Mẹ 83 tuổi không biết chữ bị con gái lừa ký giấy cho nhà ở Ninh Thuận
NINH THUẬN, Việt Nam (NV) – Bà Nguyễn Thị Phức, 83 tuổi, bị Tòa Án Cấp Cao tại Sài Gòn tuyên thua kiện con gái trong vụ đòi căn nhà ở tỉnh Ninh Thuận, mà trước đó bà ký giấy cho nhà dù không biết chữ.
Theo báo Lao Động hôm 9 Tháng Năm, căn nhà tại địa chỉ 18 Tự Đức, phường Bảo An, thành phố Phan Rang-Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận, được xây trên mảnh đất 108.1 mét vuông.
Hồi năm 2000, sau khi chồng qua đời, bà Phức được bốn đứa con gồm ông bà Lê Văn Huy, Lê Ngọc Anh, Lê Thị Phương Hà, Lê Thị Phương Thảo ký giấy cho bà toàn bộ phần thừa kế của họ là căn nhà nêu trên.
Đến năm 2013, bà Phức được cấp “sổ đỏ,” tức giấy chứng nhận quyền sở hữu căn nhà.
Tuy vậy, cũng trong năm đó, tại Phòng Công Chứng An Khang, bà Phức được ghi nhận lập hợp đồng cho bà Lê Thị Phương Hà căn nhà.
Đến năm 2019, bà Phức khởi kiện bà Hà, yêu cầu tòa hủy hợp đồng cho nhà với lý do con gái lợi dụng bà “không biết chữ, tuổi già, tai điếc” nên đã lừa ký hợp đồng.
Liên quan cáo buộc này, bà Hà cho rằng, việc mẹ bà ký hợp đồng cho nhà là “hoàn toàn tự nguyện.”
Đến nay, vụ tranh chấp nhà giữa hai mẹ con bà Phức đã trải qua hai phiên tòa sơ thẩm, hai phiên tòa phúc thẩm và một bản án “giám đốc thẩm” tại Tòa Án Cấp Cao tại Sài Gòn.
Đáng nói, Tòa Án Cấp Cao tại Sài Gòn không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Phức.
Theo tòa, các tài liệu tại phòng công chứng cho thấy bà Phức “biết đọc, biết viết, nghe được và tinh thần minh mẫn.”
Do đó, hợp đồng cho nhà giữa hai mẹ con bà “được thực hiện đúng ý chí của bà Phức.”
Trong khi đó, những người làm chứng gồm ông Nguyễn Hữu Thành (là em ruột bà Phức), ông Nguyễn Hữu Ty và ông Đặng Anh (cháu của bà) đều xác nhận rằng bà Phức “không biết chữ.”
Đại diện Phòng Công Chứng An Khang cũng thừa nhận rằng, bà Phức chỉ ký tên trong hợp đồng cho nhà và nhờ người thân ghi giúp họ và tên “Nguyễn Thị Phức.”
Chi tiết này phù hợp với bản kết luận giám định năm 2023 của Phân Viện Khoa Học Hình Sự Bộ Công An rằng chữ viết “Nguyễn Thị Phức” là “không phải cùng một người viết ra.”
Bình luận về việc mẹ mình thua kiện, ông Lê Văn Huy cho rằng Hội Đồng Xét Xử phiên giám đốc thẩm “không xem xét nhiều chứng cứ có trong hồ sơ vụ án lợi cho nguyên đơn (bà Phức), cũng không xem xét lời khai của công chứng viên. (N.H.K) [qd]
Triển lãm tranh ‘Sharing the Path’ để tưởng niệm họa sĩ Nguyễn Đồng
Triển lãm tranh ‘Sharing the Path’ để tưởng niệm họa sĩ Nguyễn Đồng
Buổi triển lãm tranh “Sharing the Path” của 5 họa sĩ nhằm tưởng niệm họa sĩ Nguyễn Đồng, diễn ra trong 2 ngày Thứ bảy, 17 Tháng Năm, và Chủ Nhật 18 Tháng Năm, tại Phòng triển lãm Người Việt.
Thương tiếc tiễn đưa “nhất phiến tài tình”: Điêu khắc gia Nguyễn Thanh Thu
Nguyễn Tuấn Khoa
Điêu khắc gia Nguyễn Thanh Thu tên thật là Nguyễn Văn Thu, sinh ngày 29 Tháng Giêng, 1934, tức ngày 15 Tháng Chạp Âm Lịch, năm Quý Dậu, tại Gia Định. Ông là sĩ quan Quân Nhu, Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa (VNCH), cấp bậc Đại Úy (khi biệt phái năm 1969). Ông cũng là giáo sư Hội Họa trường trung học Võ Trường Toản, đồng thời là giáo sư Điêu Khắc trường Quốc Gia Cao Đẳng Mỹ Thuật Gia Định.
Ông Thu nói rằng: “Điêu khắc là nghề do thân sinh chọn, nghiệp giáo do tôi chọn, còn binh nghiệp do tổ quốc đã chọn cho tôi. Tôi đã sống trọn cuộc đời cùng Nghề và Nghiệp với lý tưởng TỔ QUỐC-DANH DỰ-TRÁCH NHIỆM.”
Nghề Điêu Khắc và nghiệp Giáo Chức
Ông Thu có năng khiếu hội họa đặc biệt khi còn nhỏ, nên được cha hướng theo nghệ thuật. Năm 1949, học hết lớp Đệ Tứ (lớp 9), ông thi đậu trường Mỹ Nghệ Thực Hành Gia Định (Ecole des Arts appliqués de Gia Đinh). Đây là ngôi trường danh giá, thành lập từ 1913, do các họa sĩ Pháp giảng dạy nên ông có cơ hội tiếp xúc ngay với mỹ thuật Phương Tây. Suốt bốn năm học, các thầy Pháp ngạc nhiên trước tài năng của học trò nên khuyên ông theo con đường mỹ thuật cho đến trọn đời.
Năm 1953 ông đậu vào trường Mỹ Thuật Gia Định, học cùng lúc hai ngành Mỹ Thuật và Giáo Khoa Hội Họa trong 6 năm, mất gấp đôi thời gian. Họa sĩ Lê Văn Đệ, Giám đốc trường, hướng ông theo lĩnh vực điêu khắc. Ông nói, trong sự nghiệp sáng tác của mình có dấu ấn của thầy Đệ.
Tốt nghiệp năm 1958, Ông được Bộ Quốc Gia Giáo Dục bổ nhiệm dạy tại hai trường: Trung học Võ Trường Toản và Mỹ Thuật Gia Định. Nghiệp giáo chức được bốn năm thì bị gián đoạn trong 7 năm do binh nghiệp. Năm 1969, ông được Biệt Phái Ngoại Ngạch, trở lại dạy tại hai trường trên cho đến cuối Tháng Tư, 1975. Ông có nhiều tác phẩm được lưu giữ tại trường Mỹ Thuật Gia Định nhưng tất cả đều biến mất sau ngày Sài Gòn sụp đổ.
Nghề Điêu Khắc và Binh Nghiệp
Ngày 17 Tháng Hai, 1962, ông nhập ngũ theo lệnh Tổng Động Viên. Ông học khóa 13 trường Võ Khoa Thủ Đức, thuộc lực lượng Sĩ Quan Trừ Bị. Tốt nghiệp Tháng Mười Hai,1962, ông được bổ nhiệm tại “Trung Tâm Khảo Sát Kỹ Thuật Quân Nhu,” với chức vụ Chuyên viên Đài Án Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa và Bốn Vùng Chiến Thuật.
Suốt bảy năm trong quân ngũ, ông dành phần lớn thời gian để sáng tác đề tài người lính VNCH, tất cả là những tuyệt tác của nền điêu khắc quốc gia đang vào thời cực thịnh. Đó là tượng Ngày Về (giải thưởng Văn Học Nghệ Thuật Ngô Đình Điệm), tượng Quyết Thắng, tượng Chiến Sĩ Vô Danh (bùng binh Tổng Đốc Phương), tượng Trung Liệt (Nghĩa Trang Quân Đội Gò Vấp)… Trong đó bức tượng Thương Tiếc đặt tại Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa là một kiệt tác nghệ thuật mà người đời sau vẫn còn nhắc mãi.
Các đồng nghiệp nước ngoài đánh giá ông Thu là Điêu khắc gia xuất sắc nhất ở Việt Nam. Đại tá H.G. Fuller, Bộ Chỉ huy Lục Quân Hoa Kỳ ở Việt Nam (USARV) đã viết: “… xét về đề tài tượng đài chiến tranh, tôi trân trọng đặt tượng Thương Tiếc và các tác phẩm khác của ông ngang hàng với bức ảnh nổi tiếng ‘Raising The Flag on Iwo Jima’ (Dựng Cờ Trên Đảo Iwo Jima) ở Arlington” – sau này được dựng thành tượng “Thủy Quân Lục Chiến Hoa Kỳ.”
Cuộc bể dâu chấm dứt nghề điêu khắc
Sau khi Sài Gòn sụp đổ, ngày 16/05/1975 một nhóm người đột nhập vào nhà ông Thu lúc 2h đêm, bắt ông đi. Ông bị giam, đánh đập tàn nhẫn đến gần chết rồi thả ra sau 7 ngày. Hành động này chỉ là một sự trả thù của nhóm người “bên thắng cuộc” chứ không nhằm điều tra gì cả. Vào cuối Tháng Sáu, 1975, một nhóm người hung hãn đã xông vào nhà ông đập nát các bức tượng, có bức cao 4m về người lính VNCH, đó là bức Quyết Thắng và bức Thương Tiếc (bằng bê-tông là khuôn đúc của bức Thương Tiếc bằng đồng). Bức Ngày Về nằm khuất sau những cây dây leo nên đã thoát hiểm.
Không chứng kiến cảnh đập phá này vì một tuần trước đó, ngày 23/06/1975, ông đã nhập trại tập trung để bắt đầu một cuộc tù đày giống như bao sĩ quan VNCH phải chịu sau ngày chiến tranh kết thúc. Những ngày đầu tại trại Hàm Tân, biết ông là tác giả tượng Thương Tiếc những người cai ngục đã dùng nhục hình, làm cho thính lực của ông bị mất hoàn toàn. Tiếp theo là 7 tháng cùm chân rồi hai năm biệt giam trong conex. Để khuất phục ông, những người quản lý trại giam đã bắt ông tạc tượng ông Hồ Chí Minh để đánh đổi thoát khỏi biệt giam trong conex. Sau hai tháng hoàn tất, ông đã cho ra đời bức tượng cao 4m… tượng ông Nguyễn Văn Thiệu!
Ngày 02/09/1977, trại giam Hàm Tân không có tượng Hồ Chí Minh để làm lễ mà thay bằng sự ồn ào từ các tù nhân và sự nổi giận của các giám thị rồi biến thành trận đòn thù dã man giáng lên tác giả của bức tượng.
Với hành động bất khuất này, Điêu khắc gia Nguyễn Thanh Thu đã tạo nên một tiếng vang lan truyền ra khỏi biên giới quốc gia đang bị thế giới cô lập và mãi mãi trở thành “một pho tượng” người lính VNCH bất tử.
Đào thoát
Ngày 24/06/1983 ông được trở về với gia đình sau 8 năm tù và bị giam lỏng tiếp tại nhà trong bốn năm. Ông đã sử dụng thời gian này để hồi phục sức khỏe, dạy điêu khắc để chờ ngày vượt biên.
Hết hạn quản chế, ông đã đào thoát qua ngã Kompongsom. Sau hai ngày lênh đênh trên biển, ngày 28/12/1987 ông đã đặt chân lên đảo Ko Kut (Thái Lan) cùng với bức tượng mẫu Thương Tiếc bằng thạch cao, cao 50cm đã được TT Nguyễn Văn Thiệu duyệt. Ông lần lượt qua các trại tị nạn Leam Ngob, Panat Nikhom.
Tại Panat ông đã tạc bức Phật Bà Quan Âm, cao 4m theo yêu cầu của Hoàng Gia Thái Lan và cũng để tạ ơn Người đã giúp ông thoát nạn. Cùng với bức tượng trong trại tù Hàm Tân kể trên, đây là tác phẩm thứ hai của ông sau ngày 30/04/1975 và cũng là tác phẩm cuối cùng trong sự nghiệp sáng tác ngắn ngủi của ông. Những ngày sau đó ông chỉ tạc những bức tượng theo yêu cầu của bạn bè.
Sau hai năm ở đảo ông được định cư tại Hoa Kỳ.
Với thính lực gần bằng không, ông thấy ngày càng bế tắc trong việc mưu sinh nơi xứ người. Trong 15 năm sống ở Mỹ ông hy vọng từng ngày cộng đồng giúp ông phục dựng lại bức tượng Thương Tiếc, nhưng điều đó đã không bao giờ đến. Không sống được bằng nghề điêu khắc, ông không biết làm gì khác. Ông không tìm thấy niềm vui ở chốn này và lặng lẽ trở về Việt Nam, bỏ lại cảnh cô độc cùng sự ngưỡng mộ của muôn vạn người đồng hương tỵ nạn.
Trở về mái nhà xưa
Cũng với tâm trạng u uất như ngày trở về từ trại tù Hàm Tân, Ông âm thầm đến thăm từng bức tượng trong sân nhà như kể lể:
“Ta về như bóng ma hờn tủi.
Lục lại thời gian kiếm chính mình” – Tô Thùy Yên
Ông linh cảm rằng, những linh hồn đang lẩn khuất quanh đây nay lại nhập vào tượng đá để đón mừng cố nhân. Ông sống kín đáo, cô độc trong một căn phòng nhỏ ở cuối mảnh đất rộng bằng một nửa sân bóng đá. Ông may mắn có sự quan tâm của người cháu và một vài học trò cũ Võ Trường Toản lớp 6/5 khóa 1971. Họ giúp ông vượt qua những thiếu thốn trong sinh hoạt và sửa lại căn phòng khang trang với những tiện nghi tối thiểu.
Ngày Ông đào thoát khỏi Việt Nam, và cả sau này, Bà Giáo dặn Ông luôn niệm để được Phật Bà phù hộ lúc sinh – tử. Bà cũng luôn nhắc ông buông bỏ hận thù để tâm được an.
Trong ba năm cuối đời, sức khỏe ông suy dần để rồi Ông đã ra đi vĩnh viễn vào ngày 6 Tháng Năm 2025 tại tư gia, cũng là xưởng sáng tác năm xưa ở Gò Vấp. Giờ đây Ông nằm xuống và đã cởi bỏ oán thù. “Anh nằm xuống cho hận thù vào lãng quên” – Trịnh Công Sơn.
Thương Tiếc Ông, một Tượng Đài bất khuất!
Học trò Võ Trường Toản sẽ mãi nhớ đến Ông và tìm thấy hình ảnh Ông qua bức tượng Đức Hiệu Tổ Võ Trường Toản mà ông đã tạc năm 1974, hiện vẫn còn đặt tại ngôi trường xưa.
Nguyễn Tuấn Khoa
____
Câu chuyện xúc động về tác giả bức tượng Thương Tiếc
Nguyễn Tuấn Khoa (Ghi chép)
Miền Nam Việt Nam trước 1975 không ai không biết đến điêu khắc gia Nguyễn Thanh Thu, tác giả bức tượng Thương Tiếc đặt tại nghĩa trang quân đội trên xa lộ Biên Hòa năm 1966. Chính đứa con mà ông yêu quý nhất này đã đưa ông lên đỉnh danh vọng để rồi đẩy ông xuống đáy địa ngục. Ký ức Tháng Tư đen cùng câu chuyện 46 năm qua lời kể của thầy tôi – Nguyễn Thanh Thu – thật nặng nề và đầy xúc động.
Ký ức về thầy
Thầy Thu tuổi Quý Dậu (1934), dạy môn hội họa cho tôi, anh em tôi và những ai đã từng học tại Trung học Võ Trường Toản (VTT) từ năm 1958. Ông có dáng người chắc khỏe, tầm thước, đi dạy bằng xe Jeep cao màu xanh dương, mặc áo chemise trắng, đeo cravat đỏ luồn vào trong bụng dưới khuy áo thứ hai. Cá tính rất mạnh mẽ, nghiêm khắc, khó gần. Ông dạy học trò cầm bút chì theo kiểu cầm archer khi chơi violon. Ông dễ nổi nóng và đánh đòn học sinh nào cầm bút theo kiểu viết, dùng thước “vẽ” đường thẳng. Mỗi buổi học ông chọn ra hai-ba bài vẽ tệ nhất, dùng dây kẽm cột chổi để treo bài lên cổ người vẽ, bắt đứng trước lớp cho đến khi hết giờ. Nguyễn Minh Trí, bạn học của chúng tôi từ lớp 6-5 cũng là con trai của ông, thường xuyên bị đòn đau. Lớp tôi ai cũng thương nó vì nghĩ rằng nó chịu đòn thay cho cả lớp. Có lẽ nhờ sự nghiêm khắc của ông mà trình độ hội họa của chúng tôi lúc đó như “người khổng lồ” so với học sinh cấp II bây giờ?
Bức tượng Thương Tiếc
Do nổi tiếng từ bức tượng Trung Liệt đặt tại Nghĩa Trang Quân Đội Gò Vấp, ngày 22-8-1966, ông được Chủ Tịch Ủy Ban Lãnh Đạo Quốc Gia – Trung tướng Nguyễn Văn Thiệu giao thực hiện bức tượng Thương Tiếc đặt tại Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa. Tượng ngồi, bằng bê-tông cốt thép, màu đen, uy nghiêm, cao 4 m. Nếu tính cả mô đất dưới chân người lính và bệ tượng thì chiều cao tượng đài là 8 m. Về bức tượng Thương Tiếc, ông kể rằng ông được Tổng Thống Thiệu chọn thực hiện, từ việc thể hiện ý tưởng đến việc xây dựng tượng đài tại Nghĩa trang Quân đội.
Sau bảy ngày, ông được mời vào Dinh để trình bày năm phác thảo nhưng vào cuối buổi, ông nói phác thảo mà ông yêu thích nhất là phác thảo thứ sáu mới vẽ nháp trên bao thuốc lá Quân Tiếp Vụ trong khi chờ ngoài hành lang Dinh. Ý tưởng thứ sáu lấy từ hình ảnh của hạ sĩ Võ Văn Hai khóc bạn tại quán nước trước Nghĩa trang Quân đội cũ ở Gò Vấp mà ông nhìn thấy một tuần trước đó. Phác thảo thứ sáu được chọn và chỉ sau hai tháng rưỡi, bức tượng đồng Thương Tiếc cao 9 m hình thành, đưa ông lên đỉnh cao danh vọng ở tuổi 32 với sự kính trọng của giới chức và quân nhân thời đó. Tượng được khánh thành ngày Quốc Khánh VNCH 1-11-1966.
Trên không gian rộng thoáng, từ mọi hướng, người ta có thể nhìn thấy bức tượng cao, nổi bật trên nền trời xanh. Đó là người lính từ chiến trường về thăm mộ đồng đội, quân phục, ba-lô lấm bụi, súng trường gác trên hai đùi, lưỡi lê ngang hông, dây quai nón sắt buông thỏng như sợi buồn rơi vào cõi vô định. Anh ngồi thẫn thờ, đôi mắt buồn nhìn xa xăm, thương tiếc cho người bạn vừa nằm xuống. Bức tượng trong bối cảnh đó trở nên có hồn hơn và nhiều chuyện linh thiêng của bức tượng đã không ngớt lưu truyền trong dân chúng lúc đó.
Đỉnh danh vọng và đáy địa ngục
Tiếng tăm của điêu khắc gia Thu và các tác phẩm của ông đã vang xa khỏi quê hương. Ngày 20-7-1967, đại tá H.G. Fuller, thuộc Bộ Chỉ huy Lục quân Hoa Kỳ ở Việt Nam (USARV), gửi thư cho đại tá William P. Jones – Chủ Tịch Ủy Ban Đài Tưởng niệm Chiến Tranh Hoa Kỳ, trong đó ông ca ngợi ông Thu và các bức tượng về đề tài chiến tranh. Ông William xem ông Thu là điêu khắc gia xuất sắc nhất Việt Nam lúc ấy và đánh giá bức tượng Thương Tiếc là một kiệt tác nghệ thuật. Ông William viết: “… xét về đề tài tượng đài chiến tranh, tôi trân trọng đặt tượng Thương Tiếc và các tác phẩm khác của ông ngang hàng với bức ảnh nổi tiếng Raising The Flag on Iwo Jima ở Arlington.” Ông cũng tiến cử ông Thu với Ủy ban để thực hiện việc dựng tượng ở Hoa Kỳ và các quốc gia đồng minh trong các dự án tương lai.
Nói đến điêu khắc gia Nguyễn Thanh Thu, người ta chỉ nhớ đến ông với bức tượng Thương Tiếc. Thật ra ông còn một số tác phẩm khác, chẳng hạn tượng Quyết Thắng, tác phẩm được tạc sau cùng trong sự nghiệp sáng tác của ông. Tượng cao 4m, bằng bê-tông cốt thép mô tả hình ảnh người lính Thủy Quân Lục Chiến trong tư thế ném lựu đạn. Chân trái co thấp bước tới trước, chân phải thẳng tạo thế đứng vững chắc. Cánh tay và bàn tay trái duỗi thẳng hướng về đích đến, tay phải đưa về phía lưng, làm thân người lính vặn về phía sau, thế đứng này giúp người lính có thể ném lựu đạn đi xa nhất. Khẩu súng đặt vội giữa hai chân, nón sắt rơi xuống, phần áo phía trước phủ ra ngoài quần làm cho người xem cảm nhận được sức nóng của chiến trường. Trong khoảnh khắc sống còn, gương mặt người lính trở nên căng thẳng…
Khi vừa hoàn thành, tượng Quyết Thắng được triển lãm tại công viên Đống Đa, trước Tòa Đô Chánh vào năm 1969. Cái thần của bức tượng cùng bảy bức tượng khác về đề tài quân đội của ông Thu tại cuộc triển lãm làm cho người xem cảm nhận không khí chiến tranh lan vào tận đô thành Sài Gòn. Trước đó vài năm, có một tác phẩm điêu khắc đồ sộ cùng chủ đề người lính Thủy Quân Lục Chiến được đặt trước Quốc Hội (Hạ Nghị Viện).
Tượng do điêu khắc gia Huỳnh Huyền Đỏ tạc năm 1966. Ông Đỏ là thiếu tá Bộ Tổng Tham Mưu, là bạn học với ông Thu tại Cao Đẳng Mỹ Thuật. Ban đầu tượng được duyệt với phác thảo gồm ba người lính nhưng khi hoàn thiện thì tượng đài chỉ có hai người. Trong thời gian thực hiện, ông Đỏ rút lui không rõ lý do, công việc dang dở, vì vậy được giao cho thiếu úy Đinh Văn Thuộc (không phải điêu khắc gia), cùng làm với sự cố vấn của họa sĩ Lê Chánh và Lương Trường Thọ. Trong hoàn cảnh như vậy, tượng khi hoàn thành có nhiều khiếm khuyết mà tác giả của nó chắc không khỏi buồn lòng! Sóng gió của bức tượng này chưa dừng ở đó. Ngay khi tượng được dựng, dân biểu Hạ Nghị Viện phản đối kịch liệt, vì súng người lính hướng thẳng vào tòa nhà Quốc Hội. Họ cương quyết đòi di chuyển tượng sang địa điểm khác. Đầu năm 1968, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu chỉ thị điêu khắc gia Thu làm gấp một tượng khác để thay thế. Đó là lý do ra đời của tượng Quyết Thắng.
Chỉ ba tháng sau khi có chỉ thị, ông Thu đã gấp rút hoàn thành Quyết Thắng với kinh phí tự bỏ 300.000 đồng. Tổng thống Thiệu muốn thay thế bức tượng trước trụ sở Quốc hội ngay và có ý đưa tượng Thủy Quân Lục Chiến về Ngã Tư Hàng Xanh. Tuy nhiên, không dễ gì thay thế biểu tượng một binh chủng oai hùng, khi ông Thiệu cùng lúc đương đầu với thiếu tướng Bùi Thế Lân (tư lệnh Thủy quân lục chiến) và đại tướng Cao Văn Viên (Bộ Tổng Tham Mưu). Bức tượng Thủy Quân Lục Chiến nhờ vậy tồn tại thêm vài năm cho đến ngày 30-4 rồi bị nhóm thanh niên “cách mạng 30-4” phá sập.
Sau khi Sài Gòn thất thủ, “bên thắng cuộc” đã giật đổ bức tượng Thương Tiếc bằng đồng, rồi chuyển về Dĩ An. Đến nay không ai biết được số phận của nó. Chưa dừng lại, ít lâu sau đó, một nhóm vài chục bộ đội đã kéo tới tư gia điêu khắc gia Thu để truy tìm bức tượng Thương Tiếc bằng bê-tông cốt thép đã tạc và đặt tại Nghĩa trang Quân đội Biên Hòa năm 1967. Đó là tượng dùng để đúc đồng (khuôn gốc) và hình thành nên bức tượng Thương Tiếc phiên bản bằng đồng năm 1970.
Nhóm người hung hãn ra sức đập phá bức tượng Thương Tiếc một cách không… thương tiếc và chỉ dừng lại khi tượng chỉ còn lại phần bụng và chân. Hiện nay tượng bê-tông bị đập phá này vẫn còn nằm trong sân sau nhà của ông Thu, cạnh các ngôi mộ gia tiên, cây dại che phủ nên ít ai chú ý. Sau khi đập phá bức Thương Tiếc, nhóm người này tiếp tục đập phá bức tượng Lính Thủy quân Lục Chiến, cao 4m, chỉ để lại đầu tượng. Ngày trở về nhà từ trại tù Hàm Tân với thân hình tiều tụy, ông lê bước đến bên bức Thương Tiếc. Ông đã ngã quỵ dưới chân tượng và ngồi ở đó rất lâu cho đến lúc sụp tối. Ông nói sự trả thù này còn ác hơn những đòn thù mà ông phải gánh chịu trong tám năm dài ngục tối…
Võ Văn Hai, giờ này ông ở đâu?
Hạ sĩ Võ Văn Hai, Tiểu Đoàn II binh chủng Nhảy Dù bỗng trở nên nổi tiếng cùng với ông Thu và bức tượng Thương Tiếc lịch sử khi được chọn làm người mẫu. Giống như điêu khắc gia Thu, cuộc đời bí ẩn của hạ sĩ Hai cũng chìm nổi theo bức tượng. Không lâu sau tượng được dựng lên, người ta đồn ông Hai đã hy sinh tại chiến trường Quảng Trị. Nhiều bài thơ khóc ông đã ra đời. Thật ra ông Hai chưa chết!
Trong thời gian ông Thu ở tù, ông Hai đã hai lần thăm gia đình ông Thu. Lần đầu, rất sớm sau năm 1975. Tim ông như vỡ vụn khi thấy tượng Thương Tiếc – như là phần xác của ông – giờ đây chỉ là đống đổ nát. Lần thứ hai, nhiều năm sau đó. Ông nghe gia đình ông Thu kể rằng ông Thu được cai ngục đưa về thăm nhà với đôi chân yếu không thể tự đi. Ông Hai hoảng loạn, lo sợ có ngày cộng sản tìm đến ông rồi cuộc đời mình cũng chìm xuống địa ngục như thiếu tá Thu. Ông nhanh chóng rời khỏi nhà và không ai có tin tức của hạ sĩ Hai từ ngày đó. Có lẽ ông Hai đã thay tên đổi họ, “mai danh ẩn tích,” trở về cuộc sống nông dân ở đâu đó trên đất Diên Khánh, ông Thu nghĩ vậy…
Trong tù, tạc tượng ông Thiệu, thay vì Hồ Chí Minh!
Tháng Tư đen đã đẩy gia đình ông xuống địa ngục. Tháng Mười Hai,1975, tại lớp 10C5 Trường Võ Trường Toản (VTT), Trí – cậu con trai của ông – được lệnh rời lớp, mang theo cặp lên văn phòng. Hiệu trưởng Nguyễn Quang Hồng, dân Nam tập kết, môi mỏng, đầu hói, lạnh lùng nói: “Ba em nợ máu với nhân dân, em không được học ở đây. Từ hôm nay.” Linh cảm chuyện không lành, tôi đợi Trí tại nhà xe, Trí lầm lũi, khóc nấc và nói: “Tao bị đuổi học.” Trí giấu mẹ vì sợ bà đau buồn, có thể sinh bệnh mà chết. Mỗi sáng nó vẫn ra khỏi nhà, chui “lỗ chó” vào Sở thú ngồi cho đến giờ về, nhìn buồn sang trường cũ nơi có tượng cụ Võ Trường Toản do chính Ba nó tạc năm 1972.
Trại tập trung Hàm Tân, một buổi sáng cũng khoảng thời gian Trí bị đuổi, thiếu tá Thu bị gọi lên chất vấn về thành tích không khai trong lý lịch: là người đã tạc tượng Ngày về (giải thưởng văn hóa nghệ thuật Ngô Đình Diệm 1963) và tượng Thương tiếc. Sau ít phút lắng nghe ý nghĩa của các bức tượng, sáu tên cai ngục thay nhau đánh đập ông dã man trong ba ngày. Chúng dùng cánh tay hộ pháp vỗ mạnh vào mang tai khiến ông chảy máu và điếc luôn từ ngày đó. Ông bị biệt giam trong conex. Tám tháng không thấy mặt trời. Ít lâu sau, chúng yêu cầu ông tạc tượng Hồ Chí Minh. Suy nghĩ hồi lâu, ông đồng ý với điều kiện: được về Gia Định để thăm mẹ già, vợ con và chuẩn bị vật liệu.
Ngày trở về thăm mẹ tại cư xá Việt Nam Thương Tín (Hàng Xanh), khi người em gái ý tứ giữ chân bốn tên an ninh ở phòng khách, ông Thu nghe mẹ nghiêm khắc nói: “Mẹ đẻ ra con, mẹ hiểu con muốn gì. Nếu trái ý, mẹ sẽ tự tử ngay. Cố gắng ở thêm ít năm rồi về.” Biết tính mẹ, ông đành bỏ kế hoạch trốn sau khi thăm vợ con ở Gò Vấp. Ông trở lại địa ngục, miễn cưỡng tạc tượng kẻ thù với một mật kế mới. Hàng ngày, ông nuốt vào những lời sỉ vả của chiến hữu nhắm vào ông.
Những ngày cuối Tháng Tám, ông càng miệt mài thức khuya “tạc tượng,” chiến hữu càng ghẻ lạnh. Sáng ngày 1-9, cả trại tù náo loạn khi nhận ra: đây không phải tượng Hồ Chí Minh mà là Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu! Những ngày sau đó ông sống ở đáy địa ngục. Ông chết đi sống lại nhiều lần trước những trận đòn thù hội đồng. Một ngày Tháng Mười, ông bị lôi ra khỏi conex lúc 4g sáng để đưa ra pháp trường. Mạng ông lớn, lệnh hành quyết được bãi bỏ ở những giây cuối cùng. Biệt giam, đòn thù, thiếu ăn…, tính mạng mong manh gần chết, cuối cùng, ông được tha năm 1983.
Một giấc mơ cuối đời
Sau bốn năm dưỡng thương, buồn cảnh gia đình tan nát, ông vượt biên bằng đường bộ mà trong túi không có một xu theo nghĩa đen. Hành trình gian khổ ly kỳ này (sẽ được hầu chuyện vào dịp khác) đưa ông đến Thái Lan, sau đó định cư ở Mỹ hơn 10 năm, rồi trở về Việt Nam cho đến nay. Tổng Thống Thiệu, trong lần nói chuyện với đồng bào tại California, cảm kích về việc ông Thu dựng tượng mình trong trại tù Hàm Tân, đã xuống tận chỗ ngồi của ông Thu để thăm hỏi.
Hơn 10 năm ở Mỹ, ông trông mong cộng đồng giúp phục dựng lại bức tượng Thương Tiếc nhưng niềm hy vọng đó cuối cùng chỉ là những “confetti vương vãi trên sàn.” Không sống được bằng nghề điêu khắc, ông không biết làm gì khác. Với thính lực gần bằng không, ông ngày càng bế tắc trong việc mưu sinh xứ người. Cô độc, cuối cùng ông miễn cưỡng trở về Việt Nam. Trở lại mái nhà xưa, gần gia đình, trong không gian sáng tác quen thuộc, ông tạc thêm một số tượng, dựa trên các ý tưởng hình thành từ trước như: Được Mùa, Cửu Long… Tuy nhiên, đó là những tượng tỷ lệ nhỏ, tạc chỉ để thỏa mãn đam mê nghệ thuật.
Bây giờ, với những ngày tháng còn lại cuối cùng của cuộc đời, ông chỉ mong gặp lại ba người, trong đó có hạ sĩ Hai, người đã ghé thăm gia đình ông vài lần trong lúc ông ở tù; và hai người phụ nữ mà ông mang ơn cứu mạng: cô Lan (bán canteen trong trại Hàm Tân), người giao cơm khi ông bị biệt giam với miếng thịt giấu ở đáy chén; cô Oanh, người tình của trùm du đãng xóm chài Sa Tưng (Campuchia). Ở tuổi 87, ông ấp ủ một việc làm cuối cùng: dựng tượng chính mình ngay sau khi tôi thực hiện xong album chân dung của ông. Cầu chúc ông sớm đạt nguyện để lớp hậu sinh có dịp viếng ông, nghiêng mình trước một người lính VNCH can trường.
Những tâm sự trong bối cảnh Tháng Tư đen khiến chúng ta không khỏi ngậm ngùi. Cuộc đời sóng gió của điêu khắc gia Nguyễn Thanh Thu đã làm cho pho tượng Thương Tiếc đẹp hơn và trở nên bất tử. Những kẻ hậu sinh rồi sẽ còn nhắc về ông: “Nhất phiến tài tình thiên cổ lụy.”
(Nguồn: Không quân Việt Nam Cộng Hoà)
Bệnh Viện Nhi Đồng Orange County nhận được phong bì khả nghi
ORANGE, California (NV) – Bệnh Viện Nhi Đồng Orange County (CHOC) hôm Thứ Sáu, 9 Tháng Năm, nhận được chiếc phong bì lớn khả nghi, chứa chất lạ, khiến giới chức điều tra, theo OC Patch.
Chiếc phong bì được gửi qua bưu điện cho văn phòng hồ sơ bệnh án và chứa “chất giống pha lê,” Trung Úy Phil McMullin của Sở Cảnh Sát Orange cho hay. Sau khi mở ra, họ gọi cho cảnh sát lúc 7 giờ 24 phút sáng Thứ Sáu, ông McMullin cho biết.
Nhóm xử lý chất độc hại của Cơ Quan Cứu Hỏa Orange County và đơn vị phá bom mìn của Sở Cảnh Sát Orange County cũng tới CHOC nhưng không thể xác định đó là chất gì, theo ông McMullin. Do đó, vụ này được giao cho Cơ Quan Y Tế Orange County điều tra thêm, ông McMullin cho hay.
Không ai bị thương, mặc dù vài người trong CHOC phải bị cách ly một thời gian, ông McMullin xác nhận. (Th.Long) [qd]
Lừa 2 ông Đài Loan gần $8,000, cán bộ công an lãnh 5 năm tù
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Bị cáo Nguyễn Đình Báu, cán bộ Phòng Cảnh Sát Thi Hành Án và Hỗ Trợ Tư Pháp, Công An TP.HCM, lãnh năm năm tù với cáo buộc lừa 200 triệu đồng ($7,704) với lời hứa hẹn giúp hai ông Đài Loan phạm pháp không bị trục xuất.
Do bị cáo là cán bộ công an, thuộc trường hợp “nhạy cảm,” nên báo VietNamNet hôm 9 Tháng Năm đưa tin này mà không đăng ảnh ông Báu.
Theo bản tin, bị cáo Báu có nhiệm vụ canh giữ những người ngoại quốc vi phạm pháp luật Việt Nam tại khu cách ly chờ trục xuất.
Vào ngày 13 Tháng Mười, 2023, hai ông Yen Chun Hung và Lu Chien Hung, quốc tịch Đài Loan, bị Công An Thủ Đức, Sài Gòn, bắt vì vi phạm pháp luật và được đưa đến khu cách ly chờ làm thủ tục trục xuất.
Một tháng sau, vợ hai ông này là bà Lê Nguyễn Đài Trang và bà Lại Thị Hồng Nguyên đến thăm chồng nhưng bị ông Nguyễn Trung Hiếu, cán bộ làm chung với bị cáo Báu, không cho gặp.
Hai bà này phải “lót tay” 10 triệu đồng ($385) để được ông Hiếu “tạo điều kiện.”
Sau khi được ông Hiếu kể lại sự việc, bị cáo Báu ra gặp hai bà Trang, Nguyên, ra giá 150 triệu đồng ($5,778) mỗi người để chồng hai bà không bị trục xuất.
Hai bà kia sau đó hẹn đưa trước cho bị cáo Báu 200 triệu đồng.
Đến ngày 25 Tháng Ba năm ngoái, Phòng Quản Lý Xuất Nhập Cảnh, Công An TP.HCM, yêu cầu hai bà Trang và Nguyên đến làm thủ tục trục xuất chồng.
Lúc đó, nhận ra mình bị lừa, hai bà làm đơn tố cáo hành vi của bị cáo Nguyễn Đình Báu.
Biết sự việc bại lộ, bị cáo Báu đưa 200 triệu đồng nhờ ông Hiếu buộc hai ông Đài Loan “ký xác nhận có gửi lưu ký số tiền” để hợp thức hóa khoản “lót tay.”
Khi bị bắt, bị cáo Báu khai rằng bị cáo có báo lại việc nhận tiền cho ông Đỗ Cao Thắng, phó đội trưởng của Công An TP.HCM.
Tuy nhiên, ông Thắng không thừa nhận lời khai này nên “không đủ căn cứ để bị xem xét vai trò đồng phạm.”
Trong khi đó, ông Hiếu cũng không bị xử lý trách nhiệm hình sự vụ nhận hối lộ 10 triệu đồng do bản kết luận điều tra ghi rằng vợ hai ông Đài Loan “tự nguyện cho, không bị ai ép buộc.” (N.H.K) [qd]
MAGA tấn công Đức Tân Giáo Hoàng, gọi ngài là ‘bù nhìn Marxist’ trong Vatican
MAGA tấn công Đức Tân Giáo Hoàng, gọi ngài là ‘bù nhìn Marxist’ trong Vatican
Thành phần cực hữu MAGA ủng hộ Tổng Thống Donald Trump bắt đầu tấn công Đức Tân Giáo Hoàng Leo XIV, gọi ngài là “Marxist,” “chống Trump,” “chống MAGA…”
Đăng clip ‘thần chết’ chửi bới, ông Cà Mau bị phạt gần $200
CÀ MAU, Việt Nam (NV) – Ông Trần Phước Khởi, ngụ xã Lý Văn Lâm, thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau, chủ danh khoản Facebook “Phước Thiện,” bị công an phạt hành chính 5 triệu đồng ($192) với cáo buộc đăng clip “thần chết” chửi người mà ông này ghét.
Theo báo VNExpress và Công An Nhân Dân hôm 9 Tháng Năm, nạn nhân trong vụ này là ông Lê Thanh Hải cũng ở Cà Mau.
Hồ sơ của Công An Cà Mau cho hay, vào ngày 12 Tháng Tư, ông Khởi phát trực tiếp một đoạn video clip khoảng 18 phút trên trang cá nhân về cuộc đối thoại của hai người đàn ông.
Một trong hai người đàn ông tự xưng là “thần chết,” liên tục réo tên ông Hải để chửi bới, hăm dọa “có ngu thì chết hồi nhỏ,” “tao tới nhà mày, hốt xác tụi mày,” “tụi bây có khùng quá đi chết đi”…
Tiếp đó, ông Khởi chia sẻ video này vào các hội, nhóm Facebook, thu hút nhiều lượt tương tác và bình luận mang tính xúc phạm ông Hải.
Trong đơn tố cáo gửi công an, ông Hải cho biết những nội dung trong video “có lời lẽ tiêu cực, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống của gia đình tôi.”
Theo báo Pháp Luật TP.HCM, ông Khởi cho hay đang chuẩn bị hồ sơ khiếu kiện quyết định xử phạt hành chính của Phòng An Ninh Chính Trị Nội Bộ Công An Tỉnh Cà Mau.
Theo ông Khởi, trong khi ông quay và phát trực tiếp nội dung “phỏng vấn” một người hành nghề đạo tỳ trên Facebook thì người này gọi tên một người tên Lê Thanh Hải và chửi mắng nhưng không nêu ông Lê Thanh Hải ở đâu, làm gì, bao nhiêu tuổi.
Ông Khởi lập Facebook “Phước Thiện” để đăng tải việc làm từ thiện của mình. Từ cuối năm 2024 đến nay, một vài danh khoản mạng xã hội đã đăng bài ngầm chỉ trích dấu hiệu bất thường của ông trong việc tài trợ, hỗ trợ áo quan, gạo thịt, hoa quả, rau củ cho các đám tang có hoàn cảnh khó khăn.
Cho là bị bêu riếu nên ngày 12 Tháng Tư, ông Khởi phát trực tiếp một clip thời lượng hơn 18 phút, nội dung phỏng vấn người đàn ông làm nghề đạo tỳ, xưng danh là “thần chết.”
Trong clip, ông “thần chết” này đã kêu tên Lê Thanh Hải và mắng nhiếc nặng lời, đề nghị ông Lê Thanh Hải không nói lung tung trên mạng xã hội.
Trong một vụ tương tự, hồi giữa Tháng Mười Một năm ngoái, bị can Hoàng Phương Anh, 30 tuổi, và chị ruột, Hoàng Mai Anh, cùng 30 tuổi, ở quận Thanh Xuân, Hà Nội, bị khởi tố với cáo buộc phát livestream nói xấu một phụ nữ.
Theo báo Dân Trí và VNExpress, bị can Phương Anh và bà M., cũng ở Hà Nội, là họ hàng nên thường xuyên tâm sự với nhau về cuộc sống và đời tư.
Tuy nhiên, sau đó, gia đình hai bên xuất hiện mâu thuẫn, thường xuyên cãi vã.
Bị can Phương Anh được cho là có hành động chê bai, đánh giá đời tư của bà M. trên mạng xã hội.
Tiếp đó, dù hai gia đình đã gặp mặt và thống nhất chấm dứt tranh cãi, nhưng hai bên vẫn đăng tải trên mạng xã hội những nhận xét bóng gió về nhau.
Hồi Tháng Sáu cùng năm, bà M. và người thân đã đến nhà tìm bị can Phương Anh để “nói chuyện phải quấy” nhưng cả hai tiếp tục xảy ra mâu thuẫn.
Bị can Phương Anh đã phát livestream trên Facebook, kể câu chuyện liên quan đến bí mật đời tư và hình ảnh của bà M., với những lời lẽ bị quy kết là xúc phạm nhân phẩm, danh dự đối phương.
Thậm chí, bị can Phương Anh còn kêu gọi cộng đồng mạng tránh xa bà M. và gia đình nếu không muốn bị mang họa.
Trong vụ này, bị can Hoàng Mai Anh bị khởi tố do có vai trò “giúp sức,” trợ giúp em gái tìm hình ảnh, chia sẻ bài viết xúc phạm bà M.
Khi tố cáo công an, bà M. cho rằng hành vi của hai chị em Hoàng Phương Anh khiến bà bị “căng thẳng đến mức trầm cảm.” (N.H.K) [qd]
Hồng y: Đức Giáo Hoàng Leo XIV không phải ‘đối trọng’ với Trump
VATICAN (NV) – Các hồng y khẳng định Đức Giáo Hoàng Leo XIV không phải “đối trọng” với Tổng Thống Donald Trump, một ngày sau khi họ bầu người Mỹ đứng đầu Giáo Hội Công Giáo lần đầu tiên từ trước tới nay, theo CNN hôm Thứ Sáu, 9 Tháng Năm.
Hồng Y Robert Prevost, 69 tuổi, cư dân Chicago, Illinois, được Mật Nghị Hồng Y bầu làm tân giáo hoàng trong ngày bỏ phiếu thứ nhì tại Nhà Nguyện Sistine ở Vatican hôm Thứ Năm. Hồng Y Prevost là giáo hoàng thứ 267, lấy tông hiệu là Đức Giáo Hoàng Leo XIV.
Từ lâu, người ta thường nói các hồng y luôn luôn muốn né tránh bầu người Mỹ làm giáo hoàng do Mỹ có sức ảnh hưởng quá lớn về chính trị toàn cầu. Có lẽ vì Đức Giáo Hoàng Leo XIV từng ở Peru rất lâu và cũng là công dân quốc gia Nam Mỹ này, nên các hồng y bớt lo ngại.
Hôm Thứ Sáu, Hồng Y Timothy Dolan, tổng giám mục New York, cho phóng viên hay quốc tịch Đức Giáo Hoàng Leo XIV không liên quan tới thủ tục bầu chọn.
“Ngài là người cha của cả giáo hội; ngài là người nước nào không quan trọng,” Hồng Y Dolan cho biết.
Khi phóng viên hỏi có phải các hồng y chọn Đức Giáo Hoàng Leo XIV làm đối trọng với Tổng Thống Trump hay không, vị hồng y nói đó không phải yếu tố lớn. Người tiền nhiệm của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, Đức Cố Giáo Hoàng Francis, bất đồng với ông Trump về một loạt vấn đề, như nhập cư và biến đổi khí hậu.
“Việc chúng ta mong Đức Giáo Hoàng Leo XIV là người xây cầu nối có lẽ không đáng ngạc nhiên. Từ ‘pontiff’ (giáo hoàng) trong tiếng La Tinh có nghĩa như vậy,” Hồng Y Dolan cho hay.
Hồng Y Wilton Daniel Gregory, tổng giám mục Washington, cũng bác bỏ chuyện người ta cho rằng Đức Giáo Hoàng Leo XIV được bầu để làm “đối trọng” với Tổng Thống Trump.
Mật Nghị Hồng Y này không phải “để nối tiếp cuộc bầu cử chính trị ở Mỹ,” Hồng Y Gregory nói, cho biết thêm: “Đây không phải mật nghị bầu cử, mà là niềm mong muốn củng cố đức tin cho người dân của Thượng Đế.”
Đức Giáo Hoàng Leo XIV cũng nhắc tới sứ mệnh đó trong Thánh Lễ hôm Thứ Sáu. Ban đầu, vị tân giáo hoàng nói bằng tiếng Anh để cám ơn các hồng y đã kêu gọi ngài “mang Thánh Giá” của Giáo Hội Công Giáo, rồi chuyển qua tiếng Ý.
Trong bài giảng đầu tiên sau khi trở thành giáo hoàng, Đức Giáo Hoàng Leo XIV khuyên giới tu sĩ khiêm tốn và tự coi mình là “nhỏ bé,” giống như lời kêu gọi của Đức Cố Giáo Hoàng Francis.
Hiện tại, đã có nhiều điểm giống nhau giữa hai vị giáo hoàng, từ đôi giày Đức Giáo Hoàng Leo XIV mang tới việc ngài dường như chỉ trích quan điểm của Tổng Thống Trump về nhập cư. Ông John Prevost, anh của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, thậm chí cho hay vị tân giáo hoàng sẽ như “Đức Giáo Hoàng Francis thứ nhì.”
Tuy nhiên, vẫn chưa rõ Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ đi theo con đường của Đức Cố Giáo Hoàng Francis tới mức độ nào. Dựa trên lời phát ngôn trước đây của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, có lẽ vị tân giáo hoàng sẽ đi theo hướng truyền thống nhiều hơn. Trong khi Đức Cố Giáo Hoàng Francis từng cố gắng vận động cho phụ nữ làm linh mục, Đức Giáo Hoàng Leo XIV tuyên bố năm 2023 ngài không muốn thay đổi truyền thống chỉ chọn nam làm linh mục.
Chức giáo hoàng của Đức Giáo Hoàng Leo XIV chính thức bắt đầu vào ngày 18 Tháng Năm bằng Thánh Lễ nhậm chức trên quảng trường St. Peter. Buổi tiếp kiến chung của vị tân giáo hoàng diễn ra vào ngày 21 Tháng Năm. (Th.Long) [qd]
Kinh tế Việt Nam kẹt trong thương chiến giữa hai ông trùm
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Chế độ Hà Nội luôn luôn khoe khoang “độc lập. tự chủ” trong chính sách đối ngoại khi thực tế cho thấy họ nhảy múa với cả hai ông trùm trắng và đỏ.
Đọc bản báo cáo phát triển kinh tế xã hội tại Quốc hội khóa họp đầu năm khai mạc ngày 5 Tháng Năm, ông Thủ tướng Phạm Minh Chính vẫn cả quyết cố gắng thúc đẩy nền kinh tế của Việt Nam năm nay tăng trưởng 8% hay cao hơn.
Hô hò thúc ép các địa phương sản xuất có được hay không và hàng hóa làm ra có bán được hay không lại là một điều ngoài tầm chỉ huy của chế độ. Khoảng 70% trị giá hàng xuất cảng của Việt Nam đến từ các công ty ngoại quốc sản xuất tại Việt Nam. Họ bán được sản phảm hay không lại cũng tùy thuộc vào tình hình thị trường thế giới đầy bấp bênh.
Các hãng xưởng tại Việt Nam đang nhấp nhổm như ngồi trên lửa. Họ nóng lòng chờ xem kết quả các cuộc đàm phán giữa Hà Nội và Washington để quyết định ở lại hay bỏ chạy sang chỗ khác kiếm ăn. Các công ty có kế hoạch mở rộng đầu tư tại Việt Nam thì khựng lại. Nhiều nhà sản xuất bị hủy đơn đặt hàng nên viễn ảnh gia tăng xuất cảng để tăng trưởng của Hà Nội rất mù mờ.
Chẳng vậy, cuối năm ngoái, Ngân hàng Thế giới (WB) dự báo kinh tế Việt Nam tăng trưởng 6.5% năm nay. Nhưng cuối Tháng Tư 2025, WB nói kinh tế của nước này chỉ hy vọng tăng trưởng được 5.8% khi Mỹ tung ra “thuế quan đối ứng” mà Việt Nam bị dập tới 46%.
Định chế tài trợ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) còn dự báo thấp hơn nữa khi họ cho rằng kinh tế của Việt Nam chỉ tăng trưởng được 5.2% khi chuyện xuất cảng bị ảnh hưởng xấu từ các tác động quốc tế. Kế hoạch “Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại” của ông Trump gây chấn động cho giới đầu tư ngoại quốc tại Việt Nam từ giày dép (Addidas, Nike, New Balance…) đến đồ điện tử, điện thoại Apple, Samsung, LG…
Thống kê cho thấy xuất cảng của Việt Nam đã tăng 15% của những ngày đầu Tháng Năm so với Tháng Tư. Có vẻ các công ty đã dồn dập sản xuất từ công nghệ đến nông sản để xuất cảng trước khi thuế quan đối ứng của Mỹ bắt đầu có hiệu lực vào ngày 8 Tháng Bảy tới đây để ông nhà nước nêu ra các con số vĩ đại để kể công và tuyên truyền.
Nhưng cái cốt lõi của nền kinh tế là nước này không tự chủ được hệ thống sản xuất. Bán hàng thì dựa phần lớn vào thị trường Mỹ, còn sản xuất hàng hóa thì phần lớn dựa vào nguồn cung cấp nguyên vật liệu và bộ phận rời từ Hoa Lục. Mà ba phần tư hàng hóa xuất cảng từ Việt Nam là từ các nhà đầu tư ngoại quốc đến mở hãng xưởng.
Washington nhiều hơn một lần đã đòi Hà Nội phải chặn các hàng hóa Trung Quốc đội lốt “Made in Vietnam” rồi xuất cảng sang Mỹ để tránh thuế quan trừng phạt. Nhiều chức sắc CSVN gồm cả ông thủ tướng cũng đã thấy thúc hối thuộc cấp gia tăng kiểm soạt xuất xứ hàng hóa “không để những việc đáng tiếc xảy ra”.
Nhưng ngược lại, ngay từ ngày 21 Tháng Tư 2025, theo hãng tin Reuters, Bắc Kinh cảnh cáo họ sẽ trừng trị nước nào thỏa hiệp với Mỹ để làm tổn hại các lợi ích của họ. Rõ ràng CSVN đang ở giữa, dựa vào cả hai đối thủ, để thủ lợi, nhưng cả hai ông lớn cũng đang gia tăng áp lực buộc phải “chọn bên”.
Cho tới giờ này, người ta thấy Tổng bí thư đảng CSVN Tô Lâm vẫn cố đu dây. Khi gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 9 Tháng Năm nhân dịp sang Nga, ông ta thấy được báo nhà nước thuật lời “… không ngừng thúc đẩy làm sâu sắc quan hệ Đối tác hợp tác Chiến lược toàn diện, Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam – Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược theo định hướng “6 hơn”.
Trước đó, ngày 31 Tháng Ba, khi tiếp đại sứ Mỹ Marc Knapper, ông Tô Lâm thấy TTXVN thuật lời cam kết “Việt Nam nhất quán coi Mỹ là đối tác chiến lược hàng đầu và mong muốn hợp tác chặt chẽ với Mỹ để đưa quan hệ hai nước ngày càng phát triển thực chất, đi vào chiều sâu, thực hiện hiệu quả các nội dung trong Tuyên bố chung và Kế hoạch hành động triển khai quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện vì lợi ích chung của hai nước và vì hòa bình, hợp tác và phát triển bền vững ở khu vực và trên thế giới.”
Đu qua đu lại thế nào để thỏa mãn được yêu sách ngược chiều nhau của hai ông trùm? Tục ngữ Việt Nam xưa có câu “chơi dao có ngày đứt tay”.(NTB)
Ông gia sư ở Orange County bị kết tội dâm ô 2 bé trai, có thể lãnh 225 năm tù
SANTA ANA, California (NV) – Ông gia sư ở Orange County bị kết tội tấn công tình dục hai bé trai được ông dạy kèm suốt nhiều năm, theo nhật báo The Orange County Register hôm Thứ Năm, 8 Tháng Năm.
Sau khi thảo luận hơn năm tiếng hôm Thứ Tư tuần này, bồi thẩm đoàn Tòa Thượng Thẩm Orange County xác định bị cáo Zeta “Jimmy” Dhanapanth, 53 tuổi, phạm 12 tội đại hình dâm ô với trẻ em dưới 14 tuổi, và một tội tàng trữ hình trẻ em khiêu dâm.
Bị cáo Dhanapanth quen biết hai nạn nhân khi dạy kèm toán và tiếng Anh cho hai em tại Anaheim Indepencia Center, trung tâm chủ yếu dành cho người nói tiếng Tây Ban Nha.
Hai nạn nhân bắt đầu bị dâm ô khi mới 8 và 9 tuổi. Bị cáo Dhanapanth làm việc ở trung tâm đó từ năm 2012 tới 2016.
Trong lúc dạy kèm, bị cáo Dhanapanth thường ngồi gần hai nạn nhân, sờ chân hai em, thò tay vào quần hai em, rồi thực hiện hành vi tình dục rõ ràng hơn, công tố viên cho hay.
Bị cáo Dhanapanth còn cho hai nạn nhân xem hình ảnh khiêu dâm, đọc truyện tình dục trên Internet giữa người lớn với trẻ em, và tặng quà cho ít nhất một em để bị cáo được thực hiện hành vi tình dục, theo công tố viên.
Tại phiên tòa xét xử, bị cáo Dhanapanth tự bào chữa cho ông, sau khi loại bỏ luật sư do tòa chỉ định. Bị cáo phủ nhận dâm ô với hai nạn nhân và cho hay lời kể của hai em “mâu thuẫn nhau.”
Bị cáo Dhanapanth sẽ bị kết án vào ngày 18 Tháng Bảy và có thể thể lãnh tới 225 năm tù. (Th.Long) [qd]
Ông Việt kiều Đức xách 4 kg ma túy về Tân Sơn Nhất
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Một vụ bắt bị can Việt kiều mang ma túy bay từ Đức về phi trường Tân Sơn Nhất, Sài Gòn, từ hai năm trước nay mới được công bố khi ông này bị truy tố.
Báo Pháp Luật TP.HCM hôm 9 Tháng Năm cho biết danh tính bị can là Lê Trung Nghĩa, 43 tuổi, Việt kiều Đức, nhưng không đăng tải hình ảnh ông này.
Theo cáo trạng, vào ngày 22 Tháng Bảy, 2023, bị can Nghĩa đi trên chuyến bay quá cảnh từ Dubai nhập cảnh tại Tân Sơn Nhất.
Giới chức hải quan phi trường phát giác trong hành lý của ông này có 4.3 kg ma túy loại MDMA (thuốc lắc) và 91.68 gam Ketamin (tiếng lóng gọi là “ke,” tức ma túy tổng hợp).
Bị can Nghĩa lập tức bị bắt.
Cáo trạng vụ án cho hay, hồi năm 2018, bị can Nghĩa quen một phụ nữ ở Việt Nam được nêu tên tắt là cô Ly nên thường xuyên về nước thăm người tình.
Để trang trải tiền vé máy bay, bị can Nghĩa dùng danh khoản Facebook “Bình An” rao nhận vận chuyển hàng từ Đức về Việt Nam.
Vào ngày 13 Tháng Bảy, 2023, một người phụ nữ không rõ lai lịch ở Đức liên lạc, thuê bị can Nghĩa vận chuyển một bưu kiện về Việt Nam.
Người phụ nữ đi cùng một người đàn ông xưng tên Felix Nguyễn, giao cho bị can Nghĩa một thùng carton và cho biết khi hàng về đến Sài Gòn sẽ có người gọi nam bị can để nhận.
Bị can Nghĩa mở thùng hàng ra kiểm tra và thấy nhiều hộp nhựa, hộp giấy và nhiều gói nylon in dòng chữ “Fit food protein mix,” bên trong có nhiều viên nén.
Nam bị can khai rằng mình nhận biết đây là ma túy nhưng vì ông Felix Nguyễn trả trước 200 euro ($225) và hứa sẽ trả thêm $3,000 Euro ($3,376) nên ông này nhận mang về để lấy thù lao.
Trong vụ này, người tình của bị can Nghĩa không bị xử lý hình sự do “không biết và không liên quan đến hành vi phạm tội.”
Hiện chưa rõ thời điểm ông Lê Trung Nghĩa bị xét xử về tội danh “vận chuyển ma túy,” nhưng nhiều khả năng ông này sẽ đối mặt với bản án tử hình. (N.H.K) [qd]
Phó TT Vance phủi tay xung đột Ấn Độ – Pakistan
Phó TT Vance phủi tay xung đột Ấn Độ – Pakistan
“Đó không phải là chuyện của Mỹ,” Phó Tổng Thống JD. Vance khẳng định về vai trò của Mỹ trong mối căng thẳng tăng cao giữa Ấn Độ và Pakistan
Thuê 5 xe hơi rồi chiếm đoạt, ông Cần Thơ đi tù
KIÊN GIANG, Việt Nam (NV) – Bị cáo Phan Hoàng Đức, 47 tuổi, quê Cần Thơ, bị Tòa Án Kiên Giang kết án 17 năm tù với cáo buộc lừa thuê năm xe hơi ở thành phố Phú Quốc, rồi đem bán, thế chấp.
Báo Pháp Luật TP.HCM hôm 8 Tháng Năm dẫn cáo trạng cho hay, hồi Tháng Ba, 2019, bị cáo Đức thuê nhà tại xã Dương Tơ, thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang, để kinh doanh cho thuê xe hơi tự lái.
Bị cáo Đức thuê xe hơi của nhiều người rồi cho khách hàng thuê lại với giá cao để hưởng chênh lệch.
Đến cuối năm 2019, do ảnh hưởng của dịch COVID-19, công việc kinh doanh gặp khó khăn, bị cáo Đức nảy sinh ý định chiếm đoạt xe của người khác.
Bị cáo Đức nhờ người làm ba giấy đăng bộ xe hơi giả để thế chấp và bán các xe đã thuê của người khác.
Nam bị cáo chiếm đoạt tổng cộng năm xe hơi có tổng trị giá 2.5 tỷ đồng ($96,302).
Bản án nêu trên được tuyên sau khi tòa kết tội bị cáo Đức về hai hành vi “lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” và “sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức.”
Dù đã có nhiều người đi tù vì chiếm đoạt xe hơi đi thuê, nhưng các vụ này cứ xảy ra liên tiếp trong thời gian qua.
Hồi giữa Tháng Hai, theo báo Thanh Niên, nghi can Nguyễn Văn Tâm, 34 tuổi, ở huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng, bị công an địa phương phát lệnh truy tìm với cáo buộc thuê xe hơi rồi đem cầm cho một chủ quán.
Trước đó, vào giữa Tháng Mười Hai năm ngoái, nghi can Tâm thuê một chiếc xe hơi của anh Võ Đăng Minh Tuấn, 27 tuổi, ở huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam, trong 15 ngày.
Đến khi hết hạn hợp đồng thuê xe, nam nghi can không đem xe trả cho anh Tuấn do đã mang xe đi cầm cho một chủ quán nhậu để lấy tiền tiêu xài, trả nợ ăn nhậu.
Nghi can Tâm tìm kế hoãn binh, xin gia hạn thời gian thuê và đồng ý tăng giá thuê xe khiến anh Tuấn nghi ngờ.
Lúc đó, nghi can Tâm mới thừa nhận chiếc xe đang bị chủ quán bán thịt dê ở quận Thanh Khê, Đà Nẵng, giữ để cấn trừ nợ.
Trong lúc anh Tuấn báo công an thì nghi can Tâm cắt đứt liên lạc với chủ xe rồi bỏ trốn.
Công An Huyện Hòa Vang đề nghị những ai phát giác Nguyễn Văn Tâm thì lập tức báo cho nhà chức trách, đồng thời kêu gọi nghi can ra trình diện để “hưởng khoan hồng.”
Trước đó, báo VNExpress hồi trung tuần Tháng Mười Hai năm ngoái cho hay, nghi can Lê Hoàng Đức, 32 tuổi, ở huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận, bị bắt giữ với cáo buộc thuê bốn xe hơi rồi đem bán lấy tiền tiêu xài.
Hồi cuối Tháng Chín cùng năm, nghi can Đức làm hợp đồng thuê một chiếc xe Xpander ở thị trấn Thuận Nam, huyện Hàm Thuận Nam trong vòng một tháng, với giá 900,000 đồng ($35.4) mỗi ngày.
Sau khi nhận chiếc xe hơi, nghi can Đức bàn với hai đồng phạm Nguyễn Duy Phương và Phan Thanh Tùng mang xe đến tiệm cầm đồ để thế chấp lấy tiền.
Ngày 5 Tháng Mười, ba ông này quyết định không cầm xe mà đem bán luôn cho một người đàn ông ở Hà Nội với giá 300 triệu đồng ($11,785). Người mua xe, không được nêu danh tính, chuyển khoản trước cho nghi can Đức 200 triệu đồng ($7,857).
Nghi can Đức lấy 140 triệu đồng ($5,499), chia số tiền còn lại cho hai ông kia.
Quá thời hạn thuê, không thấy nghi can Đức trả xe, người chủ dịch vụ cho thuê xe hơi nghi ngờ nên báo công an. (N.H.K) [qd]
Trump tỏ ý muốn giảm thuế quan đối với Trung Quốc còn 80%
WASHINGTON, DC (NV) – Ông Donald Trump, tổng thống Mỹ, hôm Thứ Sáu, 9 Tháng Năm, tỏ ý muốn giảm thuế quan đối với Trung Quốc xuống còn 80%, nhưng cho hay ông sẽ để ông Scott Bessent, bộ trưởng Tài Chính, tự quyết định, theo CNBC.
Tổng Thống Trump thông báo như vậy giữa lúc Mỹ và Trung Quốc chuẩn bị đàm phán thương mại ở Thụy Sĩ cuối tuần này, và ông Bessent sẽ là một trong những giới chức Mỹ tham dự cuộc đàm phán.
“Thuế quan 80% đối với Trung Quốc có vẻ hợp lý! Tùy ông Scott Bessent,” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social của ông hôm Thứ Sáu.
Hiện tại, Mỹ đang áp thuế quan 145% đối với nhiều sản phẩm nhập cảng từ Trung Quốc, nên 80% là giảm rất nhiều.
Tuy nhiên, thuế quan 80% có lẽ vẫn cao hơn giới đầu tư và giới lãnh đạo doanh nghiệp hy vọng, và có thể vẫn bị cho là cản trở thương mại. Mức thuế này cũng cao hơn nhiều so với thuế quan tối thiểu 10% trong thỏa thuận thương mại công bố hôm Thứ Năm giữa Mỹ với Anh.
Không rõ Tổng Thống Trump muốn đánh thuế hàng Trung Quốc 80% lâu dài hay chỉ coi đây là bước để đàm phán. Đáng lưu ý, mới hôm Thứ Tư, ông tuyên bố sẽ không giảm thuế quan đối với Trung Quốc, nhằm ép buộc nước này ngồi vào bàn đàm phán.
Trong thông báo khác trên Truth Social, Tổng Thống Trump cho hay “sắp có nhiều thỏa thuận thương mại, toàn thỏa thuận tốt (tuyệt vời!)!”
Trung Quốc được coi là trở ngại chính cho việc Tổng Thống Trump cố gắng sắp xếp lại thương mại toàn cầu. Trong khi nhiều quốc gia khác đang được ông Trump hoãn thuế quan trả đũa 90 ngày, tình hình căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc tăng lên sau khi hai bên đều đánh thuế nhau hơn 100%.
Trung Quốc là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ. Năm 2024, Mỹ xuất cảng lượng hàng hóa tổng cộng $143.5 tỷ qua Trung Quốc, và nhập cảng $438.9 tỷ, theo Văn Phòng Đại Diện Thương Mại Mỹ.
Cũng trên Truth Social hôm Thứ Sáu, Tổng Thống Trump viết: “Trung Quốc nên mở cửa thị trường cho Mỹ – sẽ có lợi cho họ rất nhiều!!! Đóng cửa thị trường là không còn hữu hiệu nữa!!!”
Theo dự trù, Mỹ và Trung Quốc sẽ không đạt được thỏa thuận thương mại đầy đủ trong cuộc đàm phán ở Thụy Sĩ cuối tuần này. Hôm Thứ Năm, ông Jamieson Greer, đại diện thương mại Mỹ, cho biết ông muốn hai bên giữ “ổn định” sau cuộc đàm phán đó để “làm nền tảng cho việc khác.”
Theo dữ liệu chuyến tàu vận chuyển hàng hóa, số lượng hàng hóa chở từ Trung Quốc tới Mỹ mấy ngày qua giảm mạnh, khiến người ta lo mấy tuần tới, giá cả sẽ tăng hoặc thậm chí thiếu nhiều sản phẩm. (Th.Long) [qd]
Xá Lợi Phật và uy tín Giáo hội Phật giáo Việt Nam
*Chuyện Vỉa Hè
*Đặng Đình Mạnh
Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN), tổ chức chính thức quản lý các hoạt động Phật giáo tại Việt Nam, được thành lập năm 1981 dưới sự chỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Trong bối cảnh chế độ độc tài kiểm soát chặt chẽ các hoạt động tôn giáo, GHPGVN ngày càng chứng tỏ là công cụ chính trị hơn là một tổ chức tâm linh thuần túy. Những hành động mới đây của Giáo hội, từ việc phủ nhận tư cách tu sĩ của Thích Minh Tuệ, đến các thuyết pháp sai lệch của những nhân vật như Thích Nhật Từ, Thích Trúc Thái Minh, Thích Chân Quang, và mới đây là vụ việc lộ video họp nội bộ bàn cách “làm tiền” từ công chúng, đã đẩy niềm tin của Phật tử vào vực thẳm.
Để gỡ gạc uy tín, nhân dịp đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc 2025 tổ chức tại Việt Nam, GHPGVN tổ chức đưa xá lợi Phật từ Ấn Độ về và trưng bày xá lợi được cho là quả tim của Hòa thượng Thích Quảng Đức.
Tuy nhiên, sự nương nhờ vào những biểu tượng tâm linh như xá lợi, dù thiêng liêng đến mấy, cũng không thể giúp tạo dựng uy tín cho giáo hội. Những người đứng đầu giáo hội quên rằng chỉ có những giá trị như sự thật trong tu hành, minh bạch và độc lập mới có thể tạo dựng uy tín và niềm tin của công chúng vào họ. Nhưng xem ra, những giá trị ấy đang quá xa lạ với giáo hội.
GHPGVN, sự khủng hoảng niềm tin từ những hành xử sai trái
Kể từ khi ra đời, GHPGVN hoạt động dưới sự giám sát của Mặt trận Tổ quốc và Ban Tôn giáo Chính phủ, với phương châm “Đạo pháp – Dân tộc – Chủ nghĩa xã hội”. Nhiều tăng ni trong Giáo hội tham gia Đảng Cộng sản, đảm nhận vai trò tuyên truyền chính sách nhà nước, và thậm chí tiếp tay cho chính quyền trong việc đàn áp các tổ chức tôn giáo độc lập.
Điển hình và mới đây nhất, vào tháng 5/2024, GHPGVN ban hành công văn số 151/HĐTS-VP1, tuyên bố hành giả Minh Tuệ – người thực hành khổ hạnh, đi bộ khắp Việt Nam để truyền cảm hứng tu hành – không phải tu sĩ Phật giáo. Hành động này bị xem là nỗ lực bảo vệ quyền kiểm soát của giáo hội trước một hiện tượng hoạt động tín ngưỡng tự phát, thu hút hàng vạn Phật tử, đang đối lập với hình ảnh mà giáo hội đang có.
Niềm tin vào GHPGVN càng bị xói mòn bởi những buổi thuyết pháp gây tranh cãi của các chức sắc Phật giáo nổi tiếng, như Thượng tọa Thích Nhật Từ, Thượng tọa Thích Trúc Thái Minh, Thượng Tọa Thích Chân Quang…
Thượng tọa Thích Nhật Từ, một gương mặt quen thuộc với hàng loạt thị phi trên mạng xã hội, từng bị chỉ trích vì những bài giảng thiếu cơ sở giáo lý, như khuyến khích Phật tử cúng dường lớn để “tích phước”, giảng giải về công dụng của thịt chó, kể cả giảng giải về tình dục cho Phật Tử.
Nhưng đáng nói hơn hết, hầu như gây kinh ngạc cho mọi người khi người tu hành như Thượng tọa Thích Nhật Từ lại mạ lỵ, đặt điều và tố cáo cơ sở tu tại gia Thiền Am Bên Bờ Vũ Trụ, đưa hàng loạt thành viên của cơ sở tu hành này vào chốn lao tù.
Hoặc, Thích Trúc Thái Minh (chùa Ba Vàng) gây phẫn nộ với các hoạt động kinh doanh tâm linh, như tổ chức lễ “trả nợ oan gia” với mức phí hàng triệu đồng.
Hay, Thích Chân Quang, người bị chỉ trích vì những phát ngôn sai lệch, như liên kết Phật giáo với các quan điểm chính trị hoặc khuyến khích cúng dường để đạt “phước báu vật chất”. Những thuyết pháp này không chỉ đi ngược tinh thần từ bi và vô ngã của Phật giáo mà còn biến đạo Phật thành công cụ trục lợi.
Cú sốc lớn nhất đối với công chúng là một video lan truyền gần đây, ghi lại cảnh họp nội bộ của GHPGVN với sự hiện diện của Thích Nhật Từ, trong đó các chức sắc đang thảo luận, phổ biến cho nhau cách “làm tiền” từ Phật tử thông qua cúng dường và các hoạt động tâm linh. Video này, dù chưa được xác minh chính thức, đã gây phẫn nộ trên mạng xã hội, với nhiều người gọi GHPGVN là “doanh nghiệp tôn giáo” thay vì tổ chức tâm linh. Hình ảnh các vị tăng ni bàn bạc về lợi nhuận đã làm tổn thương sâu sắc niềm tin của Phật tử, biến Giáo hội thành đối tượng bị khinh bỉ và chế giễu.
Xá lợi, biểu tượng thiêng liêng hay chiêu bài chính trị?
Trước làn sóng chỉ trích, quay lưng của công chúng với GHPGVN, tổ chức tôn giáo này tìm cách lấy lại uy tín bằng cách tổ chức đưa xá lợi Phật từ Ấn Độ về Việt Nam và trưng bày xá lợi được cho là quả tim của Hòa thượng Thích Quảng Đức – biểu tượng hy sinh vì tự do tôn giáo năm 1963.
Các sự kiện này được tổ chức rầm rộ, thu hút đông đảo Phật tử, với mục tiêu khôi phục hình ảnh, tạo dựng lại uy tín giáo hội. Tuy nhiên, việc sử dụng xá lợi như công cụ “đánh bóng” uy tín là một sai lầm nghiêm trọng, không chỉ thiếu nền tảng tâm linh mà còn làm tổn thương giá trị thiêng liêng của các biểu tượng này.
Vì lẽ, xá lợi trong Phật giáo là di vật thiêng liêng, biểu trưng cho sự chứng ngộ và công hạnh của Đức Phật hoặc các bậc cao tăng. Xá lợi của Hòa thượng Thích Quảng Đức, người tự thiêu với niềm tin hy sinh vì đạo pháp, là biểu tượng của lòng từ bi.
Tuy nhiên, khi GHPGVN sử dụng các xá lợi này trong bối cảnh hiện nay, ý nghĩa tâm linh của chúng bị lu mờ bởi mục đích chính trị. Việc trưng bày xá lợi không đi kèm với nỗ lực cải cách thực chất, như chấm dứt sự phụ thuộc vào chính quyền hay minh bạch tài chính, chỉ là một chiêu bài bề mặt nhằm xoa dịu dư luận.
Hơn nữa, việc khai thác xá lợi của Hòa thượng Thích Quảng Đức là một sự mâu thuẫn đạo lý. Hòa thượng Thích Quảng Đức hy sinh nhục thân và sự sống vì niềm tin vào tự do tôn giáo và đạo pháp. Trong khi đó, GHPGVN lại hợp tác với chính quyền cộng sản để hạn chế các hoạt động tự do tôn giáo, như trường hợp đàn áp Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất hoặc hành giả Minh Tuệ.
Sử dụng xá lợi của ngài trong bối cảnh này không chỉ thiếu tôn kính mà còn bị xem là báng bổ di sản của một người được tin cậy như Bồ-tát. Nhiều ý kiến trên mạng xã hội đặt câu hỏi về tính xác thực của xá lợi được trưng bày, khi GHPGVN không cung cấp bằng chứng thuyết phục về nguồn gốc.
Sự thật tu hành, lối thoát duy nhất cho GHPGVN
Phật giáo dạy rằng uy tín không đến từ biểu tượng vật chất hay sự phô trương, mà từ sự thực hành chân chính, sống đúng với giáo pháp và giới luật. Hành giả Minh Tuệ, dù bị GHPGVN phủ nhận, đã trở thành hiện tượng xã hội nhờ lối tu khổ hạnh, giản dị, không màng danh lợi. Sự ủng hộ của hàng vạn Phật tử dành cho ông là minh chứng rằng cộng đồng khao khát những tấm gương tu hành chân thật, không bị chi phối bởi chính trị hay lợi ích cá nhân.
Để tạo dựng uy tín, GHPGVN cần thực hiện các cải cách sâu rộng.
– Thứ nhất, Giáo hội phải độc lập khỏi sự kiểm soát của Đảng Cộng sản, từ chối vai trò “cánh tay nối dài” của chính quyền. Điều này đòi hỏi chấm dứt việc tăng ni tham gia Đảng hoặc tuyên truyền chính sách nhà nước.
– Thứ hai, GHPGVN cần minh bạch trong quản lý tài chính, công khai nguồn thu từ cúng dường và đảm bảo các chùa không bị biến thành “doanh nghiệp tâm linh”.
– Thứ ba, Giáo hội nên khuyến khích các hình thức tu hành đa dạng, tôn trọng các cá nhân như hành giả Minh Tuệ, thay vì xem họ là mối đe dọa. Điều này cũng phù hợp với giá trị tự do tôn giáo, tín ngưỡng mà thế giới văn minh đang theo đuổi.
– Cuối cùng, GHPGVN cần đào tạo tăng ni với trọng tâm là giáo lý và đạo đức, loại bỏ những thuyết pháp sai lệch và cúng dường trục lợi.
Nhưng xem ra, những điều cần làm trên đều quá tầm tay của giáo hội hiện nay. Vì các chức sắc trong giáo hội tưởng như có thẩm quyền đặt ra vấn đề cải cách, thực chất, họ đều chỉ là những “thừa sai” của chế độ. Không chỉ thế, mọi hoạt động của giáo hội đều chỉ xoay quanh chủ đề “làm tiền” công chúng dưới chiêu bài cúng dường mà thôi.
Xá lợi không cứu được niềm tin và tạo dựng uy tín
Như đã trình bày trên, GHPGVN sử dụng xá lợi Phật và xá lợi Hòa thượng Thích Quảng Đức để khôi phục uy tín là một nỗ lực sai lầm, không chỉ vì thiếu nền tảng tâm linh mà còn vì mâu thuẫn với tinh thần tự do tôn giáo mà các biểu tượng này đại diện.
Trong bối cảnh niềm tin của công chúng bị xói mòn bởi những hành xử sai trái, từ việc phủ nhận hành giả Minh Tuệ gần đây, đến các vụ lùm xùm, thị phi từ Thích Nhật Từ, Thích Trúc Thái Minh, Thích Chân Quang… và video “làm tiền” gây sốc, giáo hội không thể dựa vào các nghi lễ bề ngoài để che đậy vấn đề.
Chỉ có sự thật trong tu hành, tức sự chân tu, sự độc lập khỏi chính trị và cam kết sống đúng với giáo pháp mới có thể giúp GHPGVN tạo dựng uy tín và khôi phục niềm tin từ công chúng.
Như Đức Phật từng dạy: “Chánh pháp là ngọn đèn soi sáng, không ai có thể che giấu được ánh sáng của sự thật”. GHPGVN cần chọn con đường này, thay vì dựa vào ánh hào quang tạm bợ của xá lợi.
Hoa Thịnh Đốn, ngày 5 Tháng Năm 2025
Đặng Đình Mạnh
Màn hình radar phi trường Newark lại tắt ngúm
NEWARK, New Jersey (NV) – Màn hình radar Phi Trường Quốc Tế Newark Liberty ở New Jersey lại tắt ngúm sáng sớm Thứ Sáu, 9 Tháng Năm, sau hơn một tuần xảy ra tình huống tương tự tại phi trường này, theo ABC News.
Sự việc xảy ra lúc 3 giờ 55 phút sáng Thứ Sáu và kéo dài khoảng 90 giây, Cơ Quan Hàng Không Liên Bang (FAA) loan báo.
Trong một đoạn thu âm, có thể nghe thấy đài kiểm soát không lưu thông báo với chiếc phi cơ đang bay tới phi trường này rằng màn hình radar bị tắt, đồng thời yêu cầu chiếc phi cơ tiếp tục bay cao 3,000 foot trở lên để đề phòng đài kiểm soát không lưu không liên lạc được khi chiếc phi cơ hạ cánh.
FAA cho hay đây là vụ “mất liên lạc viễn thông làm ảnh hưởng tới màn hình liên lạc và radar tại Philadelphia TRACON Area C,” nơi phụ trách không phận xung quanh Newark.
Thứ Hai tuần trước, màn hình máy điện toán trong đài kiểm soát không lưu của phi trường này cũng tắt ngúm khoảng 60 tới 90 giây, làm họ không thể liên lạc với phi cơ trong thời gian đó, theo nhiều nguồn tin biết vụ này. Để đề phòng, FAA chặn tất cả chuyến bay tới phi trường này.
Sau vụ trục trặc tuần trước, vài nhân viên kiểm soát không lưu xin nghỉ phép bệnh, cho hay họ bị tổn thương tâm lý. Họ được phép nghỉ ít nhất 45 ngày, và nếu muốn đi làm lại, họ phải được bác sĩ đánh giá.
Trước khi vụ này xảy ra, Philadelphia TRACON Area C đã thiếu nhân viên kiểm soát không lưu. Sau khi vụ này xảy ra, thêm nhân viên nghỉ phép, phi trường này phải hoãn và hủy hàng loạt chuyến bay trong gần hai tuần qua.
Hôm Thứ Năm, Bộ Giao Thông Vận Tải (DOT) công bố kế hoạch thay hệ thống kiểm soát không lưu “cũ kỹ” bằng hệ thống mới, “hiện đại.”
Ông Sean Duffy, bộ trưởng DOT, cho hay ông hy vọng ba tới bốn năm nữa, hệ thống đó được xây xong.
Ông Duffy không nói rõ chi phí bao nhiêu, chỉ cho biết hệ thống đó sẽ tốn “hàng tỷ” đô la. Ông nói ông sẽ yêu cầu Quốc Hội cấp toàn bộ số tiền đó. Trước đây, Quốc Hội từng tỏ ý ủng hộ hiện đại hóa hệ thống kiểm soát không lưu ở Mỹ. (Th.Long) [qd]
Hương bồ kết của ngoại
Lam Khuê
Có những mùi hương chỉ thoảng qua một vài lần nhưng lại ám vào ký ức suốt đời. Với tôi, đó là hương bồ kết từ những lần ngoại đun nước gội đầu thuở nhỏ.
Mỗi chiều muộn, khi những tia nắng cuối ngày còn rớt rơi qua mái hiên, ngoại lại gom mấy trái bồ kết khô nướng thơm rồi bỏ vào nồi, đặt lên bếp lửa. Ngoại ngồi lặng lẽ, đôi bàn tay gầy guộc thỉnh thoảng khơi nhẹ mấy thanh củi, ánh mắt xa xăm như ngược về một miền ký ức cũ.
Khói bếp bay lên, phảng phất mùi thơm ngai ngái, dịu nhẹ mà sâu lắng. Khi nước sôi, ngoại thêm vào vài lá bưởi, lá sả rồi nhấc nồi xuống, chắt lấy thứ nước màu nâu cánh gián ấy và cất tiếng gọi tôi: “Út ơi, lại đây ngoại gội đầu cho nào.” Hương thơm bỗng đậm đà hơn, lan tỏa khắp gian bếp nhỏ. Tôi ngồi xuống, cảm nhận dòng nước ấm lùa qua mái tóc, len vào da đầu, thấm sâu vào tận trái tim. Đôi bàn tay ngoại chậm rãi gội, những ngón tay xoa bóp nhẹ nhàng, như thể đang vỗ về, chở che cả một thời thơ bé của tôi.
Ngoại vẫn thường nói với tôi: “Bồ kết này ngoại phơi từ mùa trước, được nắng nên thơm lắm. Gội đầu bằng nước bồ kết, tóc mượt như suối, chẳng cần dầu thơm đâu con à.” Giọng ngoại chầm chậm, trầm ấm như tiếng gió lùa qua kẽ lá. Tôi ngước nhìn, thấy đôi mắt ngoại thăm thẳm, sâu hun hút như cánh đồng chiều. Ngoại kể tôi nghe tóc bà ngày trẻ dài và đen lắm, nhưng thời gian trôi, mái tóc ấy giờ đã lấm tấm bạc màu sương gió. Vậy mà, dù mái tóc có bạc đi nhưng vẫn luôn thoang thoảng hương bồ kết thân quen.
Ngày đó, tôi chưa hiểu hết những điều ngoại nói. Chỉ biết rằng, mỗi lần gội đầu xong, tôi lại chạy ùa ra sân, để mặc mái tóc bay trong gió mà lòng vui lạ thường. Nhưng rồi, tôi lớn lên. Những chai dầu gội công nghiệp với đủ thứ mùi hương xa lạ dần thay thế nồi nước bồ kết năm nào. Tôi chẳng còn kiên nhẫn ngồi bên bếp lửa, chờ nước sôi, cũng không còn những chiều hong tóc bên hiên nhà. Những bộn bề cuộc sống cuốn tôi đi, xa dần vòng tay ngoại. Rồi một ngày, ngoại chẳng còn nữa. Căn bếp nhỏ lặng lẽ hơn bao giờ hết, chỉ còn chiếc nồi nhỏ nằm im trong góc bếp. Tôi chợt nhận ra, đã bao lâu rồi mình không còn ngửi thấy hương bồ kết?
Một chiều, tôi tìm về góc bếp cũ, nơi ngoại từng ngồi, tự tay nướng vài trái bồ kết trên than hồng, rồi nấu một nồi nước gội đầu. Hương bồ kết bỗng ùa về, như một cơn gió mang theo cả tuổi thơ.
Tôi khẽ vuốt mái tóc còn vương mùi bồ kết, cảm giác như có bàn tay ngoại vẫn đang dịu dàng xoa lên đầu mình. Hương thơm ấy không chỉ tỏa ra từ từng sợi tóc, mà dường như còn thấm vào cả những góc khuất sâu thẳm trong tâm hồn. Tôi nhớ những lần ngoại gội đầu xong, ngoại hay vắt tóc, vuốt nhẹ từng lọn rồi bảo: “Tóc dài, tóc mượt cũng như lòng người, phải giữ cho sạch, cho thơm.” Khi đó, tôi chỉ cười, đâu ngờ câu nói giản dị ấy lại đi theo suốt cuộc đời mình.
Bây giờ, giữa bộn bề cuộc sống, tôi mới hiểu hương bồ kết không chỉ là một mùi thơm, mà là hơi ấm, là vòng tay của ngoại, là cả một miền thương nhớ không bao giờ phai nhạt. Tôi tự nhủ sẽ giữ lại hương bồ kết cho mình, như một sợi dây nối liền quá khứ và hiện tại, để mai này, dù có đi xa đến đâu, chỉ cần thoáng ngửi thấy mùi hương ấy, tôi vẫn biết rằng mình chưa bao giờ lạc mất yêu thương.
Lam Khuê
