SÀI GÒN (NV) – Hàng triệu người có nhà cho thuê ở Việt Nam vẫn đang hoang mang thấp thỏm vì chính quyền đưa ra luật lệ tròng tréo, trống đánh xuôi kèn thổi ngược.
Mặt tiền đường phố Hà Nội, cũng như các thành phố khác ở Việt Nam, đều được tận dụng vào mục đích kinh doanh. (Hình: Hoang Dinh Nam/AFP/Getty Images)
Vụ việc gây xôn xao dư luận trong nước hồi Tháng Năm, Tháng Sáu vừa qua nay được tờ Pháp Luật ở Sài Gòn hâm nóng trở lại qua hai bài viết vào các ngày 8 và 10 Tháng Tám.
Tờ báo này cho rằng: “Không ít chủ nhà sẽ phải ‘đuổi’ người thuê đi vì bản thân mình không đáp ứng điều kiện cho thuê nhà là thành lập doanh nghiệp và có vốn trên 6 tỉ đồng.”
Ở các thành phố, rất nhiều chủ nhà đã rút lên ở tầng lầu rồi cho người khác thuê tầng trệt làm chỗ kinh doanh buôn bán hoặc làm dịch vụ. Ðó là lợi tức để người chủ nhà có tiền sống.
Nhưng ngày 20 Tháng Sáu, ông Nguyễn Trần Nam, thứ trưởng Bộ Xây Dựng, ký công văn số 995/BXD-QLN trả lời công văn ngày 17 Tháng Năm của Bộ Kế Hoạch và Ðầu Tư “đề nghị cho ý kiến về việc hướng dẫn cấp hoặc từ chối cấp đăng ký kinh doanh ngành nghề ‘cho thuê nhà’, ‘cho người nước ngoài thuê nhà ở’, ‘cho thuê mặt bằng kinh doanh’ cho hộ kinh doanh.”
Công văn trả lời của Bộ Xây Dựng dẫn Khoản 2 Ðiều 4 của Luật Kinh Doanh Bất Ðộng Sản và Khoản 1 Ðiều 8 của luật này để nói “người cho thuê nhà phải thành lập doanh nghiệp hoặc hợp tác xã.” Tuy nhiên, công văn lại cũng dẫn Khoản 1 Ðiều 92 của Luật Nhà Ở để nói, “hộ gia đình, cá nhân được phép đăng ký kinh doanh hoạt động cho thuê nhà ở mà không cần phải thành lập doanh nghiệp hoặc hợp tác xã và không phải có điều kiện về vốn pháp định.”
Theo Luật Kinh Doanh Bất Ðộng Sản, vốn pháp định của công ty kinh doanh bất động sản phải ít nhất từ 6 tỉ đồng (khoảng $300,000) và phải có sổ sách kế toán, khai thuế, danh sách thành viên công ty, v.v…
Công văn Bộ Xây Dựng đối chiếu hai luật nêu trên “cho ý kiến” Bộ Kế Hoạch và Ðầu Tư là với tư cách “hộ gia đình, cá nhân” nếu chỉ đăng ký “kinh doanh hộ kinh doanh cho thuê nhà ở” thì người ta “không phải thành lập doanh nghiệp hoặc hợp tác xã và không cần vốn pháp định” 6 tỉ trở lên.
Còn lại các hoạt động cho thuê như “cho thuê nhà không phải là nhà ở, cho thuê mặt bằng để kinh doanh thì phải thành lập doanh nghiệp hoặc hợp tác xã, phải có đăng ký kinh doanh và có đủ vốn pháp định theo quy định của pháp luật về kinh doanh bất động sản.”
Phần lớn nhà mặt tiền và tầng trệt (chưa nói tới các tầng lầu và những căn nhà trong các hẻm, ngõ, ngách các đường phố ở Việt Nam được sử dụng cho mục đích kinh doanh. Qua các bản tin trên báo chí ở Việt Nam hồi hai ba tháng trước sau khi có cái công văn “cho ý kiến” nêu trên, dư luận rất bất bình và lo sợ.
Tờ Người Ðưa Tin ngày 14 Tháng Năm viết là chủ nhà “ngay ngáy lo bị phạt” và “ngay sau khi thông điệp của Bộ Xây Dựng được phát đi, hàng triệu người dân đang sử dụng nhà ở làm nơi buôn bán nhấp nhổm như ngồi trên đống lửa.”
Tờ Người Ðưa Tin cho biết: “Ða số đều cho rằng việc quy định xử phạt từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng đối với hành vi sử dụng nhà ở vào mục đích kinh doanh chẳng khác nào dồn dân vào chân tường, thậm chí làm chậm lại sự phát triển của nền kinh tế.”
Trước sự xôn xao của dư luận, ngày 6 Tháng Sáu, ông Trịnh Ðình Dũng, bộ trưởng Bộ Xây Dựng, lên trả lời “trực tuyến” cho các “băn khoăn, lo lắng của người dân” nói rằng: “Theo luật nhà ở thì nhà ở không được sử dụng sai mục đích.”
Nhưng một số chuyên gia luật pháp ở Việt Nam được tờ Người Ðưa Tin viện dẫn đều nói: “Từ góc độ luật pháp, cần lưu ý Luật Nhà Ở 2005 không có điều khoản nào quy định nhà ở chỉ được dùng để ở. Luật này cũng chỉ nghiêm cấm việc sử dụng nhà ở vào các hoạt động bị pháp luật cấm mà thôi.”
Theo tờ Pháp Luật, “Cách đây vài tháng, tại quận 2, Sài Gòn, nhiều chủ nhà đã bị mời đi họp để nghe phổ biến về việc đăng ký lập doanh nghiệp cho thuê nhà.” Một người dân giấu tên nói trên báo Pháp Luật là “thủ tục này là gánh nặng cho xã hội.”
Có bao nhiêu người có đủ 6 tỉ để thành lập “doanh nghiệp kinh doanh bất động sản?” Có bao nhiêu căn phố đang kinh doanh sẽ đóng cửa? Ảnh hưởng đối với nền kinh tế sẽ không nhỏ nếu cái lệnh nói trên được áp dụng.
Cái công văn quái ác đang làm cho hàng triệu chủ nhà trên cả nước âu lo và tức giận. (Chụp lại từ Internet)
Cũng sẽ có rất nhiều ông bà cán bộ có tiền nhờ tham nhũng, có nhà cho thuê sẽ bị vướng cái luật này vì theo “Luật Phòng Chống Tham Nhũng,” cán bộ, đảng viên không được làm chủ hoặc tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp doanh, hợp tác xã.
Tham những từ đây lại có cơ hội phát triển thêm nhờ những cái “cho ý kiến.”
Trấn an dư luận, tờ Pháp Luật viết rằng: “Trấn an nỗi lo ngại này, một cán bộ quản lý kinh doanh cho rằng sẽ không có cơ quan nào ép người dân lập doanh nghiệp cả. Chủ nhà cứ cho thuê nhà ở như lâu nay, còn người thuê có kinh doanh gì tại nhà không thì xem như người thuê sử dụng ngoài mục đích để ở. Từ trước đến nay chuyện sử dụng sai mục đích này không được làm rõ ràng và cũng không bị phạt.”
Tuy nhiên, báo này cũng cho rằng: “Nếu Bộ Xây Dựng không hướng dẫn rõ ràng trường hợp nào cần lập doanh nghiệp, trường hợp nào chỉ cần lập hộ kinh doanh hoặc không cần lập gì cả, e rằng các cơ quan quản lý sẽ làm khó người dân trong việc cho thuê nhà.”
