Phim Thuyền Nhân: Võ Sư Hóa Ði Tìm Mộ

Từ trái: võ sư Hóa, Andrew Bennett, Scott Edwards, nhà báo Triều Giang khi họ đến phi trường Thái Lan.

“Trải qua một đêm cho tới chiều ngày hôm sau thì tàu gặp hải tặc lần thứ hai:

“Lúc đó chúng tôi không chờ nữa, khi hải tặc tới nơi, xán vào tàu chúng tôi thì tôi nhảy lên và tôi đã đánh nhau với hải tặc từ mũi tàu cho tới phòng tài công, tôi đã hạ mười lăm tên và tôi cướp tàu của hải tặc. Sau đó tôi đưa những người trên tàu bị bể của chúng tôi sang tàu chúng tôi cướp được.

“Khi nhảy qua nhảy lại để đưa đàn bà và con nít thì chúng tôi còn một người em họ bị gãy chân đêm hôm trước. Chú em nằm trên tàu và tôi nhảy về. Trên đường nhảy về thì dây neo bị đứt và chiếc tàu tôi cướp được trôi đi.”

Tàu trôi đi thì võ sư Hóa rớt xuống biển, ông đã lội trên biển như vậy mười mấy tiếng đồng hồ:

“Trời muốn tôi sống chứ thật sự tôi không có khả năng bơi lội trên sóng gió 18 tiếng đồng hồ.” May mắn là sáng hôm sau ông nhìn ra một bóng đen là chiếc tàu vượt biên của ông bị hải tặc đâm vỡ.

“Mừng quá tôi bơi vào con tàu, sống trôi nổi trên tàu bể 21 ngày, không lương thực, chỉ có nước mưa. Hai mươi mốt ngày đó là vô vàn tàu hải tặc tấn công tôi liên tiếp. Họ đâm, chém,đánh đập, bắn tôi ba lần nhưng số tôi chưa chết.

“Mỗi một sáng thức dậy, tôi gạch vào mạn tàu tôi đếm một ngày. Sau 21 gạch thì tôi gặp năm cái tàu Mã Lai. Tôi biết đã trôi tới Mã Lai, tôi đứng lên xin ăn. Họ bắt chéo tay và nói rằng ‘police.’ Họ cho tôi một ly trà sữa, một bịch mì ăn liền, một túi bánh khô.”

Nhờ chút đỉnh lương thực như vậy, võ sư Nguyễn Tiến Hóa lấy lại sức, bắt đầu lượm áo quần sót lại trên tàu làm một cánh buồm, tháo mạn tàu làm cột buồm rồi bánh lái để có thể bơi vào đất liền: “Làm xong thì hết gió, tôi phải nằm chịu trận một đêm cho tới ngày hôm sau dùng lá buồm đó, tôi lái hai ba ngày gì nữa thì tôi vào bờ biển Mã Lai.”

Sức chịu đựng của con người

Tới được Paula Bidong mà không biết số phận vợ con như thế nào trên chiếc thuyền hải tặc cướp, võ sư Hóa sống như một người không thiết sống. Ðến một ngày, khi Cao Ủy trên đảo gọi ông lên, báo cho biết chiếc tàu hải tặc cướp đã bị chìm và tất cả những người trên đó đã chết hết. “Tôi hét lên, đập bể cái bàn rồi từ văn phòng Cao Ủy tôi chạy ra ngoài bờ biển để tự vẫn. Cảnh sát Mã Lai vào để bắt tôi thì bị tôi tấn công, sau đó họ quăng dây cho tôi té, bác sĩ chạy theo chích thuốc cho tôi mê đi và đưa tôi vào trong bệnh viện Sic Bay. Họ còng hai tay tôi trên giường sắt, tôi vác cả giường mà chạy. Sau đó họ còng cả hai chân tôi xuống giường sắt luôn” Ðấy là Nguyễn Tiến Hóa, một người sống sót tới Pulo Bidong năm 1982.

Ðược nhận vào Hoa Kỳ do trường hợp đặc biệt, võ sư Nguyễn Tiến Hóa vẫn còn điên loạn và phải nằm bệnh viện một thời gian. Dần dà, tâm trí và nghị lực của một người đã được đào luyện võ thuật từ nhỏ, ông gầy dựng lại cuộc sống bình thường. Hiện ông là giám đốc trung tâm võ thuật Vovinam ở thành phố Dallas, Texas.

Ba mươi ba năm sau, cùng đoàn làm phim Võ Sư Hóa Ði Tìm Mộ trở lại Malaysia và Thái Lan để tái dựng thảm cảnh vượt biển lúc trước, võ sư Nguyễn Tiến Hóa gần như rơi trở lại trạng thái điên loạn suốt thời gian quay:

“Gần 3 tuần lễ quay phim, ban ngày tôi là người tỉnh để đóng phim nhưng ban đêm tôi là một người điên. Tôi đã điên, tôi điên trên đất Mã Lai, tôi điên trên đất Thái Lan. Tôi đi lang thang ngoài đường phố cả đêm. Có những lúc tôi gặp những người con gái đi ăn xin mà tôi mường tượng đó là vợ con tôi đang thất lạc trên đất Thái Lan hay Mã Lai. Tôi đã cầm tiền cho họ giống như cho người thân của mình… Ðứng ở những bờ biển nghe tiếng sóng gào, tôi nghĩ như vợ con tôi đang gào thét gọi tôi. Tôi đã ở đâu và tôi làm gì, tại sao tới giờ phút này, sau 33 năm tôi mới trở về tìm vợ con?”

Vì sao phải gợi lại ký ức thuyền nhân tưởng như đã lắng chìm qua bao tháng ngày dài? Phải lập lại, để cho mọi người thấy được sự thật bi thảm, đó là câu trả lời của Hội Bảo Tồn Lịch Sử Và Văn Hóa Mỹ Gốc Việt

Phim Master Hoa’s Requiem, Võ Sư Hóa Ði Tìm Mộ, hành trình đi tìm tự do của võ sư Nguyễn Tiến Hóa và gia đình ông là một trường hợp tiêu biểu nói lên thảm cảnh thuyền nhân. Trong suốt mấy thập niên từ 70 cho tới 90, trên một triệu người ra đi và gần 500,000 người đã chết trên biển cả. Chuyện này nếu không ghi chép lại được ở thế hệ chúng ta thì đến thời con cháu sẽ rất khó khăn đi tìm tài liệu làm thành phim để có thể quảng bá cho đại chúng. Phim làm xong, có một số người điểm phim thì người ta đề nghị là nên đưa dự thi ở những đại hội điện ảnh. Cuối cùng phim đã được chọn vào vòng chung kết.

***

Trên hai trăm khán giả, phần lớn người nước ngoài, đã xem buổi trình chiếu đầu tiên bộ phim Võ Sư Hóa Ði Tìm Mộ. Tiếp đó là phần hỏi đáp khi cuốn phim kết thúc. Ghi nhận của nhà báo Triều Giang là nhiều khán giả bày tỏ sự bàng hoàng xúc cảm trước những cảnh thực trong phim mà họ cho là không thể tưởng tượng được.

Nói chung thì khán giả đặt rất nhiều câu hỏi… Những cảnh võ sư Hóa đi ngược trở lại để tìm vợ con và người thân, trên bước đường đó thì không thể tưởng tượng được có những hòn đảo hoang không ai sống được vì ở đó không có nước ngọt, nhưng trên đó đã thấy hàng trăm nấm mộ của thuyền nhân Việt Nam. Rồi có những làng trong đó dân chừng sáu bảy trăm người nhưng số mộ đếm được là trên một ngàn rưởi. Rồi có những nấm mộ tập thể ba bốn trăm người chôn cùng một chỗ. Có những mộ không còn bia, chỉ một cây cắm cho biết là có người nằm dưới mà thôi…

Những cảnh đó làm cho người xem xúc động. Khán giả đã rơi lệ trước cảnh võ sư Hóa từ sáng đến tối đi tìm cả chục cái nghĩa trang, đi kiếm hàng ngàn những ngôi mộ, nhưng mộ vợ con ông thì không hề… Phải nói rằng khán giả bữa hôm đó ai đi ra mắt cũng đỏ hoe…

Thế còn người thực hiện bộ phim thì sao?

Trước khi đến với phim Võ Sư Hóa Ði Tìm Mộ, đạo diễn Scott Edwards chia sẽ là ông chỉ biết tới Việt Nam, nhất là miền Nam Việt Nam, qua hình ảnh của chiến tranh mà thôi. Ông nói ông đã phải tham khảo, nghiên cứu qua sách vở và trên mạng cho đến khi nhận thức được rằng miền Nam Việt Nam trước và sau chiến tranh, rồi thuyền nhân đi tìm tự do là cả một trang sử đau thương, súc tích, gợi hứng và xứng đáng được nhắc nhớ lại: “Suốt thời gian quay phim tôi đã thông cảm nhiều với võ sư Hóa. Chúng tôi chứng kiến võ sư Hóa trong hồi ức đã tột cùng đau thương và xúc động… Gần như mỗi ngày chúng tôi trỗi dậy cùng đi tìm kiếm mộ người thân yêu…Khi đó vừa có một cháu gái nhỏ 6 tháng tuổi, tôi chợt hiểu là sẽ kinh hoàng đau đớn biết mấy nếu như chuyện gì khủng khiếp xảy ra cho vợ con mình mà mình không thể làm gì được. Tôi như kinh qua thảm cảnh mà những thuyền nhân người miền Nam VN đi tìm tự do phải gánh chịu… Tôi thấu hiểu rằng chuyến đi về quá khứ như thế này quả là vô vàn khó khăn cho võ sư … Tôi hiểu rằng phấn đấu, vượt thoát, tang tóc, mất mát là những điều khiến lịch sử miền Nam Việt Nam sau chiến tranh là một câu chuyện đáng nói ra. Tôi cảm nhận và khâm phục những con người đã từ nghịch cảnh bước ra và vươn lên, như võ sư Hóa làm lại cuộc đời… Và cuộc sống đã phát triển một cách xứng đáng của người Mỹ gốc Việt trên đất nước này…”

“Và bây giờ tôi có thể nói về chiến tranh, về miền Nam Việt Nam… Tôi đã có cái nhìn căn bản và sâu sắc hơn về chiến tranh Việt Nam, một cuộc chiến đã đưa đến cái chết cho không biết bao nhiêu người miền Nam và đồng thời cũng đã minh chứng bằng sự sống còn cho biết bao nhiêu những công dân Mỹ gốc Việt ở đất nước này.”

Cuộn phim ngắn Võ Sư Hóa Ði Tìm Mộ (này) hy vọng cộng đồng dòng chính (Mỹ vốn đã và còn) hiểu rất ít về cuộc chiến Việt Nam, họ cũng sẽ thông cảm được tất cả nỗi khổ đau của một dân tộc.

Ðó là lý do vì sao cuốn phim Võ Sư Hóa Ði Tìm Mộ, Master Hoa’s Requiem, đã được Thin Line Film Festival chọn trong hơn 300 bộ phim từ 26 nước (,) để sắp nhận giải của Asian On Film ở California; và (phim) hiện đang là ứng viên giải Remi Awards nổi tiếng trong những ngày tới.

(Theo RFA; 26/03/2015, qua [email protected])