Mệt mỏi

BS. Hồ Ngọc Minh

(Hình minh họa: Getty Images)

 

LTS: Bác Sĩ Hồ Ngọc Minh được biết trong cộng đồng người Việt nhiều năm qua với chuyên khoa về hiếm muộn, vô sinh, và lựa chọn trai gái theo ý muốn. Ông đã từng làm nghiên cứu về bệnh hiếm muộn, và các bệnh ung thư của phụ nữ tại National Cancer Institute trực thuộc National Institutes of Health. Bác Sĩ Minh là Board Certified về Obstertrics, Gynecology và Reproductive Endocrinology Infertility. Phòng mạch tọa lạc trong khuôn viên bệnh viện Fountain Valley, tại 11180 Warner Ave., Suite 465, Fountain Valley, CA 92708. Số phone liên lạc: (714) 429-5848, trang nhà: www.bacsihongocminh.com.

 

Có bao giờ bạn cảm thấy mệt mỏi từ trong tâm hồn đến thể xác? Đời có lúc vui lúc buồn, lúc lên lúc xuống, nhưng, có một số người dường như lúc nào cũng cảm thấy mệt mỏi, ngày nào cũng như ngày ấy.

Theo cơ quan phòng chống bệnh tật CDC, Centers for Disease Control của Mỹ, có khoảng 15% phụ nữ và 10% đàn ông rơi vào tình huống thường xuyên bị mệt mỏi. Nếu bạn nằm trong số nầy, xin đừng vội vàng tham khảo với “bác sĩ Google”, vì chỉ làm cho bạn mệt mỏi thêm mà thôi, khi đọc những lý do nêu ra, liên quan đến những chứng bệnh trầm trọng, hiểm nguy.

Trên thực tế, một trong những lý do thông thường nhất gây ra mỏi mệt là chứng mất ngủ. Cũng theo cơ quan CDC, có khoảng 30% đến 50% người Mỹ không ngủ ngon giấc hay không ngủ đủ giấc 7 tiếng mỗi đêm. Trong trường hợp phụ nữ có con, khả năng bị mất ngủ và mỏi mệt tăng theo số con. Đó là lý do tại sao phụ nữ dễ bị mỏi mệt hơn các ông.

Một lý do khác đưa đến mỏi mệt là chứng “sleep apnea”, nghẹn thở trong khi ngủ. Người bị chứng sleep apnea, thường hay ngáy to hay ngáp không khí trong khi ngủ mê. Vì ngủ không ngon giấc, thiếu hụt dưỡng khí, bệnh nhân dễ bị mệt mỏi trong ngày. Hơn thế, bệnh nhân bị chứng sleep apnea, thường dễ bị tăng nguy cơ bệnh tim mạch.

Một số người bị mệt mỏi do thiếu máu vì mất máu kinh niên, thí dụ như phụ nữ ra kinh nhiều khi hành kinh, dễ bị thiếu máu. Một số trường hợp bị chảy máu đường ruột, ung thư ruột già cũng làm cho thiếu máu. Hoặc, ung thư các loại, suy dinh dưỡng cũng gây ra mệt mỏi.

Bệnh tiểu đường cũng là một nguyên nhân của mệt mỏi, thường thường đi đôi với triệu chứng khát nước và đi tiểu nhiều. Tương tự, bệnh suy tuyến giáp cũng làm cho mệt mỏi, nhưng thường đi đôi với các triệu chứng như khô da, táo bón.

Cuối cùng, mệt mỏi cũng có mối liên hệ đến bệnh trầm cảm, sợ hãi vô cớ, hay bị stress, áp lực từ cuộc sống.

Trong trường hợp mệt mỏi kinh niên không có lý do giải thích thoả đáng, khi mà các thử nghiệm đều không có dấu chứng bị bệnh gì cả, nguyên nhân có thể là hội chứng mệt mỏi kinh niên, chronic fatigue syndrome.

Mệt mỏi kinh niên là một hội chứng bệnh bao gồm nhiều triệu chứng khác nhau như mất ngủ kinh niên, đau nhức bắp thịt và khớp xương, đau cuống họng, nhức đầu, và mất trí nhớ. Một số người lúc nào cũng cảm thấy trí óc mù mờ, thiếu minh mẫn, khó tập trung tư tưởng. Người bị bệnh, dường như, một ngày như mọi ngày, đều bị mệt mỏi, thiếu năng lực thể xác cũng như trí tuệ. Theo định nghĩa, một bệnh nhân có các triệu chứng trên đây kéo dài trên 6 tháng, được xem là bị mệt mỏi kinh niên. Từ lâu, vì không có một thử nghiệm nào có thể minh chứng cho tình trạng mệt mỏi kinh niên, tình trạng nầy được xem là bệnh tưởng tượng hay bệnh ảo. Gần đây, y khoa đã công nhận đây là một hội chứng bệnh có thật. Ở Mỹ, theo ước tính, có khoảng từ 850,000 đến 2.5 triệu người bị mệt mỏi kinh niên.

Tình trạng mệt mỏi kinh niên có liên hệ đến sự suy nhược sức đề kháng nhưng người ta lại không biết nguyên nhân tại sao. Trước đây người ta cho rằng một số nhiễm trùng siêu vi như Epstein-Barr virus có thể là nguyên nhân, nhưng điều nầy không còn đúng nữa. Stress trong tâm trí do áp lực đời sống hay stress về thể xác có thể làm cho bị mệt mỏi kinh niên nếu cội nguồn của stress không được giải quyết.

Tuy rằng tình trạng mệt mỏi kinh niên hiện nay không có thuốc chữa, nhưng mệt mỏi ngắn hạn rất có thể chỉ vì bị burn out, “cháy bóng” tạm thời. Một số biện pháp có thể phòng chống tình trạng burn out như sau:

1. Ngủ đầy đủ. Nên tập đi ngủ đúng giờ, kể cả cuối tuần. Mỗi buổi tối nên để dành khoảng thời gian để suy gẫm chuyện trong ngày và lo công chuyện cho ngày kế tiếp. Sau đó thì “quẳng gánh lo” đi và tập thiền, trước khi đi ngủ. Không nên sử dụng computer, check e-mail, xem facebook, hay xem ti-vi trước giờ đi ngủ. Tránh uống rượu cho dù là rượu vang trước giờ ngủ.

2. Nên uống nước đầy đủ. Thiếu nước, cho dù ít ít, cơ thể sẽ thiếu năng lực hoạt động. Khi máu bị khô nước, trên lý thuyết, sẽ đặc hơn. Điều nầy khiến trái tim phải làm việc cực nhọc hơn, oxygen cũng như chất bổ không đến các tế bào nội tạng cũng như bắp thịt được hữu hiệu.

3. Tập thể dục thể thao đều đặn.

4. Có nhiều bạn bè. Vun xới cho tình bạn, tình yêu.

5. Không nên đòi hỏi quá đáng, khắc khe với chính mình. Nên chấp nhận khiếm khuyết giới hạn của mình, cũng như chấp nhận sự thất bại, điều rủi ro xảy đến.

6. Không nên giận chính mình đã đành, mà cũng không nên giận người khác. Giận dữ chỉ làm cho mọi người trong quan hệ buồn phiền, sỡ hãi vô cớ.

7. Không nên bơm chuyện nhỏ thành to, chuyện đơn giản biến thành chuyện đại sự. Ngược lại nên xé nhỏ những chuyện lớn ra thành những mảnh nhỏ để dễ ứng phó.

8. Có đôi khi, phải tập trả lời “KHÔNG”. Bạn không thể làm vừa lòng mọi người. Có thể bị xem là ích kỷ, nhưng bạn phải sống cho chính mình trước thì mới giúp được thiên hạ sau.


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Cách làm bún đơn giản bằng máy Philips Pasta

Công thức này có thể làm bún nhỏ hay bún lớn đều được. Nếu không thích ăn bún dai có thể bớt lượng bột năng, thay bằng bột gạo.

Bông lài và những ngày xưa

Tôi hí hửng khoe với vợ nắm bông lài trắng tinh mà sáng nay ra vườn vừa hái được. Chỉ vài cánh hoa nhỏ xíu mới nở còn đong đưa trong gió sớm thôi, vậy mà hương thơm của nó từ ngoài vườn theo tôi vào đến tận trong nhà.

Nhận giấy từ chối, sau khi rớt phỏng vấn vào quốc tịch lần 2

Tôi vừa rớt quốc tịch lần thứ 2, và đã nhận được thư từ chối với lí do: Tiếng Anh không đạt. Người phỏng vấn tôi lần thứ 2 là một thanh niên Việt Nam, cậu ấy không hỏi trong bài, trong khi tôi học bài rất kỹ, mà cậu ấy toàn hỏi những câu mông lung ở ngoài làm tôi không hiểu gì hết.

Hút thuốc lá và bệnh nghẽn phổi

Bệnh nghẽn phổi kinh niên, chronic obstructive pulmonary disease (COPD), là một bệnh kéo dài theo năm tháng và làm cho tình trạng của phổi ngày càng kiệt quệ. Triệu chứng tiêu biểu của bệnh là ho, thở khò khè, thở không sâu, và khó thở. Một người bị COPD thở rất khó nhọc, có khi gồng mình, hớp hơi, giống như sắp tắt thở.

Bốn thực phẩm rẻ tiền nhưng giàu protein

Để có một chế độ ăn uống lành mạnh và dinh dưỡng không chỉ đòi hỏi sự kiên trì, cam kết và cả chi phí đi chợ mua thực phẩm chất lượng.

Các thành phần chăm sóc da không nên dùng với nhau

Nếu dùng quá mức, hoặc dùng kèm chung với sản phẩm khác, mặc dù tất cả sản phẩm đều được đánh giá cao và hiệu quả, sẽ dẫn đến tác dụng ngược, da không được cải thiện mà vẫn như cũ, hoặc tệ hơn là bị tổn thương.

Phụ nữ được mời làm diễn giả trong lễ tốt nghiệp nhiều hơn nam giới

Năm nay, phụ nữ hoàn toàn “thống trị” trong việc làm diễn giả đại học ở các buổi lễ ra trường của sinh viên, theo trang mạng Well and Good.

Quả trứng gà sinh đôi

Tui ngồi chồm hổm, mặc khói cay bay vào mắt, háo hức nhìn Má cẩn thận đập quả trứng sinh đôi đó vào chén, nêm tí nước mắm, tí tiêu, hành lá, rồi pha thêm nước lã, quấy đều xong mới chiên.

Ai có thể thở giùm ai?

Thở bụng đúng cách đã có thể giúp cải thiện sức khỏe, nâng cao chất lượng cuộc sống; Chánh niệm hơi thở có thể đưa đến “diệt trừ khổ ưu” và Quán niệm hơi thở thì dẫn đến “thành tựu chánh trí”!

Ái ân lạt lẽo của chồng tôi (*)

Càng về sau chúng cháu càng ít nói chuyện với nhau hơn. Cháu sa đà vào những đêm đi nghe nhạc với bạn, ôm sách đọc mê mẫn mỗi khi có thì giờ. Nội việc đi chung xe, cháu và anh cũng bất như ý.