HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Quốc Hội CSVN đã “thông qua “Nghị Quyết 172” chấp thuận bổ sung hình thức đầu tư theo phương thức đối tác công-tư (PPP) và đầu tư-kinh doanh, bên cạnh hình thức đầu tư công đối với dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc-Nam, với tổng mức đầu tư sơ bộ là hơn 1.7 triệu tỷ đồng ($67.34 tỷ), thời gian thực hiện từ năm 2025-2035, tốc độ thiết kế 350 km/giờ.
Theo báo Người Lao Động hôm 29 Tháng Sáu, tính đến hôm 25 Tháng Sáu, chính phủ và Bộ Xây Dựng đã nhận được đề nghị của năm doanh nghiệp tư nhân gồm: công ty Cổ Phần Đầu Tư và Phát Triển Đường Sắt Tốc Độ Cao Vinspeed (Vinspeed); công ty Cổ Phần Tập Đoàn Trường Hải (THACO); liên danh Mekolor và Great USA; công ty Cổ Phần Xây Dựng Thăng Long Quốc Gia và công ty Cổ Phần Vận Tải Đường Sắt Việt Nam.
Tuy có năm doanh nghiệp tham gia, song các báo trong nước nhấn mạnh “Vinspeed và THACO là hai nhà đầu tư ‘có đề xuất được nghiên cứu chặt chẽ, bài bản.’”
Như vậy, công ty VinSpeed do tỷ phú Phạm Nhật Vượng làm chủ, mới thành lập hôm 6 Tháng Năm, tức chưa được hai tháng, đã được chính phủ Việt Nam “bật đèn xanh” cho làm dự án.
Điều đáng nói là để thực hiện dự án nêu trên, công ty VinSpeed sẽ đầu tư khoảng $61.35 tỷ, trong đó chính phủ Việt Nam cho vay $49 tỷ, với lãi suất 0% trong 35 năm.
Thế nhưng, báo Tuổi Trẻ hôm 15 Tháng Năm vừa qua cho biết, sau một cuộc họp với đại diện VinSpeed, ông Trần Hồng Hà, phó thủ tướng Việt Nam, đã ký văn bản ghi “cơ bản ủng hộ, hoan nghênh” doanh nghiệp này.
Ông Hà chỉ đạo Bộ Tài Chính “đánh giá khả năng cân đối nguồn vốn của nhà nước để cho doanh nghiệp vay.”
Cùng lúc, Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam được chỉ đạo “rà soát, đánh giá và góp ý hoàn thiện đối với chính sách tổng dư nợ vay của dự án không tính vào tổng dư nợ các khoản vay của tập đoàn Vingroup.” Vinspeed cam kết trả nợ đúng hạn, hoàn thành dự án trong năm năm.
Khá hơn, THACO đề nghị đầu tư dự án với mức vốn đóng góp là 20%, phần còn lại vay từ tổ chức tài chính trong và ngoài nước. Đồng thời cũng đề nghị chính phủ bảo lãnh, hỗ trợ toàn bộ lãi vay trong 30 năm…
Trong khi đó, bản đề xuất gồm 12 nội dung, liên minh Mekolor và Great USA cho biết dự án sẽ được đầu tư trực tiếp bằng nguồn vốn tự có được chứng minh bằng tiền mặt với tổng số tiền khoảng $100 tỷ, huy động từ các quỹ đầu tư thuộc Great Core Fund và Mekolor Captial.
Đáng chú ý, liên minh không đề nghị chính phủ Việt Nam cấp vốn đối ứng hoặc bảo lãnh tài chính, nhưng bảo đảm 100% cho việc thực hiện dự án thông suốt, nhằm “góp phần giảm gánh nặng nợ công quốc gia.”
Ông Hoàng Văn Cường, đại biểu Quốc Hội ở Hà Nội, cho rằng “không có lý do gì không giao trọng trách cho khối tư nhân.” Tuy nhiên, ông Cường cũng cảnh báo đây là “công trình hạ tầng xương sống của quốc gia” nên dù tư nhân tham gia đầu tư cũng phải tuân thủ yêu cầu, quy định của nhà nước.
“Quan trọng nhất là phải bảo đảm đúng nghĩa là dự án đầu tư trong nước, không phải nhà đầu tư trong nước ghi danh đầu tư rồi nhập cảng sản phẩm, cấu phần từ nước ngoài về và chỉ lắp ráp, gia công. Do đó, cần quan tâm việc nhà đầu tư có cam kết nội địa hóa; có liên kết với doanh nghiệp, nhà đầu tư khác trong nước để sản xuất cấu phần, phụ kiện… hay không?” ông Cường lưu ý. (Tr.N) [kn]
