Kỳ 22
Một lần vào khoảng nửa đêm tiếng khung cửi bỗng nhiên ngừng bặt lại khá lâu, bà mẹ chồng ở buồng trên thoáng nghe có tiếng khóc nức, bà rón rén xuống nhà ngang đứng sát cửa, né mình trong bóng tối, nghiêng đầu nhòm vào; nàng đương gục đầu trên hai cánh tay, mái tóc hơi lắc lư trên khung cửi. Mê man trong đau khổ, nàng không nghe thấy tiếng bước chân của mẹ chồng, bóng nàng không còn in dài ra phía cửa mà thu gọn lại trên khoảng khung cửi như đang ghé xuống an ủi thầm bên tai nàng.
Mặt Trận Việt Minh thời này hoạt động dữ tại các miền quê. Chính Tân cũng gia nhập đoàn thể Thanh Niên Cứu Quốc làng để hoạt động bí mật. Tiểu tổ của Tân – Tân là tổ trưởng – gồm ba thanh niên làng, người nào cũng mang thêm bí danh, phụ trách hoạt động tại một xã lân cận. Ba người đã thay phiên nhau làm “anh Cán” (cán bộ) tới đó khai hội để mở rộng phong trào. Chủy cũng là tổ trưởng một tiểu tổ khác chuyên đi tới các chợ, các trường học tuyên truyền xung phong, hoặc đến từng nhà Việt gian (những hương lý cam chịu hợp tác với Pháp Nhật) cảnh cáo hoặc lớn hơn, tổ chức phá kho thóc của Nhật phát cho đồng bào nghèo để khuếch trương ảnh hưởng Mặt trận. Chủy lấy bí danh là Mạnh kể từ đấy.
Uy tín của Chủy ngày một lớn, cái tên “Trưởng Vổ” mờ dần trong quên lãng và cũng vì thế Chủy tự thấy có bổn phận phải thận trọng không dám có thái độ xấu nết với các cô như xưa nữa.
Tối hôm đó tiểu tổ Chủy phụ trách tổ chức một buổi mít tinh lớn gồm mấy xã quanh vùng, khẩu hiệu: “Chống thu thóc!” “Chống phá lúa giồng đay!” Ðịa điểm được chọn tại bãi tha ma giữa đồng làng.
Với sự hợp tác của bốn tiểu tổ bạn, Chủy bố trí các cây súng – súng sáu, súng mút-cơ-tông; súng bắn chim – canh gác các ngả đường trọng yếu. Cuộc mít tinh sau cùng biến thành tuần hành thị uy, các cây đuốc nối tiếp nhau thành một dãy dài như hội hoa đăng. Trong số phụ nữ làng đi dự mít tinh có cả nàng Kiều.
Cuộc mít tinh tuần hành được kết quả mỹ mãn. Khi dòng người đã giải tán theo các ngả đường đã định trước, Chủy trao khẩu súng sáu cho một đồng chí cất về kho kín, còn mình thì theo con đường đồng dẫn về cuối làng. Tiếng thì thầm bàn tán khen ngợi của từng đoàn người đi trước theo chiều gió vẳng lại. Có bóng anh chập chờn phía trước. Chủy rảo cẳng. Bóng đàn bà Chủy rảo cẳng hơn. Nàng Kiều! Nàng đi sau cùng, quay lại nhận ra Chủy, khẽ gật đầu chào. Trăng thượng tuần vừa lắng, một thứ ánh sáng lân tinh như còn thảng thốt chập chờn phía cuối chân trời Tây, đúng khoảng trăng non vừa lặn. Lúc đó vào chín rưỡi tối. Bóng tối mơ hồ phủ ngập xuống cánh đồng, toán đi trước cách đấy chừng mười bước mới trông chỉ thấy thấp thoáng Chủy quàng tay giữ nàng Kiều lại, nàng lúng túng không biết nói sao, nhưng im lặng. Toán trước hoàn toàn chìm trong bóng tối, hai người hoàn toàn cảm thấy sống chơ vơ giữa một hòn đảo xung quanh là tiếng rì rào a tòng của sóng lúa. Chủy khép chặt nàng Kiều trong vòng tay dìu nàng nằm xuống bờ cỏ.
Nàng đã nhắm mắt để mặc Chủy…
Khi Chủy ghì nàng một lần cuối rồi đứng dậy nàng mới bàng hoàng sực tỉnh, kéo vội cạp quần lên rồi nằm nghiêng người lại, hai tay ôm mặt khóc rưng rức. Chủy biết nàng xấu hổ và hối hận, rón rén bước theo đường về và khi đã đủ xa, Chủy rảo cẳng như chạy trốn… Từ đấy ban ngày khi thoáng thấy nàng Kiều đàng xa Chủy vội lẩn mặt. Dường như Chủy cũng thấy mình đã xúc phạm đến một mối tình thiêng liêng, dường như Chủy cũng cảm thấy một cái gì rờn rợn của căm hờn.
Ba tháng qua đi, tới một buổi chiều chạng vạng, Chủy từ làng bên vừa về đến ngõ xóm cuối làng thì một bóng người – bóng nàng Kiều – nhô khỏi khúc quành cùng tiếng nói:
– Anh Chủy!
– Chị Cát! – tên người chồng cũ của nàng Kiều.
– Tôi có mang – giọng nói nàng thít qua kẽ răng, biết bao đau khổ và đây nghiến – tôi có mang anh biết không?
Chủy thoạt lính quýnh nhưng rồi trầm tĩnh được và quyết định ngay:
– Thì chúng ta lấy nhau chứ sao.
– Giời ơi! giọng nàng như vừa biến thành hai giọt âm thanh nức nở nhập vào bóng tối, bất tuyệt với tiếng thở dài của gió chiều.
Nhưng rồi còn biết làm sao khác? Nàng Kiều xin phép mẹ chồng về nhà cha mẹ đẻ rồi cuối tháng đó cấp tốc sửa soạn lễ thành hôn với Chủy, giữa những tiếng nghiến răng kèn kẹt của ông bố, giữa những lời đay nghiến như muốn dứt da dứt thịt của bà mẹ và than ôi còn biết bao miệng tiếng dè bỉu chê cười của người làng. Sau cùng đúng vào hôm nàng sẽ theo Chủy về, không sao chịu đựng được những hình phạt tinh thần quá nặng nề tàn khốc đó nàng vừa khóc nức nở vừa nói với cha mẹ:
– Vì thương đứa con trong bụng nên con phải gắng gượng sống, con mà tự tử bây giờ thì nhà ta mang tội ba đời thầy u có biết cho con chăng?… Giời ơi!
