BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Trung Quốc thúc giục các nước ASEAN cùng tham vấn để đạt thỏa thuận cho Bộ Quy Tắc Ứng Xử Trên Biển Đông (COC).
Tờ Hoàn Cầu Thời Báo thuật lời Ngoại Trưởng Trung Quốc Vương Nghị nói trong cuộc tiếp tân kỷ niệm 30 năm thiết lập đối thoại giữa Trung Quốc và ASEAN khi ông ta kêu gọi các bên nên “thi hành đầy đủ và hiệu quả bản Tuyên Bố Ứng Xử Trên Biển Đông (DOC).”
Qua đó, Vương Nghi thúc giục các bên liên quan nên “bảo đảm rằng các khác biệt và tranh chấp được quản lý trực tiếp qua đối thoại và tham vấn, đồng thời cổ động cho Bộ Quy Tắc Ứng Xử Trên Biển Đông. Nhờ vậy, sẽ bảo vệ được hòa bình và ổn định lâu dài.
Lời của Vương Nghị được tờ Hoàn Cầu Thời Báo tường thuật nhưng cùng vụ phát biểu trong buổi tiếp tân nói trên, Tân Hoa Xã không đả động gì tới lời phát biểu của ông Vương Nghị về Biển Đông và COC.
Tân Hoa Xã chỉ tường thuật lời ông ta “dỗ ngọt” các nước ASEAN cùng hợp tác chặt chẽ hơn với Trung Quốc “xây dựng một cộng đồng gần gũi hơn cho tương lai chung”.
Thông Tấn Xã Việt Nam (TTXVN) chỉ lược dịch lại bản tin của Tân Hoa Xã và cũng không đả động gì tới lời phát biểu của ông ta về Biển Đông và Bộ COC tại buổi tiếp tân.
Cho đến nay, Bộ Quy Tắc Ứng Xử vẫn không có dấu hiệu khi nào sẽ đạt được khi nhiều bất đồng khó thỏa hiệp. Trung Quốc bất chấp bản DOC kêu gọi các bên “giữ nguyên trạng các tranh chấp” khi họ nạo hút cát đá lòng biển, bồi đắp 7 bãi đá ngầm cướp của Việt Nam năm 1988, biến chúng thành những đảo nhân tạo khồng lồ rồi xây dựng các căn cứ quân sự tối tân hầu khống chế toàn bộ Biển Đông.
Nhiều năm qua, chính Bắc Kinh đã cản trở các cuộc họp để thảo luận cho Bộ COC. Khi các quốc gia biết được chủ đích các sự tránh né, cản trở đó là Bắc Kinh mua thời gian, vừa để họ cải tiến mau chóng sức mạnh quân sự, vừa xây dựng các căn cứ trên Biển Đông, đẩy các nước nhỏ phía Nam vào thế đã rồi vì không đủ sức ngăn chặn bằng võ lực.
Chỉ có Mỹ mới đủ sức mạnh quân sự cản trở nhưng lại không thể can thiệp trực tiếp vào sự tranh chấp lãnh thổ cùa các nước khác. Bởi vậy, những cuộc tập trận với các nhóm mẫu hạm, những chuyến bay qua Biển Đông của các pháo đài bay B-52, oanh tạc cơ chiến lược B-1 và cả những chuyến “tuần tra tự do hải hành” gần các đảo nhân tạo ở Trường Sa và các đảo Hoàng Sa cũng chẳng bao nhiêu tác dụng.
Đối lại, Bắc Kinh cũng liên tục cho lực lượng của họ tập trận liên tục trên Biển Đông để chứng tỏ họ cũng có sức mạnh cơ bắp như ai, không hề sợ hãi. Trên bàn hội nghị đàm phán COC, tin tức trước đây từng được tiết lộ Trung Quốc buộc các nước ASEAN không được tập trận với các nước “ngoài khu vực” nếu Bắc Kinh không đồng ý.
Đồng thời, hoạt động dò tìm và khai thác dầu khí trên Biển Đông chỉ có thể hợp tác với Trung Quốc chứ không được hợp tác với các nước Tây Phương. Chủ đích của Bắc Kinh là đẩy các nước Tây Phương, nhất là Mỹ ra khỏi khu vực ASEAN.
Năm ngoái, khi CSVN làm chủ tịch luận phiên tổ chức ASEAN, không có cuộc họp nào về COC xảy ra. Năm nay, chỉ thấy một vài lần Bắc Kinh hoặc một vài nước ASEAN mơ hồ nói đến bàn bạc, tham vấn cho Bộ COC mà không thấy gì cụ thể hơn.
Tháng Tư năm nay, Manila đã liên tục nhiều ngày phản kháng ngoại giao hành động của Bắc Kinh tại đá Ba Đầu, khu vực mà cả Phi, Việt Nam và Trung Quốc đều tuyên bố chủ quyền. Bắc Kinh cho hàng trăm tàu dân quân biển chằng néo vào nhau rồi bỏ neo, đậu lỳ tại đá Ba Đầu và những bãi cạn thuộc cụm đảo và bãi đá Sinh Tồn.
Cụm này chỉ có hai đảo duy nhất là đảo Sinh Tồn và đảo Sinh Tồn Đông đều đang do Việt Nam kiểm soát.
Trung Quốc cướp bãi đả Gạc Ma của Việt Nam năm 1988 rồi mấy năm gần đây bồi đắp thành đảo nhân tạo khổng lồ và xây dựng thành căn cứ quân sự quy mô, tối tân gồm cả cảng biển và phi đạo cỡ lớn, hàng chục doanh trại và các vị trí phòng không, radar, hải đăng…góp phần khống chế toàn bộ Biển Đông.
Nhiều nhà phân tích từng cho rằng rất khó để đạt được một bộ COC được các bên chấp thuận khi quan điểm vẫn còn nhiều khác biệt căn bản. (TN) [kn]
