Hà Tường Cát/NgườiViệt

Cùng với người dân Việt tị nạn, các loại cây cối rau cỏ gốc Việt Nam cũng dần dần vào Mỹ từ 30 năm qua rồi… “định cư” ở đây.

Mận. (Hình Dung Bùi)

Người ta thường nói rằng tại Hoa Kỳ chỉ cần trông có đống giầy dép để ngoài cửa cũng đủ biết nhà này là dân Việt. Nhưng còn một loại tín hiệu dễ nhận khác nữa, đó là khi đi ngang một ngôi nhà mà nhìn thấy khóm trúc trước sân, hay ít ngọn cây mía vượt cao phía sau rào – thì có thể chín chục phần trăm hy vọng rằng chủ nhân là một đồng hương Việt Nam của mình.

Trải qua thời gian hơn ba chục năm, người Việt đã lặng lẽ đưa vào Mỹ nhiều loại rau cỏ cây trái chưa từng có trước kia, góp thêm phần phong phú đa dạng cho đất nước này. Trên mặt luật pháp, việc ấy trái với quy định của Bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ, nhưng thực tế thì mỗi nhóm di dân trong lịch sử đều đã từng làm như vậy. Họ muốn đem theo những cây cối, hoa cỏ, rau trái quen thuộc, không chỉ vì nhu cầu ăn uống mà còn là tình hoài hương, kiểu tâm trạng “Chúng Ta Ði Mang Theo Quê Hương,” như tên của một chương trình phát thanh do cố nhạc sĩ Ngô Mạnh Thu chủ trương trước đây trên đài phát thanh VNCR.

Người ta thường quan tâm tới sự lớn mạnh nhanh chóng của cộng đồng dân Việt tại Mỹ, sự phát triển những sinh hoạt đa dạng, thành tích của giới trẻ Việt Nam hải ngoại trên đường học vấn, cơ sở thương mại, món ăn và cửa hàng ăn Việt Nam. Nhưng ít ai chú ý đến sự du nhập âm thầm và mau lẹ của các loại thảo mộc Việt Nam trong vòng 30 năm, với một số chủng loại cây cỏ được đem vào nhiều hơn những sắc dân khác đã di cư đến đất nước Hiệp Chúng Quốc trước kia.

Vào vườn của mỗi ngôi nhà người Việt, ít lắm cũng tìm thấy vài bụi rau thơm. Ðất vườn càng rộng thì các loại cây càng nhiều, từ rau thơm, rau húng, rau răm, giấp cá, tía tô, ớt, mồng tơi, rau muống… cho đến cây nhãn, cây xoài, cây hoa ngọc lan… Nhưng nói chung thì tất cả các loại cây trái hoa cỏ đều mới chỉ được trồng ở phạm vi nhỏ, trong gia đình, riêng có rau muống là loại đã có tầm mức phát triển rộng rãi nhanh chóng nhất và cũng gây ra nhiều vấn đề đáng kể.

Rau muống trên đường tái định cư ở Hoa Kỳ

Trên đất Hoa Kỳ đã có rau muống từ trước khi có người Việt tị nạn và bị xếp vào loại cỏ dại cần diệt trừ. Chính vì sự hiện diện của cộng đồng người Mỹ gốc Việt mà loại rau này đã và sẽ trở thành phổ thông trên nước Mỹ. Người Việt ở Hoa Kỳ, Canada, ở Âu Châu hay Australia ngày nay đều ưa chuộng món rau muống, không như nửa thế kỷ trước ở Việt Nam nói tới rau muống là nói tới dân “Bắc Kỳ.” Vì vậy rau muống ở Mỹ là một trong những loại rau tiêu biểu nhất của người Việt và hiện nay luôn luôn được cung cấp dồi dào từ một số nhà chuyên canh chứ không phải chỉ là việc trồng trọt lẻ tẻ.

Người Pháp biết rau muống khi chiếm thuộc địa Việt Nam và đặt tên cho nó là “liseron d’eau,” do thấy có hoa giống như hoa bìm bìm (liseron). Còn người Mỹ ngoại trừ giới khoa học, chỉ mới biết nhiều về nó trong vòng mấy chục năm gần đây qua sự có mặt của dân Việt Nam. Trong tiếng Anh rau muống có nhiều tên gọi, tất cả đều là tùy người nào đặt ra đã căn cứ vào một vài đặc điểm theo quan sát riêng. Hiện nay thì tên phổ thông nhất là “water spinach” ngoài những tên khác như “tropical spinach,” “swamp cabbage,” “swamp morning glory,” “water convolvulus”… Spinach là loại rau xanh được dân chúng Âu Châu dùng quen thuộc trong bữa cơm hàng ngày từ thế kỷ 12, và giống như rau muống có thể ăn sống hay nấu chín. Ngược lại thì Việt Nam không có giống rau này nên có người dịch “spinach” là rau dền Mỹ.

Theo tài liệu của Ðại Học Florida, rau muống mang tên khoa học “ipomoea aquatica” đã được dân chúng Trung Hoa trồng để ăn từ khoảng thế kỷ thứ ba, dưới đời nhà Hán. Tuy nhiên những ai đã đọc truyện Tầu có thể biết sự tích vua Trụ nghe lời xúi giục của ái phi Ðắc Kỷ xin Tể Tướng Tỷ Can trái tim. Tỷ Can được thần nhân căn dặn dù mất tim vẫn có thể sống và đi về đến nhà nếu đừng mở miệng nói lời nào. Tiếc rằng ông đã quên lời, gặp yêu tinh giả làm người bán hàng rao bán “rau vô tâm,” ông thắc mắc không biết là thứ gì nên cất tiếng hỏi và sau khi được nghe giải thích là “rau rỗng ruột” – thân rau muống rỗng – thì ông ngã ra chết. Trụ Vương là vua cuối đời nhà Thương, khoảng thế kỷ 11 trước công nguyên, như vậy rau muống có lẽ đã được biết từ trên 3,000 năm.

Chanh. (Hình tp)

Cũng theo nghiên cứu của Ðại Học Florida thì rau muống xuất xứ từ Ấn Ðộ và Trung Quốc nhưng được trồng nhiều nhất ở Ðông Nam Á, các đảo Thái Bình Dương, Phi Châu và Nam Mỹ. Ngoài tính cách là loại thực phẩm thông dụng, rau muống chứa nhiều chất sắt nên còn có giá trị của một dược thảo và vì vậy những di dân từ Ðông Nam Á tìm cách đem theo giống đến nơi đất mới. Không biết rau muống được đưa vào Hoa Kỳ bao giờ, nhưng khoảng năm 1973 người ta đã nhiều lần thấy rau muống xuất hiện trên các kinh rạch đầm lầy ở Florida, mặc dầu Bộ Nông Nghiệp liên bang và tiểu bang xếp nó vào hàng cỏ dại độc hại cần tiêu diệt (noxious weed), một loại thảo mộc cấm trồng trọt. Áp dụng đạo luật liên bang về các loại cỏ dại độc hại, cơ quan kiểm soát cây cỏ thuộc Bộ Canh Nông Hoa Kỳ (USDA) cấm việc đưa rau muống từ tiểu bang này qua tiểu bang khác.

(còn tiếp)

Phần trả lời câu hỏi:

* Câu hỏi của độc giả Hoang Ton:

Tôi đã theo dõi từ đầu các loạt bài của anh về cách trồng cây để đạt được kết quả tốt. Hôm nay tôi có một câu hỏi nhờ anh chỉ dẫn giùm:

Tôi ở miền Bắc Cali, có trồng một cây bưởi nhưng cây rất èo uột, lá thì nhăn nheo, màu vàng, không thẳng và mướt. Tôi biết cây bị bệnh, nhưng không biết cách nào trị bệnh cho cây. Xin anh hướng dẫn giùm cách chữa cho cây bưởi. Cám ơn anh nhiều.

*Nhà văn Nguyễn Dũng Tiến trả lời:

Nói về định căn bệnh của cây qua điện thoại hoặc vài hàng ngắn ngủi, chúng tôi không thể nào biết chắc được, cây bị vấn đề gì. Cây èo uột, lá bị vàng có thể đến từ sự tưới quá nhiều nước hoặc bỏ quá nhiều phân bón làm một phần của khối rễ bị hư hại, cây không phát triển được. Lá bị nhăn nheo do nhiều loại sâu bọ khác nhau gây ra, mỗi loại sâu bọ. dùng một loại thuốc khác nhau, chúng tôi không đề nghị dùng thuốc hóa học, hiện giờ trời vẫn ấm (tháng 7), ông nên tỉa mạnh cây bưởi của ông để bỏ đợt cành lá bị sâu bọ, sau đó pha một dung dịch 2 muỗng canh xà bông rửa chén, 2 muỗng canh cồn (alcohol), 1 galon nước để xịt lên phần còn lại của cây, dung dịch này không thể giết được sâu bọ, côn trùng, xịt vài lần, sâu bọ sẽ bỏ đi, thuốc hóa học nếu dùng đúng có thể giải quyết ngay vấn đề, nhưng vấn đề kế tiếp sẽ là sức khỏe của chính chúng ta. Xin ông đọc lại những bài trước nói về tưới, phân bón và tỉa cành, cám ơn ông.

Người hướng dẫn: 4ever1nl0ve

* Nguyên liệu:

– 1 hũ mắm lóc xay

– 2 lbs thịt nạc giăm: bằm nhuyễn (hoặc xay)

– 10 trứng gà

– 6 củ hành tím: bằm nhuyễn

– 1 miếng gừng nhỏ: gọt vỏ, băm nhuyễn

– 1 trái ớt đỏ to: rửa sạch, cắt xéo

– Dưa leo, rau thơm, vài cọng ngò: rửa sạch, để ráo

– Ðường, nước mắm, tiêu, dầu ăn

* Cách làm:

– Trộn đều thịt bằm + mắm + 6 trứng gà + hành tím + 2 muỗng cà phê đường + 1/3 muỗng cà phê tiêu + gừng + 1 ít nước mắm (tùy theo độ mặn của mắm mà nêm nếm cho vừa ăn).

– Cho hỗn hợp trên vào tô lớn, ém cho bằng mặt, đậy giấy bạc cho kín. Bắc xửng hấp khoảng 2 tiếng (lửa vừa).

– Lấy 4 lòng đỏ trứng + 1/2 muỗng cà phê dầu ăn + 2 giọt màu đỏ quậy đều.

– Khi mắm vừa chín, thoa lòng đỏ trứng lên mặt cho đều, cho ớt, ngò lên rồi hấp thêm vài phút (không đậy nắp) để bề mặt có mầu đỏ đẹp.

– Ăn với cơm, dọn kèm dưa leo và rau thơm.

Một vài phương pháp dân gian sau đây giúp được rất nhiều cho những bạn có làn da bị mụn. Vừa ít tốn kém, lại vừa an toàn vì không sợ những phản ứng phụ như khi dùng kem pha chế.

Mật ong

Hình: craniumcommander.wordpress.com

Nhỏ vài giọt mật ong trên miếng cotton mềm và thoa đều lên vết mụn. Ðể khoảng 10-15 phút. Sau đó rửa sạch bằng nước ấm. Mật ong là nguyên liệu hoàn hảo để loại bỏ vi khuẩn và thể gây ra mụn cho làn da.

Cà chua

Hình: tomatoesweb.com

Mặt nạ cà chua rất tốt cho da vì cà chua chứa nhiều vitamin cần thiết.

Dùng cà chua cắt lát mỏng, đắp lên mặt. Giữ trong vòng 15 phút. Sau đó, lột bỏ cà chua, rửa mặt bằng nước sạch rồi lau khô bằng khăn sạch.

Ngoài ra bạn cũng có thể ép cà chua lấy nước sau đó hòa thêm một chút sữa tươi không đường, thoa đều lên mặt, để khoảng 10 phút sau đó rửa sạch mặt với nước ấm. Phương pháp này giúp da mặt bạn trở nên mềm mịn.

Chanh

Hình: vegetalindia.com

Nếu mặt bạn bất ngờ bị nổi mụn, hãy xoa nước chanh tươi lên vùng da này để giảm sưng tấy. Acid trong chanh sát khuẩn, giúp lỗ chân lông được thông thoáng, tạo làn da săn chắc và giảm mụn.

Bạn cũng có thể nhỏ một vài giọt chanh vào yaourt, trộn đều và bôi lên da mặt khoảng 20 phút. Sau đó rửa lại với nước ấm và sử dụng kem dưỡng ẩm cho da. Mặt nạ này sẽ giúp làm giảm mụn và trị thâm hiệu quả.

Sử dụng lòng trắng trứng gà trộn với 1 muỗng nước cốt chanh, đắp lên mặt trong 15 phút giúp làm se lỗ chân lông, giảm dầu thừa và mụn trứng cá. Loại mặt nạ này có thể sử dụng 1 tuần từ 2 đến 3 lần để hạn chế mụn trứng cá.

Ðu đủ

Hình: fruitsbenefits.com

Ðu đủ chín, lấy ruột, nghiền nát, sau đó đắp lên mặt khoảng 20-30 phút mỗi ngày. Hoặc dùng nước ép đu đủ bôi lên mặt, để khoảng 20 phút. Sau đó rửa lại thật sạch với nước ấm. Mặt nạ này sẽ làm giảm các triệu chứng da tấy đỏ, đau rát và làn da cũng trở nên sáng đẹp hơn.

Nha đam

Hình: wordvein.wordpress.com

 Dùng dao cắt lớp vỏ ngoài của lá nha đam, lấy phần ruột trong suốt có chất nhờn nằm phía trong lá. Thoa nhẹ chất dịch này lên những nốt mụn, để trong 10 phút, rồi rửa sạch bằng nước lạnh. Cách này làm mát và giảm độ sưng tấy của mụn. Làm 2 lần/tuần sẽ thấy mụn giảm nhanh chóng. (N.L)

Triệu Phong sưu tầm

Theo kết quả một nghiên cứu ở Phần Lan mới được công bố, trẻ sơ sinh ở trong những gia đình có nuôi chó mèo, lớn lên thường ít bị nhiễm trùng đường phổi.

Những nhà nghiên cứu theo dõi 397 trẻ em từ sơ sinh đến 1 tuổi, nhận thấy, các em sống gần chó bị nhiễm trùng hoặc có triệu chứng về đường hô hấp 31% ít hơn, bớt nhiễm trùng tai 44%, và ít bị dùng thuốc trụ sinh 29%.

Tiếp xúc với mèo cũng giảm thiểu các trường hợp nhiễm trùng, nhưng hiệu ứng chưa đủ cao so với chó, ví dụ cần đến trụ sinh chỉ 2% ít hơn.

Bác Sĩ Nhi Khoa Eija Bergroth, thuộc bệnh viện của trường Ðại Học Kuopio ở Phần Lan và cũng là người thực hiện cuộc nghiên cứu, nói: “Chúng tôi nghĩ có thể do chó mang đất bụi vào nhà, khiến hệ miễn nhiễm được mạnh hơn, hay ngay chính nơi con vật có cái gì đó khiến được như vậy.”

Trong số các em nhỏ liên quan đến cuộc nghiên cứu, 35% sống trong gia đình có nuôi chó, 24% ở nhà có mèo.

BS Bergroth nói: “Theo kết quả nghiên cứu của chúng tôi, không có lý do gì phải sợ tiếp xúc với thú vật hay phải xa lánh chúng cả.” Trong khi đó, nhiều gia đình muốn tạo cho con cái sống trong một môi trường hết sức vệ sinh, mà theo BS Bergroth, kết quả cho thấy đây không phải là chọn lựa tốt, vì hệ miễn nhiễm lúc ấy ít có cơ hội được thử thách.

Nghiên cứu này dựa theo “giả thuyết về vệ sinh,” một lý thuyết được tán đồng khắp nơi, rằng trẻ con sống trong môi trường quá sạch, thường dễ bị dị ứng hay bệnh suyễn hơn.

Bác Sĩ Nhi Khoa Roya Samuels, thuộc bệnh viện nhi đồng Cohen ở New Hyde Park, New York, nhận xét rằng, khám phá cho thấy việc sống trong một môi trường đầy thách thức với hệ miễn nhiễm, có cái lợi là nó giúp ít sinh ra những bệnh truyền nhiễm.

Bác Sĩ Samuels nói: “Chúng tôi cho việc tiếp xúc với chó mèo liên hệ đến sự giảm bớt dị ứng và suyễn. Tuy nhiên bản nghiên cứu này lại nói rằng, vì những lý do không rõ, có một cơ chế bảo vệ nào đó hoạt động, giúp giảm mức gây bệnh nhiễm trùng.”

Bác Sĩ Bergroth cho biết, bà hy vọng kết quả nghiên cứu sẽ làm cho người ta thôi nghĩ rằng “nếu có con thì họ sẽ không nuôi thú vật nữa.”

Theo Bác Sĩ Bergroth, nghiên cứu được thực hiện nơi trẻ con sống ở vùng thôn quê hoặc ngoại ô, do vậy kết quả này có thể không thích hợp với trẻ sống ở đô thị. Bà thêm rằng, chó mèo ở thành phố có thể không tha vào nhà cùng một thứ đất bụi như ở thôn quê.

Hà Giang/Người Việt

Không biết có phải vì Thượng Ðế thích đùa dai không mà lại tạo ra đàn ông và phụ nữ, hai giới rất cần nhau, nhưng quan điểm và cách xử sự vô cùng khác nhau. Sự khác biệt khiến họ thu hút nhau, nhưng cũng chính nó gây ra nhiều khi có trục trặc trong tương quan giữa hai bên.

Hình minh họa ( DanHuynh/NguoiViet)

Ðiểm khác biệt lớn nhất về tâm lý có lẽ là nhu cầu cần được tâm sự, nỉ non, chia sẻ của phụ nữ, và sự khó khăn của phái nam trong việc bày tỏ tình cảm, và nghĩ một đàng lại diễn tả một nẻo, gây nhiều hiểu lầm tai hại.

Mặt khác, đàn ông không có nhu cầu cần tâm sự, và cũng không thích tỉ tê với vợ. Tại sao nàng cứ phải hỏi đi lập lại là mình có yêu nàng không nhỉ? Cứ nhìn thấy mình lúc nào cũng lo cho gia đình là đủ hiểu rồi.

Liên quan đến sự khác biệt của nhu cầu. Có một câu chuyện tiếu lâm được kể đi kể lại. Chuyện rằng, có một cặp vợ chồng mới cưới, cứ sau bữa ăn tối, cô vợ lại hỏi chồng: “Anh đang nghĩ gì vậy, nói cho em nghe đi.” Sau khi trả lời bao nhiêu cách, bao nhiêu lần, mà vợ vẫn cứ bổn cũ soạn lại, cuối cùng ông chồng chịu không nổi nữa, bật lên: “Anh đang nghĩ… ước gì anh được xem ti vi, trong im lặng.”

Dĩ nhiên là câu trả lời của chồng làm cô vợ chẳng vui tí nào. Thế là giận hờn, thế là chiến tranh lạnh, là “em biết, anh không còn yêu em nữa” v.v và v.v.

Vấn đề “không hiểu nhau” giữa đàn ông và đàn bà thoạt nghe có vẻ nan giải, nhưng theo các chuyên gia phân tích tâm lý thì thật ra rất đơn giản. Lý do, đơn thuần chỉ là vì đa số phái nam thường không hiểu rõ cảm tưởng của mình, và những câu hỏi đại loại và bất ngờ như thế của đối tượng khiến họ rất lúng túng.

Kết quả các cuộc nghiên cứu cho thấy đàn ông sử dụng ngôn ngữ để bày tỏ cá tính, sự riêng biệt và sự độc lập, trong khi đó đàn bà nói chuyện vì nhu cầu cần kết nối, cần cảm giác gần gũi với đối tượng. Vì thế khi phụ nữ bắt đàn ông phải thổ lộ tâm tình, chia sẻ cảm nghĩ của họ với mình, thì điều đó sẽ làm phái nam bối rối, và bắt đầu lan man nói về chiếc xe đua vừa ra đời, hay cái máy ảnh mới chàng đang ao ước được làm chủ, hoặc tệ hơn nữa, diễn tả những điều chàng nghĩ thật vụng về, khiến bạn hiểu lầm.

Giới chuyên viên khuyên rằng để thực sự hiểu rõ nam giới, phụ nữ phải học cách diễn giải những điều họ muốn nói, để tránh những hiểu lầm đáng tiếc.

Dưới đây là cách diễn giải những câu nói quen thuộc.

Khi mới gặp nhau

Chàng nói: Hôm nào mời cô ly cà phê?

Có nghĩa là: Cô thật hấp dẫn quá, và muốn hẹn hò, nhưng nhát quá, không dám hỏi.

Chàng nói: Khi nào rảnh thì gọi anh.

Có nghĩa là: Chàng không mê bạn đủ để theo đuổi bạn, nhưng bạn có thể tán chàng nếu muốn.

Khi được một người bạn giới thiệu:

Chàng nói: Chúng ta sẽ là bạn tốt.

Có nghĩa là: Cô không hợp nhãn tôi tí nào cả.

Chàng nói: Tôi sẽ gọi điện thoại cho cô.

Có nghĩa là: Tôi vừa muốn hẹn cô đi chơi, nhưng vừa sợ cô sẽ bằng lòng hẹn hò, rồi chẳng đi đến đâu cả thì chán lắm. Hoặc nếu bị cô từ khước thì lại còn chán hơn…

Chàng nói: Cô là một phụ nữ tốt bụng.

Có nghĩa là: Bạn sẽ chẳng bao giờ gặp chàng nữa.

Khi đang hẹn hò

Chàng nói: Môi em đẹp quá.

Có nghĩa là: Anh muốn hôn em suốt đêm.

Chàng nói: Anh nghĩ mình phải đi từ từ lại để biết chắc mình chắc chắn hợp nhau.

Có nghĩa là: Anh nghĩ em phải chậm lại, vì anh muốn hẹn thêm người khác, nhưng không muốn bị mang tiếng là phản bội.

Chàng nói: Chúng ta còn đang hẹn hò

Có nghĩa là: Chàng có bạn và một người yêu khác nữa.

Chàng nói: Anh cũng muốn lập gia đình chứ, nhưng bây giờ chưa đúng lúc.

Có nghĩa là: Chắc sẽ chẳng bao giờ sẽ đúng lúc, vì anh không nghĩ sẽ lấy em làm vợ. Anh chỉ hẹn hò với em cho đến lúc gặp đúng đối tượng.

Khi chàng đã yêu

Chàng nói: Chúng ta phải là độc quyền của nhau.

Có nghĩa là: Chàng sợ rằng nếu không tuyên bố điều đó, bạn sẽ hẹn hò thêm người khác.

Chàng nói: Em có thân với gia đình không?

Có nghĩa là: Em đã nói với gia đình về anh chưa? Bao giờ thì em mang anh về nhà giới thiệu?

Chàng nói: Em đã yêu bao nhiêu người rồi?

Có nghĩa là: Anh là người đàn ông tuyệt vời nhất phải không?

Chàng nói: Không hiểu sao anh kết em quá.

Có nghĩa là: Anh nghĩ đã yêu em rồi, nhưng sợ nếu nói đã nói ra tiếng yêu, thì không bao giờ đi ngược dòng thời gian được nữa.

Chàng nói: Anh yêu em.

Có nghĩa là: Anh rất vui khi bên em. Anh nghĩ chắc mình phải lấy nhau quá.

Chàng nói: Mấy cái thằng khỉ kia cứ nhìn em hau háu như thế, bực mình quá.

Có nghĩa là: Anh muốn em hứa là sẽ không hẹn hò ai ngoài anh, nhưng quá kiêu hãnh để nói thế.

Khi đã lấy nhau

Chàng nói: Tối nay em cứ đi shopping với mấy cô bạn đi, không sao đâu.

Có nghĩa là: Một tối nào đó anh sẽ đi nhậu với tụi bạn, lúc đó em không được than phiền đấy nhé.

Chàng nói: Tối nay anh đi nhậu với mấy thằng bạn, chắc về trễ một chút. Gọi anh sau khi em cho con ngủ nhé, để anh an tâm.

Có nghĩa là: Dù đi chơi, nhưng anh muốn biết chắc chắn là tối nay em ở nhà một mình, không có ai lai vãng.

Chàng nói: Không có vấn đề gì cả.

Có nghĩa là: Anh biết em muốn hỏi về ngày làm việc của anh, và tất cả các mối tương quan với đồng nghiệp, nhưng đã về đến nhà rồi thì anh chỉ muốn uống bia, nhậu một cái gì nhè nhẹ trong khi chờ em chuẩn bị bữa ăn tối, và ăn xong thì… lăn ra ngủ.

––––––

Liên lạc tác giả: [email protected]