Nguyễn Đạt Thịnh
Dịch virus Corona chỉ là một trận dịch nhỏ – gọi là tiểu dịch – đang lan tràn trên 60 quốc gia, gây bệnh cho 87,000 người; dịch khởi phát từ Trung Quốc, với 79,824 trường hợp; chỉ tính riêng về tổn thất nhân mạng, cho đến ngày 25 Tháng Hai, 2020, đã lên đến 2,760 người – rất ít.
Tuy nhiên nếu kể lại câu chuyện con số 2,760 người bị một con virus bé tí, bé đến mức không nhìn qua kính hiển vi, không thấy nó được, thì cô nàng Corona, phải được nhận xét bằng câu nói cửa miệng của người Pháp, “petit mais dure.”
Trong khoảng thời gian trên 300 năm vừa qua, từ ngày lập quốc của nước Mỹ, người Mỹ đã phải chứng kiến ít nhất là chín cuộc đại dịch; loại dịch thường gặp nhất là dịch cúm. Trận dịch cúm năm 1918 tại Tây Ban Nha giết khoảng từ 50 đến 100 triệu người.
Trận dịch cúm đó quan trọng đến mức không một bệnh viện nào còn chỗ trống để đón nhận thêm bệnh nhân
Giai thoại “cúm giết người” còn được lưu truyền đến ngày hôm nay là chuyện cô sinh viên Alice Wolowitz học nghề điều dưỡng tại Philadelphia. Một buổi sáng năm đó đang làm việc, cô than với bạn đồng nghiệp là cô cảm thấy bệnh. Sáng hôm sau cô không đi làm được nữa, vì bệnh cúm Spanish flu pandemic giết cô đêm hôm trước.
Toàn bộ 31 bệnh viện tại thành phố Philadelphia, không bệnh viện nào còn giường trống; nhân viên y tế chỉ dẫn cho thân chủ đến những bệnh xá lều vải, nơi còn có bác sĩ, y tá chăm sóc họ.
Nhà văn John M. Barry viết nguyên một quyển sách về cơn dịch “The Great Influenza,” với rất nhiều tình tiết mà ngay cả những người đương thời cũng phải tra cứu.
Barry kể lại là vào lúc dịch cúm hoành hành tối đa, vợ chồng cũng tránh không đối diện trong lúc nói chuyện với nhau; họ không cho con vi trùng cúm, qua hơi thở của họ mà đem bệnh cúm lây lan cho người bạn đời. Một cách khác để che chở lẫn cho nhau là họ dùng điện thoại.
Số tổng đài viên điện thoại mới được thuê mướn thêm, lên đến 1,800 người mà vẫn không đủ để nối mạch cho mọi đường dây trong cùng một lúc; cuối cùng các hãng điện thoại đi đến quyết định chỉ nối mạch cho những cú điện thoại khẩn cấp.
Tính cho đến ngày 29 Tháng Hai, 2020, thì tổn thất nặng nhất của Mỹ và của Trung Hoa vì dịch Corona nằm trên địa hạt kinh tế, tài chánh.
Trung Hoa – trong vai trò xưởng sản xuất cung cấp cho nhu cầu của toàn thế giới – gần như ngưng hẳn mọi hoạt động trong Tháng Hai. Tuy nhiên, cơ quan NBS (National Bureau of Statistics – Cục Thống Kê Quốc Gia) lại cho là Trung Hoa bị thiệt hại trên bình diện “không sản xuất nặng hơn bình diện sản xuất.”
Cục Thống Kê của Trung Hoa giải thích virus Corona khiến toàn bộ những hoạt động như xê dịch, chuyên chở, gặp gỡ, thực phẩm, du lịch, và việc nhà, đều ngưng đứng, không tạo lợi tức nữa.
Tổn thất kinh tế của Hoa Kỳ nằm trên địa hạt tài chính nhiều hơn những địa hạt khác; trên thị trường chứng khoán, tổ chức The Dow Jones Industrial Average tụt xuống 357.28 điểm chỉ riêng trong ngày Thứ Sáu, 28 Tháng Hai. Trước đó, trong một khoảng thời gian ngắn, Dow Jones đã rớt đến gần 1,000 điểm.
Nasdaq mất trong ngày Thứ Sáu đó 3.5%; the S&P 500 mất $203 tỷ trị giá, trong lúc CNBC báo cáo họ mất $3.18 triệu tỷ trị giá của stock. Các thị trường đã có được một số cứu trợ sau khi Chủ Tịch Fed Jerome Powell cam kết hành động đối với các rủi ro vì virus Corona, nếu cần thiết, và tờ Washington Post loan tin chính quyền Trump đang cân nhắc cắt giảm thuế.
Bộ Trưởng Y Tế Alex Azar xác nhận tin một bệnh nhân đã chết tại bệnh viện Evergreen Health Medical Center tại tiểu bang Washington hôm Thứ Bảy, 29 Tháng Hai, vì bệnh virus Corona; Tổng Thống Trump nói thêm chi tiết về nạn nhân, và cho biết bà là một phụ nữ vốn bệnh hoạn, và đã gần 60 tuổi; ông Trump còn nói thêm là nếu bệnh nhân trẻ hơn, có sức hơn, thì hy vọng có thể được điều trị lành bệnh.
Trong lúc đó, ông Jay Inslee – thống đốc tiểu bang Washington – lại nói người chết là một người đàn ông. Ông Inslee tuyên bố, “Chúng ta sẽ sát cánh làm việc cho đến ngày không một người Mỹ nào còn phải chết vì con virus Corona nữa.”
Santa Clara County phát hiện hai trường hợp khả nghi là nhiễm trùng virus Corona; một trong hai người đó cũng là một phụ nữ đứng tuổi; bà được đưa vào bệnh viện vì chứng khó thở. Bác Sĩ Sara Cody, giám đốc Sở Y Tế Santa Clara County, nhận định, “Sinh hoạt của người Mỹ rất sinh động, họ xê dịch nhiều hơn các sắc dân khác. Chúng tôi chưa xác định được nguyên nhân của căn bệnh – có yếu tố lây lan hay không.”
Bộ Y Tế California xác nhận họ được Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh Hoa Kỳ (CDC) cung cấp đầy đủ y liệu để có thể thử nghiệm bệnh nhân nghi ngờ là bị nhiễm trùng virus Corona, dù số bệnh nhân có nhiều tới mức 1,200 người mỗi ngày.
Mỹ tỏ ra là đang làm chủ tình hình; dĩ nhiên thế chủ động đó là điều đáng mừng, dù trận dịch Corona nhỏ hay lớn. (Nguyễn Đạt Thịnh)
[jwplayer 7JlRuCcF]
