Bài thơ trên trang nhất

Tuần báo Khởi Hành của Hội Văn Nghệ Sĩ Quân Đội phát hành số ra mắt vào ngày 1 Tháng Năm, 1969, tính cho tới nay 2019 chỉ còn ít ngày nữa là đúng nửa thế kỷ.

Từ số ra mắt tới số chót, Khởi Hành hiện diện làm hai đợt, đợt nguyên thủy khổ lớn, ra hằng tuần tới số 156 và đợt thứ hai xuất hiện tại hải ngoại, ra hằng tháng vào Tháng Mười Một, 1996, tới số 248, Tháng Năm, 2018, tức là khi bài này được viết ra, Khởi Hành dừng bước chưa đến một năm. Tổng cộng tờ báo ra được 156 + 248 = 404 số.

Trong số 1 ở hải ngoại trên trang bìa, tờ báo đăng trọn một bài thơ chưa từng phổ biến của thi sĩ Phùng Cung, tác giả truyện ngắn “Con Ngựa Già của Chúa Trịnh” nổi tiếng từ thời Nhân Văn, Giai Phẩm, lúc ấy nhà thơ ở Hà Nội. Ông mất năm 1997, tức là một năm sau.

Bài thơ, kể cả nhan đề và tên thi si, chỉ có bảy dòng ngắn ngủi:

Nén Nhang (thơ Phùng Cung)

Phỉnh phờ đê tiện
Bả bẫy tù đày
Máu chảy đầu rơi ngày tháng
Ngót thế kỷ bạo quyền
Không dập tắt nổi nén nhang

Nhà thơ Phùng Cung sinh ở Vĩnh Yên nhưng quê tổ ở Đường Lâm, Sơn Tây, dòng dõi Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng, người nổi tiếng hào hiệp vào thế kỷ thứ tám đã mộ quân nổi dạy đánh đuổi thứ sử Tàu bạo ngược là Trương Bá Nghi.

Năm 791, họ Phùng thành công dẹp được bọn quan lại nhà Đường, được quan dân tôn xưng là Bố Cái Đại Vương. Dân chúng Đường Lâm đã xây đền thờ Phùng Hưng từ đấy.

Bài thơ “Nén Nhang” của Phùng Cung chỉ có vài chục chữ nhưng chữ nào chữ nấy đều rắn giỏi toát ra vẻ cương cường chống lại bạo quyền khiến người đọc tự nhiên phải liên tưởng tới tổ tiên của tác giả.

Bài thơ đã được Phùng Cung ký tặng cho dịch giả Nguyễn Hữu Hiệu, một thành viên của Khởi Hành, khi họ gặp nhau ở Hà Nội và đã được đăng ngay trên trang bìa của tờ báo.

Dưới đây là một Phùng Cung tươi đẹp hơn.

Thu Xa (thơ Phùng Cung)

Gió vàng đếm lá vàng rơi
Mười hai bến nước
Em ngồi quay xa
Xa quay gấp
Làn tơ vội đứt
Em nhủ lòng
Tơ đứt vì xa
Tơ vương vó ngựa quan hà
Xa in dấu ngựa
Canh gà gọi thu
Quan hà lộng gió chinh phu
Rừng thu tắm máu
Máu thu gội chiều
Tơ vàng nhỏ giọt lệ điều

Đăm đăm tay vẫn chiều chiều quay xa
Xa quay nhẹ
Làn tơ vẫn đứt
Em hỏi lòng
Tơ đứt vì đâu
Sông Ngân lỡ bắc nhịp cầu
Mà người trần thế
Mang sầu thiên cung. (Viên Linh)

Lưu ý: Để mở âm thanh, xin bấm vào nút phía góc phải bên dưới của khung video.