WASHINGTON, DC (NV) – Cuộc chiến giữa Mỹ–Israel và Iran gây chấn động thị trường năng lượng toàn cầu, đẩy giá xăng tại Mỹ lên mức cao nhất tính từ 2023, giữa lúc các chuyên gia cảnh báo người tiêu thụ có thể phải đối mặt với chi phí nhiên liệu đắt đỏ kéo dài.
Hôm Thứ Tư, 18 Tháng Ba, hãng tin AP cảnh báo về một diễn biến có thể gây tác động chính trị lớn đối với Tổng Thống Donald Trump trước cuộc bầu cử giữa kỳ.
Theo Hiệp hội AAA, giá xăng trung bình toàn quốc đã tăng lên hơn $3.84/gallon, so với khoảng $2.98/gallon trước khi Mỹ và Israel không kích Iran vào ngày 28 Tháng Hai.
Giá dầu thô cũng tăng mạnh, với dầu Brent vượt $108/thùng và dầu Mỹ gần $100/thùng, phản ánh sự gián đoạn nghiêm trọng trong nguồn cung toàn cầu.
(Hình minh hoạ: Heather Diehl/Getty Images)
Nguyên nhân chính là việc Iran gần như phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thế giới, khiến chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu bị tê liệt và buộc nhiều quốc gia phải tìm nguồn thay thế.
Trong khi đó, giá dầu diesel tại Mỹ cũng vượt mốc $5/gallon, mức cao nhất kể từ năm 2022, làm gia tăng chi phí vận chuyển và lan rộng áp lực lạm phát sang nhiều lĩnh vực khác trong nền kinh tế.
Người tiêu thụ chịu áp lực trực tiếp
Tác động rõ rệt nhất là tại các trạm xăng. Người tiêu thụ Mỹ đang phải trả nhiều tiền hơn cho ít nhiên liệu hơn, trong bối cảnh chi phí sinh hoạt vốn đã cao.
Giá nhiên liệu tăng không chỉ ảnh hưởng đến việc đi lại mà còn kéo theo chi phí thực phẩm, vận chuyển và hóa đơn sinh hoạt, buộc nhiều gia đình, đặc biệt là tầng lớp trung lưu và thu nhập thấp, phải cắt giảm chi tiêu.
Các chuyên gia cảnh báo, tình trạng này có thể khiến người tiêu dùng trì hoãn các quyết định tài chính lớn như mua nhà hoặc xe, làm chậm lại toàn bộ nền kinh tế.
Trump đặt cược chính trị vào giá dầu
Tổng Thống Donald Trump và các đồng minh Cộng Hòa tin rằng cú sốc giá dầu chỉ mang tính tạm thời và sẽ không gây thiệt hại chính trị lâu dài trước kỳ bầu cử Tháng Mười Một.
Ông Trump thậm chí cho rằng giá dầu cao có thể mang lại lợi ích kinh tế cho Mỹ, quốc gia sản xuất dầu lớn nhất thế giới, và dự đoán giá sẽ “giảm mạnh” sau khi chiến dịch quân sự kết thúc.
Tuy nhiên, các nhà phân tích năng lượng lại đưa ra cảnh báo ngược lại: Giá năng lượng thường giảm chậm hơn nhiều so với tốc độ tăng, và các yếu tố như nhu cầu mùa hè, gián đoạn chuỗi cung ứng và rủi ro địa chính trị có thể khiến giá duy trì ở mức cao trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.
Cơ Quan Thông Tin Năng Lượng Mỹ (EIA) nâng dự báo giá dầu năm 2026 tăng 37% và giá xăng tăng khoảng 15%, cho thấy áp lực không phải là ngắn hạn.
Cuộc chiến với Iran, phép thử kinh tế và chính trị trực tiếp đối với Toà Bạch Ốc
Về kinh tế, đây là một cú sốc năng lượng cổ điển: Nguồn cung bị bóp nghẹt tại Hormuz, giá dầu tăng vọt, kéo theo lạm phát lan rộng. Dù Mỹ là nước xuất cảng dầu, cấu trúc thị trường toàn cầu khiến người tiêu dùng Mỹ vẫn phải trả giá như phần còn lại của thế giới. Điều này cho thấy một thực tại là trong nền kinh tế toàn cầu hóa, không quốc gia nào miễn nhiễm với khủng hoảng năng lượng.
Về chính trị, giá xăng không phải là một chỉ số trừu tượng mà chính là vết bỏng kinh tế cử tri nhìn thấy mỗi ngày. Khi chi phí sinh hoạt tăng, mọi lập luận chiến lược trở nên thứ yếu trước áp lực đời sống. Như các nhà phân tích nhận định, giá xăng là “thước đo cảm xúc” mà bất kỳ chính quyền nào cũng khó kiểm soát bằng lời nói.
Và chính tại đây, rủi ro lớn nhất cho nhà cầm quyền hiện tại xuất hiện. Đó là nếu chiến tranh kéo dài mà không có kết quả rõ ràng, giá năng lượng cao có thể không chỉ làm suy yếu nền kinh tế mà sẽ làm xói mòn niềm tin chính trị.
Trong lịch sử nước Mỹ, nhiều cuộc chiến chính trị không kết thúc trên chiến trường mà kết thúc tại trạm xăng. (MPL) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Tại cuộc họp “Tổng kết kết quả thực hiện chương trình từ đầu năm tới nay và triển khai nhiệm vụ sáu tháng cuối năm 2026,” hôm 18 Tháng Ba, ông Tô Lâm, tổng bí thư CSVN, đã chỉ đạo đưa vụ án xảy ra tại tổng công ty Cảng Hàng Không Việt Nam và các đơn vị liên quan vào diện Ban Chỉ Đạo Trung Ương Về Phòng, Chống Tham Nhũng, Lãng Phí, Tiêu Cực theo dõi.
Theo báo Thanh Niên, đây là một diễn tiến mới của vụ án xảy ra tại tổng công ty Cảng Hàng Không Việt Nam (ACV) và các đơn vị liên quan diễn ra trong giai đoạn từ 2017 đến 2023, liên quan đề vấn đề xây dựng phi trường quốc tế Long Thành ở tỉnh Đồng Nai.
Nhiều công an xuất hiện ở trụ sở ACV trên đường Trường Sơn, Phường Tân Sơn Hòa, Sài Gòn, chiều 26 Tháng Giêng. (Hình: Quốc Thắng/VnExpress)
Trước đó, Bộ Công An đã khởi tố và bắt giữ bị can Vũ Thế Phiệt, 53 tuổi, chủ tịch Hội Đồng Quản Trị ACV, để điều tra về các cáo buộc “vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng và nhận hối lộ.”
Cùng bị bắt với ông Phiệt là ông Nguyễn Tiến Việt, thành viên Hội Đồng Quản Trị khiêm phó tổng giám đốc ACV, người đồng thời phụ trách Ban Quản Lý Dự Án phi trường Long Thành.
Hai bị can Phiệt và Việt bị Bộ Công An cáo buộc “nhận tiền để tạo điều kiện cho nhà thầu trúng thầu,” nhưng số tiền ăn hối lộ của hai ông này chưa được nêu chi tiết.
Hồi cuối năm 2022 – thời điểm còn làm tổng giám đốc ACV, ông Phiệt đã ký quyết định hủy thầu gói 5.10, gói thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị nhà ga hành khách của phi trường Long Thành.
Lý do được đưa ra là hồ sơ dự thầu “không đáp ứng yêu cầu của hồ sơ mời thầu.”
Quyết định của ông Phiệt bị cho là khiến tiến độ lựa chọn nhà thầu kéo dài, làm ảnh hưởng tiến độ thi công.
Đến Tháng Tám, 2023, khi gói thầu được tổ chức đấu thầu lại, ACV công bố liên danh Vietur gồm 10 nhà thầu trúng thầu. Tuy nhiên, kết quả này nhanh chóng vấp phải phản ứng từ một số nhà thầu khác, trong đó có liên danh Hoa Lư, đơn vị cáo buộc rằng quá trình đánh giá hồ sơ “chưa minh bạch.”
Tổng Bí Thư Tô Lâm chủ trì cuộc họp Ban Chỉ Đạo Trung Ương Về Phòng, Chống Tham Nhũng, Lãng Phí, Tiêu Cực hôm 18 Tháng Ba. (Hình: Thông Tấn Xã Việt Nam)
Trước đó, hôm 25 Tháng Hai, tại Hà Nội, tại “Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện ‘Nghị quyết số 79’ về phát triển kinh tế nhà nước và ‘Nghị quyết số 80’ của Bộ Chính Trị về phát triển văn hóa Việt Nam,” ông Tô Lâm đã nhắc đến con số $16 tỷ tổng đầu tư sân bay Long Thành là “kinh khủng” và cho rằng có sự thất thoát, lãng phí.
ACV là chủ đầu tư các hạng mục quan trọng nhất như nhà ga và phi đạo trong giai đoạn một phi trường Long Thành.
Việc đưa vụ án ACV vào diện Ban Chỉ Đạo Trung Ương do ông Tô Lâm làm trưởng ban, cho thấy mức độ của vụ án đã trở nên nghiêm trọng.
Trước đây, hàng loạt các vụ án do Ban Chỉ Đạo Trung Ương theo dõi đã khiến cho nhiều cán bộ cấp cao phải vào tù, chẳng hạn như các vụ án xảy ra tại các tập đoàn Vạn Thịnh Phát, Thuận An, Phúc Sơn… (Tr.N) [kn]
GIA LAI, Việt Nam (NV) – Nguồn cung ứng dồi dào nhưng xuất cảng và tiêu thụ nội địa gặp khó khiến nhiều loại trái cây và rau củ tại nhà vườn rớt giá thê thảm, nông dân thua lỗ nặng.
Theo ghi nhận của báo VnExpress hôm 18 Tháng Ba, tại Gia Lai, giá dưa hấu hiện chỉ khoảng vài cent mỗi kg, song thương lái chỉ thu mua ở những lô có phẩm chất tốt.
Cam sành, dưa hấu bán “giải cứu” trên đường Nguyễn Oanh, phường Gò Vấp, Sài Gòn. (Hình: Thi Hà/VnExpress)
Bà Loan, một hộ trồng dưa hấu tại xã Phú Túc, Gia Lai, cho biết chi phí đầu tư mỗi sào khoảng 9 triệu đồng ($342). Khi thu hoạch, bà chỉ bán xô cho thương lái khoảng 3 triệu đồng ($114) một sào, tức lỗ khoảng 7 triệu đồng ($266). Với diện tích 8 sào, gia đình bà lỗ hơn 50 triệu đồng ($1,900) trong vụ này.
Trong khi đó, gia đình bà Phương ở gần đó cũng chịu thiệt hại lớn với gần 8 hécta dưa hấu, mức lỗ lên tới gần nửa tỷ đồng.
Theo bà Phương, những năm trước, dưa hấu sau Tết Nguyên Đán thường có giá khá tốt nhưng năm nay nhu cầu tiêu thụ giảm, trong khi lượng xuất cảng sang Trung Quốc hạn chế nên giá giảm mạnh.
Theo Sở Công Thương Gia Lai, toàn tỉnh hiện có khoảng 2,733 hécta dưa hấu. Đến nay, diện tích đã thu hoạch chỉ đạt hơn 10%, với sản lượng khoảng 12,000 tấn.
Tương tự, nhiều loại trái cây khác cũng rớt giá mạnh.
Tại xã Trà Côn, tỉnh Vĩnh Long, cam sành bán tại vườn chỉ còn 10,000-30,000 đồng (38 cent tới $1.1)/10 kg tùy loại. Trong khi chi phí đầu tư cho một hécta lên tới 400-500 triệu đồng ($15,202 tới $19,002). Với mức giá như hiện nay, nông dân ước tính mỗi năm lỗ khoảng 100-200 triệu đồng ($3,800 tới $7,600) một hécta.
“Cam sành nhiều năm nay liên tục rớt giá nên hết vụ này tôi tính chuyển sang cây trồng khác”, bà Hai, chủ vườn cam ở xã Hiếu Thành nói và cho biết thêm, với sản lượng khoảng 9 tấn mỗi công, doanh thu chỉ khoảng 27 triệu đồng ($1,026) nên nông dân vẫn thua lỗ.
Giá nông sản giảm sâu khiến nhiều thương lái đưa hàng lên các tuyến đường ở Sài Gòn bán lẻ với giá rẻ.
Trên đường Nguyễn Oanh, phường Gò Vấp, nhiều điểm bán treo bảng “giải cứu” cam và dưa hấu chất thành đống, với giá cam sành khoảng 50,000 đồng ($1.9)10 kg, còn dưa hấu khoảng 8,000-10,000 đồng (30 cent tới 38 cent) một kg.
Ông Hòa, một thương lái tại đây cho biết, sau dịp Tết Nguyên Đán sức mua yếu nên ngoài việc bán sỉ cho các đầu mối, ông phải bán lẻ để tiêu thụ nhanh lượng hàng tồn.
Không chỉ trái cây, nhiều loại rau củ cũng giảm giá mạnh sau Tết.
Cà chua được bán với giá chỉ bằng 1/3 so với trước Tết Nguyên Đán 2026. (Hình: Thi Hà/VnExpress)
Tại các chợ truyền thống ở Sài Gòn, giá cà chua chỉ còn 10,000-25,000 đồng (38 cent tới 95 cent) một kg, giảm 1/3 so với trước Tết, trong khi đậu cô ve, đậu bắp nhiều loại bầu, bí và rau xanh phổ biến giảm khoảng một nửa
Theo ông Đặng Phúc Nguyên, tổng thư ký Hiệp Hội Rau Quả Việt Nam, giá nông sản giảm mạnh do nhiều yếu tố. Trước hết, thị trường Trung Quốc – nơi tiêu thụ phần lớn một số loại trái cây của Việt Nam đang siết chặt kiểm dịch và tiêu chuẩn phẩm chất. Các đầu mối thu mua vì vậy trở nên thận trọng, chỉ mua cầm chừng để tránh rủi ro bị trả hàng tại cửa khẩu.
Chưa hết, áp lực còn đến từ chi phí logistics tăng cao. Một doanh nghiệp xuất cảng rau quả tại Sài Gòn cho biết, do cuộc chiến tại Trung Đông đang ảnh hưởng tới các tuyến vận chuyển hàng hóa sang khu vực này và sang châu Âu. Cước tàu biển gần đây tăng lên khoảng $5,000-$6,000 một container, so với mức $3,000-$4,000 trước đó. Cước phí quá cao khiến nhiều lô hàng khó xuất sang châu Âu, khiến giá trái cây giảm mạnh.
Các doanh nghiệp cho biết đang tìm thêm thị trường mới tại châu Á như Nhật Bản và Nam Hàn, song sức mua tại các thị trường này khó bù đắp ngay lượng hàng sụt giảm ở các thị trường lớn. (Tr.N) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Sau hơn ba tháng trưng bày cho du khách chiêm ngưỡng, hai Thánh Giá mạ vàng nặng 400 kg sẽ được Nhà Thờ Đức Bà Sài Gòn đưa lên hai đỉnh tháp chuông, thay thế cho hai chiếc cũ đã 129 năm tuổi.
Nói với báo đài, Linh Mục Ignatio Hồ Văn Xuân, trưởng Ban Trùng Tu Nhà Thờ Đức Bà Sài Gòn, cho biết hai thánh giá – biểu tượng quan trọng nhất của đạo Công Giáo sẽ được làm phép và sau đó được xe cẩu đưa lên hai tòa tháp chuông nhà thờ vào sáng 19 Tháng Ba (giờ Việt Nam).
Hai Thánh Giá mạ vàng sẽ được làm phép và đặt lên đỉnh tháp chuông Nhà Thờ Đức Bà Sài Gòn. (Hình: Thanh Tùng/VnExpress)
Sự kiện đánh dấu mốc tiến độ mới sau chín năm trùng tu Nhà Thờ Đức Bà Sài Gòn.
Hai Thánh giá mới được đặt phục dựng theo đúng nguyên bản của hai chiếc cũ, bên trong được làm bằng thép do công ty Altri Tempi (Bỉ) chế tác trong hai năm và vận chuyển về Sài Gòn bằng đường thủy trong năm tuần. Lớp mạ vàng bên ngoài do một hãng sản xuất vàng lá siêu mỏng có lịch sử từ năm 1600 thực hiện.
Cách đây ba năm, hai thánh giá cũ cao gần 4 mét, chiều ngang hơn 1.8 mét, nặng 600 kg mỗi cây đã đặt trên đỉnh tháp kẽm từ năm 1894 đã được tháo xuống để đưa sang Bỉ phục chế, song do hư hại nặng buộc phải bỏ không dùng.
Việc thay mới hai thánh giá trên nằm trong dự án tu bổ Nhà Thờ Đức Bà khởi công từ năm 2017. Dự án có vốn đầu tư hơn 140 tỷ đồng ($5.9 triệu), do Tòa Tổng Giám Mục ở Sài Gòn thực hiện.
Trước đó, việc trùng tu dự kiến sẽ được hoàn thành vào năm 2023, nhưng nay phải kéo dài đến năm 2027 do ảnh hưởng đại dịch COVID-19, bởi nhiều vật liệu công trình phải nhập từ ngoại quốc.
Nhà Thờ Đức Bà Sài Gòn xây năm 1877, hoàn thành sau ba năm và được Tòa Thánh Vatican phong hàng “Tiểu Vương Cung Thánh Đường” từ năm 1959. Tên gọi chính thức của nhà thờ là Vương Cung Thánh Đường Chính Tòa Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội.
Đây là công trình kiến trúc đặc sắc từ thời Pháp thuộc do Kiến Trúc Sư J.Bourard thiết kế. Sau 140 năm, nhà thờ bị xuống cấp nghiêm trọng nên Tổng Giáo Phận Sài Gòn quyết định đại trùng tu công trình này.
Trước 1975, Nhà Thờ Đức Bà Sài Gòn được ghi nhận đã trải qua ba cuộc trùng tu. Lần trung tu đầu tiên là việc xây dựng thêm phần mái kẽm cho hai tháp chuông của nhà thờ vào năm 1895. Lần thứ nhì vào năm 1903, mặt tiền nhà thờ được tôn tạo, xây thêm vườn hoa và tượng đài Bá Đa Lộc. Lần thứ ba là lần dựng tượng Đức Bà Hòa Bình vào năm 1959.
Thánh Giá cũ đã được tháo dỡ khỏi tháp chuông nhà thờ hồi Tháng Ba, 2023. (Hình: VNExpress)
Do nằm ở trung tâm Sài Gòn, lại là nhà thờ Chánh Tòa của Tổng Giáo Phận Sài Gòn nên đây là địa điểm người dân thường tập trung về vào các dịp lễ, Tết, nhất là Lễ Giáng Sinh. Ngày thường, quanh Nhà Thờ Đức Bà là địa điểm quen thuộc của nhiều bạn trẻ và cũng là nơi nhiều cô dâu, chú rể đến chụp hình cưới.
Không chỉ với người dân thành phố, công trình này còn là điểm thăm viếng của rất nhiều khách du lịch quốc tế. Mỗi ngày có hàng trăm đoàn khách ngoại quốc đến ghé qua, dự lễ tại thánh đường. (Tr.N) [kn]
LONDON, Anh (NV) – Một cố vấn an ninh cấp cao của Anh, người trực tiếp tham dự đàm phán nguyên tử giữa Mỹ và Iran, nhận định rằng thỏa thuận “đã trong tầm tay” chỉ vài ngày trước khi Mỹ và Israel phát động oanh tạc Iran, theo tường thuật của nhật báo The Guardian hôm Thứ Ba, 17 Tháng Ba.
Ông Jonathan Powell, cố vấn an ninh quốc gia Anh, tham gia các cuộc đàm phán tại Geneva vào cuối Tháng Hai và đánh giá các đề nghị của Iran là “đáng ngạc nhiên” và có ý nghĩa thực chất. Các cuộc đàm phán do Oman làm trung gian đã đạt tiến triển đủ để lên lịch vòng đàm phán tiếp theo tại Vienna.
Ông Jonathan Powell (trái), cố vấn an ninh quốc gia Anh, gặp gỡ ông Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al-Thani, thủ tướng Qatar, tại Doha hồi Tháng Chín, 2025. (Hình: QATARI MINISTRY OF FOREIGN AFFAIRS/AFP via Getty Images)
Theo nội dung đàm phán, Iran đưa ra đề nghị họ sẽ không tích trữ uranium đã tinh luyện cao, chấp nhận thanh tra quốc tế, và tạm ngưng tinh luyện cao từ ba đến năm năm. Ngoài ra, phía Tehran còn đưa ra đề nghị khiến người tham dự phải ngạc nhiên là mời Mỹ hợp tác trong các chương trình nguyên tử dân sự.
Đổi lại, Tehran yêu cầu dỡ bỏ khoảng 80% các lệnh trừng phạt kinh tế.
Một nhà ngoại giao vùng Vịnh cho rằng đề nghị “không tích trữ uranium tinh luyện cao” là bước đột phá, cho thấy thỏa thuận đã “trong tầm tay.”
Tuy nhiên, chỉ hai ngày sau khi các cuộc đàm phán kết thúc, Mỹ và Israel đã tiến hành không kích Iran, khiến tiến trình ngoại giao bị chấm dứt.
Giới chức Anh cho biết họ không thấy bằng chứng rõ ràng về một mối đe dọa hỏa tiễn cận kề từ Iran và tin rằng các lựa chọn ngoại giao vẫn chưa cạn kiệt. Anh đã không ủng hộ các đợt không kích ban đầu, dẫn đến căng thẳng hiếm thấy với Washington.
Bản tin cũng đặt ra lo ngại về đội ngũ đàm phán của Mỹ do Jared Kushner (con rể ông Trump) và đặc phái viên Steve Witkoff dẫn đầu, không có đội ngũ chuyên gia kỹ thuật, và các phát biểu của họ sau đó bị các chuyên gia nguyên tử chỉ trích là có sai sót cơ bản.
Một nhà ngoại giao vùng Vịnh đưa ra quan sát: “Chúng tôi xem ông Witkoff và Kushner như những người phục vụ lợi ích Israel, những người muốn kéo một tổng thống vào một cuộc chiến mà ông ta thực ra muốn thoát ra.”
Tiết lộ từ phía Anh này cho thấy một điểm mấu chốt trong cuộc khủng hoảng Trung Đông hiện nay rằng quyết định quân sự đã diễn ra khi giải pháp ngoại giao vẫn còn khả thi.
Nếu các đánh giá của phía Anh là chính xác, điều này đặt ra nghi vấn về quá trình ra quyết định của Washington đặc biệt là việc liệu chiến tranh có phải là lựa chọn bắt buộc hay là một lựa chọn chính trị.
Việc thiếu đội ngũ kỹ thuật trong phái đoàn Mỹ cũng cho thấy khả năng chuẩn bị cho đàm phán chưa đầy đủ, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả ngoại giao.
Cũng cần phải nhắc đến việc ông Joe Kent, một giới chức cao cấp liên quan đến lĩnh vực an ninh quốc gia Mỹ, từ chức ngày hôm qua, Thứ Ba, 17 Tháng Ba, và công khai cho rằng quyết định tấn công Iran chịu ảnh hưởng từ áp lực liên quan đến Israel.
Trong dài hạn, những thông tin và diễn tiến mới này có thế làm suy yếu niềm tin vào vai trò lãnh đạo của Mỹ trong các nỗ lực giải quyết khủng hoảng quốc tế. (MPL) [kn]
HAVANA, Cuba (NV) – trong bối cảnh Washington bóp nghẹt chế độ cộng sản ở Havana bằng cách phong tỏa xăng dầu, khiến tình trạng cúp điện trên toàn quốc, ảnh hưởng đến toàn bộ dân số khoảng 11 triệu người, thì ông Miguel Diaz-Canel Bermudez, chủ tịch Cuba, nói “không khuất phục” và nhấn mạnh sẽ “tự túc gạo nhờ Việt Nam,” theo báo Tuổi Trẻ hôm 18 Tháng Ba.
Chính phủ Cuba đang chịu áp lực ngày càng nặng nề khi Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa dầu mỏ và công khai tuyên bố muốn chấm dứt chế độ cộng sản độc đảng tại đây.
Một buổi lễ trao gạo cho đại diện Cuba tại cảng ở Việt Nam. (Hình: Một Thế Giới)
Các chuyên gia cảnh báo, quốc đảo này chỉ có đủ nhiên liệu dự trữ cho đến giữa Tháng Ba và việc phong tỏa đã làm trầm trọng thêm khủng hoảng nhân đạo vốn đã nghiêm trọng sau nhiều thập kỷ chế độ cộng sản ở Havana quản lý yếu kém và tham nhũng.
Ông Trump được cho là đang tìm cách buộc ông Manuel Diaz-Canel, chủ tịch Cuba, phải đạt được thỏa thuận với Mỹ, nhưng không nêu chi tiết về các điều khoản khả dĩ của thỏa thuận.
Trong khi đó, Ông Miguel Diaz-Canel cho biết Cuba sẽ tự túc được gạo “trong thời gian ngắn” với sự hỗ trợ từ Việt Nam.
Theo thông tin do Phủ Chủ Tịch Cuba công bố, ông Miguel Diaz-Canel đã gặp ông Nguyễn Văn Quang, chủ tịch công ty Agri-VMA, đơn vị đang phát triển các dự án sản xuất lúa gạo tại Los Palacios, Pinar Del Río.
Trong cuộc họp, ông Miguel Diaz-Canel nhấn mạnh những kết quả của sự hợp tác giữa Havana và Hà Nội trong lĩnh vực này và cho rằng kinh nghiệm đó cho thấy “Cuba có thể tự đáp ứng nhu cầu về gạo.”
“Trong thời gian ngắn, Cuba sẽ có thể tự cung tự cấp gạo,” ông Miguel Diaz-Canel tuyên bố.
Chủ Tịch Cuba Miguel Diaz-Canel hội đàm với Chủ Tịch Tập Cận Bình ở Bắc Kinh hồi Tháng Chín, 2025. (Hình minh họa: Lintao Zhang/Getty Images)
Những tuyên bố của lãnh đạo Cuba trái ngược với thực tế tại quốc gia này, nơi gạo thường xuyên khan hiếm và giá tăng mạnh, buộc nhiều gia đình phải phụ thuộc vào thị trường phi chính thức hoặc hàng nhập cảng hay viện trợ.
Trước đó, hôm 14 Tháng Hai vừa qua, chỉ vài ngày trước khi lên đường qua Mỹ dự cuộc họp “hội đồng hòa bình” do ông Trump chủ trì, ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, ra lệnh viện trợ cấp tốc cho Cuba 250 tấn gạo cứu đói, để giúp quốc đảo này “đảm bảo an ninh lương thực giữa nhiều khó khăn.” Số gạo này nằm trong số lô gạo viện trợ mà Việt Nam cam kết cho Cuba trong năm nay theo thỏa thuận song phương.
Theo thông lệ, cứ đều đặn mỗi nửa năm thì “tứ trụ” Việt Nam lại công bố việc dùng tiền thuế dân để xuất 5,000 tấn gạo “cứu đói” cho Cuba. (Tr.N) [kn]
Trump tiết lộ cách ‘trị’ các nước hờ hững vụ chiến tranh Iran
Tổng thống Donald Trump ngày 18 tháng Ba công bố một kế hoạch gây bất ngờ, với hy vọng buộc các đồng minh “không phản ứng” với lời kêu gọi hỗ trợ quân sự trong cuộc chiến tranh với Iran.
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Hãng gọi xe công nghệ Grab đang bị cộng đồng mạng xã hội ở Việt Nam kêu gọi tẩy chay, xóa app sau khi ngừng hợp tác với tài xế trong vụ nhạc sĩ Minh Khang dọa dẫm, văng tục “khi say rượu.”
Trước đó, mạng xã hội lan truyền đoạn video clip ghi lại cảnh một ông ngồi trên xe hơi liên tục lớn tiếng, yêu cầu tài xế đi theo ý mình, kèm theo nhiều lời lẽ gay gắt, thậm chí có lúc dọa đánh.
Nhạc sĩ Minh Khang, một trong những nhà sản xuất âm nhạc của làng nhạc ở Việt Nam. (Hình: FBNV/Tuổi Trẻ)
Nhiều người nhận xét, xem clip thấy ngoại hình và giọng nói giống nhạc sĩ Minh Khang – tác giả ca khúc “Đứa Bé.”
Theo báo VnExpress, khoảng một tuần im lặng sau khi có lời lẽ khiếm nhã dọa dẫm, chửi bới với tài xế NTH, hợp tác chạy Grab, bị lan truyền trên nhiều nền tảng và bị cư dân mạng xã hội cho rằng “phản cảm, không phù hợp với một người nổi tiếng có sức ảnh hưởng,” hôm 18 Tháng Ba, ông Minh Khang, 48 tuổi, thừa nhận do “uống nhiều rượu” nên trót “có hành vi, lời lẽ khiếm nhã” như trên.
“Trước hết, tôi xin nhận lỗi về phía mình. Tối hôm đó tôi đã uống nhiều rượu và không kiểm soát được lời nói, dẫn đến việc có những lời lẽ khiếm nhã và không đúng mực với tài xế. Dù trong hoàn cảnh nào, việc nói năng thiếu tôn trọng người khác là điều tôi không nên làm. Tôi chân thành xin lỗi với bạn tài xế về điều đó,” ông Minh Khang bày tỏ trên trang cá nhân.
Song, nhạc sĩ này cho rằng “đây là câu chuyện riêng” giữa ông và người tài xế trong một chuyến đi. Vì vậy, khi tài xế H. cho đăng tải video công khai kèm hình ảnh, âm thanh rõ ràng khiến sự việc lan rộng, ảnh hưởng đời sống cá nhân và gia đình nên đã báo với hãng xe Grab để “được bảo vệ quyền riêng tư.”
Nhiều người bày tỏ thất vọng, thậm chí chỉ trích ông Minh Khang dùng ngôn từ dung tục, có lời đe dọa đối với tài xế. Câu hỏi đặt ra là nếu không đưa clip lên mạng xã hội thì ông Minh Khang có xin lỗi không?
Theo cộng đồng mạng xã hội, nhạc sĩ Minh Khang “tay phải viết status xin lỗi tài xế NTH, tay trái lại report lên Grab” khiến người này bị cho ngưng hợp tác vĩnh viễn, đồng thời bày tỏ sự bất bình đòi tẩy chay, xóa app không sử dụng dịch vụ.
“Sáng Minh Khang lên status xin lỗi nhưng không hề đá động gì đến việc tài xế bị Grab cắt cần kiếm cơm vì chuyện anh ta đòi Đ. mẹ…Đ. má… ‘tao đấm 10 thằng như mày…đừng có mà tinh tướng’. Buổi chiều, Grab khăng khăng mình đúng khi khóa vĩnh viễn tài khoản lái xe do ‘để lộ thông tin riêng tư’ của khách,” Facebooker Hà Phan bất bình bày tỏ.
Hình ảnh clip nhạc sĩ Minh Khang dọa dẫm, chửi bới tài xế gây tranh cãi cộng đồng mạng. (Hình: Tiền Phong)
“Grab không đáng mặt ông chủ, xử ép người lao động chỉ vì tố cáo sai trái của một khách hàng là nhạc sĩ [Minh Khang] nhưng ứng xử như côn đồ mõm,” Facebooker Hoàng Linh, cựu phóng viên báo Tuổi Trẻ bày tỏ trên trang cá nhân.
Cùng ngày, trả lời truyền thông Việt Nam lý do ngưng hợp tác với tài xế NTH trong sự việc, đại diện Grab cho rằng tài xế “đã tiết lộ thông tin cá nhân hành khách sai mục đích, vi phạm chính sách nền tảng nên ngừng hợp tác vĩnh viễn với tài xế vi phạm.”
Nói với báo Thanh Niên, tài xế H. khẳng định không xóa video vì cách hành xử của khách hàng.
“Thật ra lời xin lỗi đó không dành cho tôi, mà dành cho mạng xã hội. Vì anh ấy đâu phải không liên hệ được với tôi đâu,” anh H. bày tỏ quan điểm về bài đăng xin lỗi trên mạng xã hội của ông Minh Khang. (Tr.N) [kn]
WESTMINSTER, California (NV) – Một người thiệt mạng và một người khác nhập viện, sau vụ cháy nhà dữ dội xảy ra tại Westminster vào tối Thứ Ba, 17 Tháng Ba, theo đài KTLA 5.
Giới chức Sở Cứu Hỏa Orange County (OCFA) xác nhận rằng nhân viên cứu hỏa nhận được tin báo về vụ cháy vào khoảng 7 giờ 20 phút tối tại khu nhà mang dãy số 6200 đường Apache, gần góc đường Springdale và đường Garden Grove.
Người đi đường chụp lại cảnh nhà cháy ở Westminster. (Hình: Citizen App)
Khi đến hiện trường, các đội cứu hỏa phát hiện một căn nhà hai tầng bị lửa bao trùm và lập tức dập lửa, đồng thời kiểm tra bên trong ngôi nhà.
Hai nạn nhân được phát hiện bên trong, trong đó một người tử vong tại chỗ, người còn lại được đưa khẩn cấp đến bệnh viện gần đó.
Tình trạng của nạn nhân thứ hai hiện chưa được công bố.
Trong đoạn video do người đi đường ghi lại và đăng trên ứng dụng Citizen ở xa lộ 22 gần đó cho thấy khói đen dày đặc bốc lên từ căn nhà, cùng với ngọn lửa lớn khi các xe chạy ngang qua khu vực.
Hiện chưa có thêm thông tin, bao gồm độ tuổi và giới tính của hai nạn nhân.
Nguyên nhân vụ cháy vẫn đang được OCFA điều tra.
Westminster là một trong các thành phố thuộc vùng Little Saigon, gồm Santa Ana, Garden Grove và Fountain Valley, nơi có đông người Việt sinh sống nhất hải ngoại. (T.Nhiên) [đ.d.]
VILLA RICA, Georgia (NV) – Một câu chuyện khiến nhiều người lặng đi vì đau xót, một nghĩa cử nhân ái được thắp sáng giữa nỗi mất mát. Cựu ngôi sao bóng rổ Shaquille O’Neal đề nghị chi trả toàn bộ chi phí tang lễ cho bé gái Jada West, 12 tuổi. Em qua đời chỉ vài ngày sau một vụ đánh nhau sau giờ học, theo AP loan tin hôm Thứ Tư, 18 Tháng Ba.
Cái chết của cô bé Jada không chỉ là một con số trong bản tin. Đó là một cuộc đời non trẻ bị cắt ngang quá sớm khi một cô bé vừa rời khỏi xe buýt trường học, bước vào một cuộc ẩu đả mà không ai nghĩ sẽ dẫn đến kết cục bi thảm. Chỉ ba ngày sau khi ngã quỵ trên đường, em từ giã cuộc đời trong bệnh viện, để lại phía sau gia đình, bạn bè và một cộng đồng chưa kịp hiểu điều gì đã xảy ra.
Cầu thủ huyền thoại Shaquille O’Neal hồi Tháng Hai, 2025, tại một sự kiện ở New Orleans, Louisiana. (Hình: Skip Bolen/Getty Images)
Trong thời khắc đau đớn đó, cựu cầu thủ Shaquille O’Neal không đứng ngoài. Ông không chỉ là một huyền thoại bóng rổ, mà còn là một người cha và chính vai trò đó đã dẫn ông đến hành động nhân ái.
“Không có bậc cha mẹ nào đáng phải chôn cất con mình,” ông nói. “Nếu tôi có thể giúp giảm bớt dù chỉ một phần nhỏ gánh nặng đó, thì đó là điều đúng đắn cần làm.”
Đó không phải là lời nói hoa mỹ. Đó là sự đồng cảm rất thật, từ một người hiểu rằng mất mát lớn nhất của đời người không phải là danh tiếng hay tiền bạc, mà là mất đi một đứa con.
Hành động của O’Neal đến vào lúc gia đình Jada đang phải đối diện với hai nỗi đau cùng lúc: Nỗi đau tinh thần và gánh nặng tài chính. Một tang lễ, trong hoàn cảnh bình thường vốn là điều khó khăn. Nhưng khi đến bất ngờ, sau một bi kịch không ai chuẩn bị, mai táng trở thành một thử thách không thể tưởng tượng.
Trong khu phố nơi em Jada từng sống, những tấm bảng tưởng niệm đơn sơ đã được dựng lên. Những bó hoa, những dòng chữ viết tay — tất cả là lời tạm biệt dành cho một cô bé mà cuộc đời lẽ ra còn rất dài phía trước.
Các cảnh sát điều tra vẫn đang tìm hiểu điều gì thực sự đã xảy ra. Một đoạn video lan truyền trên mạng cho thấy hai cô bé lao vào nhau sau khi rời xe buýt. Nhưng những hình ảnh đó không thể giải thích hết điều khiến một đứa trẻ không bao giờ trở về nhà nữa.
Trong bối cảnh đó, hành động của huyền thoại O’Neal mang một ý nghĩa vượt xa giá trị tài chính mà là một lời nhắc rằng giữa những tin tức đầy bạo lực và chia rẽ, vẫn còn đó những con người chọn cách đứng lên nhưng không phải để tranh cãi mà hành động giúp đỡ.
Có thể cựu cầu thủ không thể thay đổi những gì đã xảy ra. Không ai có thể. Nhưng ông đã làm được một điều khác, đó là giúp một gia đình bớt đi một phần gánh nặng, và giúp cộng đồng nhớ rằng lòng trắc ẩn vẫn còn tồn tại.
Và đôi khi, trong những khoảnh khắc đen tối nhất, chính những hành động như vậy lại là điều khiến chúng ta tin rằng xã hội này vẫn còn hy vọng. (MPL)
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Công An Hà Nội đã hoàn tất kết luận điều tra vụ án lừa đảo “dạy làm giàu” của nhóm Phó Đức Nam, tức TikToker Mr.Pips, và đề nghị truy tố 75 bị can, theo báo Pháp Luật TP.HCM hôm 18 Tháng Ba.
Trong số các bị can bị đề nghị truy tố về tội rửa tiền, bị can Nguyễn Hòa Bình, 45 tuổi, chủ tịch tập đoàn NextTech, bị cáo buộc rửa tiền cho sàn Forex của Mr.Pips, nhận tiền của khách hàng đầu tư qua ví Ngân Lượng, tổng 214 tỷ đồng ($8.1 triệu).
Bị can Nguyễn Hòa Bình (“Shark” Bình) tại cơ quan điều tra. (Hình: Linh Đan/VNExpress)
Bị can Bình được biết đến với biệt danh “Shark” Bình, do tham gia chương trình “Shark Tank Vietnam” (Thương Vụ Bạc Tỷ) trên đài Truyền Hình Việt Nam (VTV).
“Shark” Bình được ví là “cá mập” công nghệ và từng rót vốn vào hàng chục startup hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực thương mại điện tử, công nghệ tài chính và truyền thông.
Ngoài vụ án này, bị can Nguyễn Hòa Bình đang bị tạm giam tại Trại Giam Số 1, Công An Hà Nội để điều tra ba tội là “lừa đảo chiếm đoạt tài sản, vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và trốn thuế” trong một vụ án liên quan dự án tiền số AntEx.
Theo lý lịch bị can, “Shark” Bình có bốn con và vợ là diễn viên Phương Oanh được nhiều người biết đến tại Hà Nội.
Báo Tuổi Trẻ dẫn kết luận điều tra cho biết, để phục vụ hoạt động nhận tiền của nhà đầu tư, bị can Phó Đức Nam cùng đồng phạm đã sử dụng hệ thống ví điện tử của công ty Cổ Phần Ngân Lượng do “Shark” Bình làm chủ tịch Hội Đồng Quản Trị để làm trung gian thanh toán, qua đó hình thành dòng tiền quy mô lớn liên quan nhiều sàn Forex.
Forex là sàn giao dịch ngoại hối, trao đổi các loại tiền tệ quốc tế, cho phép nhà đầu tư kiếm lợi nhuận từ sự chênh lệch tỷ giá. Tại Việt Nam, các sàn Forex hiện không được Ngân Hàng Nhà Nước cấp phép và hoạt động là trái quy định pháp luật.
Để thực hiện hành vi phạm tội, Mr.Pips thống nhất với bộ phận tài vụ sẽ mở tài khoản ví tại các công ty trung gian thanh toán, trong đó có công ty Ngân Lượng rồi gắn vào các sàn giao dịch để nhận tiền đầu tư của các bị hại.
Qua đó, chỉ trong thời gian từ 15 Tháng Sáu, 2020 đến 23 Tháng Chín, 2022, có 150 bị hại chuyển vào các tài khoản ví Ngân Lượng của Mr.Pips với số tiền hơn 214 tỷ đồng.
Cụ thể, năm 2020, Mr.Pips đại diện sàn GKFX tại Việt Nam liên hệ với nhân viên của “Shark” Bình và được ông ta giao người chăm sóc sàn này. Mức phí giao dịch là 2.5% cho giao dịch nạp và 1% tiền rút mỗi lần. Đến năm 2021, Mr.Pips xin giảm phí nạp và rút tiền, song “Shark” Bình không đồng ý.
Từ Tháng Sáu 2020, bị can Nguyễn Hòa Bình và các đồng phạm thuộc cấp biết các sàn giao dịch DK Trade; ASX; ACX; Sea Investing, Honor; ScopeMarkets của Mr.Pips hoạt động phạm tội, bị cơ quan công an điều tra.
Mr.Pips Phó Đức Nam trước khi bị bắt. (Hình: FBNV/Dân Trí)
Tuy nhiên, để hưởng lợi từ việc thu phí giao dịch đối với tài khoản ví Ngân Lượng của các sàn Forex của Mr.Pips, “Shark Bình” đã chỉ đạo Mr.Pips và nhân viên thuộc cấp tiếp tục cho ví Ngân Lượng của các sàn hoạt động, đồng thời thống nhất cách làm giả dữ liệu rồi cung cấp ví giả và lịch sử giao dịch của ví giả cho cơ quan công an, nhằm gây cản trở cho việc xác minh quá trình luân chuyển tiền của bị hại và hoạt động của các ví Ngân Lượng thật của sàn Forex thuộc Mr.Pips.
Trong sai phạm khác tại vụ án này, công an cáo buộc bị can Phó Đức Nam còn chủ mưu tạo lập 36 trang web giả về giao dịch ngoại hối, chứng khoán quốc tế, vì thế phải chịu trách nhiệm với toàn bộ 738 vụ lừa đảo, chiếm đoạt hơn 1,300 tỷ đồng ($49.4 triệu), phạm các tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản và rửa tiền.” (Tr.N) [kn]
Chiến tranh giữa Mỹ-Israel và Iran là “kịch bản tồi tệ nhất” đối với khách du lịch bằng máy bay – và làm sao giảm thiểu thiệt hại trong những ngày tới là câu hỏi lớn đối với nhiều người.
Theo CNBC hôm 16 Tháng Ba, ba tháng đầu năm nay gây ra nhiều xáo trộn đáng kể đối với nhu cầu đi lại của người dân.
(Hình minh họa: Alex Wong/Getty Images)
Chiến sự tại Iran, bạo lực do các băng đảng ma túy ở Mexico gây ra, chiến dịch quân sự của Mỹ tại Venezuela, và một trận bão tuyết mạnh ở miền Đông, cùng nhiều yếu tố khác, khiến hàng chục ngàn chuyến bay bị gián đoạn, và làm đảo lộn kế hoạch di chuyển của nhiều người Mỹ kể từ đầu năm nay.
Du lịch vốn luôn có yếu tố khó lường. Tuy nhiên, theo các cố vấn và chuyên gia, những gì đang diễn ra gần đây cho thấy hành khách hoàn toàn có thể chủ động chuẩn bị để giảm bớt rắc rối, đồng thời hạn chế thiệt hại về chi phí.
“Nếu nghĩ đến tình huống xấu nhất thì đây chính là tình huống đó,” theo CNBC.
Tuy nhiên, bà Sofia Markovich, cố vấn du lịch và người sáng lập Sofia’s Travel, và nhiều chuyên gia khác cho rằng hành khách vẫn có thể rút ra những kinh nghiệm cần thiết từ tình huống này.
Các cố vấn nhận xét rằng tình trạng biến động trong du lịch có thể còn tiếp diễn trong thời gian tới. Chưa ai biết chiến sự tại Iran sẽ kéo dài bao lâu và mức độ xung đột sẽ ra sao.
Tổng Thống Donald Trump cũng từng nhắc đến khả năng hành động quân sự tại Cuba, đồng thời bày tỏ ý định kiểm soát Greenland hồi đầu năm. Ngoài ra, việc Bộ Nội An Mỹ đang đóng cửa một phần cũng có thể gây thêm chậm trễ và ùn tắc tại các điểm kiểm soát an ninh phi trường.
“Quý vị phải luôn sẵn sàng, vì không biết sự gián đoạn sẽ đến từ đâu,” bà Amalia Lazarov, cố vấn du lịch tại Travelicious, người chuyên về khu vực Trung Đông, cho biết. “Có lẽ chúng ta sẽ còn thấy nhiều tình huống như vậy. Nhưng chúng ta có thể chuẩn bị để ứng phó.”
Theo các chuyên gia, có một số cách để hành khách tự bảo vệ mình tốt hơn. Nhiều biện pháp trong số đó có thể làm gia tăng phí tổn, nhưng với những ai có điều kiện, khoản chi thêm này thường xứng đáng để đổi lấy sự an tâm.
Việc đặt trước chuyến bay có điểm dừng thường giúp tiết kiệm khoảng 22% giá vé. Tuy nhiên, đa số chuyên gia vẫn khuyên nên bay thẳng nếu có thể. Lý do rất đơn giản. Nếu chuyến bay đầu tiên bị trễ, quý vị có thể lỡ chuyến tiếp theo. Nếu chuyến sau gặp vấn đề, quý vị có thể bị kẹt lay ở một thành phố không nằm trong hành trình.
“Nguyên tắc của tôi luôn là bay thẳng,” bà Markovich nói. “Nếu có thể, hãy tránh nối chuyến.”
Theo bà, trả thêm tiền để bay thẳng vẫn đáng hơn so với việc phải đối mặt với rủi ro của hành trình nhiều chặng.
Bà cho biết sẵn sàng lái xe hơn hai tiếng rưỡi từ Birmingham đến Atlanta để bay thẳng từ một phi trường lớn, thay vì khởi hành từ phi trường địa phương và phải nối chuyến. Bay thẳng không phải là không có rủi ro, vì hãng hàng không vẫn có thể hủy chuyến khi xảy ra vấn đề lớn.
Nhưng nhìn chung, cách này giúp giảm đáng kể rủi ro bị trễ chuyến.
Dĩ nhiên, không phải lúc nào hành khách cũng có lựa chọn bay thẳng. Nếu buộc phải nối chuyến, hãy dành đủ thời gian giữa các chặng. Với chuyến bay quốc tế, nên có ít nhất từ ba đến bốn giờ đồng hồ chờ để đề phòng trường hợp phát sinh vấn đề. Ngoài ra, nên chọn điểm nối có nhiều chuyến bay đến điểm cuối, để nếu có trục trặc, quý vị vẫn có cơ hội đổi sang chuyến bay khác trong cùng ngày.
Trong bối cảnh có nhiều bất ổn, các chuyên gia cũng khuyên nên cân nhắc mua vé máy bay có thể hoàn tiền thay vì loại vé không được trả tiền lại.
“Không nên đặt vé hạng phổ thông rẻ nhất hoặc loại vé không thể thay đổi,” bà Margie Hand, cố vấn tại Andavo Travel, cho biết.
Vé hoàn tiền thường đắt hơn, nhưng đổi lại quý vị có thể hủy vé và nhận lại tiền đầy đủ. Trong khi đó, vé giá rẻ thường chỉ cho phép đổi sang một khoản tín dụng dành cho chuyến đi sau.
Ngay cả vé hoàn tiền cũng có những điều kiện nhất định. Một số hãng hàng không có thể thu phí hoặc giới hạn thời gian yêu cầu hoàn tiền. Một lựa chọn khác là đặt vé bằng điểm thưởng. Trong nhiều trường hợp, việc hoàn lại điểm dễ hơn so với hoàn tiền mặt, tùy theo chính sách của từng hãng.
Theo luật của Mỹ, hành khách có quyền hủy chuyến bay của mình và được hoàn tiền đầy đủ trong vòng 24 giờ sau khi đặt vé, nếu chuyến bay còn cách ngày khởi hành ít nhất một tuần. Quy định này cũng áp dụng khi hãng bay hủy chuyến mà hành khách không chấp nhận cách thức thay thế.
Với khách sạn và các dịch vụ đặt qua nền tảng như Airbnb, chính sách hoàn tiền rất khác nhau, vì vậy cần cân nhắc kỹ trước khi đặt vé.
“Vé máy bay có thể hoàn tiền luôn là một lựa chọn hữu ích,” bà Lazarov nói. “Trong những thời điểm khó lường bất ổn, chúng tôi khuyến cáo như vậy.”
Trong một số trường hợp, việc mua vé hoàn tiền còn rẻ hơn mua bảo hiểm du lịch, nhất là khi chi phí lớn nhất nằm ở vé máy bay.
Cách đơn giản và rõ ràng nhất để bảo vệ tài chính là mua bảo hiểm du lịch. Bảo hiểm có thể chi trả cho các khoản không hoàn tiền như khách sạn hay tour. Tuy nhiên, phần lớn các gói bảo hiểm không bao gồm rủi ro liên quan đến chiến tranh.
Các chuyên gia du lịch khuyên nên cân nhắc mua loại bảo hiểm cho phép hủy chuyến vì bất kỳ lý do nào. Dù chi phí cao hơn, nhưng loại bảo hiểm này lại linh hoạt hơn vì cho phép người đi lại chủ động hủy chương trình và được hoàn lại một phần tiền. Tuy nhiên, người mua phải đăng ký sớm, thường là ngay sau khi đặt dịch vụ, và phải hủy trước ngày khởi hành trong thời hạn quy định của công ty bảo hiểm thì mới đủ điều kiện được bồi hoàn.
Khi hãng bay hủy chuyến, hành khách thường được tự động chuyển sang chuyến khác. Nhưng chuyến đó chưa chắc là phương án tốt nhất. Bà Markovich khuyên nên kiểm tra lại trên ứng dụng bay của hành khách qua điện thoại, email, hoặc liên lạc trực tiếp với hãng càng sớm càng tốt để tìm chuyến phù hợp hơn.
“Họ có thể xếp quý vị vào chuyến bay sau hai ngày, trong khi thực tế vẫn có chuyến sớm hơn,” bà nói.
Với những người không thể để lỡ kế hoạch quan trọng, như đi du thuyền, tham gia tour, hoặc dự đám cưới, các chuyên gia khuyên nên thu xếp dành thêm thời gian dự phòng trong lịch trình. Như vậy, ngay cả khi có trục trặc, quý vị vẫn có thể đến nơi trước thời điểm cần thiết. (TC) [đ.d.]
Trong bối cảnh giá cả nhiều mặt hàng đang tăng lên năm nay, những người làm vườn khi mua sắm vật dụng có lẽ sẽ muốn tiết kiệm ít nhiều khoản chi tiêu cho việc này.
Theo một bản tin của AP hôm Thứ Ba, 17 Tháng Ba, trước khi đến cửa hàng cây cảnh, quý vị hãy thử nhìn quanh nhà, nhà xe, kho chứa hay thùng tái chế của mình. Rất có thể có những món đồ làm vườn hoàn toàn hữu dụng đang có sẵn ngay trước mắt.
(Hình minh họa: Romain Perrocheau/AFP via Getty Images)
Từ hộp đựng thực phẩm đến khung chụp đèn
Với những hộp nhựa đựng sữa chua, nếu đục vài lỗ ở đáy, chúng sẽ trở thành chậu ươm hạt giống rất tiện. Các hộp nhựa đựng xà lách hay dâu (loại nắp gập) cũng dùng tốt như vậy.
Quý vị có trồng hoa mẫu đơn không? Loài cây này cho hoa rất đẹp chỉ khoảng trong vòng hai tuần đầu mùa Xuân, sau đó thân cây yếu đi và đổ rạp xuống bãi cỏ. Có những khung đỡ hoa mẫu đơn được bán với giá khoảng $10 cho loại lồng dây mảnh, và hơn $100 cho loại chắc chắn, đẹp hơn.
Không nhất thiết phải mua, bởi vì một khung chụp đèn lớn vốn đã có sẵn chiều cao và hình dáng phù hợp để làm giá đỡ cho cây. Chỉ cần tháo bỏ lớp vải, úp ngược khung lên từng gốc ngay khi chồi vừa nhú, rồi đặt cố định phần chân xuống đất hoặc ghim lại để giữ cho chắc. Khi cây phát triển, tán lá sẽ che kín khung, khiến nó hầu như không còn lộ ra.
Cũng theo cách đó, thay vì chi từ $50 đến $100 cho một giàn leo hình tháp, quý vị hoàn toàn có thể tận dụng khung của một chiếc dù cũ thường đặt ngoài sân. Nếu cần, cắt bớt phần chân cho vừa kích thước rồi cắm xuống đất để tạo sự ổn định thân cột cho cây leo.
Tận dụng phế phẩm từ cá
Phân cá dạng lỏng (fish emulsion) là một loại phân hữu cơ hiệu quả, do cá phân hủy cùng các phần phụ phẩm. Quý vị có thể tự làm bằng cách ngâm vảy, xương, và nội tạng cá trong một thùng nước khoảng 5 gallon, đậy kín và để ít nhất một tháng. Sau đó lọc lấy phần nước để tưới cây.
Ngoài ra, quý vị cũng có thể cung cấp trực tiếp các dưỡng chất cần thiết như đạm, phosphorus, potassium, calcium, magnesium, và lưu huỳnh bằng cách chôn cá nguyên con hoặc phế phẩm cá xuống đất, sâu khoảng từ 25 đến 30 cm dưới luống trồng.
Nếu quý vị có thói quen câu cá, nguồn nguyên liệu này gần như luôn sẵn có. Nếu không, chúng ta vẫn có thể xin hoặc mua đầu cá và phế phẩm giá rẻ tại các cửa hàng bán cá. Bên cạnh đó, nước từ hồ cá đã qua sử dụng cũng rất hữu ích, vì chứa nhiều đạm và các dưỡng chất có lợi cho cây.
Nước nấu ăn
Sau khi luộc rau, quý vị có thể để nước nguội rồi dùng tưới cây với điều kiện không cho muối trong khi nấu. Phần nước này vẫn giữ lại một lượng vitamin và khoáng chất đủ để bổ sung nhẹ cho cây. Tương tự, nước luộc trứng chứa calcium, đặc biệt có ích cho các loại cây như cà chua và ớt.
Vỏ trứng cũng có thể thay thế vôi nông nghiệp vì cũng chứa calcium cacbonate. Chỉ cần làm khô vỏ bằng lò vi sóng khoảng 2 phút, rồi xay nhuyễn bằng máy xay mạnh, máy xay cà phê, hoặc máy xay thực phẩm, sau đó trộn bột vào đất quanh gốc cây. Vỏ chuối cũng làm theo cách tương tự. Đó là sấy khô, chẳng hạn bằng nồi chiên không dầu, rồi nghiền nhỏ để bổ sung potassium.
Việc tạo phân cho bãi cỏ thậm chí không đòi hỏi thêm công sức. Dù dùng máy cắt cỏ đẩy tay hay loại có chức năng nghiền, quý vị chỉ cần bỏ túi chứa và để phần cỏ vừa cắt nằm lại trên mặt đất. Khi phân hủy, cỏ sẽ tự chuyển hóa thành đạm thấm vào đất. (TC) [đ.d.]
QUẬN CAM, California (NV)- Ngày nay, camera hành trình ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc ghi lại bằng chứng về các vụ tai nạn xe cộ, những vụ xô xát trên đường, các hành vi xâm phạm an ninh xe. Có người thắc mắc rằng với những camera phục vụ cho công nghệ an toàn lắp sẵn trên các mẫu xe đời mới, các hãng xe hơi có camera hành trình lắp sẵn (built-in dashcam) cho xe của mình?
Theo trang mạng xe hơi www.kbb.com , cái gọi là “camera hành trình tích hợp sẵn” thực chất không phải là những chiếc camera hành trình chuyên dụng theo nghĩa đen. Đó là các hệ thống đảm nhận vai trò tương tự như một camera hành trình, với khả năng ghi lại và lưu trữ video thông qua các camera bố trí xung quanh xe. Nhà sản xuất sẽ tích hợp khả năng này thông qua phần mềm – được kích hoạt bằng các tùy chọn cụ thể, hoặc thông qua hình thức đăng ký dịch vụ.
Camera hành trình hiện vẫn là một phụ kiện thường được lắp thêm sau khi mua xe. (Hình: HD/Người Việt)
Hiện nay, camera hành trình vẫn được xem là một phụ kiện thường được lắp thêm sau khi mua xe. Chúng hữu dụng, nhưng làm tăng giá xe. Tuy nhiên, danh sách các mẫu xe có khả năng lắp đặt camera hành trình ngay từ khi xuất xưởng đang ngày càng mở rộng. Tesla, BMW và Mercedes-Benz là những hãng xe cung cấp công nghệ camera hành trình trên hầu hết các dòng sản phẩm. Camera hành trình đang dần trở nên phổ biến và dễ có hơn.
Dưới đây là một số hãng xe có camera hành trình lắp sẵn.
⦁ Mercedes-Benz: Hầu hết các mẫu xe trong dòng sản phẩm năm 2024 và 2025 của Mercedes-Benz đều xuất xưởng với tính năng camera hành trình tích hợp sẵn dưới cái tên Digital Extra. Một số mẫu xe được trang bị hệ thống thông tin giải trí MBUX cùng tính năng Augmented Reality có khả năng ghi lại hình ảnh thu được từ camera hướng về phía trước; tuy nhiên tính năng này có thể thay đổi tùy theo từng thị trường cụ thể. Có thể kích hoạt tính năng camera hành trình bằng cách cắm một chiếc USB vào cổng tương ứng và bật chức năng thông qua hệ điều hành MBUX.
⦁ BMW: Drive Recorder là hệ thống camera hành trình của BMW. Để sử dụng Drive Recorder, người dùng cần ghi danh dịch vụ thông qua ứng dụng ConnectedDrive của BMW, đồng thời trang bị thêm gói công nghệ tùy chọn Parking Assistant Plus hoặc Parking Assistant Professional. Parking Assistant Plus là công nghệ hỗ trợ đậu xe tự động; Parking Assistant Professional cho khả năng điều khiển đậu xe từ xa. Người lái có thể tùy chọn ghi lại và lưu trữ hình ảnh từ một hoặc nhiều trong số bốn camera xung quanh xe.
Mọi mẫu xe BMW từ năm 2019 trở đi nếu được trang bị hệ điều hành iDrive 7.0 hoặc mới hơn, đã ghi danh dịch vụ ConnectedDrive, có gói tùy chọn Parking Assistant Plus đều được tích hợp tính năng Drive Recorder.
⦁ Tesla: Mọi mẫu xe Tesla đều có khả năng ghi hình và lưu trữ dữ liệu ngay trên xe. Người dùng chỉ cần cắm một chiếc USB dung lượng 128 GB (đã được định dạng đúng cách) vào cổng USB của xe. Tất cả các mẫu xe Tesla được sản xuất sau năm 2020 đều được trang bị sẵn một chiếc USB đã được định dạng sẵn đi kèm theo xe.
Hệ thống có thể ghi lại hình ảnh từ bất kỳ camera nào trong số bốn camera. Tiến trình ghi hình sẽ tự động kích hoạt trong trường hợp xảy ra va chạm, hoặc khi người lái bấm còi. Người lái cũng có thể chủ động kích hoạt tính năng ghi hình theo cách thủ công.
Một số hãng xe khác cũng có tùy chọn camera hành trình lắp sẵn:
⦁ Subaru: Các mẫu xe Subaru đời 2025 được trang bị tiêu chuẩn công nghệ hỗ trợ người lái EyeSight sẽ không ghi lại và lưu trữ video. Tuy nhiên, một số mẫu xe Subaru có ghi lại và lưu trữ hình ảnh tĩnh (ảnh chụp nhanh) trong một số điều kiện nhất định. Ví dụ: trong trường hợp Hệ thống thắng khẩn cấp chống đụng xe phía trước, hoặc Hệ thống Cảnh báo phát hiện chướng ngại vật được kích hoạt, hoặc khi túi khí trên xe bung ra.
⦁ Toyota và Lexus: Một số mẫu xe Toyota và Lexus thuộc các đời xe cụ thể—bao gồm cả đời 2025—đã được đi dây sẵn và có thể lắp đặt thêm camera hành trình của chính hãng như một phụ kiện được đại lý lắp đặt. Video được ghi lại trên thẻ nhớ SD kỹ thuật số bảo mật; người dùng có thể tháo thẻ nhớ này ra để xem lại các video đã lưu trên các thiết bị khác.
Chủ nhân có thể lắp đặt hệ thống camera hành trình của hãng trên các mẫu xe Toyota đời 2022-2025: Camry, Highlander, Prius, RAV4, RAV4 Plug-in Hybrid (Prime), Sequoia Hybrid, Sienna Hybrid, Tacoma, Tundra, Venza. Ngoài ra, các mẫu xe Sienna Hybrid và Venza đời 2021 cũng tương thích và có thể lắp đặt thêm camera hành trình này.
Chủ nhân các mẫu xe đời mới có thể gọi điện thoại cho các đại lý bán xe để biết thêm thông tin về khả năng lắp đặt camera hành trình có sẵn theo xe. (HD)
WASHINGTON, DC (NV) – Một chánh án liên bang vào chiều Thứ Ba, 17 Tháng Ba, ra lệnh cơ quan chủ quản của đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA) phải cho 1,042 nhân viên toàn thời gian của đài, những người trước đó bị buộc nghỉ phép, quay trở lại làm việc vào ngày 23 Tháng Ba và đồng thời tái tục hoạt động phát sóng của đài, theo nhật báo The New York Times.
Trong phán quyết, Chánh Án Royce C. Lamberth ở Washington, DC tuyên bố những nỗ lực giải thể VOA của bà Kari Lake, lãnh đạo Cơ Quan Truyền Thông Toàn Cầu Hoa Kỳ (USAGM), là “độc đoán và tùy tiện.” Chánh án nói rằng bà đã không tham vấn Quốc Hội, nơi phân bổ ngân sách cho cơ quan này cũng như mạng lưới truyền thông USAGM, và không cân nhắc những hệ quả có thể xảy ra từ việc đóng cửa đài VOA.
Trụ sở đài VOA ở Washington, DC. (Hình minh họa: Alex Wong/Getty Images)
NPR trích lời giám đốc VOA, ông Michael Abramowitz, phát biểu sau khi phán quyết được công bố: “Chúng tôi vô cùng vui mừng trước phán quyết của Chánh Án Lamberth và mong sớm được trở lại làm việc. VOA chưa bao giờ trở nên cần thiết hơn lúc này.”
Bà Kari Lake và cả người phát ngôn của cơ quan đều chưa phản hồi ngay lập tức trước yêu cầu bình luận từ NPR. Trước đây, bà Lake từng tuyên bố sẽ kháng cáo các phán quyết của Chánh Án Lamberth, đồng thời cáo buộc vị chánh án này là một nhà hoạt động đang thực hiện việc lập pháp ngay trên ghế xét xử.
VOA được thành lập vào thời điểm khởi đầu Thế Chiến 2 nhằm đối trọng với các hoạt động tuyên truyền của Đức Quốc Xã tại những vùng lãnh thổ bị chiếm đóng. Nhằm tạo dựng mạnh mẽ uy tín trung thực, VOA đưa tin về cả những thất bại lẫn các chiến thắng của phe đồng minh.
Khi Chiến Tranh Lạnh trỗi dậy từ đống tro tàn của cuộc chiến, Hoa Kỳ mở rộng quy mô VOA như một công cụ “quyền lực mềm,” cung cấp thông tin cho những quốc gia nơi báo chí tự do bị ngăn chặn, bị đe dọa, hoặc không đủ điều kiện tài chính để tồn tại. Đài cũng đóng vai trò như một hình mẫu minh họa cho diện mạo của báo chí trong một nền dân chủ đa nguyên – một nền báo chí sẵn sàng phản ánh cả những tin tức bất lợi cũng như các quan điểm bất đồng.
Theo các hồ sơ tòa án do NPR tường trình, trước đợt cải tổ dưới thời bà Lake, đài VOA tiếp cận 361 triệu thính giả mỗi tuần thông qua 49 dịch vụ ngôn ngữ khác nhau tại hơn 100 quốc gia. Cơ quan này cho biết, tính đến đầu năm nay, con số đó đã sụt giảm xuống chỉ còn sáu dịch vụ ngôn ngữ.
Bà Kari Lake bước vào Tòa Bạch Ốc với bản lý lịch bao gồm kinh nghiệm làm người dẫn chương trình tin tức truyền hình địa phương, hai lần thất bại khi tranh cử vào các chức vụ ở tiểu bang tại Arizona và với tư cách là một người ủng hộ Tổng Thống Donald Trump một cách nhiệt thành.
Theo NPR, khi được ông Trump chọn là người đứng đầu USAGM, bà Lake bộc lộ ý định duy trì sự tồn tại của đài VOA, nhưng lại định hình đài này theo một hình ảnh mang đậm phong cách của Tổng Thống Trump hơn. Năm ngoái, bà hủy bỏ các hợp đồng với hai hãng tin Reuters và AP, đồng thời ký thỏa thuận với mạng lưới tin tức cực hữu One America News Network để phát sóng miễn phí các bản tin của họ.
Tháng trước, Chánh Án Lamberth phán quyết rằng bà Kari Lake không có quyền làm những việc bà đã làm để dẹp bỏ hầu như toàn bộ đài VOA. Dù được Tổng Thống Trump giao phụ trách USAGM, nhưng từ đó tới nay, bà Lake vẫn chưa được Thượng Viện chuẩn thuận nên Chánh Án Lamberth xác định bà không có thẩm quyền lãnh đạo USAGM. Do đó, tất cả hành động của bà kể từ khi gia nhập cơ quan này với tư cách là cố vấn cấp cao đều bị coi là vô hiệu.
Chánh Án Lamberth đưa ra phán quyết này trong vụ kiện của ba nhân viên đài VOA, gồm bà Patsy Widakuswara, bà Kate Neeper, và bà Jessica Jerreat. Ba người này nằm trong số nhân viên VOA bị bà Lake sa thải.
CNN trích lời ba nhân viên này trong một tuyên bố chung rằng họ “rất mong muốn bắt tay vào giải quyết những thiệt hại mà Kari Lake gây ra cho cơ quan cũng như các đồng nghiệp của chúng tôi, trở lại thực hiện sứ mệnh theo ủy nhiệm của Quốc Hội, và gây dựng lại niềm tin với độc giả toàn cầu – những người mà chúng tôi đã không thể phục vụ trong suốt một năm qua.”
“Chúng tôi hiểu rằng chặng đường khôi phục hoạt động và uy tín của VOA sẽ còn dài và đầy gian nan,” các nhân viên chia sẻ, vẫn theo CNN. “Chúng tôi hy vọng rằng người dân Mỹ sẽ tiếp tục ủng hộ sứ mệnh của chúng tôi: Làm báo chí chân chính, chứ không phải tuyên truyền.” (K.L) [đ.d.]
MIAMI, Florida (NV) – Chi phí nhà ở tại khu vực Greater Miami đang tạo áp lực nặng nề lên cư dân hơn hầu hết bất kỳ khu đô thị lớn nào khác tại Mỹ, theo thông tin từ một báo cáo mới đây.
Theo báo Miami Herald, thu nhập trung vị (median) của hộ gia đình hai người tại khu vực trung tâm Miami hiện khoảng $99,100 mỗi năm – tương đương khoảng $86,800 đối với người độc thân hoặc $123,900 đối với gia đình có bốn người.
Miami, Florida. (Hình minh họa: Storyblocks.com)
Theo báo cáo của National Low Income Housing Coalition, các hộ gia đình có thu nhập ở mức này hoặc thấp hơn đang phải chịu gánh nặng chi phí nhà ở thuộc nhóm cao nhất trong 50 khu đô thị lớn của Mỹ.
Từ khi đại dịch bắt đầu, chi phí nhà ở tăng nhanh hơn nhiều so với thu nhập. Xu hướng này xảy ra trên toàn quốc nhưng đặc biệt rõ tại Florida – và rõ rệt nhất tại khu vực Greater Miami, theo Anne Ray, giám đốc của Shimberg Center for Housing Studies thuộc University of Florida.
Năm 2024, Bộ Gia Cư và Phát Triển Đô Thị Hoa Kỳ (HUD) ước tính mức tiền thuê hợp lý cho một căn hộ hai phòng ngủ tại khu vực trung tâm Miami là $2,324 mỗi tháng. Con số này tăng gần 60% so với mức $1,454 mà HUD xác định là chi phí hợp lý vào năm 2019.
Trong cùng giai đoạn, thu nhập hộ gia đình trung vị tại Greater Miami chỉ tăng khoảng 34%, theo dữ liệu từ Cục Thống Kê Dân Số Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, Florida – đặc biệt là Miami – không chỉ thiếu nhà giá rẻ cho nhóm người thuê nghèo nhất. Báo cáo còn cho thấy tiểu bang này nằm trong nhóm tệ nhất nước Mỹ về khả năng chi trả nhà ở đối với hầu hết các mức thu nhập dưới mức trung vị.
Thiếu hụt nghiêm trọng nhà ở giá rẻ
Thu nhập càng thấp thì việc tìm được nhà cho thuê càng khó khăn.
Đối với nhóm người thuê có thu nhập cực thấp tại Florida – tức dưới 30% thu nhập trung vị của khu vực – chỉ có khoảng 26 căn nhà cho thuê giá phải chăng cho mỗi 100 người cần nhà. Đây là mức thiếu hụt lớn thứ bảy trong số các tiểu bang của Mỹ.
Tuy nhiên, khi xét các nhóm thu nhập cao hơn một chút, Florida – đặc biệt là quận Miami-Dade – lại đối mặt với tình trạng thiếu nhà ở hiếm thấy tại Mỹ.
Tại khu vực Greater Miami, chỉ có 27 căn nhà cho thuê giá phải chăng cho mỗi 100 người thuê có thu nhập dưới một nửa mức thu nhập trung vị của khu vực – tương đương khoảng $50,000 đối với một gia đình bốn người. Mức trung bình tại các khu đô thị lớn khác của Mỹ cao gấp đôi con số này.
Trên toàn tiểu bang Florida, điều này đồng nghĩa với việc thiếu khoảng 655,900 căn nhà cho thuê phù hợp với nhóm thu nhập này. Riêng khu vực Greater Miami chiếm gần một phần ba số nhà thiếu hụt đó.
Những người thuộc nhóm thu nhập này thường làm các công việc phổ biến tại Florida, theo dữ liệu của Shimberg Center.
Họ là nhân viên dịch vụ khách hàng, nhân viên bán lẻ, thu ngân, tài xế, trợ lý điều dưỡng. Họ chăm sóc cảnh quan, nấu ăn, phục vụ trong nhà hàng, vệ sinh tòa nhà và bảo đảm hàng hóa được vận chuyển khắp nơi.
Nhưng nhiều người trong số họ đang gặp khó khăn trong việc trang trải cuộc sống. Gần một nửa cư dân Florida không đủ khả năng cân đối chi tiêu hàng tháng, và tỷ lệ này lên tới 54% đối với các hộ gia đình tại Greater Miami-Dade.
Vì sao nhà ở Florida ngày càng đắt đỏ?
Kể từ những năm 1990 – đặc biệt từ năm 2020 – dân số Florida tăng nhanh, kéo theo chi phí nhà ở tăng mạnh trong khi tiền lương gần như không theo kịp. Điều này tạo áp lực lớn cho người thuê nhà.
Anne Ray cho biết: “Đây là xu hướng dài hạn trên toàn nước Mỹ, nhưng tại Florida tình hình diễn ra nhanh hơn nhiều, khi giá thuê và giá nhà đều tăng nhanh hơn thu nhập.”
Đặc biệt trong giai đoạn đại dịch, khi nhiều người giàu từ các tiểu bang khác chuyển đến Florida, từ đó đẩy giá nhà đã tăng vọt. Theo Miami Association of Realtors, từ giữa năm 2020 đến năm 2021, giá bán trung bình của nhà biệt lập tại Miami-Dade gần như tăng gấp đôi.
Điều đó khiến việc sở hữu nhà trở nên ngoài tầm với của nhiều người, buộc họ phải tiếp tục ở lại thị trường thuê nhà lâu hơn.
Theo Ray, điều này tạo thêm áp lực cho thị trường cho thuê, khiến giá thuê tiếp tục tăng và làm cho nhiều người thuê khó có khả năng chi trả.
Giải pháp nào cho vấn đề này?
Trong thời gian đại dịch, chính phủ đã tạm thời mở rộng các biện pháp hỗ trợ, bao gồm trợ cấp tiền thuê nhà khẩn cấp và các chương trình ngăn chặn việc trục xuất, giúp nhiều người tiếp tục ở lại nhà của mình.
Ray cho rằng việc mở rộng các chương trình hỗ trợ tiền thuê nhà và tăng nguồn cung nhà ở giá phải chăng có thể giúp giảm áp lực cho thị trường.
Các chương trình hỗ trợ sở hữu nhà cũng có thể góp phần cải thiện tình hình.
Cuối cùng, theo bà, cốt lõi của vấn đề rất đơn giản, chính là: “Khoảng cách giữa mức lương và chi phí nhà ở đang ngày càng lớn.” (Ng.Tr) [kn]
ORANGE COUNTY, California (NV) – State Farm General, công ty bảo hiểm nhà lớn nhất tại California đang gặp khó khăn tài chính nhưng sẽ không tiếp tục tăng phí bảo hiểm cho chủ nhà sau khi đạt thỏa thuận với Sở Bảo Hiểm California và tổ chức bảo vệ người tiêu dùng Consumer Watchdog.
Báo San Francisco Chronicle cho hay, theo thỏa thuận, mức tăng phí tạm thời 17% đối với bảo hiểm nhà ở – đã bắt đầu xuất hiện trên hóa đơn của khách hàng từ mùa Hạ năm ngoái – sẽ được giữ nguyên. Tuy nhiên, công ty sẽ không tiếp tục theo đuổi mức tăng thêm 11% như đề xuất trước đó.
Thiên tai, cháy rừng, khiến giá bảo hiểm nhà ở California liên tục gia tăng. (Hình minh họa: Storyblocks.com)
Đối với người thuê nhà, phí bảo hiểm sẽ có tăng nhẹ thêm, nâng mức tăng tạm thời từ 15% lên 15.65%.
Trong khi đó, chủ căn hộ condo và chủ nhà cho thuê sẽ được hoàn tiền. Mùa Hạ năm ngoái, một thẩm phán hành chính cùng Ủy Viên Bảo Hiểm California Ricardo Lara đã cho phép State Farm tạm thời tăng phí bảo hiểm condo 15% và nhà cho thuê 38%.
Theo thỏa thuận mới, mức tăng vĩnh viễn sẽ chỉ là 5.8% đối với condo và 32.8% đối với nhà cho thuê. Những khách hàng bị ảnh hưởng sẽ được hoàn lại phần chênh lệch, kèm theo lãi suất 10%, sau khi thỏa thuận chính thức có hiệu lực. Quá trình hoàn tất thỏa thuận có thể mất hơn một tháng.
Một phát ngôn viên của State Farm cho biết trong thông cáo: “Mức phí này cho phép State Farm General tiếp tục phục vụ các khách hàng hiện hữu tại California. Chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi khả năng tài chính để đảm bảo đủ nguồn lực chi trả các yêu cầu bồi thường và hỗ trợ khách hàng khi cần thiết.”
Theo Consumer Watchdog, một phần của thỏa thuận yêu cầu State Farm phải gia hạn tất cả hợp đồng bảo hiểm hiện tại đối với nhà biệt lập, condo, nhà cho thuê và người thuê nhà trong ít nhất một năm.
Ngoài ra, khách hàng cũng sẽ được giảm giá một lần 2.5% phí bảo hiểm trong tương lai khi tình hình tài chính của công ty ổn định trở lại.
Tổ chức này cho biết tổng cộng khách hàng của State Farm sẽ phải trả ít hơn khoảng $492 triệu mỗi năm so với mức phí mà công ty đề xuất như ban đầu, đồng thời nhận hơn $35 triệu tiền hoàn lại.
Will Pletcher, giám đốc phụ trách mảng kiện tụng của Consumer Watchdog, cho rằng thỏa thuận này cho thấy các luật bảo vệ người tiêu dùng nghiêm ngặt của California mang lại lợi ích thực tế cho người dân. Các quy định của tiểu bang yêu cầu mọi đề xuất tăng phí bảo hiểm phải được xem xét kỹ lưỡng và cho phép công chúng tham gia giám sát.
Thỏa thuận vẫn cần được một thẩm phán hành chính xem xét, dự kiến vào tháng tới, theo Sở Bảo hiểm California. Sau phán quyết của thẩm phán, Ủy Viên Ricardo Lara sẽ đưa ra quyết định cuối cùng về việc phê chuẩn.
Hiện tại, thỏa thuận này được xem là bước kết thúc cho cuộc tranh cãi kéo dài gần hai năm về việc liệu công ty bảo hiểm lớn nhất tiểu bang có nên được phép tăng phí trên toàn California để tránh nguy cơ phá sản hay không.
Cuộc tranh cãi này phản ánh rõ cuộc khủng hoảng bảo hiểm tại California. Mùa Hè năm 2023, State Farm thông báo sẽ ngừng phát hành hợp đồng bảo hiểm nhà mới tại tiểu bang. Cuối năm đó, công ty được cơ quan quản lý cho phép tăng phí trung bình khoảng 20% trên toàn tiểu bang, với phí bảo hiểm của một số chủ nhà gần như tăng gấp đôi.
Cùng thời điểm mức phí mới bắt đầu áp dụng, State Farm đưa ra một quyết định gây chấn động thị trường: khoảng 30,000 khách hàng sống tại các khu vực dễ xảy ra cháy rừng sẽ không được gia hạn hợp đồng bảo hiểm.
Tại một khu vực của Santa Monica, gần 70% khách hàng của State Farm bị cắt bảo hiểm. Tại Orinda, khoảng 1/4 số căn nhà đang có bảo hiểm cũng đối mặt nguy cơ mất bảo hiểm.
State Farm cho biết những quyết định này là bước đi khó khăn nhưng cần thiết để bảo vệ tình hình tài chính đang suy yếu nhanh chóng do lạm phát, chi phí xây dựng tăng và hàng loạt vụ cháy rừng gây thiệt hại hàng tỷ đô la.
Dù vậy, đến Tháng Sáu, năm 2024, State Farm General vẫn yêu cầu cơ quan quản lý cho phép tăng phí gần 30% đối với hầu hết chủ nhà tại California, cho rằng đây là biện pháp cần thiết để tránh nguy cơ mất khả năng thanh toán.
Sau các vụ cháy Eaton và Palisades tại quận Los Angeles, công ty điều chỉnh đề xuất: chấp nhận mức tăng phí thấp hơn để đổi lấy quá trình phê duyệt nhanh hơn nhằm tránh “tình huống nghiêm trọng” khi công ty có thể thiếu tiền để vượt qua mùa cháy rừng.
Thay vào đó, Sở Bảo Hiểm California quyết định mở phiên điều trần để xem xét tình hình tài chính của State Farm và đánh giá liệu mức tăng phí lớn như vậy có hợp lý hay không.
Sau phiên điều trần đó, thẩm phán và Ủy viên Lara cho phép công ty áp dụng các mức tăng tạm thời gồm 22% đối với bảo hiểm nhà biệt lập, 15% đối với condo, 15% đối với người thuê nhà và 38% đối với nhà cho thuê.
Ban đầu, một phiên điều trần thứ hai dự kiến sẽ xem xét liệu công ty có thể chứng minh được mức tăng phí lớn hơn như đề xuất ban đầu hay không.
Thỏa thuận mới này khiến phiên điều trần đó không còn cần thiết. Tuy nhiên, các hoạt động của State Farm vẫn đang bị giám sát chặt chẽ.
Tháng Sáu năm ngoái, Sở Bảo Hiểm California đã mở cuộc điều tra chính thức về cách State Farm xử lý các yêu cầu bồi thường liên quan đến cháy rừng tại Quận Los Angeles, sau khi nhận được nhiều khiếu nại từ khách hàng về cách xử lý không nhất quán và thiếu thông tin.
Đến Tháng Mười Một, văn phòng luật sư của quận Los Angeles cũng mở cuộc điều tra riêng về hoạt động kinh doanh của công ty.
State Farm cho biết họ “cam kết chi trả đầy đủ những khoản bồi thường khách hàng được hưởng,” đồng thời cho biết đã thanh toán hơn $5 tỷ cho các nạn nhân của cháy rừng.
Sở Bảo Hiểm California dự kiến sẽ công bố kết quả điều tra vào mùa Xuân năm nay. (Ng.Tr) [kn]
Cuộc chiến mà Mỹ và Israel khởi sự chống Iran đã bước sang tuần thứ ba và làm nổi bật sự rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh Châu Âu trong Minh Ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Thủ Tướng Đức Friedrich Merz: “Đây không phải là cuộc chiến của chúng tôi, chúng tôi không gây ra cuộc chiến đó.” (Hình minh họa: Sean Gallup/Getty Images)
Cơn phẫn nộ của ông Trump
Sự kiện nổi bật đầu tuần này có lẽ là cơn phẫn nộ của Tổng Thống Donald Trump khi những đồng minh lâu đời không chịu tham gia vào chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel chống chế độ thần quyền ở Iran. Ông nói ông không cần sự hỗ trợ của họ nữa, báo hiệu một sự chia rẽ trầm trọng trong tổ chức phòng thủ tập thể NATO.
Sáng Thứ Ba, 17 Tháng Ba, Tổng Thống Trump đăng một bài dài trên mạng xã hội trong tâm trạng hết sức tức giận: “Vì sự kiện chúng ta đã có những Thành Công Quân Sự này, chúng ta không còn ‘cần,’ cũng không mong muốn, sự hỗ trợ của các quốc gia NATO – Chúng Ta Chưa Bao Giờ Cần! Nhật Bản, Úc và Nam Hàn cũng vậy… CHÚNG TA KHÔNG CẦN SỰ GIÚP ĐỠ CỦA BẤT CỨ AI.”
Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham (Cộng Hòa-South Carolina), đồng minh thân thiết của ông Trump và người ủng hộ chính cho cuộc chiến, nói rằng ông ta “chưa bao giờ thấy ông Trump giận dữ như vậy.”
Ông Trump vốn không ưa NATO mà ông coi là những kẻ ăn bám vào sự hào phóng của người Mỹ. Ác cản của ông với NATO càng sâu đậm do hai bên bất đồng quan điểm trong việc ủng hộ Ukraine chống lại cuộc chiến tranh xâm lược của Nga. Cho nên khi các nước Châu Âu từ chối yêu cầu gửi quân đội tới Trung Đông chống Iran và bảo đảm lưu thông hàng hải ở eo biển Hormuz, ông đã không giấu được nỗi thất vọng.
“Tôi không ngạc nhiên trước hành động của họ vì từ lâu tôi luôn coi NATO – nơi chúng ta chi ra hàng trăm tỷ đô la mỗi năm để bảo vệ chính những quốc gia này – là đường một chiều: chúng ta bảo vệ họ nhưng họ không làm gì cho chúng ta, nhất là vào lúc cần thiết,” ông Trump viết và cho rằng NATO đang phạm một sai lầm hết sức ngu ngốc.
Tại sao NATO không hỗ trợ Mỹ?
Tại sao NATO không hưởng ứng lời kêu gọi hỗ trợ của ông Trump? Cần để ý rằng NATO là một tổ chức phòng vệ tập thể (collective defense), bảo đảm an ninh của Châu Âu chống lại mối đe dọa của Liên Xô trước kia, của Nga hiện nay.
Trung tâm của hiệp ước NATO là Điều 5, quy định một cuộc tấn công vũ trang vào một nước thành viên được coi là tấn công vào toàn khối. NATO không phải là tổ chức quân sự tấn công một quốc gia khác và không có nghĩa vụ chia sẻ hoạt động quân sự của nước thành viên nếu không phải vì mục đích tự vệ.
Cuộc chiến hiện nay mở màn ngày 28 Tháng Hai khi liên quân Mỹ và Israel tấn công phủ đầu vào lãnh thổ Iran được phần lớn các thành viên NATO coi là “chiến tranh do lựa chọn” chứ không phải là một cuộc tự vệ, nghĩa là nó không thuộc phạm vi Điều 5 của hiệp ước NATO.
Các thành viên quan trọng của NATO ở Châu Âu như Anh và Đức đã tuyên bố rõ ràng rằng họ không gửi quân đội tới vùng xung đột. Thủ Tướng Đức Friedrich Merz khẳng định: “Đây không phải là cuộc chiến tranh của chúng tôi, chúng tôi không gây ra cuộc chiến đó.”
Tổng thư ký NATO và cũng là đồng minh thân cận của ông Trump, ông Mark Rutte, nói với Reuters: “Rõ ràng NATO đã không tự can dự vào cuộc chiến này.”
Thực tế, NATO đã tham gia giới hạn vào cuộc chiến. Khi một hỏa tiễn của Iran bắn vào không phận Thổ Nhĩ Kỳ – một thành viên NATO – ngày 4 Tháng Ba vừa qua, mạng phòng không NATO đã đánh chặn nó bên trong biên giới nước Thổ.
Một số quốc gia Châu Âu đã gửi lực lượng tới bảo vệ đảo Cyprus chống lại máy bay không người lái của Iran sau khi Iran tấn công một căn cứ của Anh Quốc trên đảo này ngay trong ngày đầu tiên xung đột. Tuy nhiên, cho đến nay, hoạt động phòng vệ của NATO tại Trung Đông là rất hạn chế.
Như tên gọi, hiệp ước NATO chỉ tập trung phòng vệ khu vực Bắc Đại Tây Dương, bao gồm châu Âu và Bắc Mỹ; không có nghĩa vụ ở những nơi khác. Trước đây NATO tham chiến ở Afghanistan, ra ngoài khu vực Bắc Đại Tây Dương bởi vì một quốc gia thành viên NATO (Hoa Kỳ) bị tổ chức Al-Qaeda đặt căn cứ ở Afghanistan tấn công khủng bố giết chết hàng ngàn thường dân trong biến cố ngày 11 Tháng Chín, 2001. Điều 5 hiệp ước NATO được kích hoạt và đó là lần duy nhất cho đến nay.
Thêm nữa, ông Trump thường xuyên có hành vi chỉ trích, bắt nạt và bạc bẽo với các đồng minh, kể cả trong khối NATO, nên nhiều nước không hào hứng với lời kêu gọi giúp đỡ của ông.
Trước khi nổ súng vào Iran, ông không hề trao đổi với đồng minh càng làm cho họ có cảm tưởng bị gạt ra bên lề. Tướng Pháp Michel Yakovleff – chỉ huy quân viễn chinh Pháp trong bộ tư lệnh NATO – ví việc can dự vào chiến tranh Iran tại thời điểm này giống như “mua tấm vé giá rẻ để lên tàu Titanic” sau khi nó đụng phải núi băng.
“Tương lai tồi tệ của NATO”?
Cơn giận dữ của ông Trump làm cho nhiều người lo sợ Mỹ sẽ rút ra khỏi NATO và khi ấy tổ chức này sẽ mất đi sức mạnh vốn có, thậm chí có thể tan rã. Hôm Chủ Nhật, 15 Tháng Ba, ông Trump cảnh báo các đồng minh NATO phải đối mặt với “một tương lai vô cùng tồi tệ” nếu họ không giúp bảo đảm an ninh ở eo biển Hormuz: “Nếu họ không đáp ứng, hoặc đáp ứng một cách tiêu cực, tôi nghĩ đó sẽ là điều rất tồi tệ cho tương lai của NATO,” ông nói với báo The Financial Times.
Khi được hỏi liệu Mỹ có rút khỏi NATO hay không, ông Trump cho biết hiện ông chưa xem xét điều đó, nhưng “chắc chắn đây là điều mà chúng tôi phải nghĩ tới,” ông nói. Ông cũng bày tỏ, ông lên tiếng kêu gọi hỗ trợ chẳng qua chỉ là để thử “lòng trung thành” (loyalty) của đồng minh, xem họ phản ứng thế nào chứ thực tế Mỹ – quốc gia hùng mạnh nhất thế giới – không cần ai hỗ trợ cả. Với một nhà lãnh đạo coi trọng “lòng trung thành” hơn tất cả, phép thử của ông Trump rất đáng chú ý.
Lo ngại cho số phận của liên minh, Tháng Mười Hai, 2023, Quốc Hội Mỹ đã thông qua một đạo luật cấm tổng thống đơn phương rút ra khỏi NATO mà không có sự phê chuẩn của Thượng Viện với hai phần ba số phiếu thuận, hoặc không có một đạo luật cho phép của Quốc Hội. Tuy vậy, ông Trump vẫn khẳng định ông không cần sự chuẩn thuận của Quốc Hội Mỹ để rút ra khỏi NATO và ông có thể bỏ qua thủ tục đó.
Ai có lợi?
Dù viễn ảnh Mỹ ra khỏi NATO hãy còn xa nhưng nếu điều đó xảy ra thì cục diện an ninh của thế giới sẽ thay đổi rất mạnh. Các chuyên gia cho rằng, Mỹ chia tay với NATO sẽ để lại một khoảng trống chiến lược và làm lệch cán cân quyền lực giữa các cường quốc.
Nga được cho là kẻ hưởng lợi nhiều nhất từ “vụ ly dị” Mỹ-NATO. Mỹ hiện có khoảng 70,000 quân thiện chiến đồn trú tại 11 quốc gia Châu Âu, nhiều nhất ở Đức, Ý và Anh. “Chiếc dù nguyên tử” (nuclear umbrella) của Mỹ che chở toàn bộ Châu Âu. Hòa bình và sự thịnh vượng của Châu Âu trong 70 năm qua có phần đóng góp vô cùng lớn của nước Mỹ. Nay nếu Mỹ ra khỏi NATO, rút hết quân đội và vũ khí (cả vũ khí nguyên tử) về nước thì sức mạnh “răn đe” đó sẽ bị suy yếu trầm trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho Nga hành động.
Không có Mỹ làm chất keo gắn bó các quốc gia NATO, Nga sẽ dễ dàng thao túng từng nước Châu Âu riêng lẻ, sử dụng áp lực quân sự hoặc vũ khí năng lượng (dầu, khí tự nhiên) để vượt qua sự chống đối chính trị yếu ớt ở từng nước.
Một NATO suy yếu về quân sự và chính trị cũng là điều kiện tốt để Nga thâu tóm các quốc gia láng giềng, vốn thuộc Liên Xô trước kia và nay chưa phải là thành viên NATO, như Ukraine, Moldova và Georgia (Gruzia).
Tổng Thống Nga Vladimir Putin bao năm qua đã nuôi giấc mộng “phục hưng” đế quốc Liên Xô cũ và ông ta đã không từ một thủ đoạn nào, công khai hoặc bí mật, thúc đẩy ông Trump làm điều đó. Theo dõi cuộc chiến Nga-Ukraine, không khó nhận ra các phát ngôn và hành động của Putin nhằm chia rẽ Mỹ với châu Âu, phá hoại mối liên kết xuyên Đại Tây Dương
Dù NATO hoạt động chủ yếu ở Châu Âu nhưng Trung Quốc cũng là kẻ hưởng lợi lớn nếu Mỹ ra khỏi NATO, không còn giữ vai trò người bảo vệ cuối cùng của hòa bình và luật pháp. Người Trung Quốc từ lâu đã mơ đến ngày uy tín quốc tế của nước Mỹ bị xói mòn, niềm tin vào Washington suy giảm để Trung Quốc được tự do hành động không bị cản trở. Từ trường hợp NATO, các đồng minh châu Á như Nhật Bản, Nam Hàn, Đài Loan, Philippines… phải suy tính cẩn trọng hơn về hợp tác phòng thủ với Mỹ và có thể họ sẽ cởi mở hơn với ảnh hưởng của Trung Quốc.
Chiến tranh với Iran xem ra chỉ được lòng thủ tướng Israel mà mất rất nhiều đồng minh, chắp thêm cánh cho kẻ thù – quả là một bước đi khó có thể biện hộ được. [kn]
