Đi tiêu ra máu

BS Hồ Ngọc Minh

(Hình minh họa: Chris Hondros/Getty Images)

LTS: Bác Sĩ Hồ Ngọc Minh được biết trong cộng đồng người Việt nhiều năm qua với chuyên khoa về hiếm muộn, vô sinh, và lựa chọn trai gái theo ý muốn. Ông đã từng làm nghiên cứu về bệnh hiếm muộn, và các bệnh ung thư của phụ nữ tại National Cancer Institute trực thuộc National Institutes of Health. Bác Sĩ Minh là Board Certified về Obstertrics, Gynecology và Reproductive Endocrinology Infertility. Phòng mạch tọa lạc trong khuôn viên bệnh viện Fountain Valley, tại 11180 Warner Ave., Suite 465, Fountain Valley, CA 92708. Số phone liên lạc: (714) 429-5848, trang nhà: www.bacsihongocminh.com.

Khi nói đi tiêu ra máu ta thường nghĩ đến ra máu ở phía ngoài hậu môn, phần cuối cùng của hệ thống tiêu hóa. Tuy nhiên, nguồn gốc xuất phát của hiện tượng xuất huyết có thể bắt đầu từ những đoạn trên của hệ thống tiêu hóa.

Đa số mọi trường hợp chảy máu tươi đỏ là dấu hiệu của chỗ chảy máu ở đoạn dưới của ruột già hay trực tràng, trong khi chảy máu đỏ bầm xuất phát từ đoạn trên của ruột già, ruột non, và nếu có máu đen là do chảy máu từ bao tử trở lên.

Bài viết nầy sẽ lược qua các nguyên nhân của hiện tượng đi tiêu ra máu cùng với các triệu chứng cần quan tâm.

1. Bệnh trĩ

Bệnh trĩ có lẽ là lý do thường xuyên nhất gây ra việc đi tiêu ra máu, do sự viêm sưng của mạng mạch máu trong hậu môn. Bệnh trĩ có thể là trĩ nội hay trĩ ngoại. Máu chảy từ những chỗ lồi của mạch máu trong khi đi đại tiện và lau chùi.

Bệnh trĩ có thể ảnh hưởng đến mọi người, mọi lứa tuổi, và thường liên hệ đến một số yếu tố nguy cơ như: có thai, táo bón, đi tiêu chảy kinh niên, rặn nhiều hay ngồi trên bàn cầu quá lâu, béo phì, ăn uống thiếu chất bã, chất xơ.

Bệnh trĩ thường được chữa trị với kem thoa ở ngoài hay nhét vào hậu môn có chứa chất hydrocortisone. Tắm bồn nước nóng, ăn nhiều chất xơ, hay dùng thuốc làm dẻo phân (stool softener) giúp làm bớt sự khó chịu của bệnh.

Nếu chữa trị bằng thuốc không có kết quả, bác sĩ có thể cần làm giải phẫu để cắt hay đốt chỗ bị bệnh.

2. Lỗ thông giữa các cơ phận vùng xương chậu (Fistulas)

Lỗ thông có thể xảy ra khi có sự tiếp giáp của hai cơ phận, thí dụ như trực tràng và hậu môn, trực tràng và âm đạo do nhiễm trùng. Lỗ thông có khi chỉ cần chữa trị bằng thuốc trụ sinh sẽ tự khép lại, nhưng cũng có khi cần giải phẫu để đóng chỗ thông lại.

3. Bị nứt kẽ hậu môn (Fissures)

Nứt kẽ thành những rãnh xảy ra trong hậu môn, ruột già làm đau và chảy máu. Tương tự như bệnh trĩ, ngâm nước nóng, ăn nhiều chất xơ, và thuốc làm mềm phân có thể giúp đỡ.

4. Diverticulitis

Diverticulosis là hiện tượng xảy ra khi có những lỗ trũng nhỏ, đại loại như những ổ gà hiện ra trong màng ruột già do bắp thịt của màng ruột bị yếu. Những chỗ trũng nầy xuất hiện thường xuyên và thường không gây ra triệu chứng. Tuy nhiên một đôi khi có thể tước rách làm chảy máu, và nhiễm trùng kinh niên gọi là diverticulitis. Bệnh có thể chữa bằng thuốc trụ sinh, và giải phẫu cho trường hợp nặng.

5. Viêm sưng trực tràng hay ruột già (Proctitis or colitis)

Viêm sưng ruột già và trực tràng xảy ra làm cho màng ruột già bị bể và chảy máu. Chữa trị tùy theo nguyên nhân. Một số nguyên nhân gồm có: nhiễm trùng, bị các bệnh về ruột già như irritable bowel syndrome (IBS) và Crohn’s disease, do phản ứng phụ của thuốc như thuốc loãng máu, chữa hóa trị hay phóng xạ do ung thư, giao hợp qua hậu môn, bị nghẽn ruột già.

6. Nhiễm trùng bao tử và đường ruột (Gastroenteritis)

Nhiễm trùng do vi trùng gây ra có thể làm viêm bao tử và đường ruột gây ra tiêu chảy có thấm chút máu. Nhiễm trùng vì virus lại không làm cho tiêu chảy ra máu. Chữa trị thường bao gồm thuốc trụ sinh, uống nước nhiều hay truyền nước biển.

7. Bệnh lây truyền qua đường tình dục

Giao hợp qua hậu môn có thể làm lây lan bệnh truyền nhiễm phong tình. Khi bị nhiễm trùng thường làm chảy máu.

8. Bị lồi ruột ra ngoài hậu môn

Người già có thể bị yếu các bắp thịt chung quanh hậu môn, làm cho một phần của trực tràng bị lồi ra ngoài. Chữa trị đa số cần đến giải phẫu.

9. Ung thư ruột già và hậu môn

Gần 50% bệnh nhân bị ung thư ruột già và hậu môn bị xuất huyết. Nếu triệu chứng đi kèm với đau đớn khi đại tiện, sụt cân, nên lưu tâm và khám bác sĩ ngay.

10. Bị ra máu đường ruột như bị loét bao tử, bị tai nạn chấn thương vùng bụng

Phần lớn trường hợp ra máu chút ít và ngắn hạn không cần phải lo sợ. Nếu bị ra máu kèm theo triệu chứng đau đớn nhiều ngày, cần phải tham khảo bác sĩ. Thí dụ, ra máu kéo dài hơn hai tuần lễ, trẻ em bị ra máu hậu môn bất kể thời hạn, xuống cân và mệt mỏi, sình bụng và đau bụng, phân mỏng và teo nhỏ, nôn mửa, táo bón kinh niên, và bị xì phân ra khỏi hậu môn không kiềm chế được.

Thông thường bác sĩ sẽ khám bên ngoài xem chỗ ra máu ở đâu, kế đến cho thử phân xem có phát hiện máu trong phân hay không. Có khi, bệnh nhân cần phải soi ruột, chụp hình CT scan hay MRI.

Để phòng ngừa, chúng ta nên ăn uống điều độ với các thức ăn có chất xơ và uống nước đầy đủ. Nếu bị táo bón, nên sử dụng các loại thuốc chống táo bón không cần đến toa bác sĩ. Ngoài ra, chúng ta còn tập thể dục thể thao thường xuyên và giữ cân ở mức lý tưởng.

Nói chung, một vài giọt máu trong bồn cầu nên lưu tâm nhưng cũng không nên lo lắng quá, chỉ khi nào triệu chứng kéo dài qua nhiều ngày thì nên gặp bác sĩ ngay, nhất là trong trường hợp ho hay ói ra máu đi kèm với ra máu trong phân, hoặc bị nóng sốt, mệt mỏi, sụt cân.

Mời độc giả xem chương trình nấu ăn “Cách làm món tôm rang muối”


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Thoáng bâng khuâng

Tháng cuối năm, trời mau nhạt màu. Chưa đến 5 giờ chiều, ngồi từ bàn ăn nhìn ra cửa patio: cả khoảng sân sau nhuốm màu chiều lạnh, u buồn với gió phất phơ lay nhẹ.

Con sẽ kiện, nếu bố mẹ không chịu bán nhà

Vợ chồng tôi đã nói với con hết lời, rằng là bố mẹ cũng không còn sống bao năm nữa, khi bố mẹ chết đi thì con hưởng trọn căn nhà. Vợ tôi khóc nài nỉ con, nhưng nó vẫn không bằng lòng và còn dọa nếu không bán nó sẽ kiện ra tòa.

Chè củ năng đường phèn

Chè củ năng ăn cùng nước cốt dừa và có chút mè rang rắc lên trên. Chè củ năng ăn giòn, ngọt, thanh, và có nhiều màu sắc bắt mắt. Có thể dùng cách luộc củ năng này để làm món chè Thái hay sương sa hạt lựu.

Sưng phổi

Sưng phổi thường xảy ra trong mùa lạnh và lây nhiễm khi người bệnh ho, nhảy mũi, hay đụng chạm  những vật dụng, mặt phẳng, truyền vi khuẩn từ người nầy sang người khác.

Những thói quen xấu khi chăm sóc da

Chăm sóc da là một trong những việc vô cùng quan trọng của phụ nữ. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách chăm sóc da như thế nào là đúng.

Lựa quần jean theo dáng người

Không phải ai cũng biết cách chọn lựa quần jean nào phù hợp và tôn lên dáng của mình.

Tập thói quen dậy sớm

Bạn là kiểu người bước ra khỏi giường ngay sau khi chuông báo thức reo, hay vẫn cứ nằm ì thêm chút nữa sau khi chuông reo thêm nhiều lần?

Báo Người Việt và gia đình tôi

Trong số các nhật báo, tuần báo tiếng Việt có mặt tại nước Mỹ thì nhật báo Người Việt là tờ báo có thời gian hoạt động lâu năm nhất tại khu phố Little Saigon.

Tôi và Nhật Báo Người Việt

Đọc báo là một sở thích hay đúng hơn là nhu cầu của tôi trong đời sống thường nhật, công việc hằng ngày của tôi gắn liền với computer, bởi thế khi báo điện tử Người Việt vừa gửi đến là tôi biết ngay.

Mẹ là sườn nhà

Cuối năm nay chúng tôi sẽ tổ chức một bữa tiệc lớn để mừng Mẹ thọ được 90 tuổi. Tự dưng tôi muốn viết về Mẹ giống như ngày xưa tôi đã viết một bài về Bố.