JERUSALEM, Israel (NV) – Chuyến bay di tản khỏi Trung Đông gia tăng khi hàng ngàn người cố gắng rời khỏi vùng này giữa lúc cuộc chiến của Mỹ và Israel với Iran tiếp tục gây hỗn loạn cho hàng không, theo CNN hôm Thứ Năm, 5 Tháng Ba.
Chuyến bay di tản đầu tiên của Mỹ rời Trung Đông hôm Thứ Tư, Bộ Ngoại Giao Mỹ loan báo, sau khi chính quyền Tổng Thống Donald Trump bị chỉ trích vì không chuẩn bị kế hoạch di tản công dân.
Hành khách đi chuyến bay từ Dubai về tới Phi Trường Quốc Tế Sydney Kingsford Smith, Úc, hôm 4 Tháng Ba. (Hình: Izhar Khan/AFP via Getty Images)
Từ khi cuộc chiến bùng nổ hôm Thứ Bảy tuần trước, hơn 17,500 công dân Mỹ ở Trung Đông đã trở về nước, ông Dylan Johnson, phụ tá ngoại trưởng Mỹ, loan báo hôm Thứ Tư. Và hôm Thứ Năm, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao xác nhận với CNN hàng loạt chuyến bay đưa công dân Mỹ ra khỏi Trung Đông “đang được thực hiện.”
Mỹ cho phép nhân viên ngoại giao không thiết yếu và gia đình rời khỏi một số quốc gia ở Trung Đông, còn chính quyền Qatar đang di tản công dân sống gần Tòa Đại Sứ Mỹ, sau khi Iran không kích cơ sở của Mỹ khắp Trung Đông tuần này.
Hôm Thứ Năm, Israel sẽ bắt đầu dần dần mở cửa lại phi trường quốc tế chính của nước này để đón những chuyến bay đáp xuống. Nhiều chuyến bay di tản cũng đang cất cánh tại thành phố lớn khác ở Trung Đông, như Dubai của Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất (UAE) và Jeddah của Saudi Arabia.
Trong khi đó, công dân Canada ở Israel sẽ được xe buýt chở tới biên giới với Ai Cập. Ở thủ đô Beirut của Lebanon, số lượng công dân Canada được đưa lên chuyến bay di tản rất hạn chế. Chính phủ Canada cũng đang cố gắng sắp xếp chuyến bay thuê bao rời UAE khi nước này bắt đầu mở lại không phận, theo bà Anita Anand, ngoại trưởng Canada.
Về phần Âu Châu, bà Yvette Cooper, ngoại trưởng Anh, cho biết nước này đang làm việc với nhiều hãng hàng không để tăng chuyến bay di tản. Hôm Thứ Năm, ông Keir Starmer, thủ tướng Anh, loan báo nước này sẽ gửi bốn chiến đấu cơ tới Qatar và xác nhận chuyến bay di tản công dân đầu tiên đã cất cánh, theo BBC. Pháp, Đức, Ý và Cộng Hòa Czech cũng bắt đầu sắp xếp chuyến bay đưa công dân ra khỏi Trung Đông.
Một số quốc gia khác khuyến cáo công dân của họ ở Trung Đông trú ẩn tại chỗ hoặc di tản khỏi vùng này. Nhật tuyên bố sẽ chở công dân Nhật sống ở Kuwait, Bahrain, Qatar, và UAE bằng đường bộ tới thủ đô Riyadh của Saudi Arabia và thủ đô Muscat của Oman, vì phi trường ở hai thành phố này vẫn mở cửa. Ấn Độ và Úc cũng đã đưa một số công dân của họ về nước. (Th.Long) [kn]
GARDEN GROVE, California (NV) – Một án mạng vừa xảy ra ở Garden Grove tối Thứ Ba, 3 Tháng Ba, làm một nam thiếu niên thiệt mạng và một thiếu niên khác bị thương, theo cảnh sát thành phố này cho biết trên trang Facebook.
Vào khoảng 7 giờ 56 phút tối, cảnh sát được gọi đến khu nhà mang dãy số 12500 đường Sandalwood, gần phía Đông đường Harbor, giữa đường Lampson và đường Garden Grove, liên quan một vụ nổ súng.
Khu vực xảy ra án mạng. (Hình: Google Maps)
Khi đến nơi, cảnh sát phát hiện một nam thiếu niên bị bắn vào ngực. Nạn nhân được đưa vào bệnh viện gần đó và qua đời tại đây.
Trong lúc điều tra, cảnh sát phát hiện một nạn nhân thứ nhì, cũng là một nam thiếu niên, bị trúng đạn, nhưng chỉ bị thương.
Các nhà điều tra đang làm việc với đơn vị chống băng đảng của sở cảnh sát để tìm nguyên nhân cũng như người nổ súng, theo cơ quan công lực này cho biết.
Nơi xảy ra án mạng đối diện với Great Wolf Lodge, một công viên nước trong nhà, và cách Disneyland chừng một dặm về phía Bắc.
Garden Grove là một trong bốn thành phố trong vùng Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại.
Thành phố có khoảng 180,000 cư dân, trong đó có khoảng 60,000 người Việt, tương đương từ 30% đến 33% cư dân thành phố, và là đô thị có đông người Việt nhất trong các thành phố ở Orange County.
Hiện nay, Hội Đồng Thành Phố có bảy thành viên, bao gồm một thị trưởng và sáu nghị viên, trong đó có ba nghị viên gốc Việt. (Đ.D.)
SANTA ANA, California (NV) – Phim “The General: Vietnam in the Age of To Lam” – “bóc tách” nhiều khía cạnh về sự cai trị của ông Tô Lâm, một đại tướng công an nay là tổng bí thư đảng CSVN – sẽ được các nhà sản xuất chiếu vào lúc 2 giờ chiều Thứ Bảy, 14 Tháng Ba, tại rạp Frida Cinema, 305 E 4th St, #100, Santa Ana, CA 92701.
Sau buổi chiếu, sẽ có phần đặt câu hỏi và trả lời với đạo diễn Laura Brickman của phim.
Poster quảng bá phim “The General: Vietnam in The Age of To Lam.” (Hình: Facebook The General: Vietnam in The Age of To Lam)
Bộ phim khắc họa sự trỗi dậy của nhà lãnh đạo quyền lực nhất Việt Nam hiện nay, đồng thời soi chiếu tác động của quyền lực nhà nước, nhân quyền và sự đàn áp đối với người dân Việt Nam trong và ngoài nước.
Trailer giới thiệu phim mở đầu bằng tố cáo ông Tô Lâm, khi còn là bộ trưởng Bộ Công An Việt Nam, là người chủ mưu vụ bắt cóc ông Trịnh Xuân Thanh ở Đức năm 2017.
Ông Thanh từng là phó chủ tịch tỉnh Hậu Giang trước đây và từng là chủ tịch Hội Đồng Quản Trị Công Ty Cổ Phần Xây Lắp Dầu Khí Việt Nam (PVC). Ông bị chính quyền Việt Nam truy tố tham nhũng trong thời kỳ tại chức.
Phim có phần phát biểu của nhà báo Lê Trung Khoa và Luật Sư Nguyễn Văn Đài liên quan vụ ông Thanh bị bắt cóc.
Cả ông Khoa và ông Đài đều đang cư ngụ ở Đức, và vừa bị tòa án cao nhất Việt Nam tuyên án 17 năm tù mỗi người hôm 31 Tháng Mười Hai, 2025, vì tội “Làm, tàng trữ, phát tán, tuyên truyền thông tin, tài liệu nhằm chống nhà nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, theo khoản 2 Điều 117 Bộ Luật Hình Sự.”
Phim cũng đề cập sự thăng tiến của ông Tô Lâm, người quyền lực nhất ở Việt Nam hiện nay, qua các đàn áp mạnh tay đối với người dân, các nhà bất đồng chính kiến, và các đối thủ chính trị khác.
“Đối với cộng đồng chúng ta, những chủ đề này không hề xa lạ – mà gắn với ký ức ly hương, lịch sử gia đình và khát vọng sống trong phẩm giá, tự do,” theo ban tổ chức.
Ban tổ chức kêu gọi: “Sự hiện diện của quý vị sẽ góp phần thúc đẩy đối thoại, gia tăng hiểu biết và thắt chặt tình đồng bào trong cộng đồng Việt.”
Tòa Bạch Ốc vẫn ‘lòng vòng’ vì sao Trump tấn công Iran
Cho đến Thứ Tư, 4 Tháng Ba, năm ngày sau khi Tổng Thống Donald Trump ra lệnh tấn công Iran, các giới chức Tòa Bạch Ốc vẫn chưa giải thích rõ được vì sao ông làm chuyện này.
HƯNG YÊN, Việt Nam (NV) – Từ năm 2023, Bộ Thông Tin Và Truyền Thông Việt Nam công bố 403 website vi phạm pháp luật Việt Nam trong đó nhấn mạnh “Xôi Lạc TV” chuyên phát lậu các giải thể thao quốc tế trên Internet từ năm 2016 vi phạm bản quyền lớn nhất. Mãi đến ngày 5 Tháng Ba, 30 người trong nhóm tổ chức và hoạt động “Xôi Lạc TV” mới bị bắt, theo báo Dân Trí.
Nhà chức trách Việt Nam vừa bắt và khởi tố 30 người trong đường dây thực hiện website “Xôi Lạc TV” nổi tiếng chuyên tường thuật lậu, trực tiếp các giải thể thao quốc tế lẫn trong nước được rất nhiều người hâm mộ thể thao quan tâm và tìm đến.
Hình ảnh các thành viên “Xôi Lạc TV” ngay sau khi bị bắt tại Hưng Yên, Việt Nam. (Hình: A05/Tuổi Trẻ)
“Xôi Lạc TV” là một website lậu tiếp sóng trái phép, vi phảm bản quyền các giải thể thao trên toàn thế giới, lồng ghép quảng cáo, giới thiệu đường link dẫn tới các hoạt động cá cược vốn bị cấm ở Việt Nam. Thế nhưng từ lâu “Xôi Lạc TV” đã trở thành “món ăn tinh thần” của nhiều người hâm mộ thể thao ở Việt Nam, đặc biệt là bóng đá.
“Xôi Lạc TV” có tên miền đăng ký qua dịch vụ GoDaddy và trở về máy chủ có địa chỉ IP tại Arizona, Mỹ, xuất hiện trên “thị trường” Việt Nam từ cuối năm 2016.
Trên hệ thống đánh giá website Similarweb, “Xôi Lạc TV” đang đứng thứ 1,531,748 trên toàn cầu, đứng thứ 139 về website thể thao. Đa phần lượng truy cập của trang này đến từ Việt Nam (56.82%), Úc (21.62%), Đức (7.73%.)
Đỉnh điểm của “Xôi Lạc TV” đạt hơn 4 triệu lượt là giải ASIAD 18, 2018, giải đấu mà sát đến ngày khai mạc Việt Nam mới có bản quyền truyền hình và người xem đã mày mò tìm vào các trang của “Xôi Lạc TV” để thỏa mãn đam mê.
Thông tin từ phía công an Việt Nam cung cấp cho các báo chí sau khi bắt nhóm “Xôi Lạc TV” cho biết trong thành phần tham gia có nhiều người trẻ có trình độ cử nhân, thạc sĩ…
Trong nhóm 30 người bị bắt ở “Xôi Lạc TV” có khoảng 20 người là bình luận viên. Bình luận viên được nhiều người biết đến với nickname “Anh Thỏ” khai rằng anh rất đam mê và muốn được làm bình luận viên thể thao nhưng “không có cửa” bước vào các đài chính thống nên chọn làm việc ở “Xôi Lạc TV” để thỏa mãn.
“Anh Thỏ” được người xem tại Việt Nam thích thú và đã có những tương tác “ủng hộ” từ người xem cho rằng “Anh Thỏ” và nhiều bình luận viên của “Xôi Lạc TV” còn “ăn đứt” các bình luận viên chính thống ở mặt chuyên môn khi vừa dí dỏm vừa công tâm, vô tư chứ không “một chiều” và bị chỉ đạo rập khuôn như bình luận viên các nhà đài.
“Anh Thỏ” cũng khai rằng mỗi một trận bình luận được nhận thù lao khoảng 300,000 đồng (tương đương $11.44) và mỗi tháng làm từ 25-30 trận.
Ngay sau khi “Xôi Lạc TV” bị bắt, các bình luận viên chính thống nổi tiếng ở Việt Nam như Long Vũ, Quang Huy, Quang Tùng, Anh Ngọc đã ngồi lại với nhau thực hiện chương trình bàn tròn và chỉ trích gắt gao “Xôi Lạc TV” làm ảnh hưởng đến truyền hình chính thống Việt Nam.
Sau chường trình trên, có người ủng hộ nhưng cũng có không ít người chỉ trích đề nghị nên xem lại vì người xem muốn được phục vụ tốt nhất, nghe bình luận hay nhất.
Ngay trên trang facebook chính thống của VTVCap trích đăng chương trình bàn tròn trên, một bạn đọc coment: “Đọc các coment thì đa số chửi bình luận viên nhà đài VTV. Bó tay! Thế thì nhà đài phải xem lại nhân sự và cách làm việc vì sao mà đa số người dân lại nói như vậy.” (Anh Khoa) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Giới chức chính quyền Tổng Thống Donald Trump thông báo với các nhà lập pháp trong cuộc họp kín tại Quốc Hội hôm Thứ Ba rằng “drone” (máy bay điều khiển từ xa) Shahed tấn công của Iran rất khó đối phó và hệ thống phòng không Mỹ có lẽ không chặn được hết loại vũ khí rẻ tiền này, một giới chức dự cuộc họp cho CNN hay hôm Thứ Tư, 4 Tháng Ba.
Tướng Dan Caine, tổng tham mưu trưởng quân đội Mỹ, thừa nhận “drone” Shahed gây khó khăn cho hệ thống phòng không Mỹ nhiều hơn dự trù, hai người dự cuộc họp nói với CNN.
“Drone” Shahed 136 do Iran sản xuất. (Hình minh họa: Sergei Supinsky/AFP via Getty Images)
“Drone” Shahed bay thấp, chậm, nên né tránh được hệ thống phòng không dễ hơn hỏa tiễn đạn đạo. Một người khác dự cuộc họp cho hay giới chức chính quyền Tổng Thống Trump cố gắng xoa dịu nỗi lo về loại “drone” này, lưu ý với các nhà lập pháp rằng đồng minh của Mỹ ở Trung Đông đã trữ rất nhiều “drone” đánh chặn.
Nhưng đáng chú ý, về mặt vũ khí, chi phí sản xuất “drone” Shahed rất rẻ trong khi hệ thống phòng không của Mỹ và đồng minh ở Trung Đông rất đắt tiền, theo New York Times.
“Chi phí bắn rớt ‘drone’ chắn chắn nhiều hơn chi phí phóng ‘drone,’” ông Arthur Erickson, người đồng sáng lập kiêm giám đốc điều hành Hylio, công ty sản xuất “drone” ở Texas, cho biết. “Đây là trò chơi tiền bạc. Tỉ lệ chi phí mỗi lần bắn chặn ít nhất 10:1. Nhưng có thể lên tới 60 hoặc 70:1, nghiêng về Iran.”
Từ khi Mỹ và Israel bắt đầu tấn công Iran hôm Thứ Bảy tới nay, Iran phóng hơn 2,000 chiếc “drone” một chiều, và vài chiếc bay được tới mục tiêu, bất chấp những hệ thống phòng không hàng tỷ đô la.
Video trên mạng xã hội cho thấy “drone” Shahed của Iran đánh trúng Tòa Đại Sứ Mỹ, hệ thống radar, phi trường và tòa nhà cao tầng.
Giá “drone” Shahed khoảng $30,000 tới $50,000 một chiếc, nên nếu chi phí đánh chặn ít nhất gấp 10 lần thì nghĩa là ít nhất $300,000 tới $500,000, theo NBC News.
“Nếu chuyện này kéo dài, có lẽ họ phải tìm cách nào vững bền hơn,” bà Kelly Grieco, thành viên Stimson Center, tổ chức bất vụ lợi, phi đảng phái ở Washington, DC, cho hay. (Th.Long) [kn]
NAKHCHIVAN, Azerbaijan (NV) – Chiến tranh ở Trung Đông có dấu hiệu lan ra khỏi vùng này khi Iran bị tố cáo tấn công Azerbaijan hôm Thứ Năm, 5 Tháng Ba, ngày thứ sáu của cuộc chiến, theo New York Times.
Bộ Ngoại Giao Azerbaijan loan báo hai chiếc “drone” (máy bay điều khiển từ xa) của Iran rớt xuống Nakhchivan, lãnh thổ của Azerbaijan ở biên giới phía Bắc ở Iran, làm hai người bị thương. Quân đội Iran phủ nhận bắn “drone” qua Azerbaijan, và tuyên bố đây là trò “ném đá giấu tay” của Israel.
Hỏa tiễn bay qua bầu trời thành phố Tel Aviv, Israel, hôm Thứ Năm, 5 Tháng Ba. (Hình minh họa: Jack Guez/AFP via Getty Images)
Ông Ilham Aliyev, tổng thống Azerbaijan, lên án vụ tấn công bằng “drone” này là “hành vi khủng bố” và “xấu xa, hèn nhát, vô liêm sỉ,” theo CNN.
“Người nào làm việc này phải bị buộc chịu trách nhiệm ngay lập tức. Giới chức Iran phải giải thích cho Azerbaijan, phải xin lỗi, và người nào thực hiện hành vi khủng bố này phải bị truy tố hình sự,” ông Aliyev nhấn mạnh.
Ông Aliyev cho biết ông ra lệnh quân đội Azerbaijan “chuẩn bị và tiến hành biện pháp trả thù.”
“Chúng tôi sẵn sàng chứng tỏ sức mạnh đối với bất cứ lực lượng xấu xa nào. Iran đừng quên điều này.”
Iran từng tuyên bố họ chỉ không kích để tự vệ sau khi Mỹ và Israel bắt đầu tấn công Iran hôm Thứ Bảy tuần trước, làm lãnh tụ tối cao nước này, ông Ali Khamenei, thiệt mạng. Nhưng mấy ngày qua, trong số mục tiêu ở Trung Đông bị Iran không kích, có Tòa Đại Sứ Mỹ, cơ sở năng lượng, phi trường và khách sạn.
Cũng hôm Thứ Năm, Iran bác bỏ lời cáo buộc của Thổ Nhĩ Kỳ rằng Iran bắn hỏa tiễn về phía không phận Thổ Nhĩ Kỳ. Hôm Thứ Tư, Thổ Nhĩ Kỳ, thành viên NATO, loan báo hệ thống phòng không NATO bắn rớt hỏa tiễn của Iran. (Th.Long) [kn]
TEHRAN, Iran (NV) – Eo Biển Hormuz bình thường đông đúc tàu bè qua lại nhưng mấy ngày qua hầu như vắng tanh do chiến tranh vừa bùng nổ ở Trung Đông, theo NBC News hôm Thứ Tư, 4 Tháng Ba.
Chiến dịch không kích của Mỹ và Israel, cộng với việc Iran đe dọa bắn tàu bè qua lại thủy lộ quan trọng đối với hệ thống cung ứng toàn cầu này, khiến tàu chở dầu mỏ và tàu chở hàng hóa không còn dám đi qua.
Tàu chở dầu Texas Voyager thả neo ngoài khơi nhà máy lọc dầu Chevron ở El Segundo, California, hôm 4 Tháng Ba. (Hình minh họa: Patrick T. Fallon/AFP via Getty Images)
Hôm Thứ Tư, số lượng tàu chở dầu mỏ đi qua Eo Biển Hormuz giảm khoảng 90% so với tuần trước, theo ứng dụng theo dõi hàng hải MarineTraffic, giữa lúc tàu chở dầu mỏ và khí đốt thả neo hàng loạt ngay bên ngoài eo biển này.
Để giúp hàng hóa tiếp tục được vận chuyển, hôm Thứ Ba, Tổng Thống Donald Trump của Mỹ loan báo trên mạng xã hội Truth Social rằng Hải Quân Mỹ sẽ bắt đầu “hộ tống tàu chở dầu mỏ đi qua Eo Biển Hormuz” nếu cần. Nhưng kể từ đó, giao thông hầu như vẫn trì trệ, và không rõ có chiếc tàu nào nhận lời trợ giúp của ông Trump hay không.
Từ khi cuộc chiến nổ ra hôm Thứ Bảy tới nay, hơn 150 chiếc tàu, gồm tàu chở dầu mỏ và khí thiên nhiên hóa lỏng, buộc phải thả neo hoặc đổi hướng, gây khó khăn nghiêm trọng cho việc vận chuyển, theo công ty môi giới bảo hiểm Marsh Risk.
Hiện tại, nhiều công ty bảo hiểm đang hủy hợp đồng bảo hiểm rủi ro chiến tranh, khiến phí bảo hiểm cho tàu bè qua lại Eo Biển Hormuz tăng vọt. Tính tới Thứ Ba, từ 0.25% giá trị chiếc tàu, phí bảo hiểm tăng vọt lên 1.25% và dự trù còn tăng vì chiến sự ngày càng căng thẳng, theo Marsh Risk.
Tổng Thống Trump cố xoa dịu nỗi lo về bảo hiểm. Trên Truth Social, ông cho hay ông ra lệnh Tập Đoàn Tài Chính Phát Triển Quốc Tế Hoa Kỳ (DFC) lo bảo hiểm cho tàu bè qua lại Trung Đông.
DFC, “cơ quan đầu tư quốc tế” của chính phủ liên bang, ra tuyên bố cho biết họ sẽ “hỗ trợ tàu thương mại, hãng tàu, và công ty bảo hiểm hàng hải quan trọng để giảm thiểu tình trạng thị trường bị gián đoạn và giúp bảo đảm hàng hóa và tài sản được vận chuyển suôn sẻ.”
Eo Biển Hormuz là thủy lộ hẹp nằm dọc bờ biển miền Nam Iran, nơi 1/5 lượng dầu mỏ thế giới được vận chuyển qua lại, và cũng là tuyến đường chính cho nhiều loại hàng hóa khác, như nhôm, đường và phân bón.
Vì giao thông ở đó trì trệ, cả giá dầu mỏ lẫn giá xăng đều tăng. Hôm Thứ Tư, giá xăng trung bình loại thường ở Mỹ lên $3.19 một gallon, tăng 22 cent so với cách đây một tuần và 10 cent so với cách đây một năm, theo Hiệp Hội Xe Hơi Hoa Kỳ (AAA), còn giá dầu mỏ lên gần $80 một thùng. (Th.Long) [kn]
Tổng Thống Trump đang “tố” tất tay cho ván bài Trung Đông. Thời điểm này, đối thủ Iran chưa hề có dấu hiệu “bỏ bài” (đàm phán, lùi bước) mà vẫn “theo cược” bằng việc trả đũa quyết liệt. Phần mình, ông Trump thắng ván đầu khi khai tử hàng loạt viên chức cấp cao, trong đó có Giáo Chủ Ali Khamenei; tuy nhiên, ông lại đi vào vết xe đổ của Vladimir Putin trong cuộc chiến Ukraine, khi tin rằng người dân Iran sẽ nổi dậy. Xa xa chân trời Trung Đông mù mịt bom đạn, không thấy hồi kết thúc.
Người biểu tình vẫy cờ Mỹ và cờ Iran trong một cuộc biểu tình phản đối chiến tranh ở Trung Đông tại The Hague vào ngày 5 Tháng Ba. (Hình minh họa: Ramon van Flymen / ANP / AFP via Getty Images)
Chiến lược Iran: “Chơi lì” đụng với “chơi lầy”
Ưu tiên số một của Iran bây giờ là tồn tại. Không phải họ muốn đánh đến viên đạn cuối cùng mà là cố đẩy cái giá của cuộc chiến lên cao, từ thương vong của lính Mỹ, sự hỗn loạn khu vực đến giá năng lượng toàn cầu từ đó dẫn đến lạm phát ở Mỹ. Chẳng khác nào “cùi không sợ lở,” với Iran, cuộc chiến càng kéo dài thì Mỹ và Israel càng tiêu hao tiền của. Đó là lý do Tehran mở rộng chiến trường ra toàn khu vực. Cuộc chiến giờ đây không chỉ là bên nào “hết đạn” trước mà còn là cuộc thử thách về ý chí và sức bền. Mỹ “tố” đến đâu, Iran “theo” đến đó.
Teheran không chỉ dựa vào súng đạn. Kho “hàng nóng” của họ dù có những khí tài nguy hiểm cũng không thể so với Mỹ và Israel. Sức mạnh duy nhất mà Iran còn sở hữu là niềm tự ái dân tộc. Ông Trump nói, người dân Iran đang đứng trước cơ hội “ngàn năm có một,” và nhấn mạnh: “Giờ khắc tự do của các bạn đã điểm… Hãy đứng lên giành lại chính quyền. Nó ở ngay đó để các bạn nắm lấy. Đây có lẽ là cơ hội duy nhất trong nhiều thế hệ.”
Trên bề mặt, quả thật xã hội Iran đã mệt mỏi với chế độ cai trị. Một thập niên qua, người dân liên tục xuống đường và các cuộc biểu tình luôn kết thúc với bạo lực khốc liệt mà nhà nước đáp trả. Tuy nhiên, việc họ tự nổi dậy từ việc bị chế độ đè nén, khác với việc nổi dậy ủng hộ một thế lực ngoại bang can thiệp vào đất nước mình bằng bom đạn. Sau khi loan báo Giáo Chủ Ali Khamenei bị giết thảm, nhà nước Iran lập tức kích động làn sóng tự ái dân tộc để đoàn kết chống ngoại bang.
Với gần như bất kỳ quốc gia nào, việc kích thích lòng tự ái dân tộc trong thời điểm chiến tranh luôn đạt hiệu quả. Bom đạn ngoại bang chỉ khiến người dân dễ xích lại gần hơn với chế độ cai trị. Sự tàn ác của chế độ phút chốc không còn nguy hiểm so với việc đất nước đang bị kẻ địch tàn phá. Hơn nữa, không khí chiến tranh trước mắt khiến người dân lo lắng cho tính mạng họ và người thân hơn là nghĩ đến thay đổi thể chế. Ngoài ra, Iran chẳng có lực lượng đối lập nào đủ mạnh để đương đầu với họng súng chế độ.
Tháng Hai, 1991, khi quân đội Mỹ dập nát lực lượng vũ trang Iraq, Tổng Thống George H. W. Bush đưa ra lời kêu gọi tương tự. Ông nói, bây giờ là lúc “người dân Iraq phải tự đứng lên và buộc Saddam Hussein, nhà độc tài, rời bỏ quyền lực.” Hàng ngàn người Kurd và người Hồi Giáo Shiite trên khắp Iraq xuống đường. Đó thật sự là cơ hội để họ lật đổ một chính quyền cai trị vốn nằm trong tay cộng đồng thiểu số Hồi Giáo Sunni. Ngay lập tức, Saddam trấn áp tàn bạo. Không chỉ bằng súng trường mà còn bằng trực thăng lẫn pháo binh. Trong vòng chưa đầy năm tuần, quân đội Saddam thảm sát hơn 50,000 người. Saddam tiếp tục nắm quyền thêm 12 năm nữa.
Thực tế lịch sử cho thấy hỏa lực quân sự không thiêu cháy được một chế độ. Thời Chiến Tranh Triều Tiên, Mỹ phá hủy 90% năng lực điện của Bắc Hàn với hy vọng làm lung lay chế độ Kim Nhật Thành. Hàng tấn bom đổ xuống Hà Nội cũng không xóa sổ được cộng sản Bắc Việt. Ngay cả chiến dịch ném bom Serbia năm 1998 của cựu Tổng Thống Bill Clinton cũng không tạo đủ không gian cho phe đối lập lật đổ Slobodan Milosevic.
Không phải tác động bên ngoài hoàn toàn vô nghĩa nhưng khó có thể lấy trường hợp này áp dụng cho trường hợp kia. Trong trường hợp Libya, khi NATO không kích quân đội của Muammar al-Gaddafi, sáu tháng sau, lực lượng nổi dậy đánh bật chính quyền Gaddafi khỏi quyền lực. Tuy nhiên, điều này chỉ xảy ra khi lực lượng chống đối chính quyền, trang bị súng ống đáng kể, đã tồn tại trước khi NATO động thủ.
Trump “không biết” thì ai biết?
Với Iran, khó có thể biết Tehran cầm cự đến bao giờ, đặc biệt khi hàng loạt viên chức cấp cao nằm trong sổ khai tử, từ Ali Shamkhani (thư ký Hội Đồng Quốc Phòng Iran và là cố vấn thân cận của Lãnh Tụ Tối cao Khamenei); Abdolrahim Mousavi (tổng tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang); Aziz Nasirzadeh (bộ trưởng Quốc Phòng); đến Mohammad Pakpour (tổng tư lệnh Lực Lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo)… Chưa kể hàng chục viên chức cấp trung. Trong lịch sử chiến tranh hiện đại, chưa bao giờ có một nhóm viên chức cấp cao bị tiêu diệt chớp nhoáng như vậy.
Điều tréo cẳng ngỗng là việc tìm nhân sự mới không là vấn đề riêng của Tehran mà cả với Washington. Ván bài tiếp theo của ông Trump giống như cựu Tổng Thống George W. Bush hồi cuộc chiến Iraq và Afghanistan: tìm kiếm và ủng hộ những người muốn lật đổ chế độ. Ngày 1 Tháng Ba, Trump điện đàm với một số thủ lĩnh người Kurd và thậm chí thăm dò việc tiếp xúc một số nhân vật địa phương. Lực lượng Kurd hiện có quân số đáng kể dọc biên giới Iraq-Iran. Việc Israel gần đây không kích ào ạt các vị trí ở Tây Iran có thể nhằm mở đường cho bước tiến của người Kurd.
Có điều gần như chắc chắn là ông Trump không chọn Reza Pahlavi – con trai vị vua cuối cùng của Iran, sống lưu vong từ sau cuộc cách mạng 1979. Pahlavi, 65 tuổi, hiện tự đề cử làm ứng viên lãnh đạo tạm quyền. Ngày 3 Tháng Ba, ông Trump nói “ai đó từ bên trong” sẽ là lựa chọn tốt nhất để lãnh đạo Iran. Nhưng đó là ai thì chẳng ai biết. Cá nhân ông Trump thật ra chưa biết sẽ làm gì tiếp theo để kết thúc ván bài. Lúc thì ông cân nhắc một thỏa thuận với chế độ “hậu Khamenei,” lúc ông nói bóng gió chuyện lật đổ để “thay máu” hoàn toàn. Nhìn chung, ông Trump, như trong nhiều trường hợp, là người khai hỏa nhưng không bao giờ chịu trách nhiệm “hốt xác.”
Trong cuộc họp báo tại Phòng Bầu Dục ngày 3 Tháng Ba, cùng Thủ Tướng Friedrich Merz của Đức, khi được báo chí hỏi việc tính toán thế nào cho “tình huống xấu nhất” ở Iran, ông Trump trả lời rất “ầu ơ ví dầu,” rằng: “Tôi đoán tình huống tồi tệ nhất sẽ là… chúng ta làm chuyện này, rồi một người khác lên nắm quyền mà còn tệ không kém người trước, đúng không? Điều đó có thể xảy ra. Chúng ta không muốn điều đó xảy ra.”
Có lúc ông Trump lấp lửng ý tưởng biến Iran thành phiên bản Venezuela, có nghĩa tìm một người “biết nghe lời” (như Phó Tổng Thống Delcy Rodriguez của Venezuela). Thời điểm hiện tại, không có nhân vật nào như vậy ở Iran. Chính ông Trump cũng “hoang mang” khi nói một cách “rất Trump” về điều đó: “Hầu hết những người chúng tôi nghĩ tới đã chết. Chúng tôi từng nghĩ tới một số người trong nhóm đó, và họ đã chết. Giờ chúng tôi có một nhóm khác. Họ cũng có thể đã chết, theo các báo cáo.” Rồi ông “giải thích” thêm: lựa chọn thay thế Khamenei ngày càng ít đi. “Chẳng mấy nữa, chúng ta sẽ không còn biết ai cả (“Pretty soon, we’re not going to know anybody”). Ông Trump không biết thì ai biết?
Cả Washington lẫn Tehran thật ra đều lúng túng. Không ai biết chính xác chuyện gì tiếp theo. Nước đến đâu, bèo đến đó. Mỹ đánh đến đâu, Iran theo đến đó, một cách cầm hơi – ít nhất thời điểm hiện tại. Bất luận thế nào, có thể thấy, kết quả chính trị luôn đòi hỏi những tiến trình, trong đó có đàm phán, xây dựng thể chế, chuyển giao quyền lực hợp pháp. Bom đạn không thể tạo ra bất kỳ điều nào trong số đó.
Trong bài học Iraq, việc giải tán quân đội Iraq của Mỹ sau khi lật đổ Saddam Hussein đã tạo ra một khoảng trống hết sức tai hại. Đáng lý nó phải được lấp bằng các nhà cải cách dân chủ nhưng cuối cùng lại bị chiếm bởi rất nhiều nhóm dân quân và cuối cùng là tổ chức Nhà Nước Hồi Giáo (ISIS). Đến giờ, chính quyền Iraq đương nhiệm vẫn không hề thân thiện với Mỹ. Thậm chí Baghdad ngày nay ít nhiều chịu ảnh hưởng từ Tehran.
Trong bài học Libya, khi được hỏi đâu là “sai lầm lớn nhất” trong nhiệm kỳ của mình, cựu Tổng Thống Barack Obama trả lời: “Có lẽ là không lên kế hoạch cho ngày hôm sau, dù tôi vẫn tin việc can thiệp vào Libya khi đó là đúng.” Đến giờ, Libya vẫn là một quốc gia thất bại.
Với Tổng Thống Trump, vụ Iran cho thấy mỗi bước leo thang trong chuỗi sự kiện, từ việc Mỹ rút khỏi thỏa thuận nguyên tử năm 2018, đến vụ ám sát tướng Qasem Soleimani năm 2020, cho tới các cuộc không kích Tháng Sáu, 2025 rồi Tháng Hai, 2026… đều tạo ra hiệu ứng ngược, khi các lối thoát ngoại giao đều bị triệt tiêu; và từ đó, những mối đe dọa mà Mỹ muốn kiềm chế lại càng bị đẩy cao thêm một nấc.
Chế độ và hệ thống cai trị một quốc gia thật ra chưa bao giờ là một cá nhân – kể cả trong trường hợp Iran. Hệ thống thần quyền nước này luôn phòng bị sẵn sàng đối phó với Israel nói riêng và phương Tây nói chung. Sau gần năm thập niên kể từ khi Cộng Hòa Hồi Giáo Iran ra đời năm 1979, họ xây dựng được cơ chế “mọc đầu” cho con rắn bị chặt. Giết chết Giáo Chủ Ali Khamenei là một thành tích quân sự, nhưng nó không là một thành công chính trị. Ngày nào đó, có thể trong đầu “cựu” Tổng Thống Donald Trump cũng vang vọng câu nói: Sai lầm lớn nhất là không lên kế hoạch cho ngày hôm sau. [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Công tố viên liên bang ở Washington, DC, hủy điều tra cựu Tổng Thống Joe Biden và phụ tá của ông có dùng bút ký tự động để ký lệnh ân xá hay không, một người biết vấn đề này cho CBS News hay hôm Thứ Tư, 4 Tháng Ba.
Hai người từng xác nhận có cuộc điều tra này, và một người cho CBS News biết vụ này hiện đã đóng lại vì công tố viên không tìm được cơ sở pháp lý để tiếp tục theo đuổi. CBS News chưa kiểm tra được vụ này đóng lại lúc nào.
Tổng Thống Joe Biden ký sắc lệnh về AI (trí tuệ nhân tạo) tại Tòa Bạch Ốc ở Washington, DC, hôm 30, Tháng Mười, 2023. (Hình: Chip Somodevilla/Getty Images)
Tháng Sáu năm ngoái, Tổng Thống Donald Trump ra lệnh điều tra chính quyền cựu Tổng Thống Biden có dùng bút ký tự động để ký tài liệu quan trọng, như lệnh ân xá, hay không. Trước đó vài tháng, ông Trump cáo buộc những lệnh ân xá của ông Biden là bất hợp pháp.
Trong thông báo nội bộ, Tổng Thống Trump ra lệnh bà Pam Bondi, bộ trưởng Tư Pháp, và cố vấn Tòa Bạch Ốc điều tra “âm mưu lạm dụng uy quyền chữ ký tổng thống thông qua việc sử dụng bút ký tự động để che giấu chuyện ông Biden bị suy giảm nhận thức.”
Ông Trump nêu ra một số lệnh hành pháp do ông Biden ký, gồm lệnh ân xá và bổ nhiệm chánh án, và lập luận rằng người ta nghi ngờ ông Biden không hay biết nội dung những sắc lệnh ông ký.
Ông Trump tỏ ý cho biết nếu phụ tá ông Biden “bí mật dùng bút ký tự động,” điều đó sẽ “ảnh hưởng tới tính pháp lý và hiệu lực của nhiều sắc lệnh.”
Lúc đó, ông Biden khẳng định lời cáo buộc của ông Trump sai sự thật và “chẳng qua là trò đánh trống lảng của ông Donald Trump và phía Cộng Hòa ở Quốc Hội.”
Vụ hủy cuộc điều tra này là một trong những thất bại mấy tháng gần đây của văn phòng bà Jeanine Pirro, công tố viên liên bang ở DC, nơi được chính quyền Tổng Thống Trump giao nhiệm vụ điều tra một số người bị ông coi là kẻ thù chính trị. (Th.Long) [kn]
WAYNE COUNTY, Utah (NV) – Ba phụ nữ bị giết ở tiểu bang Utah và cảnh sát bắt được nghi can ở tiểu bang Colorado sau khi truy lùng ở ba tiểu bang, Cơ Quan An Toàn Công Cộng Utah (DPS) loan báo hôm Thứ Năm, 5 Tháng Ba, theo Salt Lake Tribune.
Chiếc xe của nghi can bị theo dõi qua khắp miền Nam Utah rồi miền Bắc Arizona trước khi bị phát giác bỏ lại ở Pagosa Springs, Colorado, phát ngôn viên DPS ra thông cáo báo chí cho hay.
Xe cảnh sát Wayne County, Utah. (Hình minh họa: Wayne County Sheriff’s Office)
Hiện không còn mối đe dọa nào cho công chúng, DPS xác nhận, và điều tra viên không tìm thêm nghi can nào khác. Cảnh sát chưa công bố danh tánh nghi can.
Trước đó, chiều Thứ Tư, sau khi nhận được tin báo, cảnh sát Wayne County tìm thấy thi thể hai phụ nữ trên đoạn “trail” (đường mòn đi bộ thể dục) gần Torrey, phát ngôn viên DPS ra thông cáo báo chí cho hay không lâu sau nửa đêm.
Trong lúc cảnh sát điều tra, thi thể phụ nữ thứ ba được phát giác tại căn nhà ở Wayne County, theo thông cáo.
DPS chưa công bố danh tánh ba nạn nhân, chỉ cho biết một người độ tuổi 30, một người độ tuổi 60, và người còn lại độ tuổi 80. DPS không nói rõ thi thể người nào được tìm thấy ở đâu.
Hôm Thứ Năm, Sở Cảnh Sát Wayne County (WCSO) điều tra nhiều hiện trường ở Torrey và khu vực xung quanh, theo DPS. Torrey là thị trấn có khoảng 260 cư dân, nằm ngay cổng phía Tây Công Viên Quốc Gia Capitol Reef.
Lúc 8 giờ 45 phút tối Thứ Tư, WCSO báo động về vụ này trên Facebook, khuyến cáo cư dân “gia tăng đề phòng, mở đèn, khóa cửa, ở nhà hoặc ở gần người khác” và báo cảnh sát “bất cứ chuyện gì khả nghi.”
Chiều Thứ Tư, Sở Cảnh Sát Sevier County (SCSO), phía Bắc Wayne County, báo động trên trang web cơ quan này, mô tả chiếc xe nghi can mà cảnh sát đang tìm. SCSO cho biết đó xe là Subaru Outback màu trắng đời 2022, bảng số Utah, U560YF. SCSO lưu ý chiếc xe đó “bị nghi dính líu tới vụ thiệt mạng khả nghi ở Wayne County.”
Tối Thứ Tư, Học Khu Wayne loan báo đóng cửa trường học vào Thứ Năm và Thứ Sáu “để đề phòng và vì lo cho sự an toàn của học sinh và công chúng.”
Hôm Thứ Tư, sở cảnh sát ba quận hạt, San Juan, Grand và Emery, cũng báo động trên Facebook tương tự WCSO và SCSO. (Th.Long) [kn]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Ba thập niên trôi qua sau vụ “honor roll murder” (án mạng do nhóm học sinh giỏi gây ra) ở Orange County khi một thiếu niên 17 tuổi bị chính nhóm bạn học của mình sát hại gây chấn động quốc tế thời điểm bấy giờ.
Câu hỏi liệu một người đàn ông từng bị kết án vì làm nhiệm vụ canh gác trong vụ giết người đó có phải chịu hoàn toàn trách nhiệm pháp lý hay không một lần nữa trở thành tâm điểm tranh luận tại tòa hôm Thứ Ba, 3 Tháng Ba, theo nhật báo The Orange County Register.
Nạn nhân Stuart Tay bị sát hạt lúc 17 tuổi vào năm 1992. (Hình: Gia đình cung cấp)
Việc ông Kirn Young Kim, khi đó mới 16 tuổi, có thực sự biết và tham gia vào âm mưu giết ông Stuart Tay tại một căn nhà ở Buena Park vào đêm Giao Thừa năm 1992 hay không – hay chỉ nghĩ rằng kế hoạch đó là một câu chuyện viển vông bất ngờ trở thành sự thật – sẽ quyết định liệu bản án giết người từ nhiều thập niên trước của ông Kim có được giữ nguyên hay bị hủy bỏ.
Ông Kim, từng là học sinh giỏi, thụ án hơn một thập niên vì cái chết của ông Tay và được đánh giá là tù nhân gương mẫu trước khi được phóng thích có điều kiện.
Trong bảy năm qua, ông Kim tìm cách lật lại bản án giết người của mình. Trong loạt phiên điều trần bắt đầu từ cuối tuần trước, ông Kim cuối cùng có cơ hội tự ra làm chứng, và hôm Thứ Ba luật sư của ông trình bày lập luận nhằm yêu cầu hủy bỏ bản án gây chú ý này.
Theo hồ sơ vụ án, ông Robert Chan, khi đó là ứng viên thủ khoa của trung học Sunny Hills High School ở Fullerton, dàn dựng việc sát hại học sinh Tay sau khi hai người xảy ra mâu thuẫn liên quan đến kế hoạch cùng nhau cướp một người bán máy điện toán.
Các công tố viên cho rằng ông Chan vạch ra kế hoạch giết ông Tay cho bốn thiếu niên khác, trong đó có ông Kim, và thậm chí chỉ cho họ thấy một ngôi mộ nông mà ông Chan đào sẵn trong sân sau nhà một thiếu niên khác.
Ông Chan cũng tổ chức một buổi “diễn tập” cho vụ giết người.
Ông Chan thuyết phục ông Tay đến căn nhà ở Buena Park bằng cách nói rằng họ sẽ đi lấy một khẩu súng. Nhưng tại đó, ông Chan cùng một thiếu niên khác dùng gậy bóng chày và có lúc cả búa tạ đánh ông Tay suốt bảy phút, trong khi nạn nhân van xin được tha.
Sau đó, ông Chan ép ông Tay uống cồn sát trùng, bịt miệng bằng băng keo, khiến nạn nhân bị nghẹt thở vì chính chất ói của mình, rồi chôn ông Tay trong ngôi mộ tạm đào sẵn.
Trong lúc ông Tay bị đánh đến chết, ông Kim ngồi trong xe của mình trên một con đường gần đó, mà các công tố viên cho rằng ông làm nhiệm vụ canh gác. Sau khi ông Tay chết, ông Kim lái xe của ông Tay đến Compton rồi bỏ xe lại.
Trong lời khai tại tòa, ông Kim thừa nhận đã nghe ông Chan nói rằng muốn giết ông Tay, nhưng cho biết không tin ông Chan thực sự làm vậy.
Ông Kim khai rằng ông Chan có tiền sử đe dọa giết người hoặc “nổ” rằng mình đã giết người, và kế hoạch ông Chan đưa ra nghe “không thể tin được.” Ông Kim cũng nói rằng đôi lúc mải chơi trò chơi điện tử khi ông Chan mô tả âm mưu giết người cho bạn bè.
Vụ sát hại ông Tay – cũng là một học sinh xuất sắc – do một nhóm thiếu niên đều học giỏi và phần lớn xuất thân từ gia đình khá giả thu hút sự chú ý rộng rãi của dư luận.
Vụ án cũng gây chú ý tại Hollywood, với cuốn phim tội phạm năm 2002 “Better Luck Tomorrow” được lấy cảm hứng một phần từ vụ án này, theo các cuộc phỏng vấn với ông Justin Lin, đạo diễn và biên kịch của bộ phim.
Những thay đổi trong luật California đồng nghĩa rằng, khác với thời điểm xét xử ông Kim trước đây, công tố viên không thể chỉ dựa vào lý thuyết “hệ quả tự nhiên và có thể dự đoán trước” để lập luận rằng bất kỳ ai liên quan đến kế hoạch dẫn đến cái chết của ông Tay – kể cả ông Kim – đều phải chịu cùng tội danh với những người trực tiếp giết nạn nhân.
Thay vào đó, phía công tố lập luận rằng ông Kim hoàn toàn biết về âm mưu này, là người tham gia tích cực và đã hỗ trợ những kẻ sát nhân.
Công tố viên Brian Fitzpatrick cho rằng lời khai gần đây của ông Kim “khó tin ngay từ đầu.”
Theo ông Fitzpatrick, ông Kim thấy ngôi mộ đào sẵn, có mặt khi ông Chan mua găng tay cao su cho cả nhóm, nghe ông Chan nhiều lần nói rằng sẽ giết ông Tay, và đồng ý làm nhiệm vụ canh gác.
Ông Kim sẽ phải chờ thêm một thời gian nữa để biết liệu bản án giết người của mình có bị hủy hay không.
Chánh Án Gary S. Paer của Tòa Thượng Thẩm Orange County yêu cầu hai bên luật sư nộp các bản lập luận bằng văn bản trong những tuần tới, đồng thời lưu ý rằng bất kỳ quyết định nào của ông cũng có thể được tòa kháng án xem xét trong tương lai. (T.Nhiên) [đ.d.]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bộ Công An Việt Nam loan báo vụ bắt giữ, khởi tố 38 bị can đứng sau trang web “Xôi Lạc TV” phát trực tiếp đá banh, cạnh tranh với ứng dụng FPT Play do bộ này quản lý.
“Xôi Lạc TV” được biết đến là trang chuyên phát trực tiếp các giải thể thao quốc tế trên Internet từ năm 2016 dành cho khán giả Việt Nam, được phát triển bởi một nhóm ẩn danh. Trong các video clip, bình luận viên của kênh nhiều lần cho biết mình đang sống ở ngoại quốc. Tên miền của trang web được ghi nhận đăng ký qua dịch vụ GoDaddy và trỏ về máy chủ (server) có địa chỉ IP tại Mỹ.
Bộ Công An Việt Nam đột kích nơi làm việc của nhân viên “Xôi Lạc TV.” (Hình: Bộ Công An Việt Nam)
Theo báo VnExpress và Thanh Niên hôm 5 Tháng Ba, 38 bị can bị cáo buộc các tội danh “xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan,” “tổ chức đánh bạc,” “đánh bạc” và “truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy.”
Hai bị can bị cho là giữ vai trò chủ mưu là PND, 47 tuổi, và NCĐ, 33 tuổi, đều ở Hà Nội.
Bộ Công An cáo buộc “Xôi Lạc TV” hoạt động dưới vỏ bọc là các công ty công nghệ, phát tán, tiếp sóng trái phép một số nội dung thuộc quyền khai thác hợp pháp của nhiều đơn vị.
Trang web này bị cho là lồng ghép quảng cáo, đặt liên kết (link) hướng tới các nền tảng liên quan hoạt động cờ bạc, đánh bạc.
Đáng lưu ý, trong số 38 bị can có nhiều bình luận viên được biết đến với các biệt danh như “Người Dơi,” “Người Rơm,” “Batman”… khi tường thuật các trận đá banh phát sóng trực tiếp trên nền tảng “Xôi Lạc TV.”
Trong khi Bộ Công An quy tội rằng đây là trang web “lậu,” mạng xã hội có nhiều ý kiến bênh vực.
Nhóm nhân viên “Xôi Lạc TV” bị bắt giữ. (Hình: Bộ Công An Việt Nam)
Nhiều Facebooker chia sẻ rằng họ coi bóng đá quốc tế qua “Xôi Lạc TV” vì trang này có đội ngũ bình luận viên rành chuyên môn, hài hước và phong cách tự do, phóng khoáng, trẻ trung, gần gũi, khác xa với giọng điệu bình luận viên trên đài Truyền Hình Việt Nam (VTV).
Một số ý kiến suy đoán rằng sở dĩ “Xôi Lạc TV” hoạt động 10 năm mới bị trấn áp thời điểm này là do đài K+, liên doanh của VTV với đối tác ngoại quốc, vừa bị đóng cửa do không cạnh tranh nổi với “Xôi Lạc TV” và bị công ty FPT tiếp quản.
Được biết công ty FPT sở hữu ứng dụng FPT Play phát sóng các chương trình thể thao và giải trí, nay do Bộ Công An nắm quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước. (N.H.K) [dt]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Nhà chức trách Hà Nội ra lệnh đóng cửa quán bún riêu Cô Hoàn ở phố Hàng Lược, sau khi quán này bị du khách Trung Quốc chê “bẩn thỉu.”
Quán bún riêu Cô Hoàn được biết đến là quán “phải ghé” của du khách thập phương mỗi khi đến khu phố cổ Hà Nội. Món đặc trưng ở đây là bún riêu nấu từ cua đồng, với giấm bổng, thịt bò được thái miếng dày vừa ăn, chần vừa chín tới nên giữ được độ mềm và vị ngọt.
Hình ảnh do du khách Trung Quốc chụp tại quán bún riêu Cô Hoàn ở phố Hàng Lược, Hà Nội. (Hình: Chụp qua màn hình)
Quán này chỉ bán buổi sáng và thường hết bún sau 10 giờ rưỡi sáng mỗi ngày.
Theo tạp chí Tri Thức (ZNews) hôm 5 Tháng Ba, sau chuyến du hành Việt Nam, một du khách Trung Quốc chia sẻ cảm nhận trên nền tảng mạng xã hội Xiaohongshu (RedNote) rằng một số tiệm như bún riêu Cô Hoàn có điều kiện vệ sinh tồi tệ, thậm chí “nhìn qua là không dám vào ăn.”
Sau khi bình luận nêu trên gay tranh cãi, hôm 5 Tháng Ba, lực lượng chức năng phường Hoàn Kiếm, Hà Nội, đến kiểm tra quán bún riêu Cô Hoàn và “phát hiện một số vi phạm về an toàn thực phẩm như thức ăn không được che đậy, có côn trùng xâm nhập khu vực chế biến, nhân viên không đeo găng tay và khẩu trang.”
Đoàn kiểm tra lập biên bản xử phạt hành chính 4.5 triệu đồng ($171) và yêu cầu quán này đóng cửa do “vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.” Bà NTH, 63 tuổi, chủ quán bún riêu Cô Hoàn, được ghi nhận “cam kết chấp hành quyết định.”
Lực lượng chức năng phường Hoàn Kiếm, Hà Nội, đến kiểm tra quán bún riêu Cô Hoàn. (Hình: Hà Nội)
Cùng thời điểm, trên ứng dụng Google Maps, quán bún riêu Cô Hoàn liên tiếp nhận đánh giá 1 sao kèm nhiều bình luận chê bai.
Danh khoản Hoàng Anh Đỗ cho biết: “Vệ sinh quá tởm, lên cả trang nước ngoài. [Chủ quán] bán có lãi thì cũng nên dọn dẹp cái quán cho nó sạch sẽ một chút, nhìn bẩn tởm lên được!”
Một số ý kiến khác tuy đồng quan điểm cho rằng quán này “bẩn thỉu” nhưng viết thêm rằng đây là “một trong những quán bún riêu ngon nhất Hà Nội, với nước dùng đậm đà, ‘topping’ nhiều, lúc nào cũng đông khách, đợi chỗ ngồi cỡ 10 phút…” (N.H.K) [dt]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bộ Ngoại Giao Việt Nam tuyên bố “sẵn sàng di tản công dân khỏi Trung Đông khi cần thiết” nhưng cũng nói thêm rằng chưa ghi nhận thông tin người Việt tại khu vực này bị ảnh hưởng do Mỹ-Israel đánh Iran.
Theo Thông Tấn Xã Việt Nam hôm 5 Tháng Ba, bà Phạm Thu Hằng, phát ngôn nhân Bộ Ngoại Giao, cho biết, hiện có 12,000 công dân Việt Nam đang sinh sống, học tập và làm việc ở khu vực Trung Đông.
Ông Nguyễn Lương Ngọc (thứ ba, trái qua), đại sứ Việt Nam tại Iran. (Hình: Nhân Dân)
Bà Hằng nói, tình hình công dân Việt Nam tại khu vực nêu trên “cơ bản ổn định, chưa ghi nhận có người bị ảnh hưởng do các cuộc xung đột gây ra.”
Bộ Ngoại Giao Việt Nam cho biết họ theo dõi sát diễn biến liên quan và giữ liên lạc thường xuyên với cộng đồng người Việt Nam tại nước sở tại, cũng như trợ giúp những người Việt Nam bị mắc kẹt tại Trung Đông trong lúc quá cảnh khi đi du lịch hoặc công tác Châu Âu.
Tuy vậy, bà Hằng không cho biết liệu nhà cầm quyền Việt Nam có khởi động các “chuyến bay giải cứu” với giá vé cao như thời đại dịch COVID-19 hay không.
Hiện tại, trên các diễn đàn người Việt ở Trung Đông chưa thấy lời cầu cứu hay mong muốn được di tản về Việt Nam.
Theo báo Người Lao Động một ngày trước, ông Phạm Minh Chính, thủ tướng Việt Nam, ra lệnh tính toán phương án di tản công dân Việt Nam ra khỏi khu vực nguy cơ (Trung Đông).
Một bản tin của báo Tiền Phong hôm 2 Tháng Ba cho hay, trước thời điểm Mỹ-Israel đánh Iran, Đại Sứ Quán Việt Nam tại Iran đã di tản 19 cán bộ từ thủ đô Tehran lên một thành phố phía Bắc, cách đó 400 cây số.
Phi cơ của hãng hàng không Emirates đậu tại phi trường Nội Bài, Hà Nội, trong lúc chờ nối lại đường bay. (Hình: Tiền Phong)
Ông Nguyễn Lương Ngọc, đại sứ Việt Nam tại Iran, xác nhận cộng đồng người Việt ở Iran vỏn vẹn 38 người, trong đó có 23 cán bộ và thành viên gia đình, 13 công dân định cư và hai sinh viên du học.
Liên quan vụ này, mạng xã hội dấy lên nhiều ý kiến bàn luận sôi nổi về “chuyến bay giải cứu” từ Trung Đông.
Facebooker To Hoang An bình luận: “Đề nghị thả mấy cụ quan chức ngoại giao bị xộ khám vụ giải cứu hồi COVID-19 làm nhiệm vụ lần này hòng lấy công chuộc tội.”
Facebooker Hoàng Nam cảm thán: “Đám kền kền đã ngửi thấy mùi xác chết và mùi tiền của ‘khúc ruột ngàn dặm’ đang lâm nguy nơi xứ người.” (N.H.K) [dt]
ĐẮK LẮK, Việt Nam (NV) – Bị can Hồ Thị Cẩm Thi, 34 tuổi, ở xã Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên trước đây, nay thuộc Đắk Lắk, bị bắt, khởi tố với cáo buộc trộm 28 lượng vàng của nhà chồng, tráo bằng vàng giả.
Theo tờ Tuổi Trẻ hôm 5 Tháng Ba, hồi năm 2012, bị can Thi về làm dâu nhà bà B.T.M., ở cùng địa phương.
Bị can Hồ Thị Cẩm Thi lúc bị bắt. (Hình: Công An Đắk Lắk)
Một thời gian sau, nữ bị can nhận biết nhà chồng cất vàng trong tủ nên nảy sinh ý định trộm cắp. Trong các năm 2017-2020, bị can Thi đã lấy chìa khóa mở tủ trộm vàng 11 lần.
Mỗi lần trộm, nữ bị can đều mua vàng giả có cùng kiểu dáng với vàng thật để đánh tráo tài sản của cha mẹ chồng.
Đến năm 2021, bà M. mua két sắt về cất giữ toàn bộ nhẫn, vòng đeo tay gồm 32 lượng vàng 9999 nên bị can Thi không trộm được nữa.
Hồi giữa tháng trước, vợ chồng bà M. lấy năm cái nhẫn và hai cái lắc vàng (vòng đeo tay) đưa đến một tiệm vàng ở xã Đồng Xuân nhờ đánh bóng để tặng cho một đứa con trong đám cưới.
Khi kiểm tra, chủ tiệm vàng cho biết số vàng này đều là vàng giả.
Vợ chồng bà M. lập tức mang toàn bộ vàng trong két sắt đi kiểm tra mới biết trong tổng số vàng của họ dành dụm bấy lâu cùng vàng của con gái gửi giữ dùm chỉ có 4 lượng vàng thật, 28 lượng còn lại đều là vàng giả.
Sau khi khổ chủ báo công an, Công An Đắk Lắk đưa bị can Hồ Thị Cẩm Thi vào tầm ngắm.
Tại đồn công an, bị can Thi khai nhận đã trộm cắp 28 lượng vàng của cha mẹ chồng rồi đem bán nhiều nơi để trả nợ, tiêu xài và mua xe gắn máy Honda SH Mode đứng tên cha ruột của mình.
Ngoài việc trộm vàng, nữ bị can khai rằng mình còn trộm 29.5 triệu đồng ($1,125) của cha mẹ chồng.
Trước khi vụ trộm vàng vỡ lở, hồi cuối năm 2024, vợ chồng bị can Thi ly thân và được tòa án giải quyết ly hôn vào Tháng Chín năm ngoái.
Trong lúc vàng có chiều hướng tăng giá đến mốc 200 triệu đồng ($7,629) mỗi lượng, các vụ trộm vàng xảy ra liên tiếp tại nhiều tỉnh, thành ở Việt Nam.
Theo báo VnExpress hồi đầu tháng trước, sau hơn một năm gây ra vụ trộm vàng của người tình đồng giới ở tỉnh Cà Mau, nghi can Lê Phương Yến, 29 tuổi, trong bộ dạng con trai, bị bắt ở phường Cát Lái, Sài Gòn.
Vụ trộm xảy ra ở xã Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên trước đây, nay thuộc Đắk Lắk. (Hình: Lao Động)
Hồi giữa năm 2019, nghi can Yến quen một cô gái qua mạng xã hội, sau đó cả hai nảy sinh tình cảm và thuê nhà chung sống với nhau.
Cuối năm 2023, nữ nghi can đưa người tình về sống tại nhà cha mẹ ruột ở xã Long Điền, tỉnh Cà Mau.
Khoảng Tháng Tám, 2024, nhân lúc người tình vắng nhà, nghi can Yến lấy trộm 1.5 lượng vàng 24K của cô này rồi tráo bằng vàng giả.
Đến trung tuần Tháng Mười cùng năm, khi kiểm tra 15 chiếc nhẫn vàng, nạn nhân phát giác dấu hiệu bất thường và yêu cầu người tình giải thích. Sau khi thừa nhận hành vi trộm cắp, nghi can Yến bỏ trốn khỏi địa phương.
Nạn nhân trình báo công an dẫn đến việc nghi can Yến bị Công An Cà Mau phát lệnh truy nã. Trong thời gian lẩn trốn tại Sài Gòn, nghi can Yến được ghi nhận thay đổi ngoại hình, giả dạng nam giới để qua mặt công an.
Bản tin không cho biết nữ nghi can đã dùng số tiền bán vàng trộm được vào việc gì. (N.H.K) [dt]
QUẬN CAM, California (NV) – Honda Civic một lần nữa đoạt giải thưởng Xe Đáng Mua Nhất (Best Buy Award) của KBB năm 2026 trong phân khúc xe hơi cỡ nhỏ, cũng là lần thứ 11. Civic vượt qua đối thủ truyền kiếp Toyota Corolla và nhiều mẫu xe hơi cỡ nhỏ khác để nhận giải vì nhiều lý do chính đáng.
Theo trang mạng xe hơi kbb.com, Honda Civic là mẫu xe hơi cỡ nhỏ bán chạy nhất tại Mỹ vì nó đáp ứng được nhu cầu của mọi người. Civic có cả phiên bản sedan và hatchback, tiết kiệm nhiên liệu, thực dụng và thú vị khi lái. Hệ thống truyền động hybrid xuất sắc, với mức tiết kiệm nhiên liệu tới 50 mpg trong thành phố; có khả năng tăng tốc 0-60 mph nhanh hơn gần ba giây so với phiên bản xe xăng. Những ai muốn có một chiếc xe mạnh mẽ hơn, Civic Si 200 mã lực và Type R 315 mã lực là những lựa chọn tuyệt vời, cả hai đều có hộp số tay. Honda Civic có độ tin cậy và giá trị bán lại cao.
2026 Honda Civic đoạt giải Xe Hơi Cỡ Nhỏ Đáng Mua Nhất của KBB. (Hình: HD/Người Việt)
Giá MSRP cơ sở của 2026 Honda Civic:
LX $25,890
Sport $27,890
Si $32,690
Hai phiên bản Civic có giá cả phải chăng nhất đều sử dụng động cơ xăng; hai phiên bản cao cấp hơn là hybrid. Các phiên bản hybrid Sport và Sport Touring đạt được mức tiêu hao nhiên liệu 50 mpg, có khả năng tăng tốc nhanh hơn đáng kể. Các tính năng nâng cấp trên phiên bản Sport Touring bao gồm cụm đồng hồ kỹ thuật số 10.2 inch và màn hình cảm ứng 9 inch, hệ thống âm thanh cao cấp Bose 12 loa, ghế da, Google tích hợp (cùng với CarPlay/Android Auto), ghế trước chỉnh điện có sưởi, nhiều tính năng an toàn…
2026 Honda Civic được trang bị tốt ngay từ phiên bản cơ sở. Tất cả các phiên bản đều bao gồm bộ tính năng an toàn Honda Sensing, với cảnh báo va chạm phía trước, cảnh báo lệch làn đường, hỗ trợ giữ làn đường, kiểm soát hành trình thích ứng… Các tiện ích tiêu chuẩn bao gồm đèn pha LED, khởi động bằng nút bấm, hỗ trợ khởi động xe trên đường dốc, kết nối Apple CarPlay/Android Auto…
Chiếc xe hơi nhỏ gọn 5 chỗ ngồi này có không gian nội thất rộng rãi đáng ngạc nhiên. Không gian để chân gần như tốt nhất trong phân khúc. Người lớn có thể ngồi thoải mái ở hàng ghế thứ hai. Thiết kế ghế ngồi tạo sự thoái mái, êm ái cho việc đi lại hàng ngày hoặc những chuyến đi dài. Khoang hành lý của Civic rộng rãi so với kích thước xe: 14.8 feet khối là lớn nhất trong phân khúc xe cỡ nhỏ. Lựa chọn phiên bản hatchback sẽ có thêm khoảng 10 feet khối không gian cho hành lý, đủ để chứa một chiếc xe đạp cỡ lớn.
Thiết kế nội thất trang nhã, với sự kết hợp màu sắc và chất liệu hấp dẫn. Điều quan trọng là các nút điều khiển nằm trong tầm tay, trực quan, không ẩn sâu trong những lệnh điều khiển trên màn hình. Điều này giúp người lái ít bị phân tâm hơn.
Vào năm 2025, Honda Civic có giá trị bán lại tốt nhất trong phân khúc, giữ lại 62% giá trị sau 36 tháng. KBB dự đoán con số này sẽ vẫn giữ nguyên trong năm 2026. Civic cũng là một trong những chiếc xe nhỏ có độ tin cậy cao nhất. Vì những ưu điểm kể trên, không ngạc nhiên khi Honda Civic một lần nữa giành được giải thưởng “Xe đáng mua nhất” của KBB trong phân khúc xe hơi cỡ nhỏ. (HD)
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Bị cáo Đỗ Viết Đại, 55 tuổi, chủ tiệm vàng Đức Long ở Sài Gòn, ra tòa với cáo buộc vận chuyển trái phép hàng chục triệu đô la qua biên giới theo kiểu “ngân hàng ngầm.”
Báo VnExpress hôm 5 Tháng Ba cho hay, cùng hầu tòa với bị cáo Đại là Nguyễn Thị Kim Ngân (42 tuổi, người sống chung như vợ chồng với ông ta), Phạm Văn Nhân (46 tuổi, chủ cơ sở Yến Sào Kingfood) cùng một số đồng phạm.
Bị cáo Đỗ Viết Đại (bìa trái) và các đồng phạm tại phiên tòa. (Hình: VnExpress)
Theo cáo trạng, hồi năm 2022, bị cáo Đại từng bị Tòa Án tỉnh Quảng Nam trước đây xử phạt 1 tỷ đồng ($38,146) về tội “vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới.”
Sau đó, bị cáo Đại không đứng tên hoạt động kinh doanh vàng và thu đổi ngoại tệ mà giao cho bị cáo Ngân liên lạc, làm việc với một phụ nữ được nêu tên tắt là Duyên, còn gọi là Mười, người gốc Việt, chủ tiệm vàng 60 tại Cambodia.
Bị cáo Ngân thuê địa điểm trên đường Cách Mạng Tháng Tám, phường Tân Sơn Nhất, Sài Gòn, làm nơi giao nhận tiền, đồng thời thuê người phụ trách giao dịch, ghi chép sổ sách.
Hằng ngày, Duyên nhắn tin qua nhóm Telegram thông báo số điện thoại cùng số tiền cần giao cho khách tại Việt Nam và Cambodia hoặc các nước khác.
Theo sổ sách do bị cáo Ngân ghi chép, từ hồi cuối năm 2023 đến Tháng Tư, 2024, Ngân đã chuyển từ Cambodia về Việt Nam tổng cộng hơn 2,000 tỷ đồng ($76.3 triệu) và $10.7 triệu, đồng thời chuyển sang Cambodia $8.1 triệu và 35.4 tỷ đồng ($1.3 triệu).
Trước Tháng Mười Một, 2023, bị cáo Ngân ghi chép những lần giao dịch, nhưng sau đó vứt bỏ cuốn sổ liên quan.
Các bị cáo khác trong vụ án. (Hình: VnExpress)
Cũng trong vụ án này, nhận thấy nhu cầu chuyển tiền qua lại giữa Việt Nam và Cambodia tăng cao, bị cáo Phạm Văn Nhân ngoài việc bán yến sào qua Cambodia còn thuê nhà lập hai cơ sở tại mỗi nước để giao dịch.
Bị cáo Nhân ấn định phí chuyển tiền dưới $5,000 là $3, từ $5,000 trở lên thì thu 0.5%. Riêng tiền chuyển từ Việt Nam sang Cambodia phải nộp phí 2%.
Phiên tòa dự kiến kéo dài trong hai ngày. (N.H.K) [dt]
