Trời kêu nhưng đừng dạ lớn

Bác Sĩ Hồ Ngọc Minh

Hãy nói về thực tế hiện tại, nghiên cứu mới nhất đầu Tháng Ba, 2012, báo động là số tử vong của đàn bà Mỹ trong độ tuổi 75 trở xuống đã tăng cao, nhất là người nghèo và ít học da trắng cư dân vùng Trung và Tây Nam nước Mỹ, làm đe dọa tuổi thọ trung bình của quý bà, và, quý ông có cơ hội theo kịp.

Một vài lý do là đàn bà Mỹ ngày nay hút thuốc lá và uống rượu nhiều hơn trước, và hệ quả của nạn béo phì. Hơn 100 năm trước, dẫn đầu danh sách lý do tử vong là các bệnh nhiễm trùng như sưng phổi, lao phổi, dịch hạch, dịch tả… So sánh với ngày nay là các bệnh tim mạch, cao huyết áp, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não, ung thư, và tự tử. Nhiều trường hợp tử vong đã bắt đầu ở độ tuổi 30, có khi còn trẻ hơn. Cũng theo thống kê của Tổ Chức Y Tế Thế Giới, vào năm 2000, trên toàn thế giới có tới 20 triệu người chết vì các bệnh tim mạch, chiếm 1/3 tổng số người tử vong với hơn phân nửa số tử vong có thể giảm đi với các biện pháp y khoa phòng ngừa.

Dựa trên các số liệu thống kê trên đây, chúng ta có thể rút tỉa một kết luận gì?

Khi kinh tế phát triển, tiện nghi vật chất ngày càng cải thiện, con người ta sống lâu hơn trước nhờ vào các phát minh y khoa và thuốc men. Tuy nhiên nếu chúng ta thiếu sự hiểu biết và áp dụng những kiến thức y khoa cơ bản vào nề nếp sống thì chính nền kinh tế phát triển với những áp lực đời sống, sự dư thừa dinh dưỡng, là nguyên do dẫn đến hay làm trầm trọng hơn các chứng bệnh tai biến tim mạch, tiểu đường, ung thư. Thí dụ điển hình là ở một nước tiên tiến và văn minh như Mỹ tỉ lệ mắc bệnh và tử vong thấp hơn trong những người có học hay có điều kiện kinh tế cao, không phải vì sự giàu có về tài chánh, mà vì sự hiểu biết phân biệt của sự lợi hại đưa đến từ chính đời sống. Hơn thế, sự hiểu biết về y khoa cơ bản cần phải thường xuyên cập nhật. Ngày xưa Tần Thủy Hoàng chết có thể vì bị ngộ độc thủy ngân (mercury) vì ông tin thủy ngân là thuốc trường sinh. Vì vậy chúng ta cần có ý thức nâng cao kiến thức về y tế nhất là nắm vững các biện pháp giữ gìn sức khỏe qua y khoa phòng ngừa, thì việc vừa phát triển kinh tế, cải thiện đời sống, vừa sống lâu sống vui sống khỏe đến trăm tuổi sẽ dần dà không còn là chuyện viễn tưởng.

Một người bệnh nhân có nói với tôi, “Giày dép còn có số, bác sĩ không biết sao?”

Đành là “trời kêu ai, nấy dạ” nhưng đừng có dạ lớn và nhất là, đừng, “Thưa ông tôi ở bụi này!” Trong vòng thời gian của vũ trụ, cuộc sống con người chỉ là phút giây ngắn ngủi, đi một cái vèo là hết. Đế cuộc sống có nghĩa, ta nên tập sống vui, sống khỏe, sống với vũ trụ, sống với trời đất.

“Xuyên hoa giác điệp thâm thâm hiện,

Điểm thủy thanh đình khản khản phi.”

Đó là hai câu thơ khác của nhà thơ Đỗ Phủ, tả cảnh “cuộc sống bắt đầu” ở tuổi “thất thập cổ lai hy” mà thi sĩ Tản Đà đã dịch:

“Bươm bướm luồn hoa phơ phất liệng,

Chuồn chuồn giỡn nước lững lơ chơi”

Trong những bài viết kế tiếp, chúng ta sẽ đi vào chi tiết, những kiến thức cơ bản về y tế và các biện pháp để sống lâu sống khỏe, đế cụ ông như cụ bà, đàn bà lẫn đàn ông có thể sống đơn giản như chuồn chuồn và sống thanh thản như bươm bướm, sống lâu trăm tuổi.

***

Câu hỏi:

Tôi tên là Kathy, năm nay 63 tuổi, khi ho hay hát hò tôi hay bị són tiểu. Tôi đi khám bác sĩ chuyên khoa, bác sĩ có khuyên tôi nên giải phẫu. Tôi muốn hỏi BS. Minh là tôi có nên giải phẫu hay không? Giải phẫu có kết quả tốt hay không?”

Trả lời:

Thưa cô Kathy, tuổi 63 hãy còn rất trẻ theo với tiêu chuẩn thời nay. Ở tuổi này, với sự giúp đỡ của ngành thụ thai trong ống nghiệm, có vị phụ nữ còn mang thai và sanh con mạnh khỏe. Vì thế không nên tự hạn chế chính mình khi có vấn đề liên quan đến sức khỏe, và tự an ủi, “thôi già rồi, chạy chữa làm gì cho mệt!”

Đa số bệnh són tiểu là do hậu quả của hiện tượng sa bọng đái, cổ bọng đái hoặc/và sa tử cung.

Bác sĩ đa số trong trường hợp này chỉ cần làm tiểu giải phẫu để làm nâng bọng đái và cổ bọng đái.

Có khi bác sĩ cần phải cắt bỏ tử cung để giảm sức đè lên bọng đái và tăng kết quả lâu dài của chữa trị.

Tùy theo tình trạng nặng nhẹ, và khả năng chuyên ngành của bác sĩ, có lúc bác sĩ phải dùng những thủ thuật đặc biệt khác như treo cổ bọng đái phía sau xương vòm chậu.

Đa số kết quả lâu dài tốt, một số nhỏ phải tái giải phẫu trong vòng 5 đến 10 năm.

Tuy nhiên, trước khi quyết định giải phẫu để chữa trị bệnh són tiểu, hỏi bác sĩ sẽ áp dụng phương pháp chữa trị nào? Nên nói chuyện với bác sĩ, phải loại trừ những lý do khác có thể đưa đến triệu chứng của bệnh són tiểu, như bệnh tiểu đường, bệnh suy nhược thần kinh, suy nhược cơ bắp vùng xương chậu, bệnh co thắt bất thường của bọng đái, bệnh nhiễm trùng bọng đái kinh niên, bệnh bướu, ung thư bọng đái, và nhất là không có bệnh tim mạch có thể gây nguy hiểm trong khi gây mê để giải phẫu.