MNAM, Musée national d’Art moderne tại Centre Pompidou ở trung tâm Paris, mỗi năm tiếp đón hơn 3 triệu người tới coi, không bằng MoMA ở New York hay Tate Modern ở London, gần 5 triệu người.
Thế nhưng, trung tâm này còn nhiều chuyện khác. Tòa nhà cao 42 thước, trông như là một nhà máy, còn có thư viện, nhiều phòng triển lãm đủ loại, một rạp chớp bóng và nhiều cuộc trưng bày đặc biệt. Kỷ niệm 40 năm, rất đáng cho chúng ta dành thì giờ tới thăm.
Ước vọng của Tổng Thống Georges Pompidou, người sáng lập 40 năm trước ngày nay còn hơn vậy nữa.
681 đề án xây cất
Là người say mê nghệ thuật tân thời, Tổng Thống Pompidou muốn để lại cho hậu thế một trung tâm dành cho bộ môn này. Ông chọn khu vực Beaubourg, gần khu chợ Halles, một vùng đất hồi đó bỏ hoang cạnh một khu đậu xe rộng.
Gọi thầu năm 1971, tòa nhà của hai kiến trúc sư trẻ, Renzo Piano và Richard Rogers, được chọn trong số 681 đề án. Mới nhìn, nhiều người nhăn mặt: trông kỳ cục với những ống lớn trong vắt, vây quanh tòa nhà như là một công xưởng.
Thì cũng tới thăm
Ngày khánh thành trung tâm, lúc đó Tổng Thống Pompidou đã từ trần, Tổng Thống Valéry Giscard d’Estaing, tiếp đón 5,000 khách mời, trong đó có Công Nương Grace của xứ Monaco, bà hoàng Fabiola của nước Bỉ, tổng thống Senegal, Sédar Senghor, và cả tổng thống Zaire, Mobutu…
Những cuộc triển lãm tranh bắt đầu, đặc biệt là của Salvador Dali, hai lần, thu hút 840,000 người đến xem, lần đầu trong hai năm 1979-1980, 790,000 người lần thứ hai, 2012-2013.
Lần đầu, họa sĩ tài danh này không được vào phòng triển lãm vì nhân viên đình công, cấm cửa. Buổi khai trương phải hủy bỏ.
Người tới thường xuyên một dạo là ông Jacques Chirac, lúc còn là thị trưởng Paris. Từ tòa thị chính qua đây chỉ có mấy bước. Câu nói của ông với nhân viên: “Vous ai-je dis bonjour?”
Từ dưới lên trên
Tầng hầm sous-sol ngoài rạp xi nê còn có những cuộc triển lãm tranh. Tầng gác lửng mezzanine dành cho những bộ sưu tập.
BPI, Bibliothèque publique d’information, thư viện công cộng, chiếm ba tầng lầu, vào cửa tự do. Nơi đây còn dành chỗ triển lãm. Hai tầng trên là MNAM, Musée national d’Art moderne. Nơi đây có 120,000 tác phẩm từ 1905 đến 1965, nhiều bức phải vào phòng kho để nhường chỗ.
Tầng thứ sáu, lại triển lãm, và một quán ăn sang trọng.
Chez Georges
Chez Georges, quán ăn đứng nơi đây nhìn ra rất ngoạn mục. Paris nằm ở dưới chân, bao la. Chỉ phiền một nỗi là quá đắt: Chai nước Badoit 8 euro, đĩa salad 24 euro, trứng tráng 15.50 euưo…
Ăn tối có rượu phải trả tới vài trăm euro, không đáng phải tiêu ra như vậy. Hẹn nhau nơi khác đi, Paris thiếu gì tiệm ăn ngon!
Học tiếng Zoulou hay Navajo?
Ít người để ý: Trung tâm có phòng thực nghiệm ngôn ngữ, dạy 250 thứ tiếng và thổ âm. Chương trình mở rộng cho tất cả những ai ưa thích, học miễn phí, theo thời biểu do mình tính lấy.
Tiếng Anh, tiếng Ðức, tiếng Việt, tiếng Nhật, tiếng Triều Tiên… và cả thổ âm Zoulou hay Navajo, muốn chọn thứ tiếng nào?
CENTRE POMPIDOU, Plazza Beaubourg, Paris IV. Mở cửa mọi ngày trong tuần, trừ Thứ Ba, từ 11 giờ đến 21 giờ. Thứ Năm, tới 23 giờ. Giá 11.14 euro. Nhiều phòng trưng bày miễn phí.
Chương trình có trong Centrepompidou40.fr
Cuộc thi kỷ niệm 40 năm
#CentrePompidou40
Mỗi lần kỷ niệm là có cuộc thi, ở đây lấy tiếng hơn là lấy tiền. Vì giải thưởng chỉ là một đêm khách sạn Paris giá 300 euro và vé vào cửa Centre miễn phí trong hạn kỳ một năm.
Người dự thi tự chọn một hình chụp, gởi lên máy trong hạn kỳ sáu tháng từ 21 Tháng Tư đến 21 Tháng Chín. Ai được nhiều người ưa thích (ghi chú j’aime hay likes) thì đoạt giải.
Vậy thì lần này, ngoài viện bảo tàng Louvre hay viện bảo tàng Guimet, MNAAG (Musée national des Arts asiatiques), mời bạn ghé qua Centre Pompidou.
Nơi đây có tranh đưọc gởi tới từ khắp thế giới và nhiều chương trình đặc biệt cho người lớn và trẻ em.
