Vann Phan/Người Việt
SANTA ANA, California (NV) – “Dựng Một Mùa Hoa,” nhạc của Hoài An và lời của Phó Quốc Thăng, là một trong các ca khúc đầu tiên của những mùa trăng thanh bình tại Miền Nam Tự Do.
Kể từ lúc Hiệp Định Geneva được ký kết vào ngày 20 Tháng Bảy, 1954, kết thúc cuộc Chiến Tranh Đông Dương (1946-1954), cho đến ngày 20 Tháng Mười Hai, 1960, ngày Mặt Trận Dân Tộc Giải Phóng Miền Nam Việt Nam ra đời để khởi đầu cho cuộc Chiến Tranh Việt Nam (1960-1975), dân chúng trên toàn lãnh thổ Miền Nam Tự Do tại phía Nam vĩ tuyến 17, dẫu sao, vẫn còn được hưởng một cuộc sống tương đối thanh bình và no ấm trong nền Đệ Nhất Cộng Hòa Việt Nam.
Trong khoảng thời gian sáu năm trời này, đã có nhiều nhạc phẩm đặc sắc được các nhạc sĩ miền Nam Việt Nam sáng tác, vẽ lên cuộc sống yên vui và hạnh phúc của dân chúng Miền Nam Tự Do, đồng thời ca ngợi nền Cộng Hòa non trẻ tại miền đất phương Nam hiền hòa, nơi có 16 triệu dân lành sinh sống sau khi đã đón nhận thêm trên 1 triệu đồng bào từ miền Bắc di cư vào Nam.
“Dựng Một Mùa Hoa” nói lên tâm trạng háo hức của hàng triệu người dân lành, không phân biệt Bắc, Trung, Nam, trong ước muốn cùng nhau xây dựng cuộc đời mới đẹp tươi tại miền Nam bát ngát, mênh mông, với ruộng đồng xanh tươi và tình người chan chứa sau những đổ nát, hoang tàn của cuộc chiến tranh Pháp-Việt trước đó.
“Chào bình minh hoa ban mai lả lơi/ Nhạc dịu êm vang dư âm ngàn nơi/ Bên khóm tre tươi, chim hót hoa cười, trong nắng yêu đời.” Miền Nam Tự Do luôn tươi đẹp trong ánh nắng chan hòa trên ngàn hoa thắm tươi hé môi cười chào đón Xuân cùng tiếng hát với cung đàn dìu dặt nơi nơi. Giữa khúc nhạc đồng quê êm ả, đâu đây có tiếng chim ca ríu rít chan chứa yêu đời bên lũy tre xanh rợp bóng đầu làng.
“Bầy trẻ thơ yêu quê hương đầy vơi/ Đồng ruộng tươi vươn lên bao nguồn mới/ Sóng lúa chơi vơi, xanh ngát chân trời, dịu màu đẹp tươi.” Xa xa, có tiếng vui đùa rộn rã của đám trẻ thơ trên vùng đất quê hương trù phú, điểm tô bằng những cánh đồng lúa xanh tốt, phì nhiêu. Ôi quê hương chính là nguồn sống vô biên giữa mùa thắm bướm hoa ngát hương trên sóng lúa mênh mông đến tận chân trời. Bức họa hương lúa đồng quê dường như chỉ có một màu, là màu xanh, xanh xanh ngát trời cao…
“Đây phương Nam, bao la dịu dàng/ Say xưa câu hoan ca nhịp nhàng/ Duyên xưa còn thắm, chung xây cuộc sống, chan chứa mênh mông.” Đất phương Nam bát ngát, bao la, lúc nào cũng dang cánh tay dịu êm ra ôm ấp lấy đàn con xa xứ đến đây lập nghiệp. Bởi vì tình Bắc, duyên Nam vẫn luôn tươi thắm, xin ai đó chớ có ngại ngần gì mà không về đây cùng nhau xây lại cuộc đời trong tình thương mênh mông của đất, trời diệu vợi.
“Tình miền Nam như hoa lan đầy hương/ Tìm tự do, chim tung bay ngàn hướng/ Đây đó vui ca, trong nắng chan hòa, dựng một mùa hoa…” Tình cảm thương yêu, đùm bọc của người dân miền Nam dành cho đồng bào ruột thịt miền Bắc mới vào lúc nào cũng tha thiết, đậm đà như hương lan đồng nội, đã tung cánh chim tìm về tổ ấm nơi Miền Nam Tự Do chan hòa ánh nắng rồi thì hãy cùng nhau sống bao ngày giờ đằm thắm để tìm lại những mùa hoa chan chứa yêu thương và đầy ắp tình người nơi quê hương bỏ lại… Và hãy cùng nhau cất cao tiếng hát “Chào mừng Miền Nam Tự Do!”
***
“Dựng Một Mùa Hoa” (của Hoài An và Phó Quốc Thăng) cùng với “Về Đây Anh” (của Nguyễn Hiền và Nhật Bằng), “Về Miền Nam” (của Trọng Khương), và “Ánh Sáng Miền Nam” của Nhật Bằng và Xuân Lôi là bốn trong số các nhac phẩm tiêu biểu mở đường cho nhiều ca khúc viết về những năm tháng yên vui, thanh bình của người dân miền Nam hiền hòa trước khi quê hương Việt Nam, một lần nữa, đắm chìm trong khói lửa chiến chinh với cuộc Chiến Tranh Việt Nam tàn khốc do tham vọng thôn tính và nhuộm đỏ miền Nam Việt Nam của Cộng Sản Bắc Việt và Cộng Sản Quốc Tế.
Bài hát này được coi như lời mời gọi thiết tha của dân chúng và chính quyền Miền Nam Tự Do, rằng đồng bào miền Bắc thân yêu hãy hăng hái lên đường vào Nam mà xây dựng cuộc đời mới trong ấm no, tự do và hạnh phúc. Một điều khoản trong hiệp định Geneva 1954 cho phép dân chúng hai miền Nam và Bắc được phép di cư vào Nam hoặc ra Bắc trong vòng 300 ngày, kể từ ngày Hiệp Định Geneva được ký kết.
Vào thời điểm 1954, tuy về dân số thì miền Nam Việt Nam chỉ có 16 triệu người so với 20 triệu dân miền Bắc, nhưng về mặt lãnh thổ thì miền Nam Việt Nam lại lớn hơn, với 173,000 cây số vuông so với 157,000 cây số vuông của miền Bắc.
Nhờ mật độ dân số tại miền Nam thấp hơn miền Bắc, nền nông nghiệp của miền Nam có điều kiện phát triển mạnh mẽ hơn, với đồng ruộng bao la và trù phú hơn miền Bắc, dẫn tới kết quả là dân chúng miền Nam Việt Nam hiển nhiên có cuộc sống thoải mái hơn.
Vả lại, vào các thập niên 1950 và 1960, nền kinh tế Việt Nam ở cả hai miền Nam và Bắc đều chuyên về nông nghiệp, trong khi Đồng Bằng Sông Cửu Long xưa nay vốn là vùng đất màu mỡ và trù phú nhất nước, cho nên đời sống của dân chúng miền Nam Việt Nam nhất định là phải ấm no hơn miền Bắc rồi. Đó là chưa kể đến chuyện chế độ dân chủ và tự do tại miền Nam Việt Nam lúc nào cũng tốt đẹp hơn là chế độ độc tài, đảng trị tại miền Bắc.
Nhạc sĩ Hoài An tên thật là Nguyễn Đắc Tịnh, sinh ra tại Hải Phòng, miền Bắc Việt Nam, và mất tại Sài Gòn vào năm 2012, thọ 82 tuổi.
Sau Hiệp Định Geneva 1954, Hoài An di cư vào Nam và bắt đầu khởi sự sáng tác các ca khúc tình cảm và nhạc quê hương, với hai nhạc phẩm đầu tiên là “Dựng Một Mùa Hoa” (1955, với Phó Quốc Thăng) và “Gửi Ánh Trăng Thề” (1956).
Ngoài hai ca khúc nói trên, sự nghiệp âm nhạc của Hoài An, từ năm 1954 tới 1975, bao gồm khoảng hơn 50 nhạc phẩm, trong đó phải kể đến các bản nhạc rất nổi tiếng tại miền Nam Việt Nam, như “Câu Chuyện Đầu Năm,” “Kỷ Niệm Nào Buồn,” “Tâm Sự Ngày Xuân,” “Trước Giờ Tạm Biệt,” “Tình Lúa Duyên Trăng”…
Hoài An cũng còn viết nhạc dưới nghệ danh Trang Dũng Phương, như trong các ca khúc “Thiên Duyên Tiền Định,” “Ngày Xuân Thăm Nhau,” “Xin Đừng Lỗi Hẹn”…
Nhạc sĩ Phó Quốc Thăng sinh ra tại Hà Nội, cùng thời với Hoài An, và có thời gian tham gia Kháng Chiến Chống Pháp tại vùng Việt Bắc trước khi quay về Hải Phòng học sáng tác nhạc với nhạc sĩ Tạ Phước. Năm 1954, ông di cư vào Nam và tiếp tục học nhạc với nhạc sĩ William Chấn.
Phó Quốc Thăng từng cộng tác với Đài Phát Thanh Quân Đội cùng Đài Phát Thanh Sài Gòn và dạy nhạc tại Trung Học Hồ Ngọc Cẩn ở Sài Gòn.
Sau biến cố 30 Tháng Tư năm 1975, nhạc sĩ đã cùng gia đình di tản sang Hoa Kỳ và lần lượt định cư tại California, rồi Texas.
So với Hoài An, các nhạc phẩm do Phó Quốc Thăng sáng tác không nhiều, trong đó phải kể đến các ca khúc “Dựng Một Mùa Hoa” (với Hoài An), “Cung Đàn Lữ Thứ,” “Đêm Vĩnh Biệt” (với Huyền Linh), “Hoàng Hôn Bên Sông,” “Khúc Nhạc Hoài Hương”… (Vann Phan) [qd]
Nhạc phẩm “Dựng Một Mùa Hoa” của Hoài An và Phó Quốc Thăng
Chào bình minh hoa ban mai lả lơi
Nhạc dịu êm vang dư âm ngàn nơi
Bên khóm tre tươi, chim hót hoa cười, trong nắng yêu đời
Bầy trẻ thơ yêu quê hương đầy vơi
Đồng ruộng tươi vươn lên bao nguồn mới
Sóng lúa chơi vơi, xanh ngát chân trời, dịu màu đẹp tươi
Đ.K.:
Đây phương Nam, bao la dịu dàng
Say xưa câu hoan ca nhịp nhàng
Duyên xưa còn thắm, chung xây cuộc sống, chan chứa mênh mông
Tình miền Nam như hoa lan đầy hương
Tìm tự do, chim tung bay ngàn hướng
Đây đó vui ca, trong nắng chan hòa, dựng một mùa hoa
Chào mừng Miền Nam Tự Do!
