Khu Rừng Lau (Kỳ 160)

Lúc đó tôi mới thấy là con người ta quả có thể coi cái chết nhẹ như lông hồng hoặc vì mình đương thực hiện một chính nghĩa lớn, hoặc vì mình tự xét không có điều gì xấu hổ với lương tâm. Tôi ở trường hợp thứ hai. Ðứng trên miệng hố và bị bịt mắt tôi tiếp tục thảo luận với chúng. Ðại loại chúng căn vặn tôi làm sao tôi buôn to bán lớn thế, làm sao tôi giàu thế, tôi có làm gián điệp cho Pháp không? Tôi trả lời, tôi cắt nghĩa, tôi dẫn chứng từng điểm. Tôi còn nói cho chúng hay là chính nhờ có sự bảo đảm của tôi, nhân danh Trung Việt Thương Mại Công Ty mà chính phủ mua được của Mỹ mấy chiếc tàu thủy nhỏ để dùng vào công việc chuyên chở. Chúng tha tôi.

Khi chiến tranh bùng nổ tôi đưa vợ con tản cư về miền Lạt Sơn (Phủ Lý) rồi một mình đi buôn muối trên con đường từ Văn Lý – lại Văn Lý – theo sông Ðinh Cơ qua các miền Ðộc Bộ, Tam Tòa thuộc huyện Nghĩa Hưng (Nam Ðịnh), rồi rẽ vào sông Ðáy qua Ninh Bình, ngược Phủ Lý, ngược Hà Ðông, ngược Sơn Tây tới đổ muối ở huyện Thạch Thất. Muối tập trung hết ở đây trước khi phân phát đi khắp Việt Bắc.

Khóa chợt phác một nụ cười rất thoát tục khiến những lời kế tiếp như lời tiên tri:

– Tôi đã chứng kiến cảnh non nước đổi màu anh ạ, thật là kinh dị. Lần đó bán xong một chuyến muối tôi về thăm vợ con ở Lạt Sơn vừa lúc quân Pháp mở cuộc hành quân càn quét khá lớn, chúng tôi chạy lên núi Bồ Vô, ngọn núi đá khá cao, lánh nạn. Từ trên đỉnh tôi nhìn rõ thấy quân Pháp tiến vào làng Lạt Sơn, mấy tên lính bận đồ ka-ki đuổi theo mấy người dân chạy ra đồng, khói súng thoát khỏi nòng, đầu có cắm lưỡi lê, rồi tiếng tắc bọp… Một người dân gục ngã… một tên lính xông tới thẳng cánh thục mũi lưỡi lê hất ngửa, hai cánh tay nạn nhân giơ lên, toàn thân có oằn oại, đầu ngật nghiêng về một phía. Bất động! Từ trên cao và xa nhìn xuống, cảnh bi thảm của rượt đuổi, đâm xỉa, oằn oại đó diễn ra hoàn toàn trong nín lặng như đương xem một cuốn phim câm. Màu cảnh vật đương sáng tỏ bỗng từ từ đổi sang biêng biếc, tim tím tưởng như linh hồn người quá cố thoắt biến thành màng kính màu đó che lấy mặt trời. Lòng tôi thổn thức đến nghẹn ngào trước cảnh non nước nhuộm màu tang thương và tang tóc đó. Thực dân Pháp mang quân từ nước họ sang đây để chiếm lại nước mình, làm sao mà nói chuyện nhân nghĩa được với họ, tôi lại nhớ đến cảnh bị Việt Minh bịt mắt dẫn ra miệng hố, lên cò súng và tôi linh cảm thấy rằng đất nước mình đương bắt đầu đi vào cuộc bể dâu, cuộc bể dâu sẽ kéo khá dài. Non nước đổi màu, chính là sự báo hiệu của một cuộc vân đục bắt đầu, mới bắt đầu thôi… đau khổ còn dài, chết chóc còn nhiều, cặn bã sẽ ngày một vẩn lên khiến mặt nước từ vần đục ngầu, từ đục ngầu đến đen kịt… Rồi vào lúc thất bại nhất, ê chề nhất, rũ rợi nhất, tới lúc đó dân tộc mình có tái sinh mới tái sinh. Ðó là thị kiến của tôi vào lúc non nước đổi màu đó. Ðể rồi đây chúng ta nghiệm xem có đúng không. Tôi tin rằng con người có một nặng khiếu đặc biệt về thị kiến, một đời người họa là có một lần được trời đất vén màn mở động cho nhìn suốt tương lai. Tấm màn mênh mông hạ xuống, cửa động khép lại, mình bị ném lại với thực tại, với kích thước không thời gian nhỏ xíu. Tôi đâm thích tìm đọc loại sách bàn về những bí hiểm của vũ trụ, về tâm linh giới, về thần giao cách cảm… đồng thời tôi cũng hiểu rằng sau khi tấm màn mênh mông hạ xuống, cửa động khép lại thì hành động đó cũng chẳng khác gì hành động tiếc rẻ của kẻ cúi xuống nhặt một hòn đá nhỏ để cố tìm, cố gợi trong ký ức hình ảnh của cả trái núi.

Khóa ngừng nói chắc cũng khá lâu. Ðôi bạn cùng nhìn xuống để cùng ngó vào nỗi lòng suy tư của riêng mình. Tiếng bà Ðô kéo họ trở lại thực tại:

– Thế nào hai ông nói chuyện đã xong chưa?

– Ồ mẹ! – Lời Khóa.

– Chết chưa, cháu phải về! – Lời Khiết.

Bà Ðô cười:

– Về đâu hãy vào ăn cơm đã, các ông tưởng sớm sao, một giờ trưa rồi đấy ạ.

– Chết chưa! – Khiết vừa cười vừa thốt!

Vợ Khóa im lặng gọt dứa ở góc quầy để lát nữa đét-se (tráng miệng).

Bà Ðô dẫn đầu:

– Vào trong này hai ông.

– Ủa! thưa bác chỉ còn hai chúng cháu?

– Cả nhà ăn xong từ lâu! Lâu rồi…