Các phương pháp giục sanh

BS Hồ Ngọc Minh & BS Hồ Vũ Mỹ Liên

LTS: Bác Sĩ Hồ Ngọc Minh được biết trong cộng đồng người Việt nhiều năm qua với chuyên khoa về hiếm muộn, vô sinh, và lựa chọn trai gái theo ý muốn. Ông đã từng làm nghiên cứu về bệnh hiếm muộn, và các bệnh ung thư của phụ nữ tại National Cancer Institute trực thuộc National Institutes of Health. Bác Sĩ Minh là Board Certified về Obstertrics, Gynecology và Reproductive Endocrinology Infertility. Phòng mạch tọa lạc trong khuôn viên bệnh viện Fountain Valley, tại 11180 Warner Ave., Suite 465, Fountain Valley, CA 92708. Số phone liên lạc: (714) 429-5848, trang nhà: www.bacsihongocminh.com.

Giục sanh là phương pháp dùng thuốc để kích thích sự lâm bồn của sản phụ thay vì để xảy ra tự nhiên. Có nhiều lý do cần phải giục sanh, nhưng thường thường cuối thai kỳ, bác sĩ quyết định giục sanh với sự đồng thuận của bệnh nhân. Có đôi khi giục sanh có thể phải được kế hoạch sớm trong khi mang thai.

Tại sao phải giục sanh?

Sự lâm bồn có thể phải kích thích vì nhiều lý do, nhưng chỉ khi nào cần phải tiến hành mà thôi, vì chính giục sanh có thể đưa đến những rủi ro khác. Sau đây là một số lý do:

1- Bệnh nhiễm trùng: Nhiễm trùng tử cung hay nhiễm trùng màng nước ối (chorioamnionitis), vì không thể để em bé chịu đựng trong môi trường nhiễm trùng quá lâu. Khi giục sanh vì lý do nhiễm trùng, thuốc trụ sinh cũng được truyền qua nước biển.

2- Bệnh tiểu đường: Người mẹ mang thai có bệnh tiểu đường thường phải giục sanh cuối thai kỳ trước tuần thứ 40. Lý do để tránh em bé quá lớn, trên cân, khó sanh, và có khi chết trong bụng mẹ trước khi sanh.

3- Bệnh cao huyết áp: Sản phụ bị cao huyết áp thường kéo theo những nguy cơ cho chính mình và em bé. Huyết áp tăng cao có thể xảy ra bất cứ lúc nào trong thai kỳ, nhưng thường là giai đoạn cuối. Áp suất máu có thể tăng đột ngột hay tăng từ từ. Huyết áp tăng cũng là triệu chứng của bệnh tiền sản giật hay sản giật, làm kinh phong (preeclampsia or eclampsia). Nếu không chữa trị, huyết áp cao có thể làm cho em bé bị èo uột chậm phát triển, đưa đến tai biến não cho người mẹ, và tử vong cho cả mẹ lẫn em bé. Một khi em bé được xem là trưởng thành đầy đủ ở tuần thứ 37 trở lên, quyết định giục sanh thường có lợi hơn là đợi chờ lâu thêm một khi áp suất máu tiếp tục tăng cao.

4- Thai kỳ trên 42 tuần: Một khi thai kỳ kéo dài đến 42 tuần, kế hoạch giục sanh cần phải làm, cho dù không có một lý do nào khác.

5- Ngoài ra, một số lý do khác như bọc nước ối vỡ sớm dù chưa có dấu hiệu bị nhiễm trùng, hay em bé có dấu hiệu bị stress hay bị ngộp, hoặc em bé èo uột không tăng trưởng bình thường.

6- Có khi giục sanh được thực hiện theo lời yêu cầu của bệnh nhân ví dụ như chọn ngày lành tháng tốt, hay người mẹ bận công việc làm ăn. Giục sanh theo yêu cầu còn gọi là “social induction of labor” là chuyện không nên làm vì có những rủi ro có thể xảy ra, vả lại, giục sanh kiểu này chỉ được thực hiện sau tuần thứ 39 mà thôi.

Những rủi ro của việc giục sanh

Vì giục sanh sẽ đi kèm theo những rủi ro, vì thế chỉ khi nào cần thiết mới nên làm.

1- Nguy cơ có thể sanh thiếu tháng cho dù đúng thai tuổi thai kỳ: Ví dụ, tính theo tuổi thai kỳ em bé có thể là 38 tuần, nhưng khi sanh ra, em bé tương đương chỉ có 36 tuần hay ít hơn. Hiện tượng này có thể xảy ra khi sản phụ bị bệnh tiểu đường, hoặc ngày cấn thai tính không đúng. Khi em bé sanh thiếu tháng có vấn đề với việc thở, bú sữa, và không giữ được thân nhiệt, phải nuôi dưỡng thêm trong lồng kiếng.

2- Lá nhau bị tách sớm: Do sự co thắt mạnh kích thích bởi thuốc giục sanh, lá nhau có thể bị tánh sớm. Hậu quả là sản phụ bị băng huyết, còn em bé bị ngộp vì nguồn dưỡng khí bị chặn đứng, bé có thể bị chết trong bụng mẹ.

3- Em bé bị stress: Hiện tượng xảy ra khi em bé không chịu đựng nổi sự lâm bồn do thuốc kích thích, thể hiện qua việc nhịp tim của em bé tăng cao hay chậm lại hơn mức bình thường sau mỗi nhịp co bóp của tử cung.

4- Vỡ tử cung: Đôi khi tử cung co bóp quá mạnh có thể làm cho tử cung bị vỡ, nhất là khi trước đây đã từng có sanh mổ.

5- Tăng nguy cơ bị sanh mổ: Có khi cổ tử cung không chịu nở cho dù tử cung co bóp, hoặc trong những tình huống khẩn cấp xảy xa như đã nêu trên đây, em bé có thể phải cho sanh mổ cấp kỳ.

Giục sanh được thực hiện như thế nào?

1- Tách màng nước ối: Ở trong phòng khám ngoại chẩn, nếu cổ tử cung bắt đầu giãn nở, bác sĩ có thể dùng ngón tay để tách màng nước ối ra khỏi mép cổ tử cung, tránh không làm vỡ bịch nước ối.

2- Dùng thuốc nhét Prostaglandins: Thuốc được nhét qua cửa mình, gần sát cổ tử cung. Thuốc này làm cho cổ tử cung mềm ra và dễ giãn nở. Thuốc thường sử dụng để bắt đầu tiến hành giục sanh trước khi bước qua giai đoạn kế tiếp.

3- Dùng thuốc giục sanh Pitocin: Đây là một loại hormone tương tự như hormone oxytocin do cơ thể sản xuất ra khi người mẹ lâm bồn tự nhiên. Thuốc được truyền qua nước biển theo liều lượng ấn định tùy theo tiến triển của sự lâm bồn.

4- Chọc vỡ màng nước ối: Một khi sự co thắt tử cung bắt đầu đều đặn, và cổ tử cung giãn nở, một cái móc nhỏ bằng nhựa được dùng để chọc lủng màng nước ối. Sau đó một số thiết bị dùng để theo dõi nhịp tim em bé cũng như đo độ co bóp của tử sẽ được luồn vào bên trong tử cung.

Hỗ trợ giục sanh (Augmentation of Labor)

Một đôi khi sự lâm bồn tự nhiên có thể bị chậm hay không được hữu hiệu, hỗ trợ giục sanh có thể phải thực hiện dùng các phương pháp kể trên.

Giục sanh “tự nhiên”

Một số sản phụ có thể kích thích giục sanh “tự nhiên” bằng một số phương pháp sau đây:

1- Xoa bóp đầu núm vú: Khi núm vú bị kích thích, cơ thể sẽ tiết ra hormone oxytocin làm cho tử cung co thắt.

2- Giao hợp: Khi giao hợp, một khi phụ nữ lên đỉnh, orgasm, chất hormone oxytocin cũng tiết ra làm cho tử cung co bóp. Ngoài ra, trong tinh dịch có chứa hormone prostaglandins làm cho cổ tử cung mềm ra và giãn nở.

3- Dùng thuốc xổ, dầu Castor oil: Loại thuốc xổ này làm cho đi tiêu chảy và cũng làm cho tử cung co bóp.

Vì giục sanh có thể đi kèm với rủi ro, do đó nên tham khảo với bác sĩ trước khi đi đến quyết định giục sanh. Cho dù là quyết định của bác sĩ chăng nữa, bệnh nhân cũng cần phải hiểu rõ những nguy cơ và lợi ích của việc giục sanh.

Lưu ý: Để mở âm thanh, xin bấm vào nút muted icon imagephía góc phải bên dưới của khung video.
play-rounded-fill

MỚI CẬP NHẬT