CẦN THƠ, Việt Nam (NV) – Liên minh đầu tư Mekolor và Great USA khẳng định có thể tự thu xếp vốn không phải vay mượn như VinSpeed để đầu tư làm dự án đường sắt cao tốc Bắc-Nam.
Nói với báo Tuổi Trẻ hôm 9 Tháng Sáu, ông Võ Xuân Trường, chủ tịch liên minh đầu tư Mekolor và Great USA, xác nhận đã gửi đề xuất cho ông Phạm Minh Chính, thủ tướng và ông Trần Hồng Hà, phó thủ tướng Việt Nam, xin phép tham gia đầu tư dự án đường sắt cao tốc Bắc-Nam vào hôm 3 Tháng Sáu.
Liên minh Mekolor và Great USA gồm công ty Mekolor tại Việt Nam và Great USA Inc được giới thiệu là doanh nghiệp thành lập tại tiểu bang Florida, Mỹ.
“Lợi thế của chúng tôi là tài chính, đã có những đối tác quốc tế có thể hỗ trợ, chuyển giao kỹ thuật, đặc biệt những tiêu chí về công nghệ mới như năng lượng xanh, tác động tích cực tới môi trường,” ông Trường khẳng định.
Trong bản đề xuất gồm 12 nội dung, liên minh Mekolor và Great USA cho biết dự án sẽ được đầu tư trực tiếp bằng nguồn vốn tự có được chứng minh bằng tiền mặt với tổng số tiền khoảng $100 tỷ, huy động từ các quỹ đầu tư thuộc Great Core Fund và Mekolor Captial.
Đáng chú ý, liên minh không đề nghị chính phủ Việt Nam cấp vốn đối ứng hoặc bảo lãnh tài chính, nhưng bảo đảm 100% cho việc thực hiện dự án thông suốt, nhằm “góp phần giảm gánh nặng nợ công quốc gia.”
Ngoài ra, liên minh này cũng cam kết đưa dự án vào khai thác sau năm năm kể từ ngày nhận mặt bằng sạch; thời hạn khai thác là 49 năm; sử dụng khoảng 95% nhân lực, đội ngũ vận hành là người Việt Nam; hợp tác với các nhà thầu và đơn vị sản xuất trong nước đủ điều kiện kỹ thuật theo quy định.
Trước đó, hôm 15 Tháng Năm, các báo đài trong nước loan tin cho biết sau một cuộc họp với đại diện công ty VinSpeed, ông Trần Hồng Hà đã ký văn bản ghi “cơ bản ủng hộ, hoan nghênh” VinSpeed về việc thực hiện dự án đường sắt cao tốc Bắc-Nam.
Ông Hà chỉ đạo Bộ Tài Chính “đánh giá tính khả thi của việc chuyển hình thức từ đầu tư công sang đầu tư trực tiếp, đánh giá khả năng cân đối nguồn vốn của nhà nước để cho doanh nghiệp vay.”
Cùng lúc, Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam được chỉ đạo “rà soát, đánh giá và góp ý hoàn thiện đối với chính sách tổng dư nợ vay của dự án không tính vào tổng dư nợ các khoản vay của tập đoàn Vingroup.”
Công ty VinSpeed do tỷ phú Phạm Nhật Vượng làm chủ, mới thành lập hôm 6 Tháng Năm, tức chưa được nửa tháng tuổi, trước khi đưa ra đề nghị “động trời” là thực hiện dự án nêu trên với vốn đầu tư $61.35 tỷ, trong đó chính phủ Việt Nam cho vay $49 tỷ, lãi suất 0% trong 35 năm, thời hạn khai thác 99 năm.
“20% còn lại tương đương $12.27 tỷ, VinSpeed sẽ chủ động đi vay và chịu lãi. Như vậy, VinSpeed chủ động gánh cho nhà nước 20% tổng vốn phải đầu tư và chịu lãi hoàn toàn cho số đó, đồng thời sẽ hoàn trả nhà nước toàn bộ vốn vay sau 35 năm. Về cơ bản, nhà nước không phải bỏ vốn cho dự án này,” báo Thanh Niên dẫn lời bà Đào Thụy Vân, phó tổng giám đốc công ty VinSpeed, nói.
Bà Vân bác bỏ nghi vấn cho rằng VinSpeed “lợi dụng dự án đường sắt để hợp pháp hóa việc huy động vốn siêu rẻ nhằm giải cứu hay hỗ trợ VinFast,” cho rằng đường sắt cao tốc Bắc-Nam là “dự án cống hiến” và doanh nghiệp này “muốn triển khai vì khát khao đóng góp cho đất nước chứ không phải chỉ để tìm kiếm lợi nhuận.”
Theo giới quan sát, việc nhà nước cho vay không lãi trong 35 năm thực chất là một hình thức đầu tư công nhưng bị “ẩn đi” dưới hình thức cho vay ưu đãi.
Ngoài VinSpeed, tập đoàn THACO đề xuất phương án góp 20% tổng vốn bằng vốn chủ sở hữu và huy động hợp pháp trong nước. Phần vốn còn lại sẽ được vay từ các tổ chức tín dụng trong và ngoài nước. Dự kiến dự án hoàn thành trong vòng bảy năm, thời hạn khai thác là 70 năm.
Tuy vậy, việc đề nghị chuyển hình thức đầu tư và đề xuất áp dụng một số “cơ chế chính sách đặc thù” để triển khai dự án thì “cần phải báo cáo cấp có thẩm quyền và thuộc thẩm quyền của Quốc Hội.” (Tr.N) [kn]
