LTS – Tiến Sĩ Uwe Siemon-Netto sinh năm 1936 và có 57 năm trong vai trò phóng viên quốc tế. Sinh trưởng tại miền Ðông nước Ðức, ông trốn khỏi chế độ cộng sản, và là một trong những phóng viên tường thuật việc xây dựng bức tường Bá Linh chia đôi nước Ðức năm 1961, trong vai trò phóng viên của hãng AP. Các đề tài lớn trong cuộc đời làm báo của Uwe Siemon-Netto có thể kể đến cuộc khủng hoảng hỏa tiễn Cuba (1962), vụ ám sát Tổng Thống Kennedy (1963), các phong trào dân quyền tại Mỹ, khủng hoảng Trung Ðông, và chiến tranh Việt Nam từ 1965 đến 1969, rồi 1972. Ông có mặt, và tận mắt chứng kiến chiến sự, tại cả Sài Gòn và Huế trong biến cố Mậu Thân 1968. Hiện ông đang viết hồi ký, và dành hẳn ba chương (13, 14, 15) kể lại những gì đã chứng kiến trong biến cố Mậu Thân. Hồi ký có tựa đề “Ðức: A Reporter’s Love for a Wounded People.” Ông có bằng Cao Học về Thần Học tại Chicago và bằng tiến sĩ Thần Học, Xã Hội Học về Tôn Giáo từ Boston University. Ông hiện sinh sống tại Nam California. Người Việt đăng tải nhiều kỳ nội dung các chương 14 và 15, với sự đồng ý của tác giả và dịch giả, Lý Văn Quý và Nguyễn Hiền.
Tác giả: Uwe Siemon-Netto
Dịch giả: Lý Văn Quý & Nguyễn Hiền
Ngay lúc này thì anh đang lo chỗ ở tạm thời cho Arno Knochel, cô vợ người Việt Nam của ông và cả 10 đứa con của họ. Knochel, cựu trung sĩ trong đoàn Lê Dương là người quản gia của tòa Ðại Sứ Tây Ðức và gia đình ông ở ngay trong sân của tòa Ðại Sứ, một nơi không an toàn chút nào vì vị trí của nơi này ngay ngoài rìa của Chợ Lớn, khu phố Tàu trong vùng giao tranh tại Sài Gòn. Ruedt Von Collenberg đã phải thực hiện ba chuyến, vừa núp VC bắn sẻ mới chuyển hết 12 người gia đình Knochel vào trong trung tâm thành phố.
Hình bìa tác phẩm “Ðức: A Reporter’s Love for a Wounded People” của Giáo Sư Uwe Siemon-Netto. (Hình: Tác giả cung cấp)
“Bọn Việt Cộng đã bắt cóc các bác sĩ của ta ở Huế rồi,” Ruedt von Collenberg nói lúc anh ta đi ra khỏi phòng sảnh đông đúc của khách sạn Continental, “Chúng tôi không biết gì hơn nữa. Anh có định ra đó không?”
“Ngay khi nào tôi có thể bắt được một chuyến bay quân sự ra Ðà Nẵng, có thể là ngày mai đấy,” Tôi đáp, “Từ đó tôi sẽ tháp tùng một đoàn xe quân sự ra Huế.”
“Chúc bạn may mắn! Tôi nghe là Huế đã rơi vào tay Cộng quân rồi,” von Collenberg bảo tôi.
“Tôi sẽ cố gắng bám theo một đơn vị Hoa Kỳ hay VNCH mở đường tái chiếm thành phố Huế.”
“Cẩn thận nhé – và nhớ báo cho tôi biết tin tức,” anh khẩn khoản.
“Tôi sẽ cố gắng hết sức. Tôi biết họ là bạn của anh mà,” tôi hứa.
“Ðúng vậy, tôi vẫn thường xuyên ở với họ mỗi khi thăm xứ Huế. Họ là những người rất đàng hoàng và có học thức. Họ đã từ bỏ quá nhiều ở Ðức để đến giúp người Việt Nam. Trên thực tế, đáng lẽ họ đã phải hồi hương nhưng đã gia hạn thời gian phục vụ tại đây. Họ bảo tôi là đã trót thương đất nước và dân tộc Việt Nam nên không muốn bỏ rơi người ta. Bây giờ thì mình không biết họ ở đâu và còn sống hay không nữa.”
“Tôi hứa sẽ liên lạc với anh ngay sau khi có thể được khi nào đến Huế. Kiếm bạn ở đâu đây?”
“Tại tòa Ðại Sứ, ban đêm cũng được trong thời gian khủng hoảng này. Tôi đã đặt một cái giường tạm trong văn phòng tôi.”
Tôi chạy lên phòng đi tắm và băng bó lại cái chân bị thương trước khi viết lại câu chuyện. Ngay lúc đó, tay bạn cùng toán Friedhelm “Freddy” Kemna bước vào phòng từ Trung Tâm Báo Chí kể lại cho tôi toàn bộ tình hình chung: khoảng 80,000 Việt Cộng và bộ đội Bắc Việt đã tấn công 100 tỉnh thành tại miền Nam Việt Nam. Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu đã tuyên bố thiết quân luật.
Freddy trải một tấm bản đồ Sài Gòn lên trên giường tôi, lấy cây bút đánh dấu màu xanh khoanh vòng những địa điểm nóng xấu nhất và nói: “Có giao tranh nặng vùng trường đua ngựa và Tân Sơn Nhất; nhưng tôi nghĩ giờ này phi trường chắc được giải tỏa rồi. Việt Cộng tấn công Bộ Tư Lệnh Lục quân và Hải quân gần Tân Sơn Nhất, và Dinh Tổng Thống nhưng vẫn chưa chọc thủng phòng tuyến. Tin mừng là quân miền Nam đã thiết lập sự phòng ngự hữu hiệu và chiến đấu giỏi. Ðài phát thanh quốc gia vẫn còn trong tay Việt Cộng nhưng quân đội VNCH đã khôn ngoan cắt đứt các đường dây đến trạm phát thanh nên bọn Việt Cộng không thể dùng đài phát thanh để tuyên truyền được. Quận 5-Chợ Lớn, là mặt trận tồi tệ nhất. Nơi đó là một mớ hỗn độn…”
“Trời đất ơi!” Tôi thốt lên.
“Sao vậy?”
“Quận 5! Ðó là chỗ Josephine đang ở!”
“Cô ta vẫn còn trong tâm trí của bạn à, đúng không?” Freddy nói, “Tôi tưởng cô đã lấy một ông thương gia bán ngũ cốc người Hoa có cái biệt thự thật lớn rồi?”
“Ðúng vậy, nhưng tôi không nghĩ là cô ta đang ở trong cái biệt thự đó. Có lẽ cô đang ở với mẹ tại căn nhà nhỏ trong Quận 5 vào dịp Tết, và điều này làm tôi lo lắng.”
“Thôi ăn cái gì đi và bắt đầu viết là vừa,” Freddy đề nghị. “Bạn có đồ ăn gì trong phòng không?”
“Tôi có mang vài hộp bánh mì pumpernickel Ðức từ Hồng Kông về và luôn luôn chứa một ít khẩu phần C. Trong đó có phô-mai đóng hộp đấy. Bọn mình ăn bánh mì phô-mai đi.”
Chúng tôi ăn tạm. Sau đó tôi ngồi đánh máy còn Freddy thì đứng bên trái bổ túc những chi tiết anh ta mới hay từ Trung Tâm Báo Chí. Ðồng tác giả với nhau, chúng tôi đã viết bài phóng sự về Tết Mậu Thân trên trang bìa và các mẩu tin phụ khác cho tờ Die Welt. Sau đó tôi đã viết thêm cho những tờ báo khác mà tôi phụ trách.
Cứ mỗi lần tôi xong hai hay ba trang đánh máy thì Freddy chộp lấy và chạy vội qua bên kia đường đến Trung Tâm Báo Chí mới được lắp đặt hai đường dây telex đến Manila – Hai đường cho 600 phóng viên chính thức! Tại đó có ba cô nhân viên telex đều xinh đẹp, vui vẻ, và cả ba đều trở thành bạn của tôi sau khi tôi biếu các cô vài xấp lụa Hồng Kông để may áo dài mới.
“Bạn thật là tài với mấy cô ấy,” Freddy nói, miệng cười rạng rỡ lúc quay về. “Có cả hai hàng dài ký giả chờ đợi để đưa tin nhưng các cô đã lén nhận bản thảo của tụi mình mà không để ai biết cả. Thật là hay khi có được những người bạn trong những vị trí khiêm nhường.”
“Freddy, bạn chịu khó ở lại giữa chùa nha, thỉnh thoảng chạy qua bên Trung Tâm Báo Chí để cập nhật chuyện tụi mình nhé, được không? Tôi phải chạy ra ngoài xem một chút.”
“Bằng cách nào đây?” Friedhelm Kemna kêu lên, “Bạn không còn xe hơi nữa. Ngoài đường không có tắc-xi, xích-lô, chẳng có gì hết!”
“Có cách mà,” tôi trả lời. “Ðể tôi nói chuyện với anh quản gia, anh ta cũng là bạn tôi đấy.”
Tôi khá mắc cỡ khi thú nhận là tôi không còn nhớ tên cái anh quản gia đó nữa nếu quả tình có biết tên anh ta. Giống như rất nhiều những người như vậy làm việc trong những khách sạn khéo điều hành, anh ta là một người chững chạc với một cá tính phi thường.
“Anh có cách nào kiếm cho tôi một cái xe không?” Tôi hỏi anh ta.
“Có và không,” anh đáp lời.
“Ý anh là thế nào?”
“Tôi nói không vì không có xe dân sự nào ngoài đường hôm nay cả. Nhưng tôi nói có vì anh có thể lấy chiếc Honda của tôi.”
“Nhưng tôi chưa bao giờ lái xe gắn máy bao giờ cả!”
“Anh biết lái xe đạp, đúng không? Tôi sẽ chỉ anh cách rồ ga và đạp thắng. Anh chỉ cần biết những điều đó.”
(còn tiếp)
