Tổng Thống Oprah?

Lê Phan

Tại sao cử tri Hoa Kỳ – ít nhất là một số trong đó – lại hứng thú với ý tưởng thêm một nhân vật của kỹ nghệ giải trí lên làm tổng thống Hoa Kỳ?

Đứng bên này bờ Đại Tây Dương, người Âu Châu chỉ nhớ đến tấm bi hài kịch của nước Ý khi ông Silvio Berlusconi, một tỷ phú truyền thông, không hiểu làm sao lên làm được đến thủ tướng Ý, mà lại còn là vị thủ tướng tại chức lâu năm nhất trong thời hậu chiến ở Ý. Nhưng Âu Châu vẫn thường coi Ý như một thứ ngoại lệ.

Ở một khía cạnh nào đó, ông Berlusconi rất giống Tổng Thống Donald Trump, và cũng như tổng thống, ông từ chối bán cổ phần của mình trong Mediaset, hệ thống truyền thông mà ông làm chủ và ông đã hứa sẽ bán nếu đắc cử. Có dư luận còn bảo ông tham chánh để tránh khỏi bị đi tù, và khi hết tham chánh ông quả đã phải đi tù về tội trốn thuế.

Nhưng ở nhiều khía cạnh khác, ông không giống tổng thống. Ông gian xảo hơn và cũng hữu hiệu hơn. Vả lại ông chỉ là một nhà kinh doanh chứ chưa từng làm tài tử. Hơn thế, chính trị dân chủ Ý trẻ trung, mới thực sự hình thành từ Đệ Nhị Thế Chiến, và cũng vì vậy dễ khuynh đảo hơn.

Nhưng Hoa Kỳ, một trong những nền dân chủ cổ nhất của thời hiện đại, đã bầu lên một vị tổng thống vốn đã phá hủy một tiêu chuẩn là tất cả các vị tổng thống Hoa Kỳ đều phải có, đó là kinh nghiệm đã từng giữ những chức vụ trong quân ngũ hay trong chính trị.

Ngay cả đến Tổng Thống Ronald Reagan cũng từng có kinh nghiệm làm thống đốc tiểu bang California. Một Tổng Thống Trump chưa đủ hay sao mà nay một số người dân chủ đang mơ tưởng tới ứng cử viên Oprah Winfrey.

Bà Winfrey giàu có, nổi danh và được yêu mến, và hôm chủ nhật trước, bà đã đọc một bài diễn văn hùng hồn vốn đã châm ngọn lửa cho hy vọng và ước mơ trong một số cử tri Dân Chủ như là ngọn lửa cháy rừng vậy.

Một phần của việc này có thể là vì Tổng Thống Trump đã phá lệ là một ứng cử viên tổng thống có thể thắng mà không có kinh nghiệm chính trị hay chỉ huy quân sự. Bà Winfrey lại là một nhân vật độc đáo với một số fan có thể nói là như một số tín đồ.

Và ý tưởng một ứng cử viên và tổng thống Winfrey nay đã mọc mầm trong đầu của nhiều người kể cả một số những nhà bình luận. Ông Bill Kristol, bình luận gia của tờ New York Times, nhận xét “Oprah: về kinh tế khá hơn Bernie Sanders, hiểu nước Mỹ trung bình hơn Elizabeth Warren, ít nhạy cảm hơn Joe Biden, dễ chịu hơn Andrew Cuomo, và có nhiều hấp lực hơn John Hickenlooper.” Rồi ông kết luận với #ImWithHer.

Thực sự tôi không mấy quen thuộc với bà Winfrey. Trong những năm bà nổi tiếng, tôi hoặc là còn mắc kẹt trong nước, hoặc là còn đang bận rộn với những điều khác hơn là một người chủ trì một chương trình Talk Show ở Hoa Kỳ, nhưng tôi cũng đồng ý với ông Thomas Chatterson Williams viết trong tờ New York Times: Tổng Thống Winfrey là một ý kiến dở.

Ý tưởng là chức vụ tổng thống của cường quốc đứng đầu trên thế giới có thể trở thành món phần thưởng của những nhân vật nổi tiếng không có một chút kinh nghiệm cai trị hay chính trị – mặc dầu có thể có cùng lập trương chính trị với mình – là một điều vô cùng nguy hiểm.

Nếu năm đầu tiên của Tổng Thống Trump có dạy cho chúng ta điều gì thì đó là kinh nghiệm, kiến thức, giáo dục, và hiểu biết chính trị vô cùng quan trọng. Cai trị không phải là vận động tranh cử. Cai trị cũng không phải là kinh doanh giỏi. Và có lẽ, quan trọng hơn, những nhân vật này không làm một quốc trưởng tốt. Chức vụ tổng thống không phải là một chương trình reality tv hay một talk show.

Nếu bà Winfrey có ra ứng cử thì chắc chính là vì sự thành công của tổng thống. Ông đã là người đi tiên phong trong các nhân vật nổi bật, các celebrities, một người đã chứng minh được là một nhãn hiệu có thể tạo một hấp lực ngoài việc lôi cuốn khán giả.

Ông cũng chứng tỏ cho thấy rất nhiều những khuyến cáo về sự rối loạn vốn là kết quả của một tổng thống không có chuẩn bị cho chức vụ nay đã là quá đúng. Có thể và tôi thực sự hy vọng là đến năm 2020, dân chúng Hoa Kỳ đã quá chán việc cứ phải thức giấc với những tin tức nảy lửa phát xuất từ những cái tweet của một vị tổng thống không ý thức được rằng lời nói của một vị tổng thống Hoa Kỳ được cả thế giới chú ý vì đó sẽ là chính sách của đại cường Hoa Kỳ. Có thể họ muốn một ai ít kích động hơn để họ có thể quên đi chính trị và ngoại giao tweet cho vài ngày hay vài tuần hay cả vài tháng nữa.

Chức vụ tổng thống Hoa Kỳ là một trong những chức vụ khó khăn nhất trên thế giới của chúng ta ngày nay. Giáo Sư Chris Edelson, một giáo sư chính trị học của Viện Đại Học American University, giải thích “Ngay cả những người có kinh nghiệm cũng gặp khó khăn.”

Cũng thật khó có thể đoán được là thực sự bao nhiêu cử tri muốn thấy triển vọng của một Tổng Thống Winfrey theo Giáo Sư Edelson. Hiện nay những người thích bà rất nhiều, nhưng đó không phải là tất cả. Theo cuộc thăm dò của viện nghiên cứu dư luận Gallup, bà Hillary Clinton vẫn là người phụ nữ được ngưỡng mộ nhất Hoa Kỳ. Và khi bà Winfrey tuyên bố ra ứng cử thì con số ủng hộ có thể đi xuống.

Kể từ khi nào Hoa Kỳ đã trở thành một quốc gia nơi mà sự nổi tiếng trở thành điều kiện tiên quyết cho chức vụ cao nhất nước. Những chuyện khó xảy ra đó nay đã trở thành hiện thực. Sự pha trộn của nổi tiếng và quyền lực – như ở Ý – đã là hoàn toàn mới với Hoa Kỳ.

Có lẽ vấn đề nay là một số người Mỹ coi cơ chế đảng phái như là xấu xa, hay không hữu hiệu, hay khó tiếp cận, Giáo Sư Chính Trị Học Steven White của Trường Maxwell School of Citizenship của Viện Đại Học Syracuse ở New York giải thích. Ông thêm: “Họ coi sự nổi tiếng như là một cái gì có thể tạo nên một khai phá.”

Cũng có thể là truyền hình và truyền thông xã hội đã khiến cử tri ít chú ý hơn đến chính sách của một tổng thống và tập trung nhiều hơn vào khía cạnh trình diễn. Dưới trào của Tổng Thống Trump, Tòa Bạch Ốc quả là nhiều kịch tính và có tính trình diễn hơn nhiều. Cứ nhớ đến những nghi thức mà ông bày ra khi ăn mừng thông qua được đạo luật thuế.”

Tiến Sĩ White bảo “Cũng có thể là một số nhiều người nay coi tổng thống như là một phát ngôn nhân cho quốc gia, và lập trường cũng như những giá trị của nó. Họ có thể coi Oprah là người có thể có một lập trường có thể kích thích họ.”

Nhưng như tờ Christian Science Monitor chỉ ra là bà Winfrey có thể thực sự gặp khó khăn hơn trong việc được đảng Dân Chủ đề cử hơn là người ta dự tính. Các lãnh tụ đảng Dân Chủ có nhiều quyền kiểm soát tiến trình chọn ứng cử viên hơn bên Cộng Hòa, vì cái gọi là “siêu đại biểu,” vốn thường là những viên chức dân cử. Họ có thể nghĩ là một chính trị gia thực sự, tuy “boring,” nhưng sẽ là một đối thủ tốt cho ông Trump hơn là lại một nhân vật nổi tiếng và không có kinh nghiệm nữa.

Các công dân của phần còn lại của thế giới, tuy không có quyền bỏ phiếu ở Hoa Kỳ nhưng nếu được hỏi ý kiến thì chắc hẳn sẽ khuyên những người bạn Mỹ của mình: một tổng thống không có kinh nghiệm, không có khả năng, đã quá đủ rồi, xin đừng trở lại vết xe đổ nữa. Ấy là nếu từ giờ đến năm 2020 không có chuyện gì xảy ra. (Lê Phan)

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

  • Hai lúa

    Tư cách mới là điểm quan trọng nhất , kế đến là khả năng làm việc mà có thể nhận thấy được . Không ai có kinh nghiệm làm tổng thống cả . Một nửa dân Hoa Kỳ chọn Trump vì hy vọng vào khả năng chứ bất cần TƯ CÁCH .
    Sau một năm thì đã có kết quả : Tư cách của Trump khá kém . Khả năng thì rỏ ràng không hơn được các vị tổng thống tiền nhiệm . Trump đả phá tất cả nhưng không có khả năng xây dựng cái gì mới hơn . Những việc Obama làm chưa bị phá thì vẩn như cũ : Tuần tra Biển Đông , mậu dịch Trung Cộng , nguyên tử Bắc Hàn … Còn những việc bị phá thì tình hình càng tệ hơn : TPP ; NAFTA , Khí hậu , DACA , Obamacare ….

    Trump giống như một KỊCH SĨ hơn là một TỔNG THỐNG . Mổi ngày ông đóng một vai , sau đó vào một vai khác , có thể hoàn toàn trái ngược với vai hôm trước . Nói chính xác hơn thì Trump có bệnh TÂM THẦN !!!

    • Hoang

      Nếu muốn Trump lo biển Đông thì để yên cho ông í làm việc. Thua rồi thì ráng đợi 4 năm không được sao?

  • Hoang

    Cách mạng Pháp 1789 học hỏi từ cách mạng Mỹ 1775. Cả châu Âu học tập nền dân chủ Mỹ thời đó. Tôi nghĩ “những người bạn Mỹ” chẳng cần hỏi ai, họ ko cần ai lo cho họ và đừng bắt họ lo cho người khác.

  • mike

    Theo toi thi sap sua TAN THE roi
    Toan la nhung nhan vat khong ra gi cha hieu biet mot cai gi he ma ra lam Tong Thong

Cuộc xâm lăng âm thầm của Trung Cộng

Một mục tiêu Cộng Sản Trung Quốc nhắm vào là khối người gốc Hoa sống trong các nước Tây phương. Họ xâm nhập các tổ chức của người Hoa, nhưng tiêu điểm quan trọng nhất là báo chí và các đài ti vi dùng tiếng Trung Hoa.

CSVN tăng thuế để ‘bóc lột dân ta đến tận xương tủy’

Với tư cách là người đứng đầu Bộ Tài Chính - cơ quan tham mưu chính cho chính phủ CSVN về các sắc thuế đạp lên đầu dân trong ít nhất hai năm qua, ông Đinh Tiến Dũng phải bị cách chức ngay.

Lý Đại Nguyên: Nhà lập thuyết cuối cùng

Nếu cầm đọc quyển “Tổng Thức Vận” của Lý Đại Nguyên, những người ở lớp tuổi 50 trở xuống bây giờ có thể tự hỏi: Tại sao phải viết một cuốn sách như vầy?

Tuần hoàn của lịch sử

Tony Benn và Enoch Powell là hai nhà chính trị gây nhiều tranh cãi vốn chi phối chính trị Anh trong một phần quan trọng của nửa sau thế kỷ thứ 20.

Mekong thành Biển Đông trên đất liền

Ngôi nhà Việt Nam đang bị cướp tấn công phía trước và bị ăn trộm lẻn vào từ phía sau. Tên ăn cướp này chính là Cộng Sản Trung Quốc!

Không phải chính phủ, mà đảng ‘ôm’ Petro Vietnam!

Chiến dịch “thay máu PVN” ngày càng lộ liễu, lạnh lùng và rút ngắn thời gian - chỉ chín tháng sau “bản thông điệp 800 tỷ đồng.”

Tổng Thống Trump và chủ tịch Trung Cộng

Cả thế giới đang tập trung chú ý vào những câu chuyện quanh cuốn sách viết về năm đầu tiên của Tổng Thống Donald Trump ở Tòa Bạch Ốc.

Không nên đùa về bom nguyên tử

Ngày Thứ Sáu, chính quyền Nam Bắc Hàn đã đồng ý sẽ gặp nhau trong tuần tới, sau khi ông Kim Jong Un chấp nhận sẽ gửi một đoàn lực sĩ tham dự Thế Vận Hội mùa Đông ở Pyeongchang.

Tử tế và dễ thương

“Nhiều trẻ em không hiểu tử tế (kind) và dễ thương (nice) khác nhau.” Một bản tin ngày cuối năm 2017 nêu lên một nhận xét thật “dễ thương!” Lâu lắm mới được đọc trên báo một câu khiến mình muốn suy nghĩ như vầy!

Cú thoát của Vũ ‘Nhôm’ sẽ thổi bùng ngọn lửa xung đột chính trị?

Tuy chỉ được đánh giá là một con chốt, nhưng Vũ “Nhôm” - tức đại gia bất động sản Phan Văn Anh Vũ - lại rất có thể đóng vai trò đột phá khẩu.