Bánh căn, món đặc sản Phan Rang
Nguyễn Việt Linh/Người Việt
Bánh căn là món ăn bình dân, rẻ, đặc sản Phan Rang. Bánh làm bằng bột gạo xay, nướng trên lò đất khuôn hình trũng. Đổ bột vào khuôn, đợi một tí, quét sơ nước tròng đỏ hột gà lên mặt bánh. Dùng que hay muỗng lấy ra.
Bánh hình dạng nhỏ như bánh khọt. Măt bánh có phết tròng đỏ trứng gà, hay trứng vịt. Hành lá xắt nhỏ, xào sơ với chút dầu ăn. Khi ăn, kèm với cá nục kho hay ăn không và chấm nước mắm, nước mắm đậu phọng, hay mắm nêm đều được.
Món này dễ làm, được người dân Phan Rang yêu chuộng. Ai thử qua cũng thấy muốn ăn hoài.
Nhiều người Việt hải ngoại, nhất là người quê Phan Rang, yêu thích. Thậm chí có người về tận Việt Nam, mua cả lò nướng đem sang Mỹ, để chiêu đãi bạn bè và đồng hương trong những dịp họp mặt đặc biệt.
Tâm tình Thầy Cô
Học ngôn ngữ và văn hóa Việt qua hình thức đối thoại và tập đọc
GS Trần C. Trí
(University of California, Irvine)
Qua mục mới này, GS Trần C. Trí sẽ đưa các em vào thế giới muôn màu của ngôn ngữ và văn hóa Việt qua những bài đối thoại sinh động hay những bài tập đọc lý thú. Kèm theo các bài này là phần ngữ vựng và thành ngữ được dùng trong bài được đối chiếu với phần tiếng Anh để các em dễ theo dõi và cảm nhận. Những bài đối thoại và tập đọc trong mục này được trích từ cuốn sách giáo khoa NGÔN NGỮ VÀ VĂN HÓA của GS Trần C. Trí (với sự hợp tác của GS Trần Minh Tâm trong phần bài tập thực hành), do California State University, Long Beach và Viet Text xuất bản.
Giang sơn gấm vóc
Sean: Bạn có thể giải thích cho mình biết nhóm chữ giang sơn gấm vóc nghĩa là gì không Huy?
Huy: Dân tộc nào cũng có niềm tự hào về đất nước của mình nên thích dùng những lời hay ý đẹp để diễn tả về nó. Giang là sông nước, sơn là núi non. Hai hình thái địa lý này tượng trưng cho sự cấu thành đất nước Việt Nam. Gấm và vóc là hai loại vải đẹp và quý của người Việt. Nhóm chữ này là để nói lên vẻ đẹp cao quý của đất nước Việt Nam.
Sean: Học tiếng Việt thật ra là phải biết những từ ngữ có gốc tiếng Hán nữa, thật là khó! Thế thì danh lam thắng cảnh là sao hở Huy?
Huy: Danh lam là chùa chiền nổi tiếng, thắng cảnh là bờ cõi tốt đẹp. Nếu để ý, bạn sẽ thấy rằng câu này cũng nói lên một điểm là Việt Nam có nhiều chùa chiền, vì Phật giáo chiếm một địa vị đáng kể trong các tôn giáo ở nước chúng tôi.
Sean: Ở Mỹ, nếu nhắc đến New York, người ta thường nghĩ đến tượng Nữ thần Tự do. Thế thì ở ba thành phố lớn nhất Việt Nam là Hà Nội, Huế và Sài Gòn, những danh lam thắng cảnh tiêu biểu của mỗi nơi là gì?
Huy: Thật ra mỗi thành phố có nhiều nơi tiêu biểu chứ không hẳn chỉ có một nơi, nhưng nổi bật hơn hết ở mỗi nơi phải kể ra như thế này. Hà Nội có Chùa Một Cột, được xây dựng vào thời vua Lý Thái Tôn (1028-1054). Chùa được xây giữa một cái hồ sen lớn, trông như một bông sen khổng lồ giữa mặt hồ. Vào đến Huế, bạn sẽ được nghe nhắc đến chùa Thiên Mụ (có nghĩa là “người đàn bà của cõi trời”), được xây trên một ngọn đồi theo lệnh của Chúa Nguyễn vào năm 1601. Còn ở Sài Gòn, nơi đập vào mắt bạn trước nhất là ngôi chợ Bến Thành. Đây là trung tâm mua bán sầm uất nhất của người dân Sài Gòn. Chợ Bến Thành được xây dựng trước khi người Pháp đến Nam Kỳ. Vào trong chợ, bạn sẽ thấy đủ các loại hàng hoá, thượng vàng hạ cám. Chúng tôi thường nói đùa rằng chợ Bến Thành bán từ cây kim cho đến chiếc phi thuyền!
Sean: Huy này, bạn có thể làm một hướng dẫn viên du lịch ăn khách lắm đấy!
Từ vựng – Vocabulary
Danh từ / Nouns
bông sen / lotus
cây kim / needle
Chợ Bến Thành / Ben Thanh Market
Chùa Một Cột / One-Pillar Pagoda
Chùa Thiên Mụ / Heavenly Lady Pagoda
đất nước / land and water; homeland, country
địa vị / status
gấm / brocade
giang sơn / rivers and mountains; homeland, country
hướng dẫn viên du lịch / tourist guide
Nam Kỳ / Cochinchina (former colonist name of southern Vietnam)
nhóm chữ / phrase
niềm tự hào / pride
Nữ thần Tự do / Lady of Liberty
núi non / mountains
phi thuyền / spaceship
quốc lộ / national highway
sông nước / rivers
trung tâm mua bán / shopping center
tượng / statue
vẻ đẹp / beauty
vóc / satin
Tính từ / Adjectives
ăn khách / much sought-after
cao quý / noble
đáng kể / considerable
nổi bật / outstanding
nổi tiếng / well-known, famous
quý / precious
sầm uất / animated, busy
Động từ / Verbs
chiếm / to occupy
diễn tả / to describe
đập vào mắt / to catch the attention
để ý / to pay attention
giải thích / to explain
tượng trưng (cho) / to symbolize
xây dựng / to build
Trạng từ / Adverb
trước nhất / first of all
Thành ngữ
lời hay ý đẹp: nice words and beautiful ideas
thượng vàng hạ cám: all sorts of things
Em viết văn Việt
Nhằm tạo một diễn đàn cho các em tập viết tiếng Việt, Ban Biên Tập trang Tiếng Việt Dấu Yêu kêu gọi quý phụ huynh và quý thầy cô khuyến khích các em viết văn, diễn tả bằng tiếng Việt những cảm nghĩ và ước vọng trong đời sống của các em. Ước mong nơi đây một sân chơi được mở ra và khu vườn văn hóa Việt sẽ được quý phụ huynh và quý thầy cô góp tay vun trồng, khuyến khích.
Trong các bài nhận được và chọn để đăng, chúng tôi cố ý giữ nguyên văn những gì các em viết. Vì thế, khi đọc đến những ngôn từ, lỗi chính tả và sai văn phạm, chúng tôi mong được phụ huynh và thầy cô chia sẻ và sửa chữa cho các em tại nhà hay trong lớp học.
Tất cả các bài viết dưới dạng MSWord, font Unicode; và hình ảnh dạng .jpg, xin gởi về địa chỉ email: [email protected] (Xin đừng gởi dạng .pdf vì không tiện cho việc layout).
Trân trọng cảm ơn quý vị.
Nguyễn Việt Linh
Nghĩ Hè
Đan Tâm, Lớp 2
Em chĩ đi học một tuần nữa thôi. Ba má sẽ đưa em đi Hawii chơi vì em được nghĩ cã hai trường. Em thật vui mỗi khi nghĩ Hè vì em khôn phãi thứt sớm đễ đi học, được đi chơi xa như năm trước em đượt về Việt Nam.
Em được đi học đàn và múa, em đượt chơi game. Lâu lâu ba mới bắt em học toán.
Em thít học Tiếng Việt, nhưn mà em khôn thít thứt sớm mỗi chủ nhật.
Em chỉ đượt nghỉ học Tiếng VIệt có 2 tuần. Em muốn được nghĩ 2 tháng như trường Mỹ, nhưn mà cô nói nếu nghĩ lâu sẽ quên. Với lại phải ôn bài để thi Giải Khuyến Học nữa.
Nguyễn Nu, Lớp Chín
Đặt câu có 3 mệnh đề, mỗi câu dùng những chữ sau: Quê hương, gia đình, Việt Sử, Vua Quang Trung, Hai Bà Trưng.
1-Hè sang năm em về thăm Việt Nam, vì đây là quê hương của em, nên em rất thích chuyến đi này.
2-Gia đình em sống tại Orange County nhưng cuộc sống hơi khó khăn vì gia đình em mới dọn về đây.
3- Em thích môn Việt Sử vì môn học này cho em biết lịch sử nước nhà và còn cho em biết các vị anh hùng.
4-Vua Quang Trung đã thắng 20 vạn quân Thanh, và đem lại độc lập cho nước nhà, ngoài ra Vua Quang Trung còn làm cho nước ta vững mạnh.
5- Hai Bà Trưng quê ở Châu Phong, đã thắng quân Mã Viện và dành lại đọc lập cho tổ quốc.
Tâm tình Phụ Huynh
Từ Ca Dao Đến Hồn Nhiên Lục Bát (Phụ huynh sưu tầm)
Phần 3
II. Ngôn Ngữ Thơ Lục Bát
Ngôn ngữ thơ là chữ nghĩa, hình ảnh, ý tưởng… chỉ có ở trong thơ hơn là trong đời thực. Có điều, khi đọc, nghe, ta cảm thấy như là có thực, có ý nghĩa và chấp nhận được; hơn thế nữa, lại còn rung cảm vì thứ ngôn ngữ ấy. Bất kỳ cách diễn đạt nào làm cho người ta đọc ra thơ, nghe ra thơ, hiểu ra thơ muốn “nói” điều gì, đều là ngôn ngữ thơ.
1-Chữ Và Nghĩa:
2-Ý Tưởng
Câu thơ đẹp thường có mang theo ý thơ đẹp. Ý tưởng mờ nhạt, có mới mà không hay, hoặc có hay mà không mới, thường kém sức hấp dẫn. Ý tưởng cần sáng tạo hơn là vay mượn.
Một ngày nắng đẹp bình yên
Sớm mai thấy mặt trời lên hiền lành
(Không đề, Tế Hanh)
Câu lục bát của nhà thơ Tế Hanh, có người khen hay, có người chê “nhạt,” chê “hiền lành” quá.
Cà phê nhớ bữa hôm nay
Chén trà xin hẹn ngày rày năm sau
(Bên quán cà phê, Bùi Giáng)
Câu lục bát của “trung niên thy sỹ” Bùi Giáng, được “cải biên” khá vô tư từ câu lục bát của Nguyễn Du (hoặc “tư tưởng lớn gặp nhau” không chừng):
Chén đưa nhớ bữa hôm nay
Chén mừng xin đợi ngày rày năm sau
(Truyện Kiều, Nguyễn Du)
Câu thơ hay như bông hoa lạ và đẹp nở ra từ… lục bát, đôi lúc gây bất ngờ và thú vị:
Biệt ly dù ở ga nào,
cho tôi ngồi một toa tàu lãng quên
(Hôm nay, Nguyễn Tất Nhiên)
Em đi mang theo nụ cười,
tôi ngồi nhìn thấy khoảng đời trống không
(Cát bụi, Phổ Đức)
Dấu thu kinh tự còn mê,
em mang tà áo bốn bề là trăng
(Thu vô lượng, Nghiêu Minh)
Áo dài bồng bềnh, chơi vơi như dải trăng thu huyền ảo. Chưa hết:
Khi buồn vẽ mặt bôi râu
nhìn xem lũ quỷ không đầu xưng vương
Khi em đảo ngược thần hồn
thấy tôi cải tạo mười năm chưa về
(Bài ca dao về trăng, Lâm Hảo Dũng)
Có ai ngồi quán mong chờ
lắng nghe đàn khảy tình thơ ít nhiều
Bây giờ ghế ngả bàn xiêu
dưới chân nhện hóng, tơ thiều hết ngân
(Tọa độ người, Hoàng Xuân Sơn)
Chưa hết:
Em về nơi ấy có tôi
chưa tìm đã thấy buông trôi tình cờ
Mất rồi lại có trong mơ
vừng trăng tím ngát bao giờ có em
(Nơi có, Lưu Nguyễn Đạt)
Tình đến rồi đi, tình mất hay còn, tình thực hay mơ, như bóng trăng huyền hoặc.
Tóc mây Hà Nội năm nào
em đem từng sợi buộc vào đời anh
Bây giờ tóc bạc, tóc xanh
tình xưa anh vẫn quẩn quanh tìm hoài
(Tóc rối, Nhất Tuấn)
Tình như “tóc rối,” biết đàng nào mà gỡ.
3-Hình Ảnh
Hình ảnh tô đậm thêm những tình ý trong thơ. Ý tưởng đẹp, minh họa bằng hình ảnh đẹp, thường đọng lại về lâu về dài trong tâm tưởng người yêu thơ.
Người lên ngựa, kẻ chia bào
Rừng phong thu đã nhuốm màu quan san
(Truyện Kiều, Nguyễn Du)
Dấu chàng theo lớp mây đưa
Thiếp nhìn rặng núi ngẩn ngơ nỗi nhà
(Chinh phụ ngâm khúc, Đoàn Thị Điểm)
Chưa hết, những câu thơ tả tình tả cảnh, kẻ ở người đi…
Mù sương phi cảng não nề
Thôi anh ở lại buồn về em mang
(Khúc ly đình, Cao Thị Vạn Giả)
Bellevue ơi, Bellevue ơi,
xa ngươi ta nhớ lưng trời thông reo
Đồi nghiêng, dốc đổ, chân đèo
bước đi ngoảnh lại nhìn theo bóng người
(Bellevue 1, Chu Trầm Nguyên Minh)
Hình ảnh, có khi là bức tranh thơ tĩnh lặng.
Mở trang kinh. chỉ thấy mây
thiền tâm thanh tịnh niệm ngay di đà
tranh hoàng hôn. cảnh tuyết sa
giọt vàng giọt đỏ. nhạt nhòa giọt tôi
(Chép một tờ kinh, Lữ Quỳnh)
Có khi là bức tranh nhiều màu sắc, sinh động.
Môi cười vết máu chưa se,
cành hoa gạo cũ nằm nghe nắng hiền
Anh nằm nghe bước em lên,
ngoài song lá động, trên thềm áo bay
(Khi nàng đến, Trần Dạ Từ)
Trong phút giây chờ đợi bước chân người tình khe khẽ đến bên hiên nhà, chàng tưởng chừng nghe được cả tiếng gió lay động vạt áo và tiếng lá nhẹ rơi bên thềm nhà vắng.
Có khi là “chiều rơi trên đường vắng”…
Chiều rơi từng vạt mong manh,
chân đi vừa chạm khúc quanh, chiều tàn
(Đường hành hương, Phan Ni Tấn)
Có khi là áo trắng xôn xao mùa tựu trường. Áo trắng như đàn bướm trắng trong nắng sân trường.
Sáng nay áo trắng tựu trường,
gót chân cuống quýt cả hương cúc vàng
(Ánh mắt tựu trường, Đoàn Vị Thượng)
(Còn tiếp)
[jwplayer RgksDyxc]
