Tượng Nữ Thần Tự Do, nơi nhiều người muốn gặp khi tới Mỹ

Trần Nguyên Thắng/ATNT Tours & Travel

NEW YORK, New York (NV) – Tượng Nữ Thần Tự Do New York được Tổ Chức Giáo Dục, Khoa Học và Văn Hóa Liên Hiệp Quốc (UNESCO) công nhận là Di Sản Thế Giới vào năm 1984, tuy chỉ là một pho tượng đồng đứng nhìn ra biển, nhưng người dân khắp thế giới ai ai cũng đều ao ước được gặp nữ thần một lần khi có dịp đến Hoa Kỳ.

Tượng Nữ Thần Tự Do đứng trước cửa sông Hudson nhìn về hướng Đông phía Atlantic Ocean. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Cuộc chiến tranh giành độc lập của Hợp Chúng Quốc Hoa Kỳ trước đế quốc Anh vào cuối thế kỷ 18 (1776) đã được nước Pháp, một đồng minh của quân thuộc địa, là quốc gia đầu tiên thừa nhận sự độc lập của 13 tiểu bang thuộc địa Hoa Kỳ vào năm 1777.

Một trăm năm sau, người Pháp đã có ý tưởng tặng một món quà tinh thần nào đó cho đất nước Hoa Kỳ, nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày tuyên ngôn độc lập Hợp Chúng Quốc. Tượng Nữ Thần Tự Do tại New York ra đời từ ý tưởng đó.

Edouard Laboulaye một nhà sử học-luật học và cũng là một chính trị gia của nước Pháp, đã đưa ra một ý tưởng làm một tượng đài nào đó để tặng nước Mỹ. Ý tưởng này đã tạo niềm cảm hứng cho một nhà điêu khắc trẻ tuổi Frederic Auguste Bartholdi của Pháp.

Bartholdi cho rằng đây là một ý tưởng tuyệt vời để mình có thể vươn lên cao trong lý tưởng và công việc của mình. Hình ảnh diễn tả về “sự tự do” như chuyện Nữ Thần Libertas trong chuyện thần thoại La Mã, đã tạo cho ông ấn tượng mạnh mẽ về sự điêu khắc một pho tượng Tự Do.

Nhưng ý tưởng của ông đi xa hơn nữa, làm sao pho tượng Tự Do còn nói lên ý nghĩa của sự độc lập của đất nước Hoa Kỳ. Thế kỷ 19 tuy là thế kỷ đã thay đổi tư tưởng của lục địa Âu Châu khá nhiều so với các thế kỷ trước. Tuy nhiên, sự chật hẹp của tư tưởng về tôn giáo và chính trị vẫn còn hiện diện. Đồng thời sự thay đổi nền kinh tế tư bản vào thời điểm đó đã tạo ra những điều bất công khốn cùng cho giới nghèo trong xã hội. Từ đó, tượng “Liberty Enlightening the World” (ánh sáng tự do tỏa ra toàn thế giới) đã lóe lên trong ý nghĩ của ông.

Để thực hiện giấc mơ, năm 1871 ông đã làm một chuyến vượt Atlantic Ocean từ Paris đến New York để tìm kiếm một địa điểm để có thể dựng tượng. Khi con thuyền bắt đầu đến gần hải cảng New York, không gian hai con sông Ðông và Tây Hudson giao nhau tại phía Nam khu phố Manhattan trước khi tuôn đổ ra biển Atlantic Ocean. Đây cũng chính là cửa biển mà các tàu thuyền từ Âu Châu mỗi khi đến New York đều phải sử dụng cửa ngõ này. Hơn nữa, ở giữa cửa biển có một hòn đảo Bedloe (sau này được đổi tên thành Liberty Island) nằm giữa ranh giới biển và sông. Thật là tuyệt vời nếu người ta dựng một ngọn đèn hải đăng, thắp sáng nơi đây vào những tháng sương mù giúp thuận tiện cho con đường hàng hải Âu Châu-Hoa Kỳ.

Hình ảnh không gian này đã cho Bartholdi biết ngay địa điểm nên đặt pho tượng “Liberty Enlightening the World” ở đâu.

Ông và các bạn trong nhóm bắt tay vào công việc thiết kế. Thiết kế điêu khắc pho tượng chỉ là một trong những khó khăn mà ông gặp phải. Sau khi đã hoàn thành pho tượng, Bartholdi cần đến trợ giúp của nhà kiến trúc lừng danh nước Pháp là Gustave Eiffel (người đã xây tháp Eiffel nổi tiếng của Paris), thiết kế khung sườn của pho tượng có thể chịu đựng sóng gió giông bão tại ngay cửa ngõ biển ra vào New York. Hơn thế nữa, pho tượng Nữ Thần Tự Do không đủ tài chính để hoàn thành nếu không có sự giúp tay của nhà báo Joseph Pulitzer, là người đã vận động quyên góp tiền bạc cho công trình văn hóa này.

Tượng Nữ Thần Tự Do trên sông Seine (tại Paris) nhìn về hướng Tây phía lục địa Bắc Mỹ. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Bartholdi đã làm ra tất cả sáu pho tượng mẫu, trước khi ông chọn ra khuôn mẫu cho bức tượng lớn hiện nay. Những pho tượng mẫu đều không khiến ông hài lòng vì một số điểm nào đó. Ông lấn cấn nhất là khi thiết kế khuôn mặt Nữ Thần Tự Do. Câu chuyện kể rằng trên con đường rong ruổi lý tưởng khi ông hoạt động tại Hoa Kỳ, ông gặp được người yêu trong mộng. Ông xin phép mẹ ông ở Pháp để làm phép cưới, nhưng mẹ ông không chấp nhận. Lý do tại sao, có lẽ không ai biết được tại sao mẹ ông không chấp nhận! Nhưng điểm này đã ảnh hưởng đến khuôn mặt của Nữ Thần Tự Do hiện tại.

Một trong những khuôn mặt của pho tượng mẫu là khuôn mặt người yêu của ông (vợ ông sau này). Khuôn mặt rất đẹp rạng rỡ, nhưng Bartholdi không cảm thấy thoải mái với hình ảnh đó cho một nữ thần. Khuôn mặt đẹp nhưng không cho được sự uy nghi của một vị Nữ Thần Tự Do trong khuôn phép. Ông chợt nhớ đến khuôn mặt uy nghi và nghiêm khắc của mẹ ông. Vì thế tượng Nữ Thần Tự Do hiện tại mang nét mặt của mẹ ông, có lẽ bà mẹ không đẹp lắm nhưng rõ ràng cho người ta cảm nhận được nét nghiêm khắc của bà.

Nhưng khác hẳn những pho tượng nữ thần tự do khác (do các nhà điêu khắc khác đã làm trên toàn thế giới), tượng Nữ Thần Tự Do tại New York được thiết kế hoàn toàn dựa theo tinh thần Hoa Kỳ.

Tay tượng không bẻ gãy xiềng xích và cầm gươm như các pho tượng nơi khác, mà chân tượng tại New York được thiết kế đứng đạp đứt những gông cùm xiềng xích dưới chân, biểu tượng cho sự tự do dân chủ và bãi bỏ chế độ nô lệ. Tay phải của tượng cầm một bó đuốc như một ngọn hải đăng báo hiệu cho các tàu thuyền Âu Châu đã vượt đến New York. Tay trái của tượng cầm một cuốn sách, đó chính là ngày bản tuyên ngôn độc lập Hoa Kỳ 1776 ra đời. Phải nói thêm một điều, cá nhân Bartholdi rất thích thú về Bản Tuyên Ngôn và Hiến Pháp Hoa Kỳ.

Con người Hoa Kỳ có sự tự do. Tất cả những quyền tự do (*) đó đều được ghi trong bản tuyên ngôn độc lập và các tu chính án sau này. Tuy nhiên, tự do không phải là muốn làm gì thì làm. Không đếm xỉa gì đến trách nhiệm xã hội và đi ngược lại Hiến Pháp. Không những thế Liberty là sự tự do có văn hóa, tự trọng, tôn trọng và liên đới xã hội. Người ta rất dễ hiểu lầm về ý nghĩa tự do qua hình ảnh của tượng Nữ Thần Tự Do tại New York. Người công dân Hoa Kỳ hãnh diện về nét văn hóa của Statue of Liberty, không ai gọi đó là Statue of Freedom.

Tượng Nữ Thần Tự Do mẫu nhỏ của Frederic Auguste Bartholdi dựng trong vườn Luxembourg, Paris, Pháp. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Tượng Nữ Thần Tự Do New York được thiết kế đầu thần đội vương miện có bảy tia ánh sáng tượng trưng cho bảy biển lớn (**) và bảy lục địa (***).

Ngày tòa tháp đôi World Trade Center chưa sụp đổ, tôi đã từng đứng từ trên tầng cao 107 nhìn về con sông West Hudson lặng lờ trôi, bên kia bờ là thành phố Newark của tiểu bang New Jersey với những bến thuyền dài ngắn không đều nhau nhô ra khỏi bờ sông. Chậm rãi bước về phía Nam, có lẽ đây là một hình ảnh đẹp nhất và xúc động nhất cho những ai thích về thiên nhiên và lịch sử.

Hai con sông Ðông và Tây Hudson giao nhau tại phía Nam Manhattan. Những chiếc thuyền bé li ti ra vào cửa biển tạo cho du khách ấn tượng sự to lớn của thiên nhiên và nhỏ bé của con người. Nhưng điểm nổi bật và xúc động nhất là hình ảnh của tượng Nữ Thần Tự Do đứng sừng sững trên đảo Liberty nhỏ bé, gợi lại cho du khách nhớ đến những ngày đầu lập quốc đầy những khó khăn của Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ.

Đi một chuyến xa xôi hơn, vượt qua Đại Tây Dương đến kinh đô ánh sáng Paris. Làm một chuyến du ngoạn trên sông Seine đến đầu một đảo nhỏ Île aux Cygnes, bạn cũng sẽ bắt gặp một pho tượng “chị em” của Nữ Thần Tự Do New York, tượng đứng cao chừng hơn 11 mét. Bức tượng này nghe nói của người Mỹ tặng cho thành phố Paris. Mắt của tượng nhìn trông ngóng về hướng Tây nơi có “bà chị” Nữ Thần Tự Do đứng bên New York. Ngược lại, “bà chị” New York cũng dõi mắt nhìn về hướng Đông xem “bà em” bên kia Đại Tây Dương như thế nào. Hai chị em nữ thần tự do này đến nay tuổi thọ cũng đã trên 110 tuổi.

Nhưng đã đến Paris, bạn cũng nên ghé vào vườn Lục Xâm Bảo (Luxembourg) để thưởng ngoạn tượng Nữ Thần Tự Do Luxembourg. Tôi gọi thế vì nữ thần cư trú ở đây! Tượng này với kích thước nhỏ của Frederic A. Bartholdi được dựng ở đây từ năm 1906. Trước đó tượng này được giữ gìn trong viện bảo tàng Luxembourg (ngay cạnh cung điện Luxembourg) từ năm 1900. Không biết đây có phải là một trong sáu bức tượng kiểu mẫu mà ông đã làm trước khi quyết định chọn ra để làm phiên bản lớn là bức tượng Nữ Thần Tự Do New York hay không!

Tượng Frederic Auguste Bartholdi tại Liberty Square Park. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Nhưng phải nói thêm, Statue of Liberty bên New York trở thành bất tử là nhờ vào nhà thơ Emma Lazarus với bài thơ bất hủ “The New Colossus:”

“Give me your tired, your poor
Your huddled masses
Yearning to breathe free,
The wretched refuse of your teeming shore.
Send these, the homeless,
Tempest-tossed to me,
I lift my lamp beside the golden door!”

Dịch nghĩa:

“Trao ta
Những người nghèo khổ sức yếu
Những ai khốn khó cùng khao khát hơi thở tự do
Những sự khốn cùng trôi dạt từ các bến bờ
Những kẻ không nhà – dông bão vùi dập ném đi đời sống
Hãy gửi họ đến ta
Ta đưa cao ngọn đuốc Tự Do nơi đây, bên cánh cửa vàng!”

Tượng Nữ Thần Tự Do New York được UNESCO công nhận là Di Sản Thế Giới vào năm 1984, biểu tượng cho những lý tưởng tự do, nhân quyền, dân chủ, bãi bỏ chế độ nô lệ, bình đẳng và cơ hội cho nhân loại. Tuy chỉ là một pho tượng đồng đứng nhìn ra biển, nhưng người dân khắp thế giới ai ai cũng đều ao ước được gặp nữ thần một lần khi có dịp đến Hoa Kỳ. Tuy nhiên, pho tượng này lại là một hung thần cho các chế độ độc đoán chuyên quyền. Không một chính quyền độc tài nào ưa thích ánh mắt nhìn uy nghiêm của Statue of Liberty. (Trần Nguyên Thắng) [qd]

—–
Chú thích:
(*) Các quyền tự do Hoa Kỳ: Tự do ngôn luận (Speech), Tự do tín ngưỡng (Religion (Press), Tự do hội họp (Assembly), Tự do có quyền kiến nghị (the right to petition the government).
(**) Bảy biển: Arctic Ocean, North Atlantic Ocean, South Atlantic Ocean, Indian Ocean, North PacificOcean, South Pacific Ocean, Antarctic Ocean.
(***) Bảy lục địa: Antarctic, North America, South America, Africa, Europe, Asia, Australia.

Các chuyến tour do ATNT Tours tổ chức và hướng dẫn (tour guide nói tiếng Việt và tiếng Anh chuyên nghiệp)
=> Có bán vé máy bay về Việt Nam. Xin gọi ngay ATNT Travel để biết thêm thông tin chi tiết về chuyến bay.

=> Bus Tour sáng đi chiều về: 1-Santa Barbara – Solvang; 2-La Jolla – San Diego
=> ATNT Bus Tours: Las Vegas – Zion Park – Valley Of Fire – Hoover Dam – Premium Outlets (3 ngày 2 đêm)
=> Tour Yellowstone National Park & Mt. Rushmore (6 ngày/Air tour), du lịch bằng máy bay cùng ATNT Tours đến Mt. Rushmore & Yellowstone N.P, quý khách sẽ tiết kiệm được rất nhiều thời gian: Yellowstone – Mt. Rushmore – Crazy Horse – Devils Tower – Idaho Falls – Great Salt Lake
=> Tour Nevada – Utah (5 ngày 4 đêm): Valley Of The Fire – Zion N.P – Bryce Canyon – Delicate Arches N.P – Las Vegas
=> Tour National Parks of The Southwest (6 ngày): Salt Lake City – Zion Park – Arches N. P – Bryce Canyon – Antelope – Grand Canyon South Rim – Sedona
=> Tour Canada – USA: Niagara Falls – Toronto – Thousand Islands – Ottawa – Montréal – Quebec – Boston – New York
=> Tour Niagara Falls – Toronto – Montreal – Quebec – Boston – New York
=> Tour Tây Bắc Hoa Kỳ: Sacramento – San Francisco – Lake Tahoe – Portland – Seattle
=> Tour Niagara Falls (US side) – Albany – Boston – New York – Philadelphia – Washington DC
=> Tour Hawaii (7 ngày): Hai đảo Oahu (Honolulu – Waikiki Beach – Pearl Harbor – Polynesian Cultural Center) và Big Island (Black Sand Beach – Rainbow Falls – Volcano N.P – Akaka Falls – Kalapana Lava Flow Beach)
=> Tour Salt Lake City – Arches N.P – Bryce Canyon – Horseshoe Bend – Grand Canyon South Rim – Sedona (6 ngày)
=> Tour Tây Âu: Anh – Pháp – Thụy Sĩ – Monaco – Ý
=> Tour Tây Nam Âu Châu: Morocco – Tây Ban Nha – Bồ Đào Nha
=> Tour Đông Âu (15 ngày): Poland – Hungary – Austria – Czech – Slovakia – Slovenia – Croatia – Germany
=> Mysteries of Peru: Lima – Machu Picchu – Cusco – Lake Titicaca
=> Tour Turkey – Greece
=> Tour Israel – Jordan – Egypt
=> Tour Israel – Jordan – Dubai – Abu Dhabi
=> Tour South Africa – Zimbabwe Safari
=> Tour South America: Brazil – Argentina – Peru
=> Tour Chile: Atacama – Santiago – Patagonia
=> Tour Fiji Island – New Zealand: Auckland – Bay of Islands
=> Tour Australia: Melbourne – Phillip Island – Canberra – Sydney
=> Tour Nepal – Bhutan – Dubai – Abu Dhabi
=> Tour Nepal – Bhutan – Tibet (optional)
=> Tour Nhật Bản – Đài Loan – Nam Hàn: Mùa Xuân – Mùa Thu
=> Tour Singapore – Malaysia – Thailand
=> Tour Singapore – Malaysia – Indonesia
=> Tour Thailand – Lao – Cambodia
=> Tour Việt Nam: Những nẻo đường Việt Nam (15 ngày & 23 ngày)

Nhận làm các dịch vụ:
=> Có bán vé máy bay về Việt Nam, vé máy bay trong nước Hoa Kỳ, và khắp nơi trên thế giới.
=> Visa nhập cảnh Ấn Độ, Việt Nam, Miến Điện, Úc.
=> Renew passport Mỹ khẩn cấp và passport Việt Nam.
=> Xin lại Giấy Quốc Tịch Hoa Kỳ (đã làm mất bản chính).

Xin liên lạc văn phòng ATNT Tours để biết thêm chi tiết:
9106 Edinger Ave., Fountain Valley, CA 92708
Điện thoại: (714) 841-2868 – (888) 811-8988
Website: www.ATNTtour.com
Email: [email protected]

*Đón xem trên YouTube: “ATNT Travel & Tours.”
*Đón nghe chương trình Radio VNR 106.3 FM mỗi tối Thứ Bảy từ 10 PM đến 10:30 PM.
*Đón xem chương trình TV “Thế Giới Trong Tầm Tay Bạn” mỗi tuần vào Thứ Sáu, Thứ Bảy, và Chủ Nhật trên đài VBS 57.6.

 

Mỹ nhân nào sẽ cầm trong tay tượng Oscar lần thứ 97

Nhất Anh/Người Việt

HOLLYWOOD, California (NV) – Lễ trao giải Oscar lần thứ 97 sẽ chính thức diễn ra vào ngày 2 Tháng Ba tới đây tại nhà hát Dolby Theatre ở Hollywood, Los Angeles, hứa hẹn đem lại một bữa tiệc điện ảnh thịnh soạn với các hạng mục danh giá.

Tạo hình của Cynthia Erivo trong phim “Wicked.” (Hình: Universal Pictures)

Trong số đó, hạng mục “Nữ Diễn Viên Chính Xuất Sắc Nhất” là một trong những giải thưởng lớn nằm trong top 4 những giải thưởng mà người hâm mộ vô cùng mong chờ mỗi khi Oscar diễn ra.

Năm gương mặt được đề cử năm nay không chỉ thừa tài năng mà còn có tài biến hóa khôn lường, hóa thân trong các vai diễn mang tính đa dạng cao, tạo nên một cuộc tranh đua cầm tượng vàng Oscar ở hạng mục “Nữ Diễn Viên Chính Xuất Sắc Nhất” đầy “gay cấn.”

Cynthia Erivo trong “Wicked”

Nữ diễn viên người Anh gốc Nigeria Cynthia Erivo lần thứ hai được đề cử Oscar ở hạng mục “Nữ Diễn Viên Chính Xuất Sắc Nhất” và trong lần đề cử này, cô đảm nhiệm vai diễn phù thủy xứ miền viễn Tây Elphaba trong bộ phim nhạc kịch “Wicked.”

Đây là tác phẩm được chuyển thể từ vở nhạc kịch cùng tên nổi tiếng trên sàn Broadway, lấy cảm hứng từ câu chuyện “Phù Thủy Xứ Oz” của tiểu thuyết gia L. Frank Baum, tập trung vào tình bạn giữa hai phù thủy trẻ đang học tập tại trường Đại Học Shiz.

Cynthia Erivo là nữ diễn viên người Anh gốc Nigeria có tiếng ở Hollywood. (Hình: Etienne Laurent/Getty Images)

Đóng vai hai nữ sinh phù thủy chính là nữ ca sĩ Ariana Grande và minh tinh Cynthia Erivo. Cả hai không chỉ đối lập về mặt hình ảnh khi Galinda (vai diễn của Ariana Grande) mang vẻ hiền hòa, dễ thương như “kẹo ngọt” trong những bộ váy hồng xinh xắn, còn phù thủy Elphaba của Cynthia Erivo thì có nước da xanh lè, luôn đóng mình trong những bộ trang phục tối màu để che đậy những cảm xúc thật bên trong.

Cả hai tạo nên một mối quan hệ bạn bè đầy cảm xúc, trong đó, Cynthia Erivo đã thật sự nâng đỡ cho Ariana Grande để sự đồng điệu luôn được giữ nguyên từ đầu phim cho đến cuối.

Có lẽ so với với các vai diễn được đề cử ở hạng mục “Nữ Diễn Viên Chính Xuất Sắc Nhất,” tác phẩm của Cynthia Erivo mang tính giải trí cao và ít “hàn lâm” hơn. Nhưng như vậy không có nghĩa là sự thể hiện của minh tinh sinh năm 1987 bị lu mờ so với các màn trình diễn khác, ngược lại, nó được xem là “làn gió mới” cho sự kiện Oscar lần thứ 97 năm 2025.

Elisabeth Sparkle là vai diễn “đo ni đóng giày” dành cho Demi Moore. (Hình: Mubi)

Demi Moore trong phim “The Substance”

So với các tên tuổi được đề cử ở hạng mục “Nữ Diễn Viên Chính Xuất Sắc Nhất” năm nay thì cái tên Demi Moore không hề xa lạ với điện ảnh đại chúng khi bà đã nổi tiếng với vai diễn Molly trong bộ phim “Ghost” bất hủ hồi năm 1990.

Bà có một sự nghiệp vô cùng thăng hoa trong những năm thập niên 1990 với các tác phẩm thuộc đủ thể loại khác nhau, từ “bom tấn” mang tính giải trí cao cho đến các phim hài và phim chính kịch. Tuy nhiên, Demi Moore chưa từng có duyên với các giải thưởng của Hàn Lâm Viện Điện Ảnh Mỹ (AMPAS) cho đến khi được đề cử cho vai diễn Elisabeth Sparkle trong bộ phim “The Substance” mới đây khi bước vào độ tuổi 62.

Có thể nói, tác phẩm của nữ đạo diễn người Pháp Coralie Fargeat dường như được làm ra để “đo ni đóng giày” cho Demi Moore vì có lẽ nếu không phải là Demi Moore thì không ai có thể lột tả được nhân vật một cách chân thật và đáng sợ đến thế.

Demi Moore đang đứng trước cơ hội trở thành chủ nhân tượng vàng Oscar đầu tiên trong sự nghiệp diễn xuất hơn 30 năm của mình. (Hình: Amy Sussman/Getty Images)

Elisabeth Sparkle của Demi Moore là một ngôi sao hạng A hết thời, cố gắng vùng vẫy thoát khỏi sự lãng quên của công chúng để đi tìm lại chút hào quang, sự ngưỡng mộ, ca tụng và quyền lực mà mình từng có trước đây. Nhân vật thậm chí còn liều lĩnh tiêm chích vào người một liều thuốc bí ẩn để tạo ra một phiên bản mới trẻ trung hơn, xinh đẹp hơn và gợi cảm hơn của bản thân mang tên Sue và được nuôi dưỡng bằng máu của mình, để một lần nữa được sống trong sự tung hô của người khác.

Tuy nhiên, “chơi với dao có ngày đứt tay,” phiên bản Sue dần dần muốn thoát khỏi sự kiểm soát của Elisabeth và mâu thuẫn giữa cả hai ngày càng lớn, khiến bản ngã và tham muốn sự trẻ đẹp và nổi tiếng của Elisabeth lại càng lớn hơn.

Các thước phim trong “The Substance” có nhiều phân đoạn máu me bạo lực xuyên suốt, cộng với hình ảnh Demi Moore trần như nhộng nằm co ro trên sàn nhà lạnh ngắt với tấm lưng có đường rọc dài, làm cho khán giả thấm được sự cô đơn, lạnh lẽo, và nội tâm đầy khao khát níu kéo những hảo mộng.

Từng cái ánh mắt, cử chỉ và điệu bộ của Demi Moore mang đậm tính cường độ và nó cần thiết để khán giả có thể hiểu được lòng tham đi kèm với những áp lực xã hội có thể tàn phá đến tâm hồn và bản chất của một con người.

Fernanda Torres là nữ diễn viên người Brazil thứ hai được đề cử giải Oscar “Best Actress.” (Hình: Robyn Beck/Getty Images)

Fernanda Torres trong “I’m Still Here”

Fernanda Torres là nữ diễn viên người Brazil duy nhất có mặt trong danh sách đề cử “Nữ Diễn Viên Chính Xuất Sắc Nhất” năm nay. Điều đặc biệt là mẹ của cô, minh tinh Fernanda Montenegro, chính là nữ diễn viên người Brazil đầu tiên được đề cử giải Oscar trong bộ phim “Central Station” hồi năm 1999.

Cô là nữ diễn viên con nhà nòi, bắt đầu diễn xuất từ năm 13 tuổi, và là một trong những diễn viên được quý trọng tại đất nước được mệnh danh là “Xứ sở Samba.”

Tranh cử tại Oscar lần thứ 97, Fernanda Torres vào vai nhà hoạt động nhân quyền Eunice Paiva, một người mẹ hai con đi tìm công lý và tung tích của chồng mình, nhà hoạt động Rubens Paiva, có các bất đồng chính kiến với xã hội trong thời kỳ độc tài quân sự ở Brazil trong thập niên 1970.

Hình ảnh của Fernanda Torres trong vai Eunice Paiva sẽ khiến khán giả đồng cảm với số phận của người phụ nữ kiên cường vì gia đình. (Hình: Sony Pictures)

Với 136 phút, phim giữ được mạch cảm xúc từ đầu đến cuối khi lột tả những chuyển biến qua màn diễn xuất đầy nội tâm của Fernanda Torres. Có lúc nhân vật Eunice của cô hiện lên như một nữ công dân đầy bản lĩnh, luôn theo lẽ phải và bảo vệ lý tưởng của mình cho đến cuối; có lúc nó là sự yếu đuối, xót thương và lo âu trong nỗi nhớ khôn nguôi đến chồng; có lúc là sự căm phẫn đến đáng thương khi những hy vọng về tung tích của người cô thương bị dập tắt; và lại có những giây phút cô trở về là một bà mẹ dịu dàng, che chở cho hai đứa con tội nghiệp của mình.

Oscar năm nay là cơ hội để Fernanda Torres cầm trong tay tượng vàng Oscar, là niềm hy vọng và vinh dự cho người dân Brazil và cũng như viết tiếp ước mơ dang dở của mẹ mình nếu như cô chiến thắng.

Cuộc đời của Emilia Pérez trong phim có nhiều nét tương đồng với cuộc đời của Karla Sofía Gascón. (Hình: A24)

Karla Sofía Gascón trong “Emilia Pézer”

Không chỉ có Fernanda Torres là nữ diễn viên người nước ngoài duy nhất nằm trong danh sách “Nữ Diễn Viên Chính Xuất Sắc Nhất” mà còn có Karla Sofía Gascón, nữ minh tinh người Mexico, được xem là một trường hợp vô cùng đặc biệt tại sự kiện Oscar lần thứ 97.

Trong phim “Emilia Pérez,” Karla Sofía Gascón đóng vai một tên thủ lĩnh có tên Mantias đứng đầu một băng đảng nguy hiểm khét tiếng, quyết định “gác kiếm giang hồ,” thuê một nữ luật sư giúp mình giả dạng cái chết, để lại vợ và hai con một số tiền lớn. Không chỉ thay đổi danh tính mà Mantais còn chuyển giới thành phụ nữ, đổi tên thành Emilia, để có thể sống một cuộc đời mới hoàn toàn theo như ước vọng khát khao từ bé của mình.

Năm 2018, Karla Sofía Gascón chuyển giới thành nữ, từ bỏ tên Juan Carlos Gascón. (Hình: Matt Winkelmeyer/Getty Images)

Ở ngoài đời, Karla Sofía Gascón cũng là người chuyển giới. Trước khi đổi tên thành Karla Sofía Gascón, bà chính là tài tử nổi tiếng ở xứ Mexico có tên Juan Carlos Gascón, từng có những vai diễn vô cùng thành công trước đây.

Cũng có lẽ vì có nhiều điểm tương đồng nên khi hóa thân thành nhân vật Emilia trong phim “Emilia Pérez,” Karla Sofía Gascón đã lột tả một cách xuất sắc, từ một người đàn ông bặm trợn, một tên giang hồ hiểm ác được sống đúng với giới tính của mình, có những cảm xúc đầy bùng nổ khi được mặc chiếc váy đầm lần đầu tiên, được cảm nhận cơ thể mà mình hằng mong muốn. Tất cả những thước phim đó đều chạm đến trái tim khán giả, qua từng giọng hát của các nhân vật, trong đó có cả lời ca của Karla Sofía Gascón như thỏa lên tiếng lòng của bà.

Nếu thắng giải Oscar năm nay, Karla Sofía Gascón sẽ là nghệ sĩ chuyển giới đầu tiên trong lịch sử Hollywood cầm tượng vàng danh giá.

Mikey Madison có màn thể hiện nội tâm nhân vật Ani xuất sắc trong phim “Anora.” (Hình: FilmNation Entertainment)

Mikey Madison trong “Anora”

Mikey Madison lần đầu tiên được công chúng biết đến khi xuất hiện trong chương trình hài kịch cuối tuần có tên “Better Things” và sau đó được mời đóng một vai nhỏ trong bộ phim “bom tấn” “Once Upon a Time in Hollywood” của đạo diễn lừng danh Quentin Tarantino.

Tuy nhiên, phải đến khi hóa thân thành vai Ani, một nữ vũ công thoát y hành nghề mại dâm ở phố Manhattan, New York, trong bộ phim được đề cử giải Oscar năm nay, “Anora,” mọi người mới nhận ra Mikey Madison nhiều hơn.

Bộ phim mang đậm hơi thở của câu chuyện ngụ ngôn hiện đại, như thể Ani là cô nàng Lọ Lem trong câu chuyện cổ tích xưa, sánh vai với hoàng tử chính là cậu ấm con nhà giàu có của tỷ phú Nga Ivan, vẽ nên một mối tình đầy cảm xúc.

So với các nữ nghệ sĩ được đề cử năm nay, cái tên Mikey Madison được ít người biết đến nhất. (Hình: Frazer Harrison/Getty Images)

Tuy nhiên, khác với cổ tích ngày xưa, xã hội hiện đại trong bối cảnh thập niên 1970 lại không đẹp đẽ như thế. Những rào cản về tầng lớp, gia cảnh và hàng loạt những khác biệt rõ rệt dần dần hiện lên, thế chỗ cho những hy vọng về cuộc sống tốt đẹp hơn, dập tắt mong muốn thoát khỏi cái kiếp làm nghề mà Ani không hề mong muốn làm.

So với các mỹ nhân được đề cử cùng hạng mục, Mikey Madison có tuổi nghề ít nhất nhưng cô chính là một ẩn số đặc biệt mà Hàn Lâm Viện Điện Ảnh Mỹ (AMPAS) chú ý đến trong năm nay. (Nhất Anh) [qd]

—–
Liên lạc tác giả: [email protected]

Thư viện Orange County và VAALA chiếu loạt phim về trải nghiệm Việt Nam

ORANGE COUNTY, California (NV) – Hội Văn Học Nghệ Thuật Việt Mỹ (VAALA), nhà tổ chức Đại Hội Điện Ảnh Việt Nam Quốc Tế (Viet Film Fest), phối hợp với Thư Viện Công Cộng Orange County (Orange County Public Library – OCPL) trong chương trình “One County, One Book” sẽ tổ chức ba buổi chiếu phim đặc biệt, thông cáo báo chí của VAALA.

Chương trình diễn ra từ 2 tới 4 giờ chiều vào các ngày Thứ Bảy, 8 Tháng Hai, tại Thư Viện Tustin; Thứ Bảy, 15 Tháng Ba, và Thứ Bảy, 29 Tháng Ba, tại Thư Viện Westminster.

Logo của Viet Film Fest. (Hình minh họa: Facebook Viet Film Fest)

Các buổi chiếu phim mở cửa miễn phí cho công chúng, tuy nhiên, chỗ ngồi có giới hạn. Sau phần chiếu phim, khán giả sẽ có cơ hội gặp gỡ và trò chuyện với các nhà làm phim.

Các phim này được ông Eric Nông, giám đốc nghệ thuật của Viet Film Fest, tuyển lựa, và mỗi buổi chiếu hứa hẹn mang tới những câu chuyện lôi cuốn qua những cuốn phim của các nhà làm phim Việt Nam và quốc tế.

Ông Eric Nông cho biết: “Sau các buổi chiếu phim thành công trong dự án Little Saigon Stories năm 2023, chúng tôi lại hân hạnh có dịp hợp tác với Thư Viện Công Cộng Orange County. Lần hợp tác này là cơ hội tuyệt vời để làm nổi bật phong cách kể chuyện của các nhà làm phim Việt và đem lại sức sống cho những câu chuyện đến với khán giả địa phương. Chúng tôi hãnh diện khi có hai buổi chiếu phim ở Westminster, trung tâm Little Saigon, và sự kiện đầu tiên của Viet Film Fest ở Tustin.”

THỨ BẢY, 8 THÁNG HAI

Địa điểm: Thư Viện Tustin, 345 E. Main St., Tustin, CA 92780.

“The Waves Now Calm” (Sóng Đã Êm, 2020, 14 phút, đạo diễn Dominique Teoh và Khoa Trương)

Một ngư dân hồi hưu ở Malaysia kể lại những kỷ niệm về đảo Pulau Bidong, trại tị nạn cũ nơi hàng ngàn người tị nạn Việt Nam từng lưu lại. Cùng lúc, gia đình họ Trương chuẩn bị mừng lễ Tạ Ơn ở Houston, Texas. “The Waves Now Calm” là cuốn phim tài liệu cá nhân, phản ảnh di sản của người tị nạn Đông Dương trong ba thập niên.

“The Fading Light” (Theo Hướng Đèn Mà Đi, 2008, 22 phút, đạo diễn Thiện Đỗ)

Quá khứ và hiện tại gặp nhau khi một người Mỹ gốc Việt về thăm lại ngôi nhà thời thơ ấu của mình ở Sài Gòn. Đặt trong bối cảnh thuyền nhân Việt Nam, “The Fading Light” kể câu chuyện một người đàn ông tìm cách lý giải những sự kiện định hình cuộc đời mình. Phim được quay ở Việt Nam với các diễn viên và thành phần đoàn phim quốc tế.

“Finding the Virgo” (Tìm Kiếm Tàu Virgo, 2019, 50 phút, đạo diễn Barre Fong)

Năm 1980, thuyền nhân Việt Nam được tàu chở hàng LNG Virgo của Hoa Kỳ cứu sống. Sau khi định cư ở Hoa Kỳ, trong số những người sống sót, một gia đình bắt đầu một cuộc tìm kiếm kéo dài cả chục năm. Họ đi tìm thuyền trưởng và các thuyền viên của con tàu đã đem lại cho họ một cuộc sống mới.

THỨ BẢY, 15 THÁNG BA

Địa điểm: Thư Viện Westminster, 8180 13th St., Westminster, CA 92683.

“Mr. Cao Goes to Washington” (Ông Cao Tới Washington, 2012, 71 phút, đạo diễn S. Leo Chiang)

Chuyện gì sẽ xảy ra khi sự ngây thơ của một chính trị gia non trẻ va chạm với hiện thực chính trị cực đoan của miền Nam nước Mỹ và những cuộc đấu tranh phân chia đảng phái ở Washington DC? “Mr. Cao Goes to Washington” dõi theo hành trình bất ngờ của Dân Biểu Joseph Cao (Cao Quang Ánh), người Mỹ gốc Việt đầu tiên được bầu vào Quốc Hội Hoa Kỳ năm 2009. Ông là dân biểu Cộng Hòa không phải da trắng duy nhất trong Quốc Hội khóa 111, và là đại biểu Cộng Hòa duy nhất bỏ phiếu ủng hộ Đạo Luật “Health Care Reform Bill” của Tổng Thống Barack Obama. Liệu ông Cao có thể giữ được toàn vẹn sự chính trực và lý tưởng chủ nghĩa của mình không?

THỨ BẢY, 29 THÁNG BA

Địa điểm: Thư Viện Westminster, 8180 13th St., Westminster, CA 92683.

“Granny Boot Camp” (2022, 5 phút, đạo diễn Terry Ngô)

Hằng ngày bà đều đọc các chuyện liên quan tới sự thù ghét người Á Châu. Bà sợ ra khỏi nhà cho đến khi được các cháu khuyến khích và giúp đỡ.

“I Want You to Live” (2023, 9 phút, đạo diễn Milla Nguyễn)

Câu chuyện về sự mất mát, buồn thương, và sự kiên cường của một thiếu nữ Mỹ gốc Việt sau khi cô mất cha mẹ. Cô tìm thấy cuốn sổ của mẹ trong đó bà ghi chép tỉ mỉ đời sống của gia đình với tư cách là những người tị nạn Chiến Tranh Việt Nam và người nhập cư ở Hoa Kỳ.

“The Morning Passing on El Cajon Boulevard” (2019, 21 phút, đạo diễn Quyên Nguyễn-Lê)

“The Morning Passing on El Cajon Boulevard” kể về Julie – người quản lý nhà quàn trẻ Mỹ gốc Việt làm việc ở City Heights, được xem như khu phố của dân tị nạn ở San Diego, California. Bộ phim là một thoáng nhìn gần gũi về cách các gia đình người tị nạn, ở xa nơi chôn nhau cắt rốn của họ, để tang những người thân.

“Lion on the Mat” (2020, 17 phút, đạo diễn Asali Echols)

Một người mẹ đơn thân Mỹ gốc Việt dồn hết tâm lực vào võ thuật để vượt qua tổn thương trong quá khứ.

“No Crying at the Dinner Table” (2019, 19 phút, đạo diễn Carol Nguyễn)

Đạo diễn Carol Nguyễn phỏng vấn gia đình của chính cô, tạo nên một bức chân dung tỉ mỉ và phức tạp, đầy cảm xúc về những tổn thương, sự đau buồn, và hé mở cả những bí mật của gia đình.

Những bộ phim này mở màn cho hoạt động đầu tiên của Viet Film Fest Quarterly. Mỗi tam cá nguyệt, Viet Film Fest Quarterly đặt mục tiêu mang lại những buổi chiếu phim khám phá trải nghiệm Việt Nam. (Đ.D.)

Địa ốc hạng sang ở Los Angeles trên đà hồi phục trước vụ cháy rừng

LOS ANGELES, California (NV) – Thị trường địa ốc khu Westside, với những căn nhà hạng sang, của Los Angeles đã bắt đầu sôi động hơn trong vài tháng trước khi đợt cháy rừng biến một số khu vực của thành phố này trở thành tro bụi.

Theo tạp chí Mansion Global, doanh số bán nhà tăng mạnh trong quý cuối cùng của năm 2024 so với năm trước, và giá nhà trung vị (median) tăng năm thứ ba liên tiếp, chạm mốc $2 triệu, làn sóng bán nhà mới cũng tăng lên, theo báo cáo được Douglas Elliman công bố.

Pacific Palisades là khu vực đắt đỏ thứ ba ở Westside của Los Angeles, nơi nhiều căn nhà bị hủy hoại sau vụ cháy rừng hồi đầu Tháng Giêng, 2025. (Hình: Mario Tama/Getty Images)

Doanh số bán nhà của khu vực Westside và trung tâm thành phố Los Angeles, đã tăng 28.6% trong quý thứ tư so với cùng kỳ năm ngoái. Giá trung vị của cả nhà biệt lập và condo là $1.95 triệu, tăng 2.8% so với năm trước và tăng 5.4% so với quý trước, theo dữ liệu được công bố.

Dữ liệu này không phản ánh tình hình cháy rừng đang diễn ra, bắt đầu từ ngày 7 Tháng Giêng, cơn hoả hoạn đã tàn phá nhiều khu vực ở Los Angeles, đặc biệt tại Pacific Palisades.

Trong quý cuối cùng của năm ngoái, Pacific Palisades là khu vực đắt đỏ thứ ba ở Westside của Los Angeles, với giá nhà biệt lập trung vị đạt $3.97 triệu. Doanh số bán nhà biệt lập tăng 24.1%, trong khi doanh số condo giảm 15.1%.

Dữ liệu này tiết lộ một cột mốc của thị trường địa ốc Los Angeles trước khi thảm hoạ xảy ra. Các vụ cháy đã khiến ít nhất 27 người thiệt mạng và phá hủy hơn 12,000 công trình. Cơn hoả hoạn này dự kiến sẽ tác động lâu dài đến thị trường nhà ở, vượt xa các ảnh hưởng trực tiếp đến các khu dân cư, vì hàng ngàn người dân Los Angeles phải tìm nơi ở mới trong ngắn hạn và dài hạn với bối cảnh một thị trường nhà ở vốn đã rất căng thẳng và đắt đỏ.

Trước khi cơn hỏa hoạn xảy ra, sự tăng trưởng doanh số tập trung nhiều ở loại nhà hạng sang của thị trường nhà biệt lập, với khu vực Beverly Hills và Bel-Air dẫn đầu cả về doanh số lẫn mức tăng giá.
Tại Beverly Hills, giá nhà biệt lập trung vị tăng 21.1%, đạt $8.4 triệu, trong khi doanh số tăng 70% lên 46 căn. Ở khu vực Bel-Air và Holmby Hills gộp lại, giá trung vị tăng 33%, đạt $5 triệu và doanh số tăng 65% lên 21 căn.

Sự phục hồi của thị trường địa ốc hạng sang có thể bởi vì doanh số từng bị chững lại trong năm trước, sau khi thành phố Los Angeles đánh “thuế dinh thự” vào Tháng Tư năm 2023. Áp mức thuế chuyển nhượng tăng dần cho giao dịch địa ốc trên $5 triệu, có thể đã làm nản lòng người mua giàu có trong thời gian đầu nhưng ảnh hưởng chỉ là tạm thời.

Nhìn chung, thị trường địa ốc cao cấp chứng kiến giá nhà biệt lập tăng 5.1%, đạt giá trung vị $12 triệu, trong khi giá condo tăng 17.7%, đạt $3.2 triệu. Doanh số bán nhà biệt lập cao cấp (với mức giá tối thiểu $8.5 triệu) tăng 34%, và doanh số condo tăng 20%. Tuy nhiên, các condo mới phát triển có giá bán và doanh số đều giảm, có thể do loại hình và lượng hàng tồn kho dồi dào được tung ra thị trường.

Một khu vực nổi bật trong năm 2024 là Venice, nơi doanh số bán nhà tăng gấp đôi, nhưng giá nhà biệt lập giảm 13.6% so với năm trước. Các thị trường nhỏ khác có giá giảm gồm có Santa Monica, Brentwood, West Hollywood và những condo ở trung tâm thành phố.

Tại Orange County, thị trường địa ốc hạng sang có xu hướng bám sát thị trường chung hơn, với doanh số tăng khoảng 15%, trong đó condo chiếm tỷ trọng lớn hơn trong tăng trưởng.

Giá trung vị của nhà biệt lập hạng sang ở Orange County tăng 1% trong năm 2024, đạt $4 triệu, so với mức tăng 5.4% của thị trường chung. Ở loại nhà condo, giá trung vị của condo cao cấp tăng 13.8%, đạt $1.9 triệu, trong khi giá condo trên thị trường chung chỉ tăng 2.1%. (Ng.Tr) [kn]

Trump/Musk đại náo chính quyền Mỹ, khởi động Dự Án 2025, ác mộng cho nền dân chủ!

Trump/Musk đại náo chính quyền Mỹ, khởi động Dự Án 2025, ác mộng cho nền dân chủ!

Trong 3 tuần lễ qua, sau khi TT thứ 47 của Hiệp Chủng Quốc HK, ông Donald J Trump nhậm chức và mạnh tay ký cả trăm sắc lệnh hành pháp, đã gây nên tình trạng rối loạn trong chính phủ liên bang khi nguồn ngân sách trị giá cả ngàn tỷ usd do liên bang tài trợ cho các tiểu bang và tổ chức phi lợi nhuận bị đóng băng. Lệnh này ngay lập tức bị tòa án thách thức và phải rút lại. Các cơ quan lâu đời như USAID, chương trình viện trợ nước ngoài của HK bị xóa bỏ; 2,3 triệu công chức liên bang nhận thư “khuyến khích” tự ý nghỉ việc. Hệ thống chi trả của Bộ Ngân khố, nơi chứa thông tin riêng tư của cả chục triệu người nhận Social Security bị nhóm của tỷ phú Elon Musk xâm nhập dưới danh nghĩa tìm kiếm lãng phí để cắt giảm. Về đối ngoại, TT47 gây phẫn nộ khi tuyên bố tiếp quản dải Gaza và đẩy 2 triệu người Palestine đang sống ở đó đi nơi khác.

Câu Chuyện Thời Sự tuần này phân tích ảnh hưởng của những sự kiện kể trên. Vị khách mời, nhà báo Đỗ Hồng Anh, từ thủ đô Hoa Thịnh Đốn

Học khu khắp Orange County gia tăng giúp đỡ gia đình nhập cư

ORANGE COUNTY, California (NV) – Học khu khắp Orange County đang gia tăng giúp đỡ gia đình nhập cư, theo nhật báo The Orange County Register hôm Thứ Sáu, 7 Tháng Hai.

Nỗi lo bị trục xuất đang tăng lên khắp nước Mỹ vì Tổng Thống Donald Trump bắt đầu thực hiện kế hoạch trục xuất hàng loạt và cho phép Cảnh Sát Di Trú (ICE) bắt giữ người nhập cư ở nơi nhạy cảm như trường học, nhà thờ.

Học sinh trường Orange County Educational Arts Academy biểu tình ủng hộ di dân bên ngoài Ronald Reagan Federal Building and Courthouse ở Santa Ana, California, hôm 6 Tháng Hai. (Hình minh họa: Patrick T. Fallon/AFP via Getty Images)

Sở Giáo Dục Orange County (OCDE) không thấy bất cứ đặc vụ ICE nào tới trường học trong quận hạt này mấy tuần gần đây, ông Ian Hanigan, phát ngôn viên OCDE, xác nhận. Nhưng OCDE cũng không có cơ chế theo dõi những chuyến thăm như vậy, ông lưu ý.

Trong khi đó, học khu khắp Orange County bắt đầu hướng dẫn nhân viên, học sinh và phụ huynh giữa lúc nhiều người lo ngại thông tin cá nhân có thể bị cung cấp cho ICE hoặc ICE có thể vào trường học để bắt giữ người nhập cư không giấy tờ.

Mới đây, Học Khu Santa Ana (SAUSD) công bố Kế Hoạch Hỗ Trợ Người Nhập Cư nhằm thông báo và liên lạc với cộng đồng về dịch vụ và thông tin giúp đỡ người nhập cư.

Kế hoạch này được chia thành bốn phần: Huấn luyện nhân viên, tổ chức hội thảo cho phụ huynh và người giám hộ, cung cấp dịch vụ đa ngôn ngữ cho học sinh và phụ huynh, và liên lạc thông qua văn phòng tổng quản trị học khu có chuyên gia pháp lý cố vấn.

Kế hoạch này được đưa ra sau khi Hội Đồng Quản Trị SAUSD thông qua nghị quyết hồi Tháng Mười Hai, tái khẳng định học khu này cam kết giúp đỡ người nhập cư không giấy tờ và tiếp tục tuyên bố học khu này tin rằng tất cả học sinh đều có quyền đi học mà không lo bị trục xuất.

Theo luật tiểu bang California cũng như luật giáo dục tiểu bang, học sinh 6 tới 12 tuổi có quyền đi học ở California, bất chấp là người nhập cư hợp pháp hay không. Tổng quản trị hoặc giới chức khác của học khu phải soạn quy định về cách giải quyết đơn yêu cầu của cơ quan di trú, theo quy định của Văn Phòng Bộ Trưởng Tư Pháp California.

Nhân viên học khu phải xin phép phụ huynh hoặc người giám hộ học sinh trước khi để giới chức di trú thẩm vấn hoặc khám xét học sinh, theo quy định của Văn Phòng Bộ Trưởng Tư Pháp California.

Theo quy định của SAUSD, nhân viên học khu không được phép cung cấp thông tin cá nhân hoặc hỗ trợ bất cứ nhân viên di trú nào nếu luật không bắt buộc họ làm như vậy.

Học Khu Capistrano (CUSD), học khu lớn nhất Orange County, cũng cho biết nhân viên của họ không được phép cung cấp thông tin cá nhân cho bất cứ nhân viên di trú nào nếu luật không bắt buộc.

Nêu ra quy định được Hội Đồng Quản Trị CUSD thông qua năm 2019 nhưng được điều chỉnh năm 2022, CUSD cho hay phụ huynh không bắt buộc trình bằng chứng là công dân Mỹ hoặc tình trạng nhập cư hợp pháp khi ghi danh cho con đi học. CUSD cũng khuyến khích phụ huynh hoặc người giám hộ cung cấp số điện thoại liên lạc khẩn cấp của người khác có thể chăm sóc con họ trong trường hợp họ bị trục xuất hoặc bị câu lưu.

“Mục tiêu của chúng tôi là bảo đảm chúng tôi có thể trấn an càng nhiều càng tốt bằng cách cho mọi người thấy chúng tôi đã có sẵn biện pháp, và điều này sẽ xảy ra trong trường hợp đó, mặc dù chúng tôi nghĩ trường hợp đó khó xảy ra,” ông Ryan Burris, phát ngôn viên CUSD, cho biết.

Học Khu Placentia-Yorba Linda (PYLUSD) cũng đang thực hiện cách tương tự để thông báo cho phụ huynh biết dịch vụ hỗ trợ người nhập cư bằng bảng hướng dẫn trên trang web học khu này.

Trong tuần này, nhiều học khu ở Orange County báo cáo số lượng học sinh đi học giảm do cuộc biểu tình “Một Ngày Không Có Người Nhập Cư,” trong đó, học sinh khắp quận hạt nghỉ học đi biểu tình phản đối chính sách di trú và kế hoạch trục xuất hàng loạt của Tổng Thống Trump. (Th.Long) [qd]

Mỹ có nên chiếm Dải Gaza hay không?

Hiếu Chân/Người Việt

Trong hai tuần cầm quyền đầu tiên, ông Donald Trump, tổng thống Mỹ, đã đưa ra nhiều tuyên bố gây sốc, nhưng sốc nhất có lẽ là ý định “xâm chiếm” (take over) Dải Gaza, hiện là lãnh thổ Palestine và là chiến trường đẫm máu giữa Israel và Hamas suốt 15 tháng qua. Tuyên bố đó có khả thi không, có lợi hay hại cho nước Mỹ và thế giới?

Cho rằng Gaza “đã trở thành địa ngục,” “không thể sống được nữa,” nên ông Donald Trump, tổng thống Mỹ, muốn thâu tóm để biến nơi này thành các khu nghỉ dưỡng cao cấp bên bờ Địa Trung Hải. (Hình minh họa: Bashar Taleb/AFP via Getty Images)

Ý định thâu tóm Dải Gaza được ông Trump đưa ra lần đầu trong cuộc họp báo chung với ông Benjamin Netanyahu, thủ tướng Israel, tại Tòa Bạch Ốc hôm Thứ Tư, 4 Tháng Hai. Ông tuyên bố: “Mỹ sẽ tiếp quản, sở hữu lâu dài, quản lý và chịu trách nhiệm tái thiết tại Dải Gaza, đồng thời chịu trách nhiệm di dời toàn bộ số bom, mìn chưa nổ và các loại vũ khí nguy hiểm khác khỏi khu vực này. Nơi này có thể trở thành Riviera của Trung Đông [Riviera là tên vùng bờ biển Địa Trung Hải giữa Monaco và Ý, nổi tiếng cảnh đẹp và khí hậu tốt], sẽ là nơi sinh sống của mọi người từ khắp nơi trên thế giới.”

Tuyên bố của ông Trump đã gây phản ứng mạnh từ nhiều phía và các cộng sự của ông ở Tòa Bạch Ốc đã vội vã “chữa cháy” cứ như đó là một phút cao hứng của ông chủ. Ấy thế nhưng, ngày hôm sau ông Trump lên mạng xã hội Truth Social nói Israel sẽ trao Dải Gaza cho Mỹ sau khi chiến tranh kết thúc và người Palestine ở đây đã được “tái định cư tại các cộng đồng an toàn và đẹp hơn nhiều, với những ngôi nhà mới và hiện đại trong khu vực.” Ông cũng nói sẽ không cần lính Mỹ ở Gaza. Hòa theo giọng điệu của ông Trump, ông Israel Katz, bộ trưởng Quốc Phòng Israel, cho biết ông đã ra lệnh cho quân đội chuẩn bị kế hoạch hỗ trợ người Palestine “tự nguyện” rời khỏi Gaza đi định cư ở nước khác.

Cái lý của ông Trump

Dự định thâu tóm Gaza của ông Trump được cho là manh nha từ một gợi ý của ông Jared Kushner, con rể và cố vấn cao cấp của ông Trump trong nhiệm kỳ trước, khi ông Kushner tán tụng tiềm năng của Gaza như một vùng đất thích hợp cho việc phát triển các khu nghỉ dưỡng cao cấp bên bờ Địa Trung Hải.

Ý tưởng đó càng mạnh mẽ hơn sau khi ông Steve Witkoff, đặc phái viên về Trung Đông và bản thân cũng là một tỷ phú ngành bất động sản, tường trình với ông Trump rằng Gaza “đã trở thành địa ngục,” “không thể sống được nữa,” sau những trận bom hủy diệt của quân đội Israel. Những gợi ý này rất phù hợp với ông Trump, một nhà kinh doanh bất động sản.

Tuy vậy, ông Trump cũng có lý khi đưa ra một ý tưởng “điên rồ” như vậy. Cuộc tranh chấp giữa Israel và Palestine đã kéo dài nhiều thập niên, núi xương sông máu, dù giải pháp “hai nhà nước” Palestine và Do Thái chung sống đã được đề ra trong nhiều nghị quyết của Liên Hiệp Quốc và thỏa thuận của các cường quốc. Hamas – tổ chức thánh chiến của người Palestine, vẫn tiếp tục cai trị Gaza, chính quyền Palestine ở Bờ Tây (West Bank) thì tham nhũng và yếu kém, thế giới bên ngoài thì chỉ lên tiếng xã giao trong lúc bom vẫn rơi và thây người vẫn đổ xuống từng ngày. “Các vị không thể tiếp tục một sai lầm từ lần này sang lần khác,” ông Trump nói. Không thể để cho cuộc xung đột tiếp diễn và đại bộ phận người dân Gaza tiếp tục sống trong tình trạng “người tị nạn” ngay trên quê hương mình, nương nhờ vào viện trợ của UNRWA – một tổ chức nhân đạo nhiều tai tiếng thuộc Liên Hiệp Quốc.

Ông Trump cũng muốn thực hiện mong muốn thầm kín của chính quyền cực hữu theo chủ nghĩa dân tộc của Israel: loại bỏ mối đe dọa của Palestine và bành trướng lãnh thổ. Theo chủ thuyết Zionism, toàn bộ vùng Palestine ngày nay – được nói tới trong Kinh Thánh (Cựu Ước) như là vùng Canaan, vùng Judea hoặc Đất Thánh, Đất Hứa – là lãnh thổ được Chúa Trời “ban” cho dân tộc Israel, người Palestine chỉ là những kẻ chiếm đóng.

Trong nhiệm kỳ đầu (2017-2021) ông Trump đã từng bước thực hiện chủ thuyết đó: ông công nhận Jerusalem là thủ đô vĩnh viễn của Israel (năm 2017) và công nhận cao nguyên Golan (thuộc Syria) là lãnh thổ của Israel (năm 2019). Hiện ông đang tính chuyện sáp nhập Bờ Tây (West Bank) thuộc quyền kiểm soát của chính quyền Palestine (P.A.) vào lãnh thổ Israel, hoàn tất giấc mộng bành trướng của những người Zionist.

Ông nghĩ rằng, với cam kết Mỹ xây dựng lại Gaza thịnh vượng từ đống đổ nát, người Palestine sẽ quên chuyện sở hữu vùng đất lịch sử này và từ bỏ giấc mộng xây dựng nhà nước tự chủ; nhà nước Do Thái có thể tái lập an ninh và hòa bình trên vùng đất hoàn toàn thuộc quyền kiểm soát của họ.

Chính quyền Israel tất nhiên hoan nghênh ý định của ông Trump. Nếu ông thành công, Do Thái sẽ được hưởng lợi, còn ngược lại, chính ông Trump và Hoa Kỳ sẽ phải hứng chịu búa rìu dư luận. Đề nghị của ông Trump còn là một bàn gỡ gạc cho Thủ Tướng Netanyahu mà sự nghiệp chính trị đang bị kẹt giữa hai lựa chọn: hoặc đình chiến và rút quân đổi lấy tự do của các con tin hoặc tiếp tục truy quét, tận diệt Hamas bất chấp dư luận quốc tế.

Bị phản đối khắp nơi

Nhưng xét kỹ đề nghị “thâu tóm” Gaza của ông Trump là không thể chấp nhận được.

Về mặt đạo đức, đó là một cuộc chinh phục và thanh lọc sắc tộc hoàn toàn không màng tới quyền của người Palestine được sống trên đất đai của tổ tiên họ, có một quốc gia riêng, được tự trị và tự quyết, như công nhận của hầu hết các quốc gia thành viên Liên Hiệp Quốc.

Việc Hoa Kỳ thâu tóm Gaza, dù với mục đích nào, cũng sẽ là lời biện hộ mạnh mẽ cho quan điểm “lẽ phải thuộc về kẻ mạnh” mà các nhà độc tài Vladimir Putin, tổng thống Nga, và Tập Cận Bình, chủ tịch Trung Quốc, theo đuổi. Nếu Mỹ chiếm Gaza thì Washington không còn tư cách đạo đức nào để phản đối cuộc xâm lược của Nga ở Ukraine hoặc Trung Quốc thâu tóm Đài Loan và Biển Đông trong tương lai.

Về mặt pháp lý, việc trục xuất 2.3 triệu người khỏi xứ sở của họ là một hành vi diệt chủng, không biện minh được và người chủ trương chiến dịch tàn bạo này chắc chắn phải đối mặt với tòa án hình sự quốc tế. Ông Antonio Guterres, tổng thư ký Liên Hiệp Quốc, cùng các chính phủ Tây Ban Nha, Đức, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Ireland và nhiều nước khác đã tuyên bố rằng việc cưỡng bức di dời người dân Gaza là vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế và nhấn mạnh người Palestine phải được ở lại trên đất của họ.

Về phía người dân Mỹ, tuy chưa có cuộc thăm dò chính thức nhưng chắc không nhiều người Mỹ ủng hộ việc cử quân đội sang Trung Đông, chiếm đóng một vùng đất xa lạ. Nước Mỹ đã trả giá đắt, cả bằng máu và uy tín quốc tế, cho những nỗ lực thất bại nhằm xây dựng dân chủ ở Iraq, Afghanistan. Chính ông Trump cũng đã nhiều lần lên án sự can dự vào Trung Đông của các chính phủ tiền nhiệm. Ngay các đồng minh của ông Trump trong đảng Cộng Hòa như các thượng nghị sĩ Lindsey Graham (South Carolina), Josh Hawley (Missouri), John Hoeven (North Dakota), Rand Paul (Kentucky) đều tỏ vẻ hoài nghi và cho rằng đề nghị của ông Trump không phục vụ nước Mỹ, các khoản tiền lớn dành cho Gaza nên được dùng để giải quyết các vấn đề của nước Mỹ. Bên phía đảng Dân Chủ, các vị dân cử đều chỉ trích kế hoạch của Tổng Thống Trump và cho rằng “cuộc xâm lược Gaza” chỉ dẫn đến cái chết của hàng nghìn binh lính Mỹ và châm ngòi cho nhiều thập niên chiến tranh ở Trung Đông.

Không thể giải quyết vấn đề Palestine nếu thiếu sự hợp tác của các quốc gia Ả Rập. Nhưng đúng như dự đoán, các quốc gia Ả Rập đã nhanh chóng tập hợp lại, đồng thanh lên án ý định của nhà lãnh đạo Mỹ. Chính phủ các nước Ai Cập, Jordan, Saudi Arabia, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Qatar, chính quyền Palestine (PA) và Liên Đoàn Ả Rập (AL), đã ra tuyên bố chung bác bỏ “mọi kế hoạch di dời người Palestine khỏi lãnh thổ của họ ở Gaza và Bờ Tây bị chiếm đóng.”

Trong nhiệm kỳ đầu ông Trump đã có công thúc đẩy hiệp ước Abraham, tái lập quan hệ ngoại giao giữa Israel và một số quốc gia Ả Rập láng giềng; chính quyền Biden sau đó nỗ lực lôi kéo Saudi Arabia – cường quốc khu vực theo Hồi Giáo Sunni – vào hiệp ước này để tạo thành một liên minh chống lại ảnh hưởng của chế độ thần quyền Iran theo Hồi Giáo Shiite.

Ấy thế nhưng sau tuyên bố Gaza gây sốc của ông Trump, chính quyền Saudi Arabia khẳng định, họ chỉ bình thường hóa quan hệ với Israel sau khi một nhà nước Palestine tự chủ được thành lập. Ông Turki al Faisal, giám đốc tình báo Saudi Arabia, còn cảnh báo kế hoạch của ông Trump “chỉ có nghĩa là thêm xung đột, thêm đổ máu.” “Thật hoang tưởng khi nghĩ rằng thanh lọc sắc tộc trong thế kỷ 21 có thể được tha thứ… Tôi không có cách nào giải thích được,” ông al Faisal nói với nhà báo Christiane Amanpour của đài CNN.

Ai Cập và Jordan – hai nước được ông Trump nhắm để đưa người Palestine đến định cư – càng phản ứng mạnh hơn. Làn sóng 2.3 triệu di dân Palestine từ Gaza sẽ gây xáo trộn lớn cho các nước này, gây bất mãn trong dân chúng và làm lung lay các chế độ cầm quyền. Hoa Kỳ có chương trình viện trợ lớn cho Ai Cập, khoảng $1.3 tỷ mỗi năm, nhưng chưa chắc Cairo đã vì khoản viện trợ đó mà mở cửa tiếp nhận người Palestine như kế hoạch của ông Trump. Vua Abdullah của Jordan, người sẽ gặp ông Trump tại Tòa Bạch Ốc vào tuần tới, cũng nói rằng ông bác bỏ mọi nỗ lực sáp nhập đất đai và di dời người Palestine tới nước ông.

Thêm xung đột, thêm đổ máu

Cảnh báo của Saudi Arabia về gia tăng xung đột từ ý định của ông Trump là có căn cứ. Cuộc chiếm đóng và đàn áp của Israel đối với người Palestine từ năm 1948 đến nay là nguyên nhân gây bất ổn triền miên ở khu vực. Cuộc trả đũa tàn bạo của Israel tại Dải Gaza 15 tháng qua chẳng hạn dù tiêu diệt được phần lớn sinh lực của tổ chức khủng bố Hamas nhưng cũng kích động một số đông thanh niên Palestine gia nhập hàng ngũ chống Israel.

Nếu 2.3 triệu người Palestine bị cưỡng bức từ bỏ quê hương – gợi lại ký ức đau buồn về sự kiện “Nakba,” hay thảm họa, khi hàng trăm ngàn người bị đuổi khỏi nhà khi nhà nước Israel ra đời vào năm 1948 – chắc chắn sẽ khơi thêm mối căm hận và kích động những phần tử cực đoan tổ chức làn sóng đấu tranh mới. Israel sẽ không có hoà bình, không được an toàn vì người Palestine sẽ không bao giờ quên thân phận mất nước, không từ bỏ giấc mơ độc lập tự chủ như ý định của ông Trump.

Lời giải cho vấn đề Trung Đông phải là thực thi giải pháp hai nhà nước. Hoa Kỳ có thể tham gia tái thiết Gaza, có thể phát triển vùng đất này thành “Riviera của Trung Đông” như ý ông Trump, nhưng từ vị thế của nhà đầu tư chứ không phải như một lực lượng chiếm đóng. Gaza và Bờ Tây phải được một chính quyền mới cai trị, hợp tác giữa chính quyền Palestine hiện nay và các đồng minh Ả Rập, được các cường quốc ủng hộ, trong đó không có vai trò của Hamas. Chính quyền mới, tức là Nhà Nước Palestine, sẽ phải lập lại trật tự, điều hành công cuộc tái thiết Gaza với kỹ thuật Tây phương và tiền vốn của các nước giàu dầu mỏ Ả Rập.

Trung Đông cần một sáng kiến mới, một lối suy nghĩ mới, “out of the box.” Nhưng kế hoạch của ông Trump vừa không thực tế, vừa thiếu đạo đức và không được cân nhắc kỹ. Nó xói mòn lòng tin vào uy tín của nước Mỹ, gây hỗn loạn và kích thích những thế lực cực đoan. Thật đáng tiếc! [qd]

Chính quyền Trump thúc ép ICE gia tăng bắt di dân

WASHINGTON, DC (NV) – Trong những tuần đầu tiên chính quyền mới của Tổng Thống Donald Trump, Tòa Bạch Ốc khoe bắt được hàng ngàn người nhập cư không giấy tờ.

Tuy nhiên, bên trong, thông qua những cuộc điện thoại căng thẳng, giới chức cao cấp của chính quyền ông Trump tỏ ra bất bình với Cảnh Sát Di Trú (ICE) vì không đạt chỉ tiêu của họ, theo nhiều người biết vấn đề này, CNN đưa tin hôm Thứ Sáu, 7 Tháng Hai.

Học sinh trường Orange County Educational Arts Academy biểu tình ủng hộ di dân bên ngoài Ronald Reagan Federal Building and Courthouse ở Santa Ana, California, hôm 6 Tháng Hai. (Hình minh họa: Patrick T. Fallon/AFP via Getty Images)

“Họ đang đứng yên tại chỗ. Họ tụt lùi rất xa,” một giới chức chính quyền Tổng Thống Trump nói với CNN về ICE.

Trong số những người gọi điện thoại cho ICE mấy ngày qua, có ông Stephen Miller – phó chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc phụ trách chính sách, ông Tom Homan – người phụ trách biên giới, và bà Kristi Noem – bộ trưởng Nội An, cùng với nhiều cơ quan liên bang thực thi luật di trú.

“Không hề nhẹ nhàng,” giới chức nêu trên nói về những cuộc điện thoại đó.

Tổng Thống Trump khởi đầu nhiệm kỳ thứ nhì của ông bằng kế hoạch di trú đầy tham vọng, hứa trục xuất hàng triệu người nhập cư bất hợp pháp và siết chặt an ninh biên giới phía Nam. Kể từ đó, giới chức chính quyền ông Trump nhanh chóng hủy bỏ chương trình tạm thời bảo vệ di dân và giao thêm thẩm quyền cho đối tác liên bang cũng như tiểu bang.

Từ khi Tổng Thống Trump nhậm chức hôm 20 Tháng Giêng tới nay, hơn 8,000 người bị giới chức di trú liên bang bắt giữ. Chính quyền ông Trump chưa công bố chính xác họ muốn bắt giữ bao nhiêu người nhập cư bất hợp pháp năm nay, nhưng số người bị bắt mỗi ngày hiện đã vượt qua số người bị bắt trung bình mỗi ngày năm ngoái dưới thời Tổng Thống Joe Biden.

Giới chức chính quyền Tổng Thống Trump đang cân nhắc một loạt biện pháp mới ngăn chặn di dân, chẳng hạn bắt chước vụ Texas thả phao xuống sông Rio Grande và đánh giá thêm căn cứ quân sự để giam giữ di dân. Họ cũng đang bàn cách đưa di dân Phi Châu qua nước khác, hai người biết kế hoạch này cho hay.

Tuy nhiên, trên thực tế, mục tiêu của Tổng Thống Trump cũng đang gặp những vấn đề khó khăn vốn cản trở giới chức di trú liên bang suốt nhiều năm nay.

Hôm Thứ Tư, bà Karoline Leavitt, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, xác nhận trong số hàng ngàn người nhập cư bị bắt thời gian qua, 461 người được thả ra vì vài lý do, trong đó có lý do thiếu chỗ giam giữ.

“Tôi sẽ họp với giới lãnh đạo ICE hôm nay để biết chính xác ai được thả và lý do thả,” ông Homan cho biết trong buổi họp báo hôm Thứ Năm.

Khi phóng viên hỏi ICE làm đủ chưa, ông Homan đáp: “Họ đang làm rất tốt. Chúng ta phải làm thêm nữa.” (Th.Long) [qd]

Tài xế xe tải suýt ‘tiễn Tô Lâm theo Nguyễn Phú Trọng’ bị phạt vạ

Tài xế xe tải suýt ‘tiễn Tô Lâm theo Nguyễn Phú Trọng’ bị phạt vạ
Tài xế VĐG, 38 tuổi, bị công an triệu tập và phạt vạ, sau khi chiếc xe vận tải của ông này suýt bị đoàn xe 45 chiếc của ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, phóng nhanh tông phải tại một khúc cua trên đường ở huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang.

Ông Đặng Đức Thanh

Ông Đặng Đức Thanh

Cụ Ông Đặng Đức Thanh

Tòa chặn chính quyền Trump cho 2,200 nhân viên USAID nghỉ việc tạm thời

WASHINGTON, DC (NV) – Chánh án liên bang hôm Thứ Sáu, 7 Tháng Hai, tuyên bố sẽ chặn kế hoạch của chính quyền Tổng Thống Donald Trump cho 2,200 nhân viên Cơ Quan Phát Triển Quốc Tế Hoa Kỳ (USAID) nghỉ việc tạm thời, theo CBS News.

Tán thành lập luận của hai nghiệp đoàn đại diện những nhân viên này, ông Carl Nichols, chánh án liên bang ở District of Columbia được ông Trump bổ nhiệm năm 2019, cho hay ông sẽ ra lệnh tạm thời chặn chính quyền Trump cho những nhân viên này nghỉ việc.

Nhân viên liên bang và ủng hộ viên biểu tình chống ông Elon Musk và Cơ Quan Cải Tổ Chính Phủ (DOGE) của ông trước Văn Phòng Quản Trị Nhân Sự ở Washington, DC, hôm Thứ Sáu, 7 Tháng Hai. (Hình minh họa: Kayla Bartkowski/Getty Images)

Theo kế hoạch của chính quyền, những nhân viên này sẽ nghỉ việc từ nửa đêm Thứ Sáu. Chánh Án Nichols cũng thông báo ông sẽ quyết định để 500 nhân viên USAID đã bị cho nghỉ việc đi làm lại hay không.

Ông Nichols cho biết hai nghiệp đoàn đại diện nhân viên USAID – American Foreign Service Association (AFSA) và American Federation of Government Employees (AFGE) – chứng minh họ sẽ bị “thiệt hại không thể sửa chữa” nếu tòa không chặn kế hoạch này, còn chính phủ thì không.

“Thực sự, chính phủ không hề bị thiệt hại” nếu kế hoạch này bị chặn tạm thời, Chánh Án Nichols nói ở tòa hôm Thứ Sáu.

Tại phiên tòa trưa Thứ Sáu, các nguyên đơn yêu cầu tòa lập tức chặn lệnh của chính quyền Tổng Thống Trump bắt buộc nhân viên USAID ở ngoại quốc di tản, và phục hồi quyền sử dụng hệ thống điện toán cho nhân viên USAID cũng như đối tác của họ.

Chính quyền Tổng Thống Trump thừa nhận 2,200 nhân viên USAID sẽ bị cho nghỉ việc tạm thời từ nửa đêm Thứ Sáu nếu tòa không chặn kế hoạch này, chưa tính 500 nhân viên khác đã bị cho nghỉ việc. Có 611 nhân viên thiết yếu sẽ ở lại USAID, và chính quyền cho biết họ dự định không sa thải thêm nữa.

Luật sư các nguyên đơn lập luận rằng cắt giảm nhân viên hàng loạt, di tản và làm nhân viên mất việc và nhà ở như vậy là vi phạm nguyên tắc tam quyền phân lập và thẩm quyền chi tiêu của Quốc Hội. Luật sư cho biết nhiều gia đình đang bị chia cắt, và con cái nhân viên USAID đang bị rút khỏi trường học khắp thế giới. Mấy ngày qua, nhân viên USAID bị cắt bảo hiểm y tế, và nhiều người phải trở về tiểu bang mà không có nhà ở hoặc nguồn lợi tức, theo AFSA và AFGE.

Chánh Án Nichols gặng hỏi luật sư của chính quyền lý do Ngoại Trưởng Marco Rubio, quyền phụ trách USAID, cần cho những nhân viên này nghỉ việc tạm thời từ đêm Thứ Sáu. “Tôi nghĩ Ngoại Trưởng Rubio không cần đưa ra lý do,” luật sư của chính quyền đáp.

Khi Chánh Án Nichols ép luật sư của chính quyền đưa ra bằng chứng có tham nhũng và gian lận trong USAID, như Tổng Thống Trump và đồng minh của ông cáo buộc, luật sư không có câu trả lời.

Chánh Án Nichols đưa ra quyết định nêu trên chỉ sau vài giờ người ta thấy nhân viên USAID tháo bảng hiệu tại trụ sở cơ quan này ở trung tâm Washington, DC. (Th.Long) [qd]

Ông Đặng Đức Thanh

Bạn Hiền Đa Minh Hà Văn Mẫn

Bạn Thân Nguyễn Huy Sỹ

Ông ĐaMinh Hà Văn Mẫn

Cụ Ông Đặng Đức Thanh

Bác Sĩ Giáo Sư Đào Hữu Anh

Ông Nguyễn Huy Sỹ

1...869870871...10,625Page 870 of 10,625

Tin mới cập nhật