mà ba phần tư hàng hóa xuất cảng từ Việt Nam là từ các nhà đầu tư ngoại quốc đến mở hãng xưởng.
Washington nhiều hơn một lần đã đòi Hà Nội phải chặn các hàng hóa Trung Quốc đội lốt “Made in Vietnam” rồi xuất cảng sang Mỹ để tránh thuế quan trừng phạt. Nhiều chức sắc CSVN gồm cả ông thủ tướng cũng đã thấy thúc hối thuộc cấp gia tăng kiểm soạt xuất xứ hàng hóa “không để những việc đáng tiếc xảy ra”.
Nhưng ngược lại, ngay từ ngày 21 Tháng Tư 2025, theo hãng tin Reuters, Bắc Kinh cảnh cáo họ sẽ trừng trị nước nào thỏa hiệp với Mỹ để làm tổn hại các lợi ích của họ. Rõ ràng CSVN đang ở giữa, dựa vào cả hai đối thủ, để thủ lợi, nhưng cả hai ông lớn cũng đang gia tăng áp lực buộc phải “chọn bên”.

Cho tới giờ này, người ta thấy Tổng bí thư đảng CSVN Tô Lâm vẫn cố đu dây. Khi gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 9 Tháng Năm nhân dịp sang Nga, ông ta thấy được báo nhà nước thuật lời “… không ngừng thúc đẩy làm sâu sắc quan hệ Đối tác hợp tác Chiến lược toàn diện, Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam – Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược theo định hướng “6 hơn”.
Trước đó, ngày 31 Tháng Ba, khi tiếp đại sứ Mỹ Marc Knapper, ông Tô Lâm thấy TTXVN thuật lời cam kết “Việt Nam nhất quán coi Mỹ là đối tác chiến lược hàng đầu và mong muốn hợp tác chặt chẽ với Mỹ để đưa quan hệ hai nước ngày càng phát triển thực chất, đi vào chiều sâu, thực hiện hiệu quả các nội dung trong Tuyên bố chung và Kế hoạch hành động triển khai quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện vì lợi ích chung của hai nước và vì hòa bình, hợp tác và phát triển bền vững ở khu vực và trên thế giới.”
Đu qua đu lại thế nào để thỏa mãn được yêu sách ngược chiều nhau của hai ông trùm? Tục ngữ Việt Nam xưa có câu “chơi dao có ngày đứt tay”.(NTB)
Ông gia sư ở Orange County bị kết tội dâm ô 2 bé trai, có thể lãnh 225 năm tù
SANTA ANA, California (NV) – Ông gia sư ở Orange County bị kết tội tấn công tình dục hai bé trai được ông dạy kèm suốt nhiều năm, theo nhật báo The Orange County Register hôm Thứ Năm, 8 Tháng Năm.
Sau khi thảo luận hơn năm tiếng hôm Thứ Tư tuần này, bồi thẩm đoàn Tòa Thượng Thẩm Orange County xác định bị cáo Zeta “Jimmy” Dhanapanth, 53 tuổi, phạm 12 tội đại hình dâm ô với trẻ em dưới 14 tuổi, và một tội tàng trữ hình trẻ em khiêu dâm.

Bị cáo Dhanapanth quen biết hai nạn nhân khi dạy kèm toán và tiếng Anh cho hai em tại Anaheim Indepencia Center, trung tâm chủ yếu dành cho người nói tiếng Tây Ban Nha.
Hai nạn nhân bắt đầu bị dâm ô khi mới 8 và 9 tuổi. Bị cáo Dhanapanth làm việc ở trung tâm đó từ năm 2012 tới 2016.
Trong lúc dạy kèm, bị cáo Dhanapanth thường ngồi gần hai nạn nhân, sờ chân hai em, thò tay vào quần hai em, rồi thực hiện hành vi tình dục rõ ràng hơn, công tố viên cho hay.
Bị cáo Dhanapanth còn cho hai nạn nhân xem hình ảnh khiêu dâm, đọc truyện tình dục trên Internet giữa người lớn với trẻ em, và tặng quà cho ít nhất một em để bị cáo được thực hiện hành vi tình dục, theo công tố viên.
Tại phiên tòa xét xử, bị cáo Dhanapanth tự bào chữa cho ông, sau khi loại bỏ luật sư do tòa chỉ định. Bị cáo phủ nhận dâm ô với hai nạn nhân và cho hay lời kể của hai em “mâu thuẫn nhau.”
Bị cáo Dhanapanth sẽ bị kết án vào ngày 18 Tháng Bảy và có thể thể lãnh tới 225 năm tù. (Th.Long) [qd]
Ông Việt kiều Đức xách 4 kg ma túy về Tân Sơn Nhất
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Một vụ bắt bị can Việt kiều mang ma túy bay từ Đức về phi trường Tân Sơn Nhất, Sài Gòn, từ hai năm trước nay mới được công bố khi ông này bị truy tố.
Báo Pháp Luật TP.HCM hôm 9 Tháng Năm cho biết danh tính bị can là Lê Trung Nghĩa, 43 tuổi, Việt kiều Đức, nhưng không đăng tải hình ảnh ông này.

Theo cáo trạng, vào ngày 22 Tháng Bảy, 2023, bị can Nghĩa đi trên chuyến bay quá cảnh từ Dubai nhập cảnh tại Tân Sơn Nhất.
Giới chức hải quan phi trường phát giác trong hành lý của ông này có 4.3 kg ma túy loại MDMA (thuốc lắc) và 91.68 gam Ketamin (tiếng lóng gọi là “ke,” tức ma túy tổng hợp).
Bị can Nghĩa lập tức bị bắt.
Cáo trạng vụ án cho hay, hồi năm 2018, bị can Nghĩa quen một phụ nữ ở Việt Nam được nêu tên tắt là cô Ly nên thường xuyên về nước thăm người tình.
Để trang trải tiền vé máy bay, bị can Nghĩa dùng danh khoản Facebook “Bình An” rao nhận vận chuyển hàng từ Đức về Việt Nam.
Vào ngày 13 Tháng Bảy, 2023, một người phụ nữ không rõ lai lịch ở Đức liên lạc, thuê bị can Nghĩa vận chuyển một bưu kiện về Việt Nam.
Người phụ nữ đi cùng một người đàn ông xưng tên Felix Nguyễn, giao cho bị can Nghĩa một thùng carton và cho biết khi hàng về đến Sài Gòn sẽ có người gọi nam bị can để nhận.

Bị can Nghĩa mở thùng hàng ra kiểm tra và thấy nhiều hộp nhựa, hộp giấy và nhiều gói nylon in dòng chữ “Fit food protein mix,” bên trong có nhiều viên nén.
Nam bị can khai rằng mình nhận biết đây là ma túy nhưng vì ông Felix Nguyễn trả trước 200 euro ($225) và hứa sẽ trả thêm $3,000 Euro ($3,376) nên ông này nhận mang về để lấy thù lao.
Trong vụ này, người tình của bị can Nghĩa không bị xử lý hình sự do “không biết và không liên quan đến hành vi phạm tội.”
Hiện chưa rõ thời điểm ông Lê Trung Nghĩa bị xét xử về tội danh “vận chuyển ma túy,” nhưng nhiều khả năng ông này sẽ đối mặt với bản án tử hình. (N.H.K) [qd]
Phó TT Vance phủi tay xung đột Ấn Độ – Pakistan
Phó TT Vance phủi tay xung đột Ấn Độ – Pakistan
“Đó không phải là chuyện của Mỹ,” Phó Tổng Thống JD. Vance khẳng định về vai trò của Mỹ trong mối căng thẳng tăng cao giữa Ấn Độ và Pakistan












