HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Nhà cầm quyền CSVN ra kế hoạch trong ba tháng nhằm chống khai thác thủy sản bất hợp pháp với hy vọng Liên Hiệp Âu Châu (EU) gỡ bỏ “thẻ vàng” theo đó dọa cấm nhập cảng thủy sản từ Việt Nam.
Báo Dân Việt hôm Thứ Hai, 20 Tháng Hai, dẫn thông tin từ hội nghị công bố “kế hoạch hành động chống IUU” mà trong đó nhà cầm quyền trung ương thúc các bộ, ngành, địa phương, từ nay đến Tháng Năm, phải thi hành những điều EU đề ra.
IUU là thuật ngữ viết tắt của nhóm từ “Illegal, Unreported, Unregulated,” tức là hoạt động khai thác thủy sản “bất hợp pháp, không báo cáo (khai báo) và không được quản lý.”
Các nước EU không chấp nhận nhập cảng thủy sản từ các nước khác nếu nằm trong danh mục bị cấm đoán. Thẻ vàng là cảnh cáo. Thẻ đỏ là cấm.
EU là thị trường quan trọng xuất cảng thủy sản của Việt Nam. Năm 2017, EU thông báo “thẻ vàng” tức cảnh cáo Việt Nam là sẽ cấm nhập cảng thủy sản nếu không chứng minh được xuất xứ hợp pháp.
Nhà cầm quyền CSVN đã khuyến cáo ngư dân, đồng thời buộc các tàu đánh cá xa bờ phải gắn máy định vị và tránh khai thác thủy sản ở vùng biển các nước khác.
Dù vậy, tình trạng vẫn còn tiếp diễn. Trước áp lực của EU, Hà Nội buộc phải thúc ép các bộ, ngành và địa phương trong vòng ba tháng phải “thống kê toàn bộ số lượng tàu cá của địa phương, hoàn thành việc đăng ký, đăng kiểm, đánh dấu tàu cá, cấp giấy phép khai thác thủy sản, lắp đặt thiết bị giám sát hành trình tàu cá (VMS) theo quy định.”
Cuối năm ngoái, nhà cầm quyền trung ương ra lệnh phải kiểm soát hoàn toàn nạn đánh cá lậu vào Tháng Ba năm nay, nhưng giờ lùi thêm một chút nữa trước khi họp lại với đại diện EU.
Trước đó nữa, CSVN đã loan báo sẽ dẹp hết nạn đánh cá lậu vào cuối năm 2021 nhưng hàng trăm tàu đánh cá của Việt Nam vẫn bị các nước khu vực như Thái Lan, Malaysia, Indonesia bắt giữ.
Cho tới nay, khoảng 95% tàu đánh cá xa bờ của Việt Nam đã gắn máy định vị. Tuy nhiên, một số tàu đã cố tình tắt máy định vị để có thể đánh bắt ở những khu vực họ muốn. Chính vì vậy, thông tin từ Tổng Cục Thủy Sản nói rằng trong năm 2022, có 81 vụ tàu đánh cá Việt Nam vi phạm vùng biển nước ngoài với 957 ngư dân bị nước người ta bắt giữ. Chỉ một số rất ít những vụ bắt giữ vừa kể được báo chí nước ngoài đưa tin và báo chí tại Việt Nam thuật lại.
Theo một thống kê năm 2020, Việt Nam có khoảng 30,500 tàu đánh cá xa bờ có công suất lớn hơn 90CV trên tổng số 96,600 tàu các loại.
Tổ chức theo dõi hoạt động trên biển của Trung Quốc SCSPI thường xuyên thống kê hoạt động tàu biển của Việt Nam nói trong Tháng Giêng, 2023, ghi nhận có 7,322 tàu cá Việt Nam hoạt động tại Biển Đông.
SCSPI chỉ thống kê tàu đánh cá của Việt Nam mà tảng lờ thống kê vị trí số lượng tàu đánh cá Trung Quốc, gồm cả tàu “dân quân biển.” Nhưng một tổ chức quốc tế là Global Illegal Fishing Index thống kê cho biết Trung Quốc là nước vi phạm quy định IUU tệ hại nhất thế giới.
CSVN có “khắc phục” được nạn đánh bắt thủy sản bất hợp pháp để gỡ “thẻ vàng” trong năm nay hay không, báo Dân Việt hôm 20 Tháng Hai nói rằng hiện “vẫn chưa đạt những yêu cầu của EU đề ra.” (TN) [kn]
