WASHINGTON, DC (NV) – Cambodia và Thái Lan đồng ý đàm phán đình chiến sau khi Tổng Thống Donald Trump của Mỹ can thiệp, ông Trump và giới lãnh đạo hai nước này loan báo, theo CNN hôm Thứ Bảy, 26 Tháng Bảy.
Trước đó, Tổng Thống Trump cho hay ông nói chuyện với cả ông Hun Manet, thủ tướng Cambodia, lẫn ông Phumtham Wechayachai, quyền thủ tướng Thái Lan, để cố gắng khôi phục hòa bình.
“Họ đồng ý gặp nhau ngay lập tức và nhanh chóng đàm phán đình chiến, và cuối cùng, là HÒA BÌNH!” Tổng Thống Trump cho biết trong một loại bản “post” trên mạng xã hội về nỗ lực ngoại giao của ông hôm Thứ Bảy.
Tổng Thống Trump cho hay ông cảnh cáo ông Hun Manet và ông Phumtham rằng ông sẽ không đạt thỏa thuận thương mại với Thái Lan hay Cambodia nếu hai nước này tiếp tục giao tranh ở biên giới.
“Họ cũng mong trở lại ‘bàn đàm phán thương mại’ với Mỹ, nhưng tôi nghĩ tới khi nào giao tranh chấm dứt thì làm như vậy mới phù hợp,” Tổng Thống Trump viết trên mạng xã hội Truth Social của ông.
Trước đây trong Tháng Bảy, ông Trump gửi thư cho Thái Lan và Cambodia thông báo Mỹ sẽ đánh thuế nhập cảng 36% cho phần lớn hàng hóa của hai nước này từ ngày 1 Tháng Tám. Cả Thái Lan lẫn Cambodia đều đưa ra lời đề nghị đáng kể với phía Mỹ nhằm sớm đạt được thỏa thuận thương mại, giới chức loan báo lúc đó.
Sáng sớm Chủ Nhật, 27 Tháng Bảy, giờ địa phương, chính phủ Cambodia ra thông báo cho hay ông Hun Manet cám ơn Tổng Thống Trump và tuyên bố Cambodia đồng ý với “lời đề nghị đình chiến ngay lập tức và vô điều kiện” với Thái Lan. Chính phủ Cambodia cho biết thêm ông Hun Manet cũng gửi lời kêu gọi đình chiến tới ông Anwar Ibrahim, thủ tướng Malaysia và là chủ tịch Hiệp Hội Các Quốc Gia Đông Nam Á (ASEAN).
Thái Lan phản ứng dè dặt hơn. Bộ Ngoại Giao nước này cho hay họ mong thấy “ý định chân thành từ phía Cambodia” – nhưng lưu ý ông Phumtham cũng “yêu cầu Tổng Thống Trump chuyển lời… rằng Thái Lan muốn đối thoại song phương càng sớm càng tốt để đưa ra biện pháp và thủ tục đình chiến và tìm giải pháp ôn hòa cuối cùng cho cuộc xung đột này.”
Diễn biến mới nhất này xảy ra sau khi Cambodia hôm Thứ Bảy kêu gọi “lập tức” đình chiến với Thái Lan trong bối cảnh cuộc xung đột đang diễn ra giữa hai nước này ở biên giới làm thiệt mạng hơn 30 người, gồm dân thường, theo BBC.
Ông Chhea Keo, đại sứ Cambodia tại Liên Hiệp Quốc, loan báo nước này kêu gọi đình chiến “vô điều kiện” và cho biết thêm rằng Cambodia muốn tìm “giải pháp ôn hòa cho cuộc tranh chấp này.”
Hôm Thứ Bảy, ông Maris Sangiampongsa, ngoại trưởng Thái Lan, tuyên bố Cambodia phải chứng tỏ “thành thật muốn kết thúc cuộc xung đột” thì hai bên mới có thể đàm phán đình chiến.
Tính tới Thứ Bảy, ít nhất 32 người thiệt mạng, gồm cả binh sĩ lẫn dân thường – và gần 200,000 phải di tản ở Thái Lan và Cambodia. Cuộc xung đột mới nhất giữa hai quốc gia Đông Nam Á này bùng nổ hôm Thứ Năm và hai bên cáo buộc nhau nổ súng trước.
Hôm Thứ Bảy, ngày thứ ba liên tiếp, giao tranh tiếp diễn. Quân đội Thái Lan cho hay Cambodia tấn công khu vực mới gần bờ biển phía Nam nhưng bị Hải Quân Thái Lan đẩy lùi.
Trước đó, Thái Lan loan báo giao tranh xảy ra ở ba tỉnh dọc biên giới với Cambodia, gồm Surin, Ubon Ratchathani và Srisaket. Thái Lan đã ban bố thiết quân luật ở tám vùng giáp với Cambodia.
Thái Lan xác nhận 19 công dân của họ, gồm 13 dân thường và sáu binh sĩ, thiệt mạng kể từ Thứ Năm tới Thứ Bảy, và gần 140,000 người phải di tản.
Cambodia thông báo họ có 13 người chết, gồm tám dân thường và năm binh sĩ, và hơn 35,000 người phải di tản.
Ông Phumtham cảnh báo cuộc xung đột này có thể “đi tới chiến tranh.” Ông cho biết giao tranh hiện nay còn có vũ khí hạng nặng và đã lan ra 12 địa điểm dọc biên giới.
Thái Lan cũng cáo buộc Cambodia bắn vào khu dân cư, nên Thái Lan phải di tản toàn bộ dân làng họ cho là nằm trong tầm bắn của hỏa tiễn Cambodia.
Trong khi đó, Cambodia cáo buộc Thái Lan sử dụng đạn chùm, loại đạn bị cấm ở phần lớn thế giới vì có thể văng bừa bãi vào dân thường. Thái Lan chưa phản hồi lời cáo buộc này.
Cũng hôm Thứ Bảy, ngoại trưởng Thái Lan cho hãng tin Reuters hay “không cần” bên thứ ba làm trung gian trong cuộc xung đột này, mặc dù giới lãnh đạo toàn cầu đang kêu gọi đình chiến ngay lập tức.
Ông Ibrahim, thủ tướng Malaysia và chủ tịch ASEAN, ngỏ lời làm trung gian cho Thái Lan và Cambodia đàm phán. Mỹ cũng kêu gọi “lập tức chấm dứt giao tranh, bảo vệ dân thường và tìm giải pháp ôn hòa cho cuộc xung đột này.”
Thái Lan nói giao tranh bùng nổ do quân đội Cambodia tung “drone” (máy bay điều khiển từ xa) theo dõi binh lính Thái Lan gần biên giới.
Cambodia đổ thừa Thái Lan gây ra cuộc đụng độ này vì binh lính Thái Lan tiến vào ngôi đền cổ Khmer-Hindu gần biên giới, vi phạm thỏa thuận giữa hai bên.
Cuộc tranh chấp giữa Thái Lan với Cambodia có từ cách đây hơn 100 năm, khi đường biên giới giữa hai quốc gia này được vẽ sau khi Pháp chiếm Cambodia.
Từ đó tới nay, hai nước này thỉnh thoảng giao tranh lẻ tẻ, làm thiệt mạng cả binh sĩ lẫn dân thường cả hai bên.
Vụ căng thẳng mới nhất bắt đầu hồi Tháng Năm sau khi một binh sĩ Cambodia thiệt mạng trong giao tranh, đẩy mối quan hệ giữa nước này với Thái Lan xuống mức thấp nhất trong hơn 10 năm. (Th.Long) [qd]
