Phạm Ðình
Tất cả các xe sử dụng trên đường phố, ngay cả cái xe hơi nhỏ bạn lái đi làm hằng ngày vẫn có sức để kéo theo một “cái đuôi”. Cái đuôi đó có thể là một cái xe khác, một cái tàu câu cá, hoặc một cái trailer… miễn là chúng ta phải đáp ứng những điều kiện về trọng tải và sức kéo. Ở đây xin tạm gọi cái vật thể được kéo ở đuôi là xe phụ, còn cái xe khởi động kéo đi ở đằng trước gọi là xe chính. Bài trước có nói tới 2 yếu tố sau: Tổng trọng lượng của xe phụ (total trailer weight) và sức đè của càng xe phụ (trailer tongue) không thể vượt quá mức chịu đựng của xe chính. Hôm nay chúng ta sẽ nói tổng quát về những đòi hỏi an toàn khi kéo xe.
Một xe towing chuẩn bị kéo một chiếc SUV bị chết máy. (Hình minh họa: Jim Watson/AFP/Getty Images)
1. Biết sức kéo và sức chịu đựng của xe chính là bao nhiêu
Các chi tiết này có sẵn trong sách cẩm nang sử dụng xe. Về sức kéo của xe, bạn không cần phải lý luận, tính toán gì cả, chỉ việc mở sách ra, tìm chữ towing capacity là biết. Chẳng hạn, nhà sản xuất đã nói rõ cái xe Toyota Corolla đời 2002 không thể tow quá 1,500 pounds. Vậy, không bao giờ dùng chiếc xe này để kéo một vật thể nặng hơn 1,500 pounds ấy.
Xe chính chịu đựng được bao nhiêu đối với sức đè của xe phụ: Chi tiết này cũng có sẵn trong sách cẩm nang của xe. Trong thí dụ trên, cái xe Toyota Corolla không thể chịu sức đè nặng hơn 1500 pounds.
Cách tính sức đè của trailer: Bạn có thể lấy ngay cái cân bình thường mà bà xã vẫn dùng để cân đo mỗi ngày xem có ốm đi chút nào không, rồi làm như sau:
-Lấy một cái ghế, hoặc một súc gỗ cao ngang tầm chỗ gắn móc ở đuôi xe chính.
-Ðặt cân lên trên ghế.
-Ðặt càng trailer lên trên mặt cân. Dưới sự tác động của hàng hóa, càng xe sẽ ấn lên mặt cân với một sức mạnh làm cho cây kim xê dịch, tới số nào thì đó là con số chỉ sức đè của càng trailer.
2. Biết cách phân phối sức nặng cho hợp lý
Sau khi biết được sức đè này của trailer, chúng ta mới có thể điều chỉnh sức đè đó cho phù hợp với xe chính. Sau đây là 2 trường hợp điều chỉnh:
-Nếu càng trailer đè trên xe chính với một trong lượng quá lớn, lớn hơn sức chịu đựng của xe, thì chúng ta phải dồn hàng hóa về trục sau của trailer. Sau đó cân lại cho đến khi sức đè giảm xuống, vừa sức chịu đựng của xe chính.
-Nếu sức đè còn quá nhẹ, ở dưới mức chịu đựng quá xa, thì chúng ta lại điều chỉnh bằng cách dồn hàng hóa về phía trục bánh trước của trailer.
-Cứ điều chỉnh như vậy cho đến khi có được một trọng lượng vừa ý.
Dĩ nhiên, khi dồn hàng hóa, chúng ta phải ràng buộc chúng lại cẩn thận, kẻo khi di chuyển, hàng hóa sẽ dồn cục lại về một phía nào đó, thì bao nhiêu công phu xếp đặt cũng là vô ích.
Luật 10 phần trăm: Căn làm sao để cho sức đè của càng xe bằng 10% toàn trọng lượng xe phụ: Thí dụ, bạn biết rằng tổng cộng trọng lượng của trailer và hàng hóa là 564 pounds thì 10% của số đó là 56.4 pound.
Chúng ta sẽ lại phải xếp đặt hàng hóa – hoặc đưa ra trước, hoặc lui về sau – để đạt được sức đè lý tưởng là 56.4 pounds. Thực ra, không nhất tiết phải có được con số chính xác như thế. Thực ra sức đè lý tưởng là từ 10% tới 15% của toàn bộ trọng lượng, nên chúng ta có thể du di từ 50 pounds tới 80 pounds là được.
3. Xem lại hệ thống gương
Cái gương vốn là vật dụng được chứng kiến nhiều “sự đời” nhất: Trong nhà thì gương được dùng để soi mặt, kẻ môi, nặn trứng cá, và nhiều nhiều thứ khác. Ngoài đường thì gương được dùng để phản ánh tất cả quang cảnh diễn tiến trên đường phố để người tài xế dự liệu phản ứng.
Bình thường khi kéo một trailer, rất có thể cái trailer ấy che khuất tầm nhìn của kính chiếu hậu (rear view mirror) trên xe chính. Ðây là cái kính ở ngay trước mặt tài xế, phản ánh những gì đang xảy ra ở bên ngoài, đằng sau xe. Còn 2 kính bên cạnh, được gọi là Side View Mirror, cho chúng ta thấy quanh cảnh dọc 2 bên hông xe. (Cần để ý là tài xế Việt Nam mình thường gọi vắn tắt bằng một chữ kính chiếu hậu để chỉ cả kính hông và kính chiếu hậu).
Không có kính chiếu hậu (rear view mirror), tài xế mất hẳn một trợ thủ quan trọng. Bù lại sự mất mát này, người ta tăng cường nới rộng hệ thống gương 2 bên xe (side view mirror). Khi được tăng cường tầm nhìn, tài xế mới có thể chứng kiến được tổng thể: Những gì xảy ra bên hông xe và cả những xe chạy sau xe của mình nữa.
4. Hệ thống đèn trên xe kéo và trailer
Hệ thống đèn quanh xe là một đòi hỏi của luật pháp. Xe không có đèn thắng, đèn đuôi, đèn xi nhan, hay bất cứ đèn gì cũng vậy mà bị cảnh sát tuần tra vô tình bắt được, thì tài xế thế nào cũng lãnh một cái ticket. Ðối với xe kéo thì hệ thống đèn lại càng quan trọng hơn, nhất là lái xe đi trong đêm. Luật pháp về an toàn đòi hỏi, khi bạn kéo một trailer đi trong đêm, thì hệ thống đèn quanh xe phải được trang bị gấp đôi. Trong nhiều tiểu bang Hoa Kỳ, chủ nhân bó buộc trang bị đèn cho cả Trailer nữa, và phải phối hợp để 2 hệ thống đèn – trên xe chính và trailer – nối kết với nhau để mỗi khi bạn thắng thì đèn đuôi trên xe bật sáng và đèn đuôi trên Trailer cũng vậy.
5. Phối hợp hệ thống thắng
Cũng như đòi hỏi đối với hệ thống đèn, chúng ta phải lắp thêm một hệ thống thắng cho Trailer, để khi người tài xế ở xe trên thắng lại, thì trailer cũng được thắng tương ứng. Thắng mà bị trục trặc khi chúng ta đang kéo xe trên đường thì sức nặng của trailer sẽ làm cho vụ đụng độ trở nên nặng nề hơn. Vì thế, khi chở trailer đằng sau, phải chạy chậm, tăng cường khoảng cách với xe trước mặt, và chống đạp thắng co giật.
6. Xem lại vỏ lốp
Nếu là người hay kéo trailer thì việc kiểm tra vỏ lốp, bảo đảm 4 bánh có đủ áp suất phải là việc làm thường xuyên. Khi kiểm tra lốp, cần để ý những điều sau:
-Bảo đảm lốp có đủ áp suất theo như yêu cầu: Lốp quá nhiều hơi, lốp yếu hơi đều làm cho trailer chạy lạng quạng khi di chuyển.
-Kiếm thêm một bộ lốp mới để dành sẵn trên xe cho trailer.
7. Thực tập
Sau cùng, đừng quá chủ quan tự tin. Kéo đằng sau đuôi mình một cái xe khác là chuyện không khó, nhưng cũng không dễ. Bạn nên thực tập trước bằng cách tìm một chỗ vắng, rồi móc trailer vào để tập lái. Thử đạp thắng xem thế nào, thử tăng tốc xem. Cả hai hệ thống có ăn khớp với nhau không? Nếu không thì một là tay lái của bạn có vấn đề, hai là hệ thống thắng trên xe không được hoàn chỉnh, cần phải tức tốc xem lại trước khi cho 2 cái xe nối đuôi nhau lên đường.
Phạm Ðình
Xe lột dên, xe kêu lóc cóc, xe rỉ nhớt…? Xin xem Cẩm Nang Bảo Trì Tập III đã phát hành. Cùng với Tập I, Tập II, mỗi tập $6.00+$2.00 cước phí. Money Back Guarantee 3 tháng. Gửi cheque hoặc tiền mặt cho Phạm Ðình, PO Box: 9255, Fountain Valley, California 92728 – 9255. Tel: 714-837-1935. Cho biết điện thoại và email, nếu có. Có thể hỏi tại nhà sách Tú Quỳnh 714-531-4284; hoặc Tự Lực 714-531-5290.
