Nguyên Huy
Nhớ anh nhiều, anh Ðoàn Trọng Cảo ơi, người lính Thủy Quân Lục Chiến. Tôi phải ghi rõ Người Lính Thủy Quân Lục Chiến sau tên anh vì với tôi, anh xứng đáng là một người lính Thủy Quân Lục Chiến VNCH. Tôi không ở trong ngành TQLC mà lại dám khẳng định như vậy vì tôi đã có một kỷ niệm với anh trong đời quân ngũ.
Nguyên khi tôi được cử về làm trưởng ban Ðen vào năm 1964, trong đó có Ðài Gươm Thiêng Ái Quốc thuộc Sở Tâm Lý Chiến, Nha Kỹ Thuật, Bộ Tổng Tham Mưu QLVNCH, tôi được Thiếu Tá Phạm Thế Phiệt, khi ấy là chánh sự vụ Sở Tâm Lý Chiến có Thiếu Tá Vũ Quang Ninh làm phụ tá kiêm quản đốc Ðài Tiếng Nói Tự Do (The Voice of Freedom), có cho tôi biết là Trung Úy Ðoàn Trọng Cảo sẽ được điều về làm trưởng Ðài Gươm Thiêng Ái Quốc. Tôi vui mừng lắm vì sẽ được làm việc chung với người cũ thời hai chúng tôi còn là học sinh của trường Nguyễn Trãi Hà Nội. Thật ra tôi còn học dưới anh Cảo tới 2 lớp, nhưng chúng tôi đã thân nhau khi cùng tham gia trong ban văn nghệ của trường tổ chức đón Tết vào năm 1953. Nhớ lại chuyện cũ, thật bồi hồi biết mấy. Nguyên do tôi vào ban văn nghệ vì bạn bè (trong đó có anh Nguyễn Tường Ánh, cháu văn hào Nhất Linh chơi Piano trong ban nhạc) thấy tôi thỉnh thoảng có viết văn gửi báo (tuần báo Hồ Gươm, Hà Nội) nên đã đề cử tôi. Khi ban văn nghệ tổ chức ban nhạc, thiếu người đã cắt luôn tôi vào. Tôi từ chối vì ngoài cây đàn Mandolin chơi theo lối tài tử, tôi chẳng biết một thứ đàn gì thì anh Cảo, lúc đó đang học đệ Tam (lớp 10 bây giờ) đã nắm tay tôi khích lệ: “Ðừng lo, cậu không đàn được piano hay violon như Ánh, thì ở bên cạnh tớ, cầm cái mõ gõ nhịp theo ban nhạc là khỏi chê rồi.” Vẻ thân thiết của anh làm tôi tin tưởng. Ðến khi ban nhạc tập dượt một bài xuân nhịp Rumba Bolero, trong khi anh Cảo say sưa lướt những ngón tay mềm dẻo trên phím đàn Acordeon thì tôi cứ ngớ ra không biết gõ nhịp mõ vào mesure nào. Giải lao, anh Cảo đã chỉ cho tôi cách gõ mõ vào những dịp “choãi”. Nhưng với mớ kiến thức từ các giờ nhạc của thầy Chung Quân, tôi cũng chưa phân biệt được thế nào là nhịp “choãi” nên khi ban nhạc tập dượt trở lại tôi hăng hái gõ nhịp mõ vào những nhịp “chẵn” nên tiếng mõ không làm cho điệu Rumba Bolero được nhộn nhịp. Anh Cảo nhìn tôi cười cười. Khi hết giờ tập, anh dịu dàng bảo: “Cậu gõ sai nhịp cả, nhưng ăn thua mẹ gì, cứ thế mà chơi” và tôi đã trở thành “mõ sĩ” trong ban nhạc của nhà trường vào dịp Tết năm ấy.
Ngày xuân qua đi, chúng tôi trở lại lớp học, anh học buổi sáng, tôi học buổi chiều nên it khi được gặp lại nhau và anh bị gọi động viên đi Ðà Lạt lúc nào cũng không được rõ. Cho đến khi đất nước chia đôi, di cư vào Saigon, một vài lần có gặp lại anh trong bộ đồ vàng đi phép với chiếc nón beret xanh, bên cánh tay có huy hiệu khẩu đại bác thì cũng chỉ thăm hỏi nhau qua loa rồi đường ai nấy đi. Khi cũng được gọi vào quân ngũ, về làm việc tại Sở Tâm Lý Chiến, Nha Kỹ Thuật, lòng thầm mừng vui vì được làm “lính chữ Thọ” nhưng khi được biết Ðoàn Trọng Cảo sẽ về thay thế trong chức vụ trưởng Ðài Gươm Thiêng Ái Quốc, lòng tôi cũng hơi hốt hoảng vì thầm nghĩ như thế tôi có thể phải ra đơn vị tác chiến! Nhưng chờ cả mấy tháng qua, vẫn không thấy anh về nhận nhiệm vụ. Không khỏi mừng thầm và cám ơn anh Cảo đã không về, tôi tiếp tục công tác và cũng quên bẵng anh cho đến khi tình cờ được biết một nữ nhân viên trong đài Tiếng Nói Tự Do cho biết mình là vợ Ðại Úy Ðoàn Trọng Cảo, chúng tôi mới liên lạc lại với nhau.
Biến cố 30 tháng 4, 1975, xảy đến, chúng tôi cùng vào tù và mãi mười mấy năm sau, được định cư ở Hoa Kỳ chúng tôi mới gặp lại nhau trong những lần sinh hoạt của các hội Cựu Quân Nhân. Nhắc lại chuyện cũ, tôi có hỏi sao lần ấy anh không về làm trưởng Ðài Gươm Thiêng Ái Quốc, anh Cảo cho biết: “Moa không thích ở hậu phương chen chân trong các văn phòng. Nơi các đơn vị chiến đấu, toa có thể thỏa chí tang bồng bốn phương mới thỏa được chí nguyện của mình.”
Lời tâm tình của anh khiến tôi nhớ lại tâm tư hèn nhát của mình ngày ấy, không khỏi thấy thẹn thùng và cảm thấy kính phục người bạn vong niên thêm. Bao nhiêu năm qua, anh Cảo đối với tôi vẫn là niềm thông cảm cho những yếu kém của mình. Lúc nào cũng hòa nhã, êm ái thể hiện những lời khuyên nhủ khuyến khích. Biết tôi chủ trương tờ báo lính KBC Hải Ngoại đầy khó khăn tài chính, thỉnh thoảng anh lại dúi vào tay tôi trăm bạc gọi là “để duy trì cho được tiếng nói của lính.”
Ngày tôi ra mắt được hai cuốn truyện Giòng Xoáy, anh đến rất sớm, hoan hỉ khuyến khích “Hãy giữ vững ngòi bút cho ngay thẳng của một người lính”…
Bây giờ anh đã ra đi, với tôi là một mất mát một tình bạn vong niên, âm thầm nhưng thắm thiết, đã là một phần trong tuổi niên thiếu của mình.
Viết những dòng sổ tay này trên trang Chiến Hữu/Người Việt, tôi mong ước được gửi theo anh những tình cảm luyến nhớ anh, những tình cảm có với anh từ thời niên thiếu cho đến những ngày cùng sinh hoạt với các chiến hữu xưa.
Cầu xin anh đã nhẹ bước thênh thang vào Nước Chúa.
